Η διατροφή της αρχαϊκής εποχής (όπως και της κλασικής) στην αρχαία Ελλάδα χαρακτηριζόταν από μεγάλη λιτότητα και απλότητα. Στηριζόταν στη λεγόμενη «μεσογειακή τριάδα»: σιτάρι/κριθάρι, ελαιόλαδο και κρασί. Οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν κυρίως για να επιβιώσουν και όχι για απόλαυση, με εξαίρεση τα επίσημα δείπνα και τα συμπόσια.
Η Βάση της Διατροφής
(«Μεσογειακή Τριάδα»)
Δημητριακά:
Το κριθάρι και το σιτάρι ήταν η κύρια πηγή ενέργειας. Με αυτά έφτιαχναν τη μάζα (κριθαρpreferencesό ψωμί ή χυλό) και τον άρτο (σιτάρι).
Ελαιόλαδο:
Χρησιμοποιούνταν παντού στο μαγείρεμα, αντικαθιστώντας το βούτυρο.
Κρασί:
Το έπιναν πάντα νερωμένο (κεκραμένος οίνος).
Το σκέτο κρασί (άκρατος οίνος) θεωρούνταν βάρβαρη συνήθεια.
Καθημερινές Τροφές
Όσπρια:
Φακές, ρεβίθια, κουκιά και μπιζέλια, συχνά σε μορφή πουρέ (έτνος).
Μια ξεχωριστή πολιτιστική και γαστρονομική εκδήλωση πρόκειται να πραγματοποιηθεί στα Χανιά, με αφορμή την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου του συγγραφέα Μιχάλη Μ. Μινουδάκη, υπό τον τίτλο «Καλή Όρεξη: 12 κείμενα για τον κρητικό διατροφικό πολιτισμό».
Η παρουσίαση, η οποία τελεί υπό τη συνδιοργάνωση κορυφαίων θεσμικών, περιφερειακών και εκκλησιαστικών φορέων του τόπου, αναδεικνύει τη σημασία της παραδοσιακής διατροφής ως αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής ταυτότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης.
Η εκδήλωση θα λάβει χώρα τη Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026, συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον της τοπικής κοινωνίας γύρω από τη γαστρονομική παράδοση και το έργο ενός ανθρώπου με έντονη κοινωνική και πνευματική δράση.
Το πρόγραμμα της παρουσίασης και οι συντελεστές της εκδήλωσης
Η επίσημη εκδήλωση παρουσίασης συνδιοργανώνεται από την Ιερά Μητρόπολη Κυδωνίας & Αποκορώνου, την Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, τον Δήμο Χανίων και το Πνευματικό Κέντρο Χανίων.
Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026 και ώρα 19:30, στο κλιματιζόμενο αμφιθέατρο του Πνευματικού Κέντρου Χανίων, το οποίο βρίσκεται στην οδό Ανδρέα Παπανδρέου 70, με την είσοδο να είναι ελεύθερη για το κοινό.
Το βιβλίο προλογίζει ο Μητροπολίτης Κυδωνίας & Αποκορώνου, κ.κ. Τίτος. Τους παρευρισκομένους θα υποδεχθεί και θα καλωσορίσει ο γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου του Πνευματικού Κέντρου, Πτέραρχος ε.α. Εμμανουήλ Κελαιδής, ενώ τον συντονισμό της εκδήλωσης και της συζήτησης θα αναλάβει η δημοσιογράφος της ΕΡΤ Χανίων, Κατερίνα Πολύζου.
Για το περιεχόμενο του έργου και τη σημασία των 12 κειμένων γύρω από τον διατροφικό πολιτισμό του νησιού θα μιλήσουν οι φιλόλογοι Αναστάσιος Παπακώστας και ΔημήτρηςΣταματάκης, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας.
Μιχάλης Μ. Μινουδάκης: Μια διαδρομή προσφοράς, γαστρονομίας και κοινωνικών αγώνων
«Η δολοφονία του Χριστού» Μια φορά στα δυο χιλιάδες χρόνια, ένας τέτοιος άνθρωπος έρχεται στη Γη για ν' αλλάξει το πεπρωμένο της ανθρωπότητας. Καταδιώχθηκε, δυσφημίστηκε και διαστρεβλώθηκε το έργο του, ήρθε αντιμέτωπος με όλα, μέχρις...
Τα πρώτα χρόνια του Wilhelm Reich
Κάποια μέρα, θα γραφούν ολοκληρωμένες βιογραφίες και κριτικές για τον Wilhelm Reich. Η ζωή του ήταν τόσο πολύ πλούσια σε εμπειρίες, που τη σημασία τους μόνο σταδιακά θα μπορέσουν να αντιληφθούν οι άνθρωποι του κόσμου μας. Παντρεύτηκε τρεις φορές και απέκτησε τρία παιδιά. Έζησε σε έξι χώρες και η γνώση που απέκτησε για τη ζωή και τις λειτουργίες της είναι ασύγκριτη. Σε σημαντικά πεδία γνώσης λειτούργησε ως επαγγελματίας και επιπλέον τα εξέλιξε. Οι τομείς που ασχολήθηκε περιλαμβάνουν ψυχολογία, κοινωνιολογία, θρησκεία, χημεία, γεωργία, μετεωρολογία, αστρονομία, μηχανική, ζωγραφική, γλυπτική και μουσική, ενώ υπήρξε και αξιόλογος συγγραφέας. Στα τελευταία του χρόνια μελετούσε τη νομική.
Πέρα απ’ αυτά, ίδρυσε και ανέπτυξε μια καινούρια επιστήμη, την Οργονομία. Την επιστήμη των λειτουργικών νόμων της κοσμικής ενέργειας και έναν καινούριο τρόπο σκέψης που ονόμασε «λειτουργισμό». Η κύρια αρχή τού λειτουργισμού είναι η ταυτότητα των μεταβλητών με την κοινή λειτουργική αρχή. Ο Ράιχ άφησε κληρονομιά στην ανθρωπότητα πάνω από εκατό χιλιάδες χειρόγραφες σελίδες, οι περισσότερες από τις οποίες δεν έχουν ακόμη δει το φως της δημοσιότητας. Παρόλα αυτά, γύρω στα 20 βιβλία και πάνω από 100 άρθρα έχουν ήδη εκδοθεί. Με αυτό το κείμενο ευελπιστώ να παρουσιάσω μια συνοπτική περιγραφή της ζωής και της δουλειάς του, με μερικά μόνο δείγματα από τον κάθε τομέα.
Ο Βίλχελμ Ράιχ γεννήθηκε στο ανατολικότερο μέρος της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας, στη γερμανική Ουκρανία, στις 24 Μαρτίου 1897. Οι γονείς του ήταν ευκατάστατοι κτηματίες που κατείχαν περίπου 1.000 στρέμματα γης. Τα παιδικά του χρόνια τα έζησε στο αγρόκτημά του. Παρακολουθούσε τα μαθήματα του σχολείου στο σπίτι με τη βοήθεια παιδαγωγών και πολύ νωρίς άρχισε να ενδιαφέρεται και να εξοικειώνεται με τα φαινόμενα της ζωής, τόσο στα φυτά όσο και στα ζώα, ειδικά με την αναπαραγωγή της ζωής. Είχε πολλές συλλογές εντόμων που τις μελετούσε με την καθοδήγηση του παιδαγωγού του. Η μητέρα του πέθανε όταν ο Ράιχ ήταν 11 ετών και αναμφίβολα ο θάνατός της επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της σκέψης του. Στα 17 έχασε τον πατέρα του. Για ένα χρόνο διεύθυνε μόνος τις δουλειές του αγροκτήματος, μέχρι που η περιοχή καταστράφηκε από τους Ρώσους το 1915.
Η αυτοκρατορία του «βασιλιά Μίδα» και των δύο αδελφών του
Σε λίγο περισσότερο από τριάντα χρόνια, ο Λάρι Φινκ έχει «δημιουργήσει» μια απαράμιλλη οικονομική αυτοκρατορία, αλλά όπως όλες οι ανθρώπινες αυτοκρατορίες, θα καταρρεύσει μια μέρα (βλ. TIZIANA ALTERIO, Masters in the Shadows. The New Jewish Elite That Rules the World. Who They Are and How They Operate , αυτοέκδοση, 2025, σελ. 45).
Οι «Τρεις Αδελφές»
Έχει εδραιώσει, μαζί με την «Vanguard» και την «State Street» - τους φαινομενικούς ανταγωνιστές του - μια «απόλυτη κυριαρχία, καταφέρνοντας να ελέγχει την πλειονότητα των αγορών αγαθών που πραγματοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι «Τρεις Αδελφές» επενδύουν επίσης στις μεγαλύτερες πολυεθνικές εταιρείες τροφίμων» (T. ALTERIO, σελ. 45).
Ο Συγγραφέας πιστεύει ότι το ενδιαφέρον του Larry για την αγορά τροφίμων δεν είναι μόνο οικονομικό (κάτι που δεν βλάπτει ποτέ), αλλά και πολιτικό. Στην πραγματικότητα, οι «μέτοχοι των μεγαλύτερων εταιρειών «Μεγάλων Τροφίμων» και «Μεγάλων Ποτών» στον κόσμο φέρνουν πρόχειρο φαγητό στα τραπέζια δισεκατομμυρίων ανθρώπων (...). Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε η Oxfam, 500 μεγάλες μάρκες ανήκουν σε μόλις 10 πολυεθνικές. (...). Χάρη στις συγχωνεύσεις και εξαγορές, η μελλοντική προοπτική είναι ότι ο αριθμός των πολυεθνικών θα μειωθεί, συγκεντρώνοντας την παραγωγή παγκόσμιων τροφίμων σε πολύ λίγες μεγάλες εταιρείες, οι οποίες θα βρίσκονται ολοένα και περισσότερο στα χέρια των μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» (σελ. 45-46).
Η έρευνα της Oxfam αποκαλύπτει επίσης ότι οι πολυεθνικές παράγουν τρόφιμα φορτωμένα με συντηρητικά, χρωστικές ουσίες, φυτοφάρμακα και βαρέα μέταλλα. Γίνεται επίσης σαφές ότι πολλές ασθένειες, τις οποίες οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες θεραπεύουν, προκαλούνται από το πρόχειρο φαγητό που παράγουν αυτές οι εταιρείες, οι οποίες συνδέονται στενά με τη φαρμακευτική βιομηχανία (σελ. 47).
Μπορεί ο πρωτογενής τομέας να αποτελέσει βασικό πυλώνα για την ανάπτυξη της χώρας;
Πώς μπορεί η Ελλάδα να επενδύσει στον φυσικό θησαυρό της;
Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Νίκο Κουτσιανά, ιδρυτή της Apivita και δημιουργό της Symbeeosis, για τις ευκαιρίες που μπορούν να προκύψουν από ένα παραγωγικό μοντέλο που δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά στον τουρισμό.
Σε μια χώρα όπου οι πλαγιές των νησιών χτίζονται πιο γρήγορα από ότι φυτρώνουν τα αγριολούλουδα, ο υπερτουρισμός δοκιμάζει τα όρια της φέρουσας ικανότητας νησιών και τόπων, αλλοιώνει το φυσικό τοπίο και διαβρώνει την αρχιτεκτονική μνήμη, ο πρωτογενής τομέας παραμένει παραγκωνισμένος και υποτιμημένος, χωρίς την πολιτική και αναπτυξιακή προσοχή που του αναλογεί.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα διαθέτει ένα σπάνιο φυσικό θησαυρό, πληθώρα ενδημικών φυτών, πολύτιμα οικοσυστήματα, μια βιοποικιλότητα δηλαδή που μπορεί να αποτελέσει θεμέλιο λίθο για ένα αγροδιατροφικό μοντέλο ανθεκτικό, παραγωγικό και μακροπρόθεσμα βιώσιμο.
Ο ιδρυτής της Apivita και δημιουργός της Symbeeosis, Νίκος Κουτσιανάς
Ποια είναι η σημασία της περιβαλλοντικά υπεύθυνης αξιοποίησης της ελληνικής φύσης; Ποιες ευκαιρίες μπορεί να προκύψουν για τη χώρα από ένα παραγωγικό μοντέλο που θα δώσει βαρύτητα στον πρωτογενή τομέα, μέσα από πρακτικές όπως η αναγεννητική γεωργία;
Τι διαπιστώνουν ερευνητές την ώρα που έχουν ήδη έρθει (και εγκριθεί) στην Ε.Ε. τα λεγόμενα «εγκεκριμένα άλευρα από προνύμφες» για τα οποία εδώ και πάρα πολλά χρόνια μιλούσε ο Δημοσθένης Λιακόπουλος.
«Οι πρόσφατες προσπάθειες ενθάρρυνσης των ανθρώπων να τρώνε έντομα είναι καταδικασμένες σε αποτυχία λόγω της ευρείας δημόσιας αποστροφής», διαπιστώνει νέα μελέτη που διεξήχθη στη Δύση.
Παρά τη δυναμική «διαφήμιση» που γίνεται τα τελευταία χρόνια κυρίως στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ υπέρ της εντομοφαγίας, προκειμένου όλο και περισσότεροι πολίτες της Δύσης να αρχίσουν να αποστρέφονται το κρέας, η ανταπόκριση είναι απογοητευτική για τους διεθνιστές.
Δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη διαπίστωσαν πως μόνο περίπου το 20% θα σκεφτόταν να καταναλώσει έντομα.
«Δεδομένων αυτών των προκλήσεων, είναι δύσκολο να δούμε πώς τα τρόφιμα με βάση τα έντομα θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν σημαντικά τις παραδοσιακές επιλογές κρέατος», παραδέχονται οι ιθύνοντες της έρευνας, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature npj Sustainable Agriculture.
«Αποδεικνύεται ότι τα εκτρεφόμενα έντομα έχουν σταθερά τη χαμηλότερη βαθμολογία από οποιοδήποτε άλλο υποκατάστατο κρέατος και η πραγματική αγορά για αυτά είναι απίστευτα μικρή, ακόμη και σε μέρη που έχουν παράδοση στην κατανάλωση εντόμων», παραδέχθηκε ο Ντάστιν Κράμετ, συν-συγγραφέας της μελέτης.
(Ή πώς η ΕΕ από εξαγωγέας αγροτοδιατροφικών κινδυνεύει τώρα να πεινάσει)
Τρεις είναι οι κύριοι παράγοντες που διαμόρφωσαν την σημερινή πραγματικότητα, που δικαιολογεί τον πιο πάνω τίτλο και υπότιτλο::
🔸Το μοντέλο της υπερεντατικής εκμετάλλευσης που έχει επιλέξει να επιδοτεί, απαιτεί χημικά λιπάσματα, που τώρα βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο του ανεξέλεγκτου Πούτιν, άμεσα ή μέσω του ελέγχου της αγοράς ενέργειας.
Το 35-40% του κόστους κάθε τροφής που βάζουμε στο στόμα μας είναι κόστος ενέργειας. Περίπου άλλο τόσο είναι και το ποσοστό των αγροεφοδίων, δηλαδή των λιπασμάτων, των φυτοφάρμακα και των ζωοτροφών (που είναι πάλι ενέργεια για την κτηνοτροφία). Η αλόγιστη εξάρτηση της ΕΕ από την εισαγόμενη ενέργεια και τις πρώτες ύλες από την Ρωσία και άλλες πηγές που διαμορφώθηκε στην περίοδο των παλιών αγελάδων της προηγούμενης παγκόσμιοποίησης για να διατηρηθεί το τρέχον μοντέλο των υπερεντατικών εκμεταλλεύσεων, οδήγησαν στην πρώτη ήττα της ΕΕ. Με αυτογκόλ.
🔸Οι τρεις τελευταίες ΚΑΠ στηρίζονται στην στρεμματική βασική επιδότηση των παραγωγών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ και τι αυτή καταναλώνει σε ενέργεια ή άλλους φυσικούς πόρους. Αυτές αντικατέατησαν μια προηγούμενη ΚΑΠ που επιδοτούσε παραγόμενο προϊόν, και που οδήγησε σε υπερπαραγωγή (και πτώση τιμών).
Από εκείνη έμεινε και το "όλα τα κιλά όλα τα λεφτά" που λένε ακόμα σε μερικά μπλόκα κάθε Φλεβάρη.
Ήττα δεύτερη.
🔸Στο γράφημα φαίνεται ποιός ελέγχει και τις τιμές των τυποποιημένων προϊόντων τροφής στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με την Oxfam International που το εφτιαξε, οι Mondelez/Kraft, ABF, Coca-Cola, Nestlé, PepsiCo, P&G, Johnson & Johnson, Mars, Danone, General Mills, Kellogg's, και Unilever ελέγχουν, άμεσα ή έμμεσα, σχεδόν το 100% των ετικετών τυποποιημένων διατροφικών προϊόντων που βρίσκουμε σήμερα στα ράφια σε όλο τον πλανήτη!
Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, εκδήλωση η οποία αφορούσε την παρουσίαση του βιβλίου "Μιχάλης Χαραλαμπίδης: Ποντίων και Κώων Βίος" καθώς και την Ποντιακή και Κωακή κουζίνα.
Στο βιβλίο του Θεοφάνη Μαλκίδη "Μιχάλης Χαραλαμπίδης: Ποντίων και Κώων Βίος" αποτυπώνονται πλήρως οι αγώνες του ξεχωριστού διανοούμενου για το Ποντιακό ζήτημα, η αγάπη του για την Κω , η αγάπη του για την πολιτική και η προσέγγιση του σε όλα τα ζητήματα που δεν σταματάνε να απασχολούν την Πατρίδα μας.
Η ιδέα για το βιβλίο που αποτυπώνει με τον καλύτερο τρόπο την σύνδεση του Πόντου και της αγαπημένης μας Κω ήταν του Θεοφάνη Μαλκίδη, της Αστικής Εταιρείας "Ιπποκράτης", της Προέδρου κας Τελλή Διονυσίας και του επιστημονικού Διευθυντή κ.Γερούκαλη Δημήτρη και του Συλλόγου Ποντίων Κω "Ξενιτέας".
Η Ποντιακή και η Κωακή κουζίνα συνόδευσε την εκδήλωση και η οικοδέσποινα Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου και το οινοποιείο της οικογένειάς της "Ακράνι" με την φιλοξενία της μας άφησε υποχρεωμένους.
Το 1974 ο «πολύς» Χένρι Κίσινγκερ είχε πει χαρακτηριστικά :
«Ελέγξτε το πετρέλαιο και θα ελέγχετε τα Έθνη. Ελέγξτε την τροφή και θα ελέγχετε τον κόσμο»!
Πέρα από τις βραχυπρόθεσμες λύσεις που αναζητούνται εν μέσω και του πολέμου στην Ουκρανία και λόγω της επισιτιστικής επισφάλειας που δημιουργείται κυρίως λόγω έλλειψης σιτηρών, ειδικοί τονίζουν ότι θα πρέπει να αλλάξει ο τρόπος, οι πρακτικές και αρκετά είδη παραγωγής, από τη γεωργία έως την κτηνοτροφία. Στο μεσοδιάστημα η βιομηχανία τροφίμων συχνά χωρίς σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο θέτει σε εφαρμογή ή εξετάζει διάφορα καινοτόμα σχέδια για την επόμενη ημέρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις βαδίζουν στα «χνάρια» αυτού που πριν από 15 χρόνια κάποιοι ονόμασαν «το μέλλον των τροφίμων» με τα GMOs, ήτοι τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα.
Έτσι αρχίζουν και μπαίνουν στο πιάτο μας το τεχνητό, in vitro ή 3D κρέας από βλαστικά κύτταρα αγελάδας ή κοτόπουλου, τα αποξηραμένα φύκη, τα πρωτεϊνούχα έντομα όπως οι γρύλοι, οι ακρίδες και οι αλευροσκώληκες ή ακόμη και ο αέρας (ναι καλά διαβάζετε) μέσω ζύμωσης υψηλής τεχνολογίας με διοξείδιο του άνθρακα, υδρογόνο και μικρόβια, που μετατρέπει τον αέρα σε τρόφιμα. Αυτά μεταξύ άλλων αναλύει σε σημερινή του συνέντευξη στον 98.4, ο Δρ. Ολοκληρωμένης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Βασίλης Λύκος.
Σε μία 20ετία, η εξατομικευμένη διατροφή θα είναι η νόρμα, με φορητές ηλεκτρονικές συσκευές να παρακολουθούν την κατάσταση της υγείας μας και να μας ειδοποιούν πότε και τι χρειαζόμαστε σε τροφή και για ενυδάτωση. Φούρνοι 3D εκτύπωσης θα φτιάχνουν ζεστά γεύματα με συντηρημένες πρώτες ύλες. Αρκετά τρόφιμα θα είναι ενισχυμένα με πρωτεΐνη (η ζήτησή της αναμένεται να αυξηθεί κατά 40% έως το 2050). Ακούγεται τρελό, όμως ήδη υπάρχουν start-up εταιρείες στην Καλιφόρνια και στη Φινλανδία που εξειδικεύονται σε αυτό. Ο λόγος για όλα τα παραπάνω είναι προφανής:
Πρέπει να σώσουμε τον πλανήτη! Πρέπει να μειώσουμε τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, να εξοικονομήσουμε γη που χρησιμοποιείται για ζωοτροφές, λιπάσματα, νερό και φυσικά ενέργεια…
Μάλιστα εικάζεται ότι έως το τέλος του 2050 αυτή η διατροφική «επιλογή» θα ισχύσει ως καθολική υποχρεωτικότητα κι όλα αυτά υπό το αβάσταχτο βάρος των 9,8 δις πληθυσμού, που θα κατοικεί στον πλανήτη έως το 2050 σας θυμίζει κάτι;
Κι απέναντι σε όλα αυτά ο άνθρωπος που μετατρέπεται από πολίτη σε υπήκοο, που απλά υπακούει και καταναλώνει ό,τι του σερβίρουν οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες, που προσπαθούν να τον καταστήσουν θεατή και όχι συνδημιουργό, στον θαυμαστό νέο κόσμο του Meteverse Θα μπορούμε να έχουμε τα πάντα εκτός από την ελευθερία μας γιατί δεν θα μπορούμε να καλύψουμε βασικές μας ανάγκες όπως η τροφή, το νερό, η ενέργεια. Τα πάντα θα εκχωρούνται στο βωμό του άκρατου κέρδους των λίγων σε βάρος των κοινωνικών αγαθών των πολλών…
Ανθρωποθυσίες σε έναν νέο Μινώταυρο…
Η Δημοκρατία στο απόσπασμα λοιπόν και οι διάφορες κοινωνικές τάξεις, που αντιστέκονται, όπως οι αγρότες, στην Ολλανδία, τη Γερμανία, την Ιταλία…και αίφνης κινητοποιούνται βορά στα χέρια των Big Farms
Η απόλυτη δυστοπία άραγε ή η ώρα όπου το τέρας πεθαίνει και λίγο πριν πρέπει να γεννήσει κάτι πιο υγιές προκειμένου να συνεχίσουν να υπάρχουν οι κοινωνίες μας τουλάχιστον έτσι όπως τις γνωρίσαμε μέχρι τώρα;
Το κλειδί για μια ζωή που χαρακτηρίζεται από καλή διανοητική λειτουργία, καλή διάθεση και αυξημένη αυτοεκτίμηση επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό και από την τροφή μας. Η Μεσογειακή Διατροφή που είναι συνδεδεμένη με την Ρωμαίικη παράδοσή μας και τον πολιτισμό μας, με ευεργετικά αποτελέσματα στην υγεία, αποτελώντας ταυτόχρονα σημαντικό παράγοντα μακροζωίας, δεν περιλαμβάνει την εντομοφαγία. Τα τελευταία έτη η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε, ως νέες τροφές, κάποια είδη εντόμων και προϊόντα εντόμων, μετά από ειδική επεξεργασία.
Για τα νέα αυτά «τρόφιμα» επισημαίνεται στον φάκελο έγκρισής τους, ότι θα πρέπει να γίνουν περαιτέρω έρευνες σχετικά με τον κίνδυνο πρόκλησης αλλεργίας από αυτά, καθώς οι τρέχουσες έρευνες δεν είναι πειστικές σχετικά με το κατά πόσο τα τρόφιμα αυτά μπορούν να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση. Εξ άλλου τα έντομα γενικότερα, είναι ευαίσθητα σε μολυσματικές ασθένειες και αποτελούν φορείς πολλών ιώσεων οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις αναφέρονται ως αιτιολογικοί παράγοντες ασθενειών των ανθρώπων και των ζώων. Πρόσφατες μελέτες επίσης αποδεικνύουν ό,τι η χιτίνη και κυρίως το παράγωγό της χιτοζάνη μπορεί υπό συνθήκες να ενεργοποιήσει την δράση καρκινικών κυττάρων ή και την ασθένεια της χολέρας. Συμπερασματικά η εντομοφαγία δεν κρίνεται ασφαλής για τον άνθρωπο.
🔴 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λοιπόν από χθες, επέτρεψε μεταξύ άλλων τη διάθεση στην αγορά κατεψυγμένων προνυμφών αλευροσκώληκων ή αποξηραμένων σε μορφή πολτού και σε μορφή σκόνης (Alphitobius diaperinus) ως συστατικό σε διάφορα τρόφιμα για τον γενικό πληθυσμό και σε συμπληρώματα διατροφής 👉 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32023R0058
🔴 Επίσης ένας άλλο "νέο τρόφιμο", η σκόνη του Acheta domesticus (οικοδίαιτος γρύλλος), θα χρησιμοποιείται σε πολύσπορα ψωμιά και ψωμάκια, αλμυρά μπισκότα (κράκερ) και κριτσίνια, μπάρες δημητριακών, ξηρά προμείγματα για ψημένα προϊόντα αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, μπισκότα, προϊόντα με βάση αποξηραμένα παραγεμισμένα και μη παραγεμισμένα ζυμαρικά, σάλτσες, μεταποιημένα προϊόντα πατάτας, πιάτα με βάση ψυχανθή και λαχανικά, πίτσα, προϊόντα με βάση ζυμαρικά, σκόνη ορού γάλακτος, ανάλογα κρέατος, σούπες και σούπες σε συμπυκνωμένη μορφή ή σκόνη, σνακ με βάση το αλεύρι καλαμποκιού, ποτά παρόμοια με την μπίρα, είδη ζαχαροπλαστικής από σοκολάτα, καρποί με κέλυφος και ελαιούχοι σπόροι, σνακ εκτός από πατατάκια, και παρασκευάσματα κρέατος, που προορίζονται για τον γενικό πληθυσμό. 👉 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32023R0005
❗️Ομως ρίχνοντας μια ματιά στη σύνθεση των "νέων τροφίμων", μπορεί να διαπιστώσει κανείς, ότι μεταξύ άλλων περιέχουν στο ένα κιλό: χιλιοστόγραμμα τέφρας, μόλυβδο, κάδμιο, διοξίνες αλλά και κυάνιο ίσο ή λιγότερο απο 5mg! (Φώτο)
" Οι Θρακιώτες σήμερα τρώνε "Βαρβάρα", με αφορμή την ανάλογη γιορτή της ημέρας.
Τι είναι η "Βαρβάρα" ;
Είναι η απάντηση στην παγκοσμιοποίηση από π πάνω στην τροφή, η αντίσταση στην ομογενοποίηση, στον χυλό.
Είναι η απάντηση στο fast food. Θυμήθηκα ένα κείμενό μου πριν μερικά χρόνια και σκέφτηκα να το ξαναδημοσιεύσω .
Ο ιμπεριαλισμός έχει πολλές μορφές ...
"Μπορεί η γαστρονομία να δημιουργήσει κίνημα;"
Του Β α σ ί λ η Λ α γ ο ύ,
Πολιτικού Μηχανικού
Μέλος Ομάδας Πολιτών «Ευτοπία»
Αν ως γαστρονομία ορίζεται η τέχνη και η επιστήμη της ανθρώπινης διατροφής και με δεδομένο ότι οι γαστρονομικές συνήθειες όσο πιο ισχυρές είναι, τόσο αυτές αποτελούν δείγμα αναπτυγμένου πολιτισμικού επιπέδου, τότε είναι σημαντικό να συζητήσουμε σήμερα το τι τρώμε, πώς το τρώμε, πού παράγεται η τροφή, πώς διακινείται. Ιδιαίτερα σήμερα που τα διατροφικά και γαστρονομικά ήθη βρίσκονται υπό διωγμό, σήμερα που τα fast έχουν κυριαρχήσει (στην δημιουργία, στην τέχνη, στην πολιτική). Είναι αναγκαίο λοιπόν όσο πότε άλλοτε η δημιουργία ενός κινήματος γαστρονομίας στον τόπο μας που θα σχετίζεται με το πώς τρέφεται ο άνθρωπος. Βέβαια διάφορες επιστήμες εμπλέκονται και είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την τροφή. Η Γεωργία, η Χημεία, η Οικολογία, η Οικονομία, η Ιατρική, η Ανθρωπολογία, η Κοινωνιολογία.
Απαιτείται έτσι μια γνώση διεπιστημονική. Όμως το πρόβλημα δεν είναι επιστημονικό. Το πρόβλημα είναι Πολιτικό, γιατί η Πολιτική είναι η Επιστήμη των Επιστημών, είναι ανώτερη Τέχνη και βέβαια η άσκηση αυτού του είδους της Πολιτικής δεν έχει καμία σχέση με αυτούς τους μικρούς ανθρώπους που ισχυρίζονται ότι μας κυβερνούν.
Έτσι η αρχή της λύσης του προβλήματος έγκειται στην επαναφορά της Γεωργίας που θα είναι τοπική, εποχιακή, φυσική, παραδοσιακή και βέβαια δεν θα έχει σχέση με την μαζική τυποποίηση που προκαλεί η «Φορντικού τύπου» παγκοσμιοποίηση. Μια βιώσιμη Γεωργία που θα στηρίζεται σε «τυπικά» προϊόντα γεωγραφικής και παραδοσιακής ετικέτας.
Ήδη στην Ιταλία αλλά και σε πολλές άλλες χώρες, χρόνια τώρα, αναπτύσσεται το κίνημα του slow food σε αντιδιαστολή με το fast food, με χιλιάδες μέλη που θεωρούν την πράξη της βρώσης ως αναπόσπαστο τμήμα της παραγωγής. Έτσι ο καταναλωτής μετατρέπεται σε συν – παραγωγό, έτσι η γαστρονομία παύει να είναι μια ελιτίστικη προσέγγιση και τηλεοπτικό θέαμα ,αλλά μετατρέπεται σε μια δημοκρατική διαδικασία.
Γιατί η ποιότητα, η απόλαυση και η ακεραιότητα της διατροφής είναι δικαίωμα όλων και η γαστρονομία αποτελεί εργαλείο για τη διεκδίκηση της πολιτισμικής μας ταυτότητας και την αντιπαράθεση με τη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης από τα πάνω, ανήκοντας έτσι στο πεδίο της πολιτικής , των επιστημών,της κουλτούρας .
Ο καθηγητής Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών – Τοξικολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας , Δημήτρης Κουρέτας, διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσιολογίας Zωικών Oργανισμών - Τοξικολογίας στο Τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας , σε μια συζήτηση που υπόσχεται να σας καθηλώσει.
- Η πολυεπίπεδη Παγκόσμια Κρίση από τον πόλεμο στην Ουκρανία, στην Ενεργειακή και εφοδιαστική εκτροπή, με τον Ευρωπαικό και Παγκόσμιο συναγερμό για Επισιτιστικό "Αρμαγεδώννα" .
- Τι σηματοδοτεί το εγχείρημα αλλαγής μοντέλου διατροφής , από τον πρωτογενή τομέα και τις εκτατικές- εντατικές και ποιοτικές καλλιέργειες, στο μοντέλο των in vitro τροφών ;
Ζέα: Για τους περισσότερους Έλληνες η ζέα είναι μία άγνωστη τροφή. Όχι άδικα, θα έλεγε κανείς, αφού για πολλά χρόνια το δημητριακό είχε εξαφανιστεί από τη χώρα. Στις αρχές της δεκαετίας του 30, ένας νόμος για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία απαγόρευσε όχι μόνο την καλλιέργεια της ζέας στο εσωτερικό της χώρας, αλλά ακόμη και το να αναφέρεται ως όρος στα λεξικά. Όπως ήταν λοιπόν αναμενόμενο με το πέρασμα των χρόνων, το δημητριακό ξεχάστηκε, ενώ οι μετέπειτα γενιές δεν έμαθαν καν την ύπαρξή του.
Οι Έλληνες στερήθηκαν έτσι για πολλά χρόνια ένα πολύτιμο αγαθό, το οποίο βέβαια άλλες χώρες συνέχιζαν να καλλιεργούν και να απολαμβάνουν. Πολλές θεωρίες συνωμοσίας έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί γύρω από αυτή την εξαφάνιση. Αυτό που έχει σημασία όμως είναι πως το δημητριακό τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει αργά και σταθερά να επανέρχεται στη χώρα, ενώ το μόνο που μένει είναι να εξοικειωθούμε μαζί του και να αρχίσουμε να το χρησιμοποιούμε.
Γιατί οι αρχαίοι ημών πρόγονοι ήταν τόσο έξυπνοι; Η απάντηση για πολλούς είναι μια και στηρίζεται στις αρχές που έθεσε ο πατέρας της Ιατρικής ο Ιπποκράτης, που έλεγε «νους υγιής εν σώματι υγιεί» και «φάρμακο σου είναι η τροφή σου». Στηριζόμενη σε αυτές τις ρήσεις, η κ. Δήμητρα Τυλλιανάκη, χειρουργός οδοντίατρος, αν και ξεκίνησε από την κλασική ιατρική, στην πορεία ασχολήθηκε και με την ομοιοπαθητική αλλά και τη διεξοδική μελέτη των διατροφικών συνηθειών στις εποχές του Ιπποκράτη και του Πυθαγόρα.
Ο λόγος που το έκανε ήταν για να απαντήσει σε ένα ερώτημα που τη βασάνιζε έντονα. «Γιατί παρά την εξέλιξη της επιστήμης θερίζουν οι ασθένειες; Ο καρκίνος, τα καρδιοεγκεφαλικά και τα αυτοάνοσα νοσήματα;» Ψάχνοντας τις απαντήσεις άρχισε να αμφισβητεί τη θεραπεία μόνο με φάρμακα και στάθηκε στην ολιστική αντιμετώπιση του ανθρώπου. Μάλιστα η ίδια αν και μαραθωνοδρόμος, διαπίστωσε ότι παρά τον υγιεινό τρόπο ζωής της, έκανε και λάθη, που δε γνώριζε.
Η FDA ενέκρινε το προϊόν κρεάτος στις ΗΠΑ - Το εργαστηριακό κρέας παράγεται από κύτταρα ζώων - Τι λένε οι επιστήμονες που το δημιούργησαν
Το πρώτο και σημαντικότερο εμπόδιο για να φτάσει στα τραπέζια των Αμερικανών ξεπέρασε ένα καινούργιο προϊόν κρέατος πουλερικών, το οποίο εγκρίθηκε για πρώτη φορά ως ασφαλές προς κατανάλωση από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Πρόκειται για κρέας κοτόπουλου που έχει καλλιεργηθεί εργαστηριακά, χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη κύτταρα από ζωντανά ζώα, και η εταιρεία παραγωγής του είναι η καλιφορνέζικη startup Upside Foods.
«Τα βήματα προόδου στην τεχνολογία κυτταρικής καλλιέργειας δίνουν τη δυνατητα σε εταιρείες ανάπτυξης τροφίμων να χρησιμοποιήσουν κύτταρα που έχουν ληφθεί από εκτρεφόμενα ζώα, πουλερικά και θαλασσινά για την παραγωγή φαγητού, και τα προϊόντα αυτά αναμένεται να είναι έτοιμα για την αμερικανική αγορά στο κοντινό μέλλον» ανέφερε στη δήλωσή της η FDA. Πρόσθεσε μάλιστα ότι προτίθεται να συνεργαστεί και με άλλες εταιρείες ανάπτυξης συνθετικών προϊόντων κρέατος, για να διασφαλίσει ότι τα είδη αυτά παράγονται «νόμιμα και με ασφάλεια».
Το πρώτο και σημαντικότερο εμπόδιο για να φτάσει στα τραπέζια των Αμερικανών ξεπέρασε ένα καινούργιο προϊόν κρέατος πουλερικών, το οποίο εγκρίθηκε για πρώτη φορά ως ασφαλές προς κατανάλωση από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Πρόκειται για κρέας κοτόπουλου που έχει καλλιεργηθεί εργαστηριακά, χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη κύτταρα από ζωντανά ζώα, και η εταιρεία παραγωγής του είναι η καλιφορνέζικη startup Upside Foods.
«Τα βήματα προόδου στην τεχνολογία κυτταρικής καλλιέργειας δίνουν τη δυνατητα σε εταιρείες ανάπτυξης τροφίμων να χρησιμοποιήσουν κύτταρα που έχουν ληφθεί από εκτρεφόμενα ζώα, πουλερικά και θαλασσινά για την παραγωγή φαγητού, και τα προϊόντα αυτά αναμένεται να είναι έτοιμα για την αμερικανική αγορά στο κοντινό μέλλον» ανέφερε στη δήλωσή της η FDA. Πρόσθεσε μάλιστα ότι προτίθεται να συνεργαστεί και με άλλες εταιρείες ανάπτυξης συνθετικών προϊόντων κρέατος, για να διασφαλίσει ότι τα είδη αυτά παράγονται «νόμιμα και με ασφάλεια».
...Ο Σουηδός καθηγητής Στρατηγικού Μάρκετινγκ Μagnus Soderland, λέει ότι η κατανάλωση ανθρώπινου κρέατος από τους νεκρούς, μπορεί να βοηθήσει να σωθεί η ανθρώπινη φυλή, και ότι θα μπορούσαμε να ξεπεράσουμε τα ταμπού στα οποία δεν τρώμε ο ένας τον άλλον, απλά δοκιμάζοντας το...
...Σημειώνεται ότι πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ως τροφή των Ευρωπαίων πολιτών την κατανάλωση γρύλων, σκουληκιών και ακριδών προκειμένου να αντέξει την μείωση της γεωργικής παραγωγής που προκάλεσαν οι κυρώσεις της στην Ρωσία! Δηλαδή, τους προτρέπει να τρώνε αυτά αντί για ψωμί, λαχανικά ή κρέας, διότι η Ρωσία σε απάντηση των κυρώσεων έχει απαγορεύσει στα «μη φιλικά κράτη» την εξαγωγή λιπασμάτων, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα την μείωση της παραγωγής λαχανικών δημητριακών κλπ. αλλά και την απαγόρευση εξαγωγής δημητριακών που είχε ως αποτέλεσμα την μείωση των ζωοτροφών.
Και για απάντηση σε αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε ότι οι πολίτες πρέπει να… τρώνε έντομα!
Επίσης σημειώνεται ότι εκπρόσωποι της εταιρείας «Prairie Cricket Farms» βάζουν τα μικρά παιδάκια να τρώνε…γρύλους, δίνοντάς όχι μόνο σακουλάκια αλλά και οδηγίες για το πως μπορούν να αλλάξουν τις διατροφικές τους επιλογές φυσικά για το καλό του… περιβάλλοντος και του… δυτικού τρόπου ζωής...
Μόλις μήνες μετά την πανδημία του COVID-19 - και σχεδόν δύο χρόνια πριν από τους παγκόσμιους αξιωματούχους υγείας εκδόσουν προειδοποίηση για έλλειψη τροφίμων - το Ίδρυμα Rockefeller δημοσίευσε μια έκθεση που προβλέπει την κρίση και προσφέρει λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της «μετάβασης στην ηλεκτρονική εγγραφή, την ηλεκτρονική αγορά τροφίμων».
Μόλις μήνες μετά την πανδημία του COVID-19 και σχεδόν δύο χρόνια πριν από τους παγκόσμιους αξιωματούχους υγείας προειδοποιήσουν για ελλείψεις τροφίμων, το Ίδρυμα Rockefeller δημοσίευσε μια έκθεση που προβλέπει την κρίση και προσφέρει λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της «μετάβασης σε ηλεκτρονική εγγραφή, αγορά τροφίμων μέσω Διαδικτύου».
Σε μια έκθεση της 28ης Ιουλίου 2020 με τίτλο «Reset the Table: Meeting the Moment to Transform the US Food System», το ίδρυμα περιγράφει «μια κρίση πείνας και διατροφής […] απαράμιλλη σε αυτή τη χώρα για γενιές. ”
Οι συγγραφείς είπαν ότι η κρίση προκλήθηκε από τον COVID-19.
Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κρίση πρέπει να επιλυθεί όχι με την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας των πιο ευάλωτων, αλλά με την ανανέωση ολόκληρου του συστήματος τροφίμων και της σχετικής αλυσίδας εφοδιασμού – με άλλα λόγια, θα πρέπει να «επαναφέρουμε το τραπέζι».
Το Ίδρυμα Ροκφέλερ ζήτησε αυτή την «επαναφορά» του συστήματος τροφίμων λιγότερο από δύο μήνες αφότου το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF), στις 3 Ιουνίου 2020, αποκάλυψε το όραμά του για τη « μεγάλη επαναφορά ».
Μερικοί από τους συνεισφέροντες στην έκθεση του Ιδρύματος Ροκφέλερ είναι μέλη του WEF. Μερικοί από αυτούς, μαζί με άλλους υποστηρικτές της "επαναφοράς του τραπεζιού", έχουν επίσης δεσμούς με οντότητες που προωθούν διαβατήρια εμβολίων και συστήματα ψηφιακής ταυτότητας.
Rockefeller Foundation: «Απαιτούνται αλλαγές στις πολιτικές, τις πρακτικές και τα πρότυπα».
Το WEF περιγράφει το Ίδρυμα Ροκφέλερ ως μια φιλανθρωπική οργάνωση «με γνώμονα την επιστήμη» που «επιδιώκει να εμπνεύσει και να ενθαρρύνει μεγάλης κλίμακας ανθρώπινη επίδραση που προάγει την ευημερία της ανθρωπότητας παγκοσμίως» και που «προωθεί νέα σύνορα επιστήμης, δεδομένων, πολιτικής και καινοτομία για την επίλυση παγκόσμιων προκλήσεων που σχετίζονται με την υγεία, τα τρόφιμα, την ενέργεια και την οικονομική κινητικότητα».
Στον πρόλογο της έκθεσής του για το 2020 «Reset the Table», ο πρόεδρος του ιδρύματος, Δρ. Rajiv J. Shah, ο οποίος είναι πρώην διαχειριστής του Οργανισμού των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Ανάπτυξη (USAID), αναφέρει:
«Η Αμερική αντιμετωπίζει μια κρίση πείνας και διατροφής, όπως αυτή η χώρα δεν έχει δει εδώ και γενιές.
RADIO LIFO ΚΛΙΚ ΕΔΩ ή στην φωτογραφία για να ακούσεις 
Ο ιδρυτής της Apivita και δημιουργός της Symbeeosis, Νίκος Κουτσιανάς
