Του Δημήτρη Τσίρκα
Διαβάζω τα σχόλια για τους δεκάδες εργάτες και εργάτριες της ΒΙΟΛΑΝΤΑ που πήγαν έξω από τα δικαστήρια να συμπαρασταθούν στον ιδιοκτήτη της εταιρείας.
Στο αφεντικό, δηλαδή, που με τις πράξεις και τις παραλήψεις του οδήγησε στον θάνατο πέντε συναδέλφισσές τους.
Όλα τονίζουν την απαξία της πράξης, την ηθική και ταξική εξαχρείωση των εν λόγω εργαζομένων, αποτέλεσμα – αναμφίβολα - της εθελοδουλείας τους.
Ακολούθησαν, δε, τους ύμνους για τον ηρωισμό των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής που βάδιζαν με το κεφάλι ψηλά στον θάνατό τους από τους ναζί.
Τις δύο περιπτώσεις σχολιασμού μοιάζει να τις χωρίζει άβυσσος. Τις ενώνει όμως κάτι πιο βαθύ: η ηθικολογία.
Και οι δύο συζητήθηκαν, ως επί το πλείστον, με όρους ατομικής ηθικής στάσης – γλοιώδους στην μία, ηρωικής στην άλλη.
Ελάχιστα έως καθόλου συζητήθηκαν οι συνθήκες και οι σχέσεις που καθιστούν τη μία ή την άλλη συμπεριφορά δυνατή.
Αυτό, μάλιστα, από ανθρώπους που θεωρητικά, τουλάχιστον, αναγνωρίζουν την προτεραιότητα του κοινωνικού επί του ατομικού και απορρίπτουν τον μεθοδολογικό ατομικισμό στην ανάλυση των κοινωνικών φαινομένων.
Μήπως, όμως αντί για ηθικές καταδίκες, να αναρωτηθούμε πώς αυτοί οι άνθρωποι έφτασαν να στηρίζουν τόσο ανεπιφύλακτα το αφεντικό τους, ακόμα και τώρα που έχει αποκαλυφθεί η ευθύνη του για το φονικό δυστύχημα.
Ακόμα και όταν τον εγκαταλείπουν οι πολιτικοί και δημοσιογραφικοί «φίλοι» του, καθώς βλέπουν ότι το αφήγημα «ήταν η κακιά η ώρα», δεν σώζεται με τίποτα.



ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΚΟΣ















