ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΥΤΟΔΙΚΙΑΣ: Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΩΣΙΛΟΓΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΑΓΙΑΣΗ

Ήταν 30 Απριλίου του 1947

Η Ελλάδα έχει απελευθερωθεί από τη ναζιστική κατοχή και λαμβάνουν χώρα δικαστήρια δωσίλογων 

Δικάζεται ο διερμηνέας του Φρουραρχείου Μοιρών, Νικόλαος Μαγιάσης

Δεν προλαβαίνει όμως να ακούσει την ποινή του, καθώς ο Γιώργος Βρέντζος, γνωστός στην Κρήτη και ως «Τηγανίτης», τον καρφώνει με μαχαίρι δύο φορές, παίρνοντας εκδίκηση για τον θάνατο του αδερφού του Μιχάλη, αλλά και εκατοντάδων άλλων

Τα δύο αδέρφια Μιχάλης και Γιώργος Βρέντζος ήταν βοσκοί στα όρη του Ψηλορείτη

Μια μέρα επί γερμανικής κατοχής έβοσκαν τα ζώα τους, όταν έφτασε μπροστά τους ένα γερμανικό απόσπασμα

Συνέλαβε τον Γιώργη με σκοπό να τον ανακρίνει, αλλά αυτός κατάφερε στη συνέχεια να δραπετεύσει και να κρυφτεί στις πλαγιές του βουνού

Το επόμενο πρωινό, κατέβηκε από το βουνό και πήγε στο πατρικό του, αναζητώντας τον αδερφό του, αλλά δεν τον βρήκε

Έψαξε αλλά δεν ήταν πουθενά, οπότε πήγε στο Ηράκλειο για να τον αναζητήσει στα γερμανικά στρατόπεδα

Στον δρόμο συνάντησε τυχαία τον κουμπάρο του, ο οποίος μόλις τον αντίκρισε ξαφνιάστηκε και του είπε πως όλοι τον θεωρούσαν νεκρό, καθώς είχαν πληροφορηθεί ότι οι Γερμανοί είχαν ανέβει στη Νίδα και τον είχαν σκοτώσει 

Τότε ο Γιώργης κατάλαβε πως οι φήμες που είχαν κυκλοφορήσει αφορούσαν τον αδερφό του Μιχάλη και όχι τον ίδιο

Η αίσθησή του επιβεβαιώθηκε όταν κοντά στη σπηλιά στο Ιδαίον Άντρο, βρήκαν το άψυχο σώμα του Μιχάλη

"ΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ"

Λίγοι ιστορικοί έχουν το σθένος και την υπομονή να ψάξουν σε δύσκολα προσβάσιμους φακέλους (που άνοιγαν και έκλειναν στο πέρας των χρόνων) σε προσωπικές συλλογές και σε υπουργικά αρχεία, να τσεκάρουν και να διασταυρώσουν προσωπικές μαρτυρίες στα Ληξιαρχεία ακόμα και στα αρχεία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, για να ανασύρουν άγνωστες περιπτώσεις που έρχονται πρώτη φορά στο φως για τους συνεργάτες των Γερμανών στα χρόνια της Κατοχής (και όχι μόνο), τους αποκαλούμενους «δωσίλογους»

Ωστόσο, στο βιβλίο με τον ίδιο τίτλο που μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα της κυκλοφορίας του από τις Εκδόσεις Αλεξάνδρεια έκανε 4 εκδόσεις, ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης κατάφερε παρά τις δυσκολίες να συμπεριλάβει τα αποτελέσματα μιας αξιοθαύμαστης πολυετούς έρευνας, που αποκαλύπτει πολλά για το δίκτυο στενής συνεργασίας των Ελλήνων επιχειρηματιών, πολιτικών, στρατιωτικών και μέσων Ασφαλείας με τους Γερμανούς την περίοδο της Κατοχής

Παρότι, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, η χώρα μας δε διέθετε ναζί, φασίστες ή ομάδες με τέτοια χαρακτηριστικά (όπως άλλες ευρωπαϊκές χώρες) ώστε να αναπτύξει δίκτυο συνεργασίας με τους Γερμανούς κατακτητές, ωστόσο με αντάλλαγμα το κέρδος ή την υφαρπαγή των περιουσιών (όπως συνέβη με τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης) κυριολεκτικά για ένα κομμάτι ψωμί ή για προσωπικό ρεβανσισμό στο όνομα του αντικομμουνισμού ήδη από τα χρόνια του Μεταξά, πολλοί ήταν αυτοί που έσπευσαν να συνεργαστούν με τους Γερμανούς

Το σοκαριστικό είναι ότι πολλοί επιχειρηματίες το έκαναν χωρίς καν να τους ζητηθεί, ενώ άμεση ήταν και η σύνδεση των μαυραγοριτών με άλλα δίκτυα κατασκοπείας

ΜΑΞ ΜΕΡΤΕΝ: Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΠΟΥ ΕΞΕΥΤΕΛΙΣΕ ΤΟΝ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

Γιάννης Γκόλιας

Ήταν Γερμανός ανώτατος εισαγγελέας της ναζιστικής Γερμανίας, που εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη τη διετία 1942-1944 και ανέλαβε τη γενική εποπτεία των διώξεων των Εβραίων της Μακεδονίας

Το παρατσούκλι του ηταν «Ο Χασάπης της Θεσσαλονίκης»

Ηταν αυτός που έστειλε τουλάχιστον 50.000 Εβραίους στο Άουσβιτς

Στις 13 Ιουλίου 1943, ο Μέρτεν οργάνωσε στην πλατεία Ελευθερίας της Θεσσαλονίκης, 

τον δημόσιο βασανισμό και τη διαπόμπευση 11.000 Εβραίων της πόλης, μαζί με 480 αναπήρους πολέμου

Το έκανε για να αναγκάσει τους επιφανείς Εβραίους της κοινότητας της Θεσσαλονίκης να έρθουν σε προσωπική διαπραγμάτευση,

προκειμένου να τους απαλλάξει από την καταναγκαστική εργασία

Για αντάλλαγμα εισέπραξε τερατώδη ποσά και τιμαλφή

Αφού τους ξεζούμισε και έχοντας κερδίσει την εμπιστοσύνη τους,

ενα πρωί τους μάντρωσε, τους φόρτωσε στα τρένα και τους έστειλε στο Άουσβιτς 

48.000 ψυχές εστάλησαν στο Άουσβιτς, εκ των οποίων επέστρεψαν πίσω μετά το τέλος του πολέμου λιγότεροι από χίλιοι 

Με το που τους έβαλε στο τρένο ο Χασάπης, λες και δεν του είχαν φτάσει αυτά που τους είχε πάρει, έδωσε εντολή να ανασκαφούν τα εβραϊκά νεκροταφεία για τυχόν τιμαλφή,

ενώ άρπαξε κινητές περιουσίες

και πούλησε (λες και ήταν δικές του) τεράστιες ακίνητες περιουσίες των Εβραίων σε Έλληνες

Επειδή του άρεσε αυτή η μπιζνα, μόλις τέλειωσαν οι Εβραίοι, άρχισε να κάνει την ίδια δουλειά με εύπορους Έλληνες

Το μεγάλο «Μπλόκο» της Κοκκινιάς 17 Αυγούστου 1944.

«Πρώτη στο μόχτο στον αγώνα
και στη θυσία η γειτονιά.
Η Καλογρέζα, η Δραπετσώνα,
Η ματωμένη Κοκκινιά».

Σ. Μαυροειδή - Παπαδάκη

Δεν έχει ακόμη χαράξει κι η Κοκκινιά πολιορκείται από γερμανικά στρατεύματα κι από τις ορδές των γερμανοτσολιάδων. Μέσα σε λίγα λεπτά μπλοκαρίστηκαν όλα τα περάσματα που οδηγούσαν προς τον Πειραιά, το Κερατσίνι και το Αιγάλεω, οι δίοδοι δηλαδή απ' όπου θα μπορούσε να διαφύγει κανείς ξεγλιστρώντας στις γύρω περιοχές. Το γεγονός αυτό φανέρωνε πως όλα γίνονταν βάσει ενός στρατιωτικού σχεδίου καλά μελετημένου. Μάλιστα οι εισβολείς - που οι μαρτυρίες τούς υπολογίζουν σε 2.500-4.000 άνδρες (Γερμανοί, μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας και το μηχανοκίνητο τμήμα της Αστυνομίας Πόλεων υπό τον περιβόητο αστυνομικό διευθυντή Νίκο Μπουραντά. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην επιχείρηση είχε ο αρχηγός των Ταγμάτων Ασφαλείας, συνταγματάρχης Ιωάννης Πλυτζανόπουλος). Είχαν τόσο πολύ καλά οργανώσει την επιχείρηση που είχαν φέρει μαζί τους ελαφρά μηχανοκίνητα, ακόμη κι ένα μικρό κανόνι2.

Σε λίγο ακούστηκαν τα χωνιά, μόνο που αυτή τα φορά δεν τα κρατούσαν χέρια ΕΠΟΝιτών, αλλά ταγματασφαλιτών:

«Προσοχή - Προσοχή! Σας μιλάνε τα Τάγματα Ασφαλείας. Ολοι οι άνδρες από 14 χρονών και πάνω να πάνε στην πλατεία της Οσίας Ξένης για έλεγχο ταυτοτήτων. Οσοι πιαστούν στα σπίτια τους θα τουφεκίζονται επί τόπου»3.

Δε συμμορφώνονται όλοι στο κάλεσμα. Αρκετοί είναι αυτοί που κρύβονται στις σκεπές των σπιτιών, στις ταράτσες, στα υπόγεια, σε πηγάδια κι όπου αλλού ήταν δυνατό. Αλλοι με χίλιες προφυλάξεις προσπαθούν να βρουν κενά στο Μπλόκο και να διαφύγουν στις γύρω συνοικίες. Οταν όμως ανατέλλει ο ήλιος βρίσκει στην πλατεία και στους γύρω δρόμους συγκεντρωμένους γύρω στα 25.000 άτομα κι ανάμεσά τους πάρα πολλούς ΕΑΜίτες αγωνιστές και αγωνίστριες.

Ο αρχιεπίσκοπος της Κατοχής

Όταν ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος αρνήθηκε να παραδώσει την πόλη στον εχθρό

Στις 27 Απριλίου 1941 τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής εισέρχονταν στην Αθήνα με τον Φρούραρχο, Υποστράτηγο Χρήστο Καβράκο, να παραδίδει την πρωτεύουσα στον Γερμανό επικεφαλής Φον Σέϊμπεν, στο καφενείο “Λουξ” επί της οδού της Κηφισίας 4 στην περιοχή των Αμπελοκήπων.

Ξεκινούσε μια αξημέρωτη μέρα για τη λευτεριά η οποία θα ερχόταν τρία χρόνια μετά, στις 12 Οκτωβρίου 1944. Στη πορεία για να κατέβει η σβάστικα από την Ακρόπολη και να κυματίσει ξανά η γαλανόλευκη σημαία, οι θυσίες του ελληνικού λαού υπήρξαν τεράστιες. Οι ιστορικές και συνάμα κρίσιμες εκείνες ώρες, όμως, σημαδεύτηκαν από τη γενναία στάση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρύσανθου (Φιλιππίδη), του από Τραπεζούντος, ο οποίος αρνήθηκε να αναγνωρίσει τις γερμανικές αρχές κατοχής, δηλώνοντας: 

“Οι Έλληνες Ιεράρχες δεν παραδίδουν τας πόλεις εις τον εχθρόν, αλλά καθήκον των είναι να εργασθούν για την απελευθέρωσιν αυτών”.

Αρνείται να τελέσει Δοξολογία

Αρνείται να μεταβεί στο ναό για δοξολογία λέγοντας:

«Δοξολογία δεν έχει θέσιν επί τη υποδουλώσει της Πατρίδος μας. Η ώρα της Δοξολογίας θα είναι άλλη». Αρνείται, επίσης, να ορκίσει την κυβέρνηση Τσολάκογλου ξεκαθαρίζοντας: «Δεν μπορώ να ορκίσω Κυβέρνησιν προβληθείσαν υπό του εχθρού. Ημείς γνωρίζωμεν ότι τας Κυβερνήσεις ορίζει ο λαός και ο Βασιλεύς. Εδώ τώρα, ούτε ο λαός εψήφισεν την Κυβέρνησιν ούτε ο Βασιλεύς την όρισεν».

Μετά και από αυτό, παύεται από το θρόνο του στις 2 Ιουλίου του 1941. Αποσύρεται στο σπίτι του στην Κυψέλη παρακολουθώντας τα γεγονότα, ενώ συγχρόνως λειτουργεί και παράνομο ραδιοφωνικό σταθμό.

Λίγους μήνες πριν, κατά την ιταλική επίθεση εναντίον της Ελλάδας, σε διάγγελμά του προς το λαό, είχε αναφέρει τα εξής:

 «Η Εκκλησία ευλογεί τα όπλα τα ιερά και πέποιθεν ότι όλα τα τέκνα της Πατρίδος, ευπειθή εις το κέλευσμα αυτής και του Θεού, θα σπεύσωσιν εν μια ψυχή και καρδία να αγωνισθώσιν υπέρ βωμών και εστιών και της ελευθερίας και της τιμής και θα συνεχίσωσιν ούτως την απ’ αιώνων πολλών αδιάκοπον σειράν των τιμίων και ενδόξων αγώνων και θα προτιμήσωσι τον ωραίον θάνατον από την άσχημην ζωήν της δουλείας…».

«Γερμανοί και ταγματασφαλίτες – Η “διπλή κατοχή” στη Μεσσηνία».

Του Ηλία Μπιτσάνη 

Παραμονές πρωτομαγιάς και οι σκέψεις πηγαίνουν πίσω στο 1944 με τις εκτελέσεις στην Καισαριανή αλλά και στην Καλαμάτα, και στην Τρίπολη, και στο Μελιγαλά και αλλού. 

Η ημερομηνία και τα γεγονότα αποτυπώνουν το χαρακτηρισμό ως «διπλής κατοχής» της περιόδου κατά την οποία Γερμανοί και ταγματασφαλίτες «χέρι – χέρι» σκορπούσαν το θάνατο. Με αφορμή αυτό έκρινα αναγκαίο να παρουσιαστεί αυτή η δράση από τις 18 Φεβρουαρίου (όταν ιδρύθηκαν τα Τάγματα Ασφαλείας) μέχρι τις 6 Σεπτεμβρίου (όταν οπισθοχώρησαν οι Γερμανοί και άφησαν στο πόδι τους ταγματασφαλίτες). Τα στοιχεία συγκεντρώθηκαν σε ένα βιβλίο με τίτλο «Γερμανοί και ταγματασφαλίτες – Η “διπλή κατοχή” στη Μεσσηνία». Αποτελεί τη συνέχεια του βιβλίου «Ο ματωμένος χειμώνας του 1944 στην Καλαμάτα» και μέρος της ενασχόλησης με την περίοδο της κατοχής και της εθνικής αντίστασης.

Στα 10 κεφάλαια του βιβλίου παρουσιάζονται τα εξής θέματα:

1. Οι Γερμανοί αναζητούν στηρίγματα

- Οι Γερμανοί και ο ΕΣ (Εθνικός Στρατός)

- Οι Γερμανοί δεν μπορούν χωρίς ντόπιους

- Από Σπάρτη ξεκινούν τα Τάγματα Ασφαλείας

- Προετοιμασία στην Καλαμάτα

2. Τα Τάγματα Ασφαλείας στη Μεσσηνία

- Τάγμα Ασφαλείας στην Καλαμάτα

- Ταγματασφαλίτες εκτελούν 141 κρατούμενους

- 11 Μεσσήνιοι στους εκτελεσμένους

- Ο Παπαδόγκωνας κρίνει ζωές και περιουσίες

- Ο Στούπας στο Μελιγαλά

- «Λούφες» και αρνήσεις ένταξης στα Τάγματα

- Αποτυχημένη επίθεση του ΕΛΑΣ στο Μελιγαλά

9 Απριλίου 1941: Η Θεσσαλονίκη υπό τον αγκυλωτό σταυρό.Διαρκής αγώνας για Δικαιοσύνη!

Άρθρο του Αριστομένη Ι. Συγγελάκη

 (δημοσιεύθηκε ακριβώς πριν 10 χρόνια στο TVXS αλλά παραμένει επίκαιρο!).

«Η μαχητική δύναμη της ομάδας φραγμού του Ρούπελ ήταν ανέπαφη τη στιγμή που υπογράφηκε η ανακωχή. Οι Έλληνες αμύνθηκαν με λύσσα και το ηθικό τους ήταν ακλόνητο». A. Buchner, Γερμανός στρατιωτικός ειδικός, 1957[1].

 

Μετά την αποτυχία του Μουσολίνι να καταλάβει την Ελλάδα, λόγω της ηρωικής αντίστασης του ελληνικού στρατού, το Γ’ Ράιχ επιτέθηκε στην Ελλάδα: την Κυριακή των Βαΐων, 6 Απριλίου 1941, στις 5.15 τα ξημερώματα, 11 γερμανικές μεραρχίες εφορμούν εναντίον της χώρας μας (ταυτόχρονα άλλες 15 μεραρχίες εφορμούν εναντίον της Γιουγκοσλαβίας), ενώ παράλληλα σφυροκοπούν με πυροβολικό και αεροπορία τις ελληνικές θέσεις. Το ίδιο βράδυ και την επόμενη μέρα η Λουφτβάφε σφυροκοπά αλύπητα τον Πειραιά, βυθίζοντας 11 ελληνικά και συμμαχικά πλοία. Έτσι, η Ελλάδα, όπως επισημαίνει ο Μανώλης Γλέζος, γίνεται το μόνο ευρωπαϊκό έθνος που υποχρεώνεται να πολεμήσει ταυτόχρονα εναντίον δύο μεγάλων δυνάμεων, που διαθέτουν φοβερή υπεροπλία.[2]

Παρά τον σχετικό αιφνιδιασμό, η αντίσταση των Ελλήνων, ιδίως στα ισχυρά οχυρά της λεγόμενης Γραμμής Μεταξά, είναι τόσο γενναία, που καταπλήσσει όλη την ανθρωπότητα. Όμως η απροσδόκητα γρήγορη κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας, η πλημμελής πολεμική προετοιμασία, καίρια λάθη στην πολεμική τακτική (όπως ο εγκλωβισμός μεγάλων δυνάμεων στο αλβανικό μέτωπο), τα πισωγυρίσματα των Συμμάχων και η καταφανής στρατιωτική υπεροπλία του Γ’ Ράιχ, είχαν ως αποτέλεσμα την επικράτηση των Γερμανών. Στις 8 Απριλίου οι Γερμανοί παρακάμπτουν τα οχυρά και δια της ελληνογιουγκοσλαβικής μεθορίου εισέρχονται σε ελληνικό έδαφος. Οι δύο τεθωρακισμένες μεραρχίες περνούν αστραπιαία από την όχθη της λίμνης Δοϊράνη και την αφύλακτη κοιλάδα του Αξιού, πριν καν οι Βρετανοί προλάβουν να ανατινάξουν την τελευταία γέφυρα, και στις 9 Απριλίου καταλαμβάνουν τη Θεσσαλονίκη.

Τους κατακτητές υποδέχεται στην Πλατεία Βαρδαρίου μία «ανήμπορη και θλιβερή αντιπροσωπεία»[3], στην οποία συμμετείχαν ο δήμαρχος Κωνσταντίνος Μερκουρίου, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Γεννάδιος και ο γερμανοσπουδασμένος και εθνικοσοσιαλιστικών απόψεων, Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Περικλής Βιζουκίδης. Για λόγους ιστορικής αλήθειας και δικαιοσύνης οφείλουμε να διαχωρίσουμε από τους θλιβερούς Μερκουρίου και Βιζουκίδη, τον Μητροπολίτη Γεννάδιο, αναγνωρίζοντας τις συνεπείς του προσπάθειες και διαβήματα εναντίον των διακρίσεων και διώξεων των Εβραίων της Θεσσαλονίκης[4]. Οι προσπάθειες αυτές κορυφώθηκαν στις 23.3.1943 με την συνυπογραφή από κοινού με τον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό και 29 προέδρους οργανώσεων (της Ακαδημίας Αθηνών συμπεριλαμβανομένης) ενός εξαιρετικά σημαντικού εγγράφου, που τόνιζε τους ακατάλυτους δεσμούς Ελλήνων Χριστιανών Ορθόδοξων και Ελλήνων Εβραίων και ζητούσε να σταματήσουν οι διώξεις των Εβραίων. Πρόκειται για μια ενέργεια που δεν αποτολμήθηκε σε καμιά άλλη κατεχόμενη χώρα[5]!

Αντίσταση και δοσίλογοι στην Κατοχή – Με αφορμή τις φωτογραφίες της Καισαριανής

19/02/2026

ΜΠΑΛΤΖΩΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

«Οι 12 φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες, πριν από την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Οι φωτογραφίες της συλλογής δίνουν “πρόσωπο” στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους και για αυτό είναι ανεκτίμητες… Με την σημερινή κήρυξη της συλλογής ως μνημείο, το Υπουργείο Πολιτισμού αποκτά το έρεισμα για να την διεκδικήσει και να την αποκτήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους».

Αυτά ανέφερε μεταξύ άλλων στην δήλωση της η υπουργός Πολιτισμού Λένα Μενδώνη για τις φωτογραφίες από τις εκτελέσεις των 200 πατριωτών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, φωτογραφίες που συγκλόνισαν όλη την Ελλάδα και ξύπνησαν τις μνήμες από τις μαύρες μέρες της κατοχής, στην Ελλάδα, αλλά και την Ευρώπη. Στην κατεχόμενη γηραιά Ήπειρο γράφτηκαν λαμπρές σελίδες αντίστασης, αλλά και προδοσίας… Υπήρχαν οι αντιστασιακοί, αλλά και οι δοσίλογοι…

Αν η προδοσία απέκτησε τότε ένα όνομα, αυτό ήταν του Βίντκουν Κουίσλινγκ (Vidkun Abraham Lauritz Jonssøn Quisling), (1887-1945). Ο Κουίσλινγκ ήταν Νορβηγός αξιωματικός και πολιτικός φασιστικών πεποιθήσεων. Κατά την εκστρατεία της γερμανικής εισβολής στη Νορβηγία, τον Απρίλιο του 1940, υποστήριξε τους Ναζί και, ως ανταμοιβή, διορίστηκε πρωθυπουργός στην κατεχόμενη Νορβηγία, από τον Φεβρουάριο του 1942 μέχρι τα τέλη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όσο η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση του Γιόχαν Νύγκαρντσβολντ ήταν εξόριστη στο Λονδίνο. Ως πρωθυπουργός δεν ήταν καθόλου αγαπητός στους Νορβηγούς, οι οποίοι τον θεωρούσαν προδότη και συνεργάτη των δυνάμεων κατοχής στη χώρα τους.

Με το τέλος του πολέμου και την επάνοδο της νόμιμης Κυβέρνησης, ο Κουίσλιγκ συνελήφθη και δικάστηκε για εσχάτη προδοσία. Εκτελέστηκε από απόσπασμα στις 24 Οκτωβρίου 1945. Το επώνυμό του χρησιμοποιείται σε πολλές γλώσσες (και στην ελληνική) για να δηλώσει προδότες, συχνά δοσίλογους, εξ ου και η αναφορά του. Και τούτο γιατί είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ιδιαίτερα σήμερα την ιστορία μας, ειδικότερα την γερμανική κατοχή και την στάση που κράτησε τότε ένα μεγάλο τμήμα, στην κυριολεξία η πλειοψηφία του πολιτικού προσωπικού και μεγάλος μέρος του αστικού κόσμου της Ελλάδος (1941-1944).

Οι Έλληνες δοσίλογοι

Ήταν αυτοί που ο ελληνικός λαός, αλλά και η ιστορία ονόμασε “Κουίσλινγκ”, οι πολιτικοί της πατρίδας μας που τότε επέλεξαν την ανοιχτή συνεργασία με τους κατακτητές, σχηματίζοντας μάλιστα τρεις κατοχικές κυβερνήσεις. Πρόκειται για τις κυβερνήσεις του στρατηγού Γεώργιου Τσολάκογλου, του Κωνσταντίνου Λογοθετόπουλου και του Ιωάννη Ράλλη.

Μενέλαος Χαραλαμπίδης: Οι ευρύτερες προεκτάσεις από τις φωτογραφίες - ντοκουμέντο των 200 της Καισαριανής (ηχητικό)

17.02.2611:59

Ο ιστορικός ερευνητής και συγγραφέας μιλά στον 98.4 για τα πρόσωπα πίσω από τις εικόνες και τη σημασία τους στη δημόσια ιστορία

Ο ιστορικός ερευνητής και ιστορικός συγγραφέας Μενέλαος Χαραλαμπίδης μιλάει στον 98.4, με αφορμή την αίσθηση που έχουν προκαλέσει οι φωτογραφίες ανθρώπων από τους 200 της Πρωτομαγιάς του 1944 που εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, τονίζοντας τη συγκλονιστική αποτύπωση σε φωτογραφίες ανθρώπων με ονοματεπώνυμο, ζωές και κοινωνική δράση, που λίγο πριν εκτελεστούν, στο πνεύμα μίας συλλογικής λειτουργίας, βαδίζουν αγέρωχα προς τον θάνατό τους.

Εξηγεί τι σημαίνουν αυτές οι εικόνες για έναν ιστορικό, αλλά και τι πρέπει επιτέλους να γνωρίζουμε για εκείνη την εποχή, αναφορικά και με τη Γερμανική Κατοχή αλλά και τον ρόλο των επίσημων ελληνικών αρχών της εποχής. Αναλύει πώς οργανωνόταν η μηχανή θανάτου των Ναζί και απαντά στο ερώτημα αν μπορούν τόσο σημαντικά ιστορικά τεκμήρια να πωλούνται σε διαδικτυακές δημοπρασίες.

Ο Γιώργος Χαρβαλιάς στον 98.4 για τις φωτογραφίες των 200 στη Καισαριανή και τη μάχη απέναντι στην ιστορική λήθη

Γιώργος Χαρβαλιάς: Το Γερμανικό deja vou, η Ευρώπη της αμνησίας και η Ελλάδα της αφασίας (ηχητικό)

17.02.2612:14

Ο αρθρογράφος και συγγραφέας του βιβλίου «Γιαβόλ! Αίμα, λήθη και υποτέλεια. Η άγνωστη Ελληνογερμανική ιστορία», Γιώργος Χαρβαλιάς, μιλάει στον 98.4 με αφορμή τις φωτογραφίες από τους 200 εκτελεσθέντες στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.

Σημειώνει πως, στο πλαίσιο της συστηματικής αναθεώρησης της Ιστορίας που επιχειρείται εσχάτως, τοποθετείται και η παραγραφή ή, για την ακρίβεια, η «άμβλυνση των εντυπώσεων» μέσω συμψηφισμών και εξωραϊσμών για τα απάνθρωπα γερμανικά εγκλήματα, όπως αυτά που διέπραξαν στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Η αλήθεια, όμως, είναι ότι στη διάρκεια της παρουσίας τους στην πατρίδα μας συντελέστηκε ένα μικρό ολοκαύτωμα. Από την Κρήτη μέχρι το Κομμένο και από τα Καλάβρυτα μέχρι τον Χορτιάτη. Το ολοκαύτωμα αυτό δεν είχε ρατσιστικό ή φυλετικό χαρακτήρα. Είχε αμιγώς τιμωρητική διάσταση, με μοναδικό στόχο να καμφθεί το φρόνημα ενός λαού που βρήκε την τόλμη να αντισταθεί. Το φρόνημα της γενναιότητας που βλέπουμε στις φωτογραφίες που δημοσιεύονται. Γιατί κανείς από τους πατριώτες που οδηγούνται στο απόσπασμα και ξέρουν πολύ καλά τι τους περιμένει, δεν έχει το βλέμμα απελπισμένου μελλοθάνατου. Μόνο το βλέμμα του θυμού και της περηφάνιας.

Οι Γερμανοί σκότωσαν τους πατριώτες στήνοντάς τους χωρίς κανέναν δισταγμό σε έναν τοίχο του παλαιού Σκοπευτηρίου, όπως σκότωσαν και έξω από τα σπίτια τους δεκάδες χιλιάδες άλλους – αμάχους και ανυποψίαστους, γέρους, γυναίκες και παιδιά. Οι θηριωδίες τους δεν έχουν προηγούμενο στη νεότερη Ιστορία. Οι Γερμανοί όχι μόνο ξαναφόρεσαν στολή και πηλήκιο, όχι μόνο ξανάφτιαξαν τη Λουφτβάφε και την έστειλαν να βομβαρδίσει τη Σερβία, αλλά σήμερα ευαγγελίζονται να υποκαταστήσουν αυτοί – οι ολετήρες και σφαγείς – τους Αμερικανούς ως αμυντικό πυλώνα της Ευρώπης. Χωρίς να ανοίξει μύτη, χωρίς τον παραμικρό προβληματισμό ή διαμαρτυρία από όσους θυμούνται το παρελθόν τους, οικοδομούν σήμερα ένα γιγαντιαίο εξοπλιστικό πρόγραμμα, όπως ακριβώς έκαναν και στις παραμονές των δύο παγκόσμιων πολέμων.

Έλληνες δοσίλογοι και φιλοναζιστές που έδρασαν την περίοδο της κατοχής: Λίστα ατόμων και οργανώσεων

Ο Ι.Ράλλης ενθαρρύνει μικτό απόσπασμα απο αξιωματικούς της ειδικής ασφάλειας και ταγματασφαλίτες πριν απο επιχειρήσεις “επιβολής του Κράτους και του Νόμου” κατά της αντίστασης.

Έλληνες δοσίλογοι και φιλοναζιστές. Λίστα ατόμων και οργανώσεων

Παραθέτουμε μια λίστα με Έλληνες δοσίλογους, γερμανόφιλους και φιλοναζιστές που έδρασαν στην περίοδο της κατοχής. Για να μπορέσουμε να τη φτιάξουμε, χρειαστήκαμε αρκετό χρόνο και ψάξαμε σε διάφορα ιστορικά βιβλία, ώστε να διασταυρώσουμε τις πληροφορίες που συγκεντρώσαμε. Η συγκεκριμένη λίστα δοσιλόγων αποτελείται από άτομα και από οργανώσεις. Δεν είναι πλήρης και δεν θα μπορούσε να είναι……Επικεντρώσαμε την προσοχή μας κυρίως σε άτομα που συνεργάστηκαν με τους κατακτητές σε στρατιωτικό και σε πολιτικό επίπεδο. Δεν δώσαμε μεγάλη έμφαση στους οικονομικούς δοσίλογους.

Για να διαβάσετε ολόκληρη την ανάρτηση ΕΔΩ... Ή ΚΛΙΚ στην εικόνα 

"Αγοραπωλησίες ακινήτων 1941-1944 Οι «χρυσές» ευκαιρίες της Κατοχής"

Την Παρασκευή 11 Απριλίου 2025 στο πλαίσιο του κύκλου δωρεάν μαθημάτων με γενικό τίτλο "Η Ελλάδα στη δεκαετία 1940-1950: Ένα έθνος σε κρίση" που διοργανώνει η Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων Cine Δράση, πραγματοποιήθηκε το 6ο Μάθημα Ιστορίας με τίτλο "Αγοραπωλησίες ακινήτων 1941-1944 Οι «χρυσές» ευκαιρίες της Κατοχής"

Ο ομότιμος καθηγητής Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο κ. Προκόπης Παπαστράτης μαζί με τον ιστορικό Παναγιώτη Σάμιο, ασχολήθηκαν με τις αγοραπωλησίες ακινήτων που έγιναν κατά τη διάρκεια της Κατοχής.

 Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται αναλυτικά για τις πηγές του πλουτισμού των οικονομικών δοσιλόγων, αποκαλύπτεται το μέγεθος και η έκταση της υφαρπαγής των περιουσιών τη περίοδο αυτή.

 Περίπου 350.000 ακίνητα, κόποι μιας ζωής, άλλαξαν χέρια κάτω από συνθήκες εξαθλίωσης, πείνας, λιμού και εκβιασμών κυριολεκτικά για ένα κομμάτι ψωμί, λίγα δράμια λάδι και μερικές χούφτες σταφίδες. Μετά την απελευθέρωση οι κατοχικές αγοραπωλησίες αποτέλεσαν ακανθώδες ζήτημα και περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο το αντιμετώπισαν οι κυβερνήσεις Λαϊκών-Φιλελευθέρων. Οι υποσχέσεις για επιστροφή των ακινήτων, η οργάνωση των πωλητών αλλά και των αγοραστών σε ομοσπονδίες για τη διεκδίκηση των σπιτιών, οι νομοθετικές προσπάθειες μετά το 1946, ο τελικός συμβιβασμός το 1949, ο δικαστικός αγώνας, οι περιπέτειες των αγωγών και οι αποφάσεις του Πρωτοδικείου Αθηνών.

Το μεγάλο μπλόκο στην Καλαμάτα

Του Ηλία Μπιτσάνη

Οι άρχοντες στρογγυλοκάθονται στις πολυθρόνες τους και περιφρονούν την ιστορία. Εκεί που είναι τα γραφεία τους, πριν από 82 χρόνια η Καλαμάτα έζησε μια από τις πιο δραματικές στιγμές της γερμανικής κατοχής. Χιλιάδες άνθρωποι συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο γήπεδο του "Απολλωνα" (σημερινό δημαρχείο) και στην πλατεία Αγίας Τριάδας (πλατεία Ομήρων αλλά στα... αζήτητα). Πολλοί κατέληξαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, και οι περισσότεροι δεν γύρισαν ποτέ. Χρόνια τώρα επισημαίνω την ανάγκη να τιμά η πόλη τη μνήμη αυτών των ανθρώπων. Εις μάτην όμως. Τώρα θα μου πείτε στη λογική των “ευτυχισμένων της εξουσίας” δεν έχουν θέση τέτοια γεγονότα, μαύρα μεσάνυχτα έχουν οι περισσότεροι για την ιστορία του τόπου, μόνο την… αναπαράσταση θυμούνται γιατί εκεί συνωστίζονται οι ψηφοφόροι. Είχα την ελπίδα ελπίδα ότι κάποιοι θα αντιλαμβάνονταν ότι το ελάχιστο που θα είχαν να κάνουν θα ήταν μια λιτή τελετή μνήμης και η τοποθέτηση μιας στήλης που θα θυμίζει το γεγονός στην είσοδο του σημερινού δημαρχείου. Η προσδοκία διαψεύστηκε πανηγυρικά και πάλι, ως εκ τούτου χρειάζεται να επανέλθω για να θυμίσω γεγονότα αλλά και την ανάγκη η πόλη να ξυπνήσει από τον “ιστορικό λήθαργο”.

Ας δούμε όμως τα γεγονότα στη μνήμη των πατριωτών που έπεσαν θύματα της φασιστικής βαρβαρότητας...

***

.

Η “μικρή εικόνα” είναι αυτή της Καλαμάτας:

Το φθινόπωρο του 1943 οι δυνάμεις της αντίστασης έχουν ενισχυθεί και χτυπούν μέσα στις πόλεις. Στόχος τους μεταξύ των άλλων και αξιωματικοί της Χωροφυλακής που θεωρούν ότι σχετίζονται με τις δυνάμεις κατοχής. Ανδρες της ΟΠΛΑ χτυπούν μέσα στην Καλαμάτα στις 12 Σεπτεμβρίου και σκοτώνουν το μοίραρχο Ιωάννη Γιαλουράκο, ένα αμφιλεγόμενο πρόσωπο, φανατικός διώκτης των απεργών στο μεσοπόλεμο, στο αντιφασιστικό-δημοκρατικό μέτωπο αργότερα, στη “Μεγάλη Ελλάδα του Γ. Βεντήρη στην κατοχή. Ένα μήνα αργότερα, στις 13 Οκτωβρίου, σε νέο χτύπημα πέφτει νεκρός ο διοικητής Χωροφυλακής μοίραρχος Σωτήρης Κατής αλλά το ΕΑΜ καταγγέλει πως είναι έργο της Γκεστάπο. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στην κηδεία του παραβρέθηκε «κρυφά» αντιπροσωπεία του ΕΑΜ όπως μου έχουν εκμυστηρευτεί από την οικογένειά του.

Απελευθέρωση της Αθήνας, 12 Οκτωβρίου 1944.

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος σημαιοφόρος της Εταιρείας Λογοτεχνών κατά την παρέλαση για την απελευθέρωση της Αθήνας, στις 12 Οκτωβρίου 1944. 

Στο βάθος διακρίνονται ο Μάρκος Αυγέρης, η Γαλάτεια Σαράντη, ο Σωτήρης Σκίπης και ο Κούλης Ζαμπαθάς, που διέσωσε αυτή τη φωτογραφία.

Φωτογραφία από το αρχείο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σπάρτης

ΠΗΓΗ, - Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Ηρώ Κωνσταντοπούλου. Εκτελέστηκε 5 Σεπτεμβρίου 1944 σε ηλικία 17 χρονών (Αφιέρωμα+Βίντεο)

Γυναίκες ηρωΐδες προς Μίμηση

Ηρώων Αφιέρωμα: Ηρώ Κωνσταντοπούλου

Σοφία Ντρέκου

Το σώμα της ηρωικής Ελληνίδας, Ηρώς 

Κωνσταντοπούλου, έγινε λευτεριάς, λίπασμα:

«Εσύ δε θα μου πεις ευχαριστώ

όπως δε λες ευχαριστώ

στους χτύπους της καρδιάς σου

που σμιλεύουν το πρόσωπο της ζωής σου. 

Όμως εγώ θα σου λέω ευχαριστώ

γιατί γνωρίζω γιατί σου λέω ευχαριστώ

γιατί γνωρίζω τι σου οφείλω

Αυτό το ευχαριστώ
είναι το τραγούδι μου». 

Γιάννης Ρίτσος

Η 17χρονη ηρωίδα που «γάζωσαν» οι Γερμανοί με 17 σφαίρες για παραδειγματισμό. Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου έκρυβε όπλα και προκηρύξεις κάτω από τη σχολική ποδιά. Εκτελέστηκε φωνάζοντας: «Χτυπάτε! Κτήνη»...

Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου, η οποία γεννήθηκε στις 16 Ιουλίου 1927 και εκτελέστηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1944 σε ηλικία 17 χρονών, ήταν αγωνίστρια της εθνικής αντίστασης.

«Έτσι ως αντικρίζω τα χώματα

ματωμένα, αναρριγώ, 

κορίτσια της Καισαριανής 

ραντίστε με τριανταφυλλόνερο 

τα ηρωικά κορμιά μας».

Πάνος Ν. Παναγιωτούνης

Η σφαγή και το κάψιμο (!) των Ελλήνων από τους Ναζί στο Χορτιάτη Θεσσαλονίκης το 1944

Το Ναζιστικό Ολοκαύτωμα στο Χορτιάτη Θεσσαλονίκης το 1944

Τα Ναζιστικά κρεματόρια δεν υπήρξαν μόνο στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, αλλά τέθηκαν σε λειτουργία και στο Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη, όταν με την πυρπόληση ενός φούρνου και ενός σπιτιού στα οποία επίτηδες είχαν εγκλωβίσει άμαχο πληθυσμό, οι ναζί κατακτητές δολοφονούσαν 149 ανθρώπους και έγραφαν άλλη μία μαύρη σελίδα στα εγκλήματα πολέμου. 

Αποφράδα ημέρα λοιπόν, αλλά ταυτόχρονα και ημέρα μνήμης και θυσίας είναι η 2 Σεπτεμβρίου του 1944, όταν οι Nαζί με τους  συνεργάτες τους, έβαψαν στο αίμα το Χορτιάτη.

Προηγήθηκαν δύο ανταρτικές επιθέσεις σε δύο αυτοκίνητα, ένα του οργανισμού Ύδρευσης Θεσσαλονίκης που πήγαινε στο βυζαντινό υδραγωγείο για την απολύμανση της δεξαμενής από την οποία υδροδοτούνταν η Θεσσαλονίκη και στο οποίο οι επιβαίνοντες ήταν Έλληνες (ο ένας εκ των δύο επέζησε) και ακολούθησε ένα δεύτερο αυτοκίνητο με τρεις Γερμανούς και δύο Έλληνες και με τελικό απολογισμό τη διαφυγή δύο Γερμανών και την αιχμαλωσία των υπολοίπων. Οι διαφυγόντες επέστρεψαν στο Ασβεστοχώρι Θεσσαλονίκης.

Η πείνα: το πιο αποτελεσματικό τρομοκρατικό μέσο της Κατοχής.

Του Αριστομένη Συγγελάκη 

Η πείνα της Κατοχής, που είχε συστηματικά οργανώσει το Γ' Ράιχ (αφενός για να καταληστεύσει τον πλούτο της χώρας και αφετέρου - και κυρίως -  για να καθυποτάξει τον ελληνικό λαό), αποτελεί ένα συγκλονιστικό συλλογικό βίωμα του λαού μας που είχε ως αποτέλεσμα εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς αλλά και χάραξε τη μοίρα των επιζώντων της Κατοχής.

Η εξαιρετική μελέτη των τεσσάρων ψυχιάτρων (Σκούρας, Χατζηδήμος, Καλούτσης, Παπαδημητρίου, "Η ψυχοπαθολογία της πείνας, του φόβου και του άγχους") που δημοσιεύθηκε το 1947 και ανατυπώθηκε το 1991 από τις εκδόσεις Οδυσσέας περιγράφει αναλυτικά το φαινόμενο και τις πολύμορφες και αφόρητες συνέπειές του.  

Τα στάδια που ακολουθεί η νόσος της πείνας: 

- Α) Το πρώτο στάδιο της πείνας είναι το διεγερτικό στάδιο, κατά το οποίο ο άρρωστος διακατέχεται από ανυπόφορο εκνευρισμό και υπερκινητικότητα. 

Το χαρακτηριστικότερο γεγονός αυτού του σταδίου είναι η άμβλυνση του αισθήματος της αηδίας, που σε συνδυασμό με την έλλειψη κάθε αίσθησης ατομικής κι ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κατέβαζαν τον άνθρωπο στο επίπεδο του ζώου. 

Στο στάδιο αυτό λαμβάνουν χώρα αποτροπιαστικά φαινόμενα όπως η βρώση πτωμάτων από τους λιμοκτονούντες, η βρώση σκουπιδιών, εμεσμάτων, κοπράνων, σκύλων κ.λπ. Συχνά οι άνθρωποι λόγω αυτής της ζοφερής κατάστασης παραφρονούσαν. 

Κοκκινιά. Πέμπτη 17 Αυγούστου 1944.

Άλλες αναρτήσεις από τον Γερομοριά από την μάχη της Κοκκινιάς ΕΔΩ...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

"Και σαν πέρασε της Παναγιάς η μέρα, δεύτερο ξημέρωμα, 17 του τρυγητή, σκύλα μέρα, δίσεχτη μέρα, κατάρα στην κατάρα για μέρα, μέρα που δε σταμάταγε ο χρόνος, που δε ξεσκίζονταν τα φύλλα του μερολογιού, μέρα που μάζωξαν στην εκκλησιά τα παλικάρια και πλημμύρισε η χώρα αίματα και έσκουζε για χρόνια ο ουρανός από τον καημό του, που κάρφωσε στα στήθια του Χριστού το τελευταίο καρφί ο Ισκαριώτης…"

 (αφήγηση Μάνος Κατράκης)

Κοκκινιά. 

Πέμπτη 17 Αυγούστου 1944.

Κοντά στις 2:30 το πρωί ξεκινά το δράμα της ομαδικής σφαγής που θα ακολουθήσει όταν ανέβει ο ήλιος ψηλά.

Δεκάδες γερμανικά καμιόνια περικυκλώνουν τις γύρω περιοχές που περικλείουν την Κοκκινιά, από Κορυδαλλό, Αιγάλεω, Δαφνί και Ρέντη μέχρι Κερατσίνι, Φάληρο και Πειραιά, ο κλοιός σφίγγει. 

Μαζί με τους Ναζί κατακτητές καταφθάνει στην προσφυγούπολη του Πειραιά, τη «Μικρή Μόσχα», όπως είχαν βαπτίσει την Κοκκινιά, και το μηχανοκίνητο τμήμα του δοσίλογου Ν. Μπουραντά. 

Περί τους 3.000 βαριά οπλισμένους με πολυβόλα, όλμους, μυδράλια, ταχυβόλα, αυτόματα, Γερμανούς και Έλληνες ταγματασφαλίτες κυκλώνουν την πόλη που εκείνη την ώρα κοιμάται.

Ιστορικός περίπατος στην κατοχική Αθήνα

AP Photo

Η ιστορία της Κατοχής από την Ομόνοια μέχρι την Καισαριανή.

EΛΕΝΗ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ

Η περίοδος της Κατοχής (1941–1944) άφησε ανεξίτηλα ίχνη στον αστικό ιστό της Αθήνας. Σημεία, δρόμοι και κτίρια που σήμερα περνούν απαρατήρητα αποτέλεσαν σκηνικά δραματικών γεγονότων. Αν μιλούσαν τα κτίρια θα εξιστορούσαν λιμούς, εκτελέσεις, αντιστασιακές δράσεις και μαζικές κινητοποιήσεις. Ο ιστορικός περίπατος που ακολουθεί επιχειρεί να καταγράψει τις σημαντικότερες τοποθεσίες της πόλης, λειτουργώντας ως μια διαδρομή μνήμης στα χρόνια της Κατοχής. Από το κέντρο μέχρι τα προάστια, κάθε σημείο φέρει τη δική του ιστορία.

1. Πλατεία Ομονοίας

Η Πλατεία Ομονοίας AP PHOTO

Η Πλατεία Ομονοίας υπήρξε κομβικό σημείο στην Κατοχική Αθήνα, καθώς αποτελούσε το βασικό πέρασμα των κατοίκων και των κατακτητών. Στις 27 Απριλίου 1941, οι πρώτες γερμανικές μηχανοκίνητες μονάδες που εισήλθαν στην πόλη πέρασαν από την Ομόνοια κατευθυνόμενες προς το Σύνταγμα και την Ακρόπολη. Ο χώρος, ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, ήταν κέντρο συγκοινωνιών και αγοράς, γεγονός που εντάθηκε κατά τη διάρκεια της Κατοχής με την παρουσία Γερμανών, Ιταλών και μαυραγοριτών.

Γιατί κάποτε σε τούτο τον τόπο, σεργιανούσαμε στον ήλιο και στ' αγαλματα...

Από Βασίλης Λαμπόγλου 

22 Ιουλίου 1943-Του Ηλία Βενέζη

''Μες στην Αθήνα στους μεγάλους δρόμους της, το πλήθος περπατά σιωπηλό και σκυφτό σα να σεργιανά στον ήλιο και στα αγάλματα.

Τίποτα δεν προδίνει πως κάτι ετοιμάζεται, πως κάτι θα γίνει.

Ωστόσο, η στυφή σιωπή είναι τόση μες στη χαρά του ήλιου που λάμπει, που το μαντεύεις: κάτι είναι σαν ηφαίστειο που άξαφνα θ’ ανάψει.

Κι η σπίθα ανάβει…να κορίτσι, κρατώντας ένα στεφάνι από δάφνη, σκαλώνει στο άγαλμα του Φεραίου και το στεφανώνει. 

Ο λαός γονατίζει.

Και όλα τα πικραμένα στόματα ψέλνουν τον Ύμνο στην Ελευθερία. 

Ενώ γύρω του λυσσασμένα άρχισαν να χύνουν μολύβι και αίμα τα άρματα πάνου σε ανθρώπους άοπλους και ανυπεράσπιστους, σε γυναίκες και παιδιά.

«Όχι πια άλλο! Όχι άλλο!

 Κάτω οι τύραννοι!»

Αφρισμένο τώρα κατέβαινε την πλατιά λεωφόρο το κύμα και βογκούσε...

Στην κορυφή του κύματος μια ασπρογάλανη σημαία ξεδιπλώθηκε τότε.

Κυμάτισε στο λίγο αγέρα, κυμάτισαν και τα μαλλιά του κοριτσιού που τη σήκωνε στα χέρια του. 

Προχωρούσε με σταθερό βήμα, ξαναμμένη και περήφανη, και

πλάι της βάδιζε ο φίλος της.

Τραγουδούσαν τον Ύμνο στην Ελευθερία και βάδιζαν.''

                                                                                                            

Ιούληs του 1943. 

Οι Γερμανοί διαπιστώνουν ότι η Αντίσταση στις πόλεις και τα βουνά απασχολεί δώδεκα ολόκληρες μεραρχίες τους στην Ελλάδα. 

Και το Ανατολικό Μέτωπο(Ρωσία)  του Ζούκωφ,απαιτούσε πρόσθετη συνδρομή δυνάμεων.  

Έτσι για να απεγκλωβίσουν δυνάμειs ,οι Γερμανοί αποφασίζουν να αντικαταστήσουν με βουλγαρικά φασιστικά στρατεύματα, τα δικά τους στρατεύματα κατοχής σε  Μακεδονία και Θράκη.

Παραχώρηση -δηλαδή-ολόκληρηs τη Μακεδονίαs και τη Θράκηs

στους Βούλγαρους φασίστες.