Aλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Μια αμφιμαχία για το ροκ του μέλλοντός μας

115 χρόνια από την κοίμηση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

από Στέλιος Κούκος

-4 Ιανουαρίου 2026

Εδώ και μερικά κείμενα προσπαθώ να πω κάποια πράγματα για τον Παπαδιαμάντη και την... αρνητική παπαδιαμαντολογία τα οποία, τελικά, δεν τα λέω γιατί αυτό ουσιαστικά πρέπει να αποτελούν μια εκτεταμένη μελέτη με την παράθεση στοιχείων και ντοκουμέντων.

Έτσι εκεί, λοιπόν, που αρχίζω για να τα πω μένω μετέωρος ωσάν να μην έχω ήχο, να μην έχω υλικό (Δ. Σαββόπουλος). Ή αλλιώς εκεί που πάω να τα πω εν συντομία δεν μπορώ να τα πω πραγματικά. Ή έστω να τα σκιαγραφήσω και από την φούρια μου δεν λέω τίποτα για αυτήν την παπαδιαμαντική, παραπαδιαμαντική ταμπακιέρα που υπερχειλίζει.

Δηλαδή, πως διαβάζοντάς τον ως αναγνώστης, μελετητής, ερευνητής*, έχοντας κατά νουν τους πάλαι ποτέ αρνητές του, γιατί τείνουν να εκλείψουν στις μέρες μας, θα δεις τις τερατώδεις αστοχίες τους, μπορεί και «φάρσες» τους εναντίον ενός ανθρώπου που δεν πείραξε κανένα. (Μήπως και κακόβουλες φάρσες);

Τις περισσότερες φορές οι άστοχες κριτικές τους δεν ξεκινούν από το ίδιο το έργο του Παπαδιαμάντη, ήτοι δεν εδράζονται επί του πραγματικού, όπως θα έλεγε και ο ίδιος ο σερ Παπαδιαμάντης, αλλά εκ του φαντασιακού, αν όχι εκ του φανταστικού. Συνήθως, αν όχι πάντα, ξεκινούν από τις ιδεολογικές αυταπάτες που τους διακατέχουν και μάλιστα όλης της ιδεολογικής κλίμακας από την αριστερή μέχρι την δεξιά. Ιδιότυπη είναι και η αρνητική κριτική από ανθρώπους της Εκκλησίας προς τον κατά τα άλλα «Άγιο των γραμμάτων» -όπως εξίσου για μένα ενοχλητικά τον αποκαλούν μερικοί. Η αρνητική κριτική των ανθρώπων της Εκκλησίας έχει κυρίως ηθικολογικά, ηθικοπλαστικά χαρακτηριστικά.

Πριν προχωρήσουμε θα πρέπει να πούμε και να ομολογήσουμε πως άνθρωποι απ’ όλη την ιδεολογική βεντάλια, από την αριστερά μέχρι την δεξιά, και βεβαίως από την Εκκλησία, θαύμασαν και προσκύνησαν ευλαβικά το έργο Παπαδιαμάντη και την προσωπικότητά του. Του συγγραφέα ο οποίος έζησε ως ένας απλός λαϊκός άνθρωπος και μάλλον στο περιθώριο του κόσμου, ήσυχα, αν όχι «κατανυκτικά», και το έργο του προκάλεσε τόση συγκίνηση, αλλά και τόση ταραχή.

«Εγώ γράφω όπως μου κατεβαίνει»: Ο Παπαδιαμάντης ως ποιητής και το ήθος της έμπνευσης. 115 χρόνια από την κοίμησή του

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911)

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

«Εγώ γράφω όπως μου κατεβαίνει». Τι τραγικό και τι πιο ωραίο! Τραγικό για έναν επαγγελματία του Τύπου όταν του ζητάνε να γράψει ένα άρθρο και αυτός μπλοκάρεται, αποσυντονίζεται, δεν ξέρει από πού να αρχίσει και πού να τελειώσει· και ευλογία όταν πρόκειται για έναν ποιητή τον οποίο θα καθοδηγήσει η έμπνευσή του, να γράψει κάτι μέσα στην προσωπική φόρμα που έχει καθιερώσει για τον εαυτό του.

Αυτό συμβαίνει και για έναν πεζογράφο της τάξεως του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ο οποίος είπε την πιο πάνω φράση. Ήταν ιδιαίτερα τραγικό γι’ αυτόν να του ζητάνε να αυτοσχεδιάσει, κατά κάποιον τρόπο, και επί τόπου πάνω σε ένα επίκαιρο θέμα, γράφοντας κάποιο άρθρο για να δημοσιευτεί στην εφημερίδα. Ουδέν πιο σοκαριστικό για έναν ποιητή, όπως ο μεγάλος σκιαθίτης συγγραφέας! Ακόμη και τον ίδιο άνθρωπο που εργαζόταν μέσα στον Τύπο ως μεταφραστής από τις αγγλικές και γαλλικές εφημερίδες.

Παρ’ όλα αυτά ο Παπαδιαμάντης, μάλλον, εκτέθηκε απέναντι στον εργοδότη του τον θρυλικό Κωνσταντινουπολίτη εκδότη Βλάση Γαβριηλίδη ο οποίος του το ζήτησε ή καλύτερα του το εμπιστεύτηκε. Πίστευε πως αυτός θα ήταν ο πιο κατάλληλος για να το γράψει. Ίσως, μάλιστα να εξέφραζε και την «γραμμή» του εκδότη και της εφημερίδας.

Να πως ο Παύλος Νιρβάνας μας μεταφέρει τα λόγια του Παπαδιαμάντη σχετικά με το γεγονός αυτό ο οποίος του είπε:

Παραμονή Χριστουγέννων: Αφού υπάρχει φάτνη θα έλθει και ο Χριστός! Ένας λογισμός θρίλερ σε ένα οδοιπορικό προς την Γέννηση...

Η Γέννησις». Ιερός ναός Αγίου Αθανασίου Ελάτειας Λοκρίδος (τοιχογραφία).

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Παραμονή Χριστουγέννων και δεν ησύχαζε. Αγωνιούσε. Πρώτη φορά τέτοια μέρα άρχισε να τον ενοχλεί ο εξής λογισμός: Θα γεννηθεί ο Χριστός φέτος ή όχι; Και να, σχεδόν ολόκληρη και πλήρης, η αγωνία του Μεγάλου Σαββάτου για την Ανάσταση να επανάρχεται και να του δημιουργεί βλάβην ένδοθεν λογισμού αμφιβόλου.

Σίγουρα παρηγόρησε τον εαυτό του πως δεν πρόκειται για την αγωνία του Μεγάλου Σαββάτου, πως δηλαδή ο Χριστός πέθανε και βρίσκεται στον Άδη.

Άλλη, όμως, αγωνία εδώ τον τυρραννούσε: Μα εδώ μοιάζει σαν ο Χριστός να μην γεννήθηκε ακόμη. Κακά τα ψέματα, λοιπόν, σήμερα παραμονή Χριστουγέννων περιμένουμε τον Μεσσία. 2025 μετά Χριστόν και τον αναμένουμε! Τι γίνεται και πώς θα το αντιμετωπίσουμε αυτό;

«Παναγίτσα μου», αναφώνησε και κοίταξε μήπως τον άκουσε κανείς! Μήπως αυτό, τελικά, πρόκειται για κάτι χειρότερο από την δοκιμασία του Μεγάλου Σαββάτου; Τι να είναι αυτή η δοκιμασία που τον βρήκε;

Μήπως, όμως, όλο αυτό αποτελεί την πλήρη μας αποτυχία να βάλουμε στην ζωή μας τον Θέανθρωπο ως φίλο καλό, παντοτινό;

Ο ενοχλητικός κύριος Παπαδιαμάντης

από Στέλιος Κούκος

Χρόνια πολλά

Ξέρω ενοχληθήκατε... Αλλά και εγώ θα πρέπει να είμαι συνεπής μέχρι το τέλος του κειμένου για τον ενοχλητικό τίτλο που παρέθεσα χωρίς ιδιαίτερη περίσκεψη επί «Αντιφώνου»! Προφανώς έχετε και εσείς δικαίωμα να... αντιφωνήσετε, σχολιάζοντας τον τίτλο και το κείμενο στα σχόλια κατωτέρω...

Και η ενόχληση από τον κύριο αυτό αρχίζει από την στιγμή που θα πάρεις στα χέρια σου τους τόμους του! Παρ’ όλη την περιποιημένη, κλασικά πεποικιλμένη όψη τους, ήτοι κομψή και απέριττη, μοιάζει σαν να πιάνεις στα χέριά σου μια απασφαλισμένη χειροβομβίδα έτοιμη να εκραγεί.

Ήδη, όμως, πλησιάζοντας την βιβλιοθήκη με τα δικά του βιβλία, και τα σχετικά λοιπά εγχειρίδια προσέγγισής του, έχεις δει ένα... κάρο περόνες ασφαλείας να καγχάζουν για το νέο απονενοημένο διάβημά σου.

Πάντως, ένα ειδικό αίσθημα, ζωή ή θάνατος, σε σπρώχνει να αγκαλιάσεις τον πλήρη κίνδυνο που ελλοχεύει, την αυτοπαράδοσή σου που επίκειται! Είναι δεδομένο, πως κανένας νόμος των πιθανοτήτων δεν σε σώζει, καμία θεωρία των παιγνίων δεν πρόκειται να σου παρατείνει, έστω, την αγωνία της ασφαλούς πλεύσης και προσέγγισης. Ήδη έχεις χάσει, ήδη έχεις χαθεί και επιμένεις!

Κακό του κεφαλιού σου! Αμετανόητε!

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες και ένας ανάλογος θάνατος - (θησαυρός) σε πλημμυρίζει και μυαλό δεν βάζεις! «Και ας φέρουν τα κομμάτιά μου»! Θα τον κρατήσω, λοιπόν, ανά χείρας τον τόμο «κι ας μου βγει και σε κακό»! Και εκεί, η σχάση του θα σε πλημμυρίσει με τον παπαδιαμαντικό κόσμο ο οποίος δεν είναι αλλοτινός και παρωχημένος που δεν είναι ψοφοδεής και αποτελειωμένος και θα σου γκρεμίσει όλη την φαντασία η οποία σε περιέχει.

Άγιος Πορφύριος, Ωδίνες τοκετού του Γερο-Άθωνα, Η γέννηση ενός νέου Αγίου

Πολύκλειτος Ρέγκος: Καυσοκαλύβια (1983). Αγιορειτική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Στις 2 Δεκεμβρίου του 1991 ο Άθωνας βίωσε ωδίνες τοκετού.

Ωδίνες γέννησης ενός νέου μεγάλου Αγίου της Εκκλησίας!

Η οσιακή κοίμηση του Γέροντα Πορφυρίου έφερνε την πλήρη καταλλαγή στην ψυχή του, την ολοκλήρωση της κατά χάριν θέωσής του.

Ο Ιερομόναχος Πορφύριος (Μπαϊρακτάρης) πέθαινε σωματικά για τον κόσμο και αναγεννιόταν πολίτης Άγιος στην βασιλεία των ουρανών.

Η νέκρωση των παθών μέσα του είχε προηγηθεί πριν πάρα πολλά χρόνια αν και η «εισβολή» του στον κόσμο της αγιότητας και της χάριτος από μικρή ηλικία έμοιαζε σαν να μην έζησε ποτέ στο σώμα και στην ψυχή του την επιβολή των παθών και πολύ περισσότερο την κυριαρχία τους στην ζωή του.

Άλλωστε η συλλαβιστή ανάγνωση του βίου του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη σε πολύ μικρή ηλικία ήταν αυτή που τον μετέτρεψε σχεδόν ταυτόχρονα σε αναχωρητή και λίγο μετά σε Καυσοκαλυβίτη.

Και να που εκείνη την ημέρα, στις 2 Δεκεμβρίου του 1991, τα πυρίκαυστα Καυσοκαλύβια του Αγίου Μαξίμου του Καυσοκαλύβη, θα παραδώσουν φλεγόμενα και πυρπολούμενα από άκτιστο φως στην αιώνια ζωή και στο φως το αληθινό τον πορφυρούν από καύση καρδίας για τον Θεό και τους ανθρώπους Άγιο.

Ήταν όχι μόνον αυτοκράτορας των παθών και των λογισμών, αλλά ζούσε μέσα του ο Χριστός και ουκέτι αυτός! Τι ώρες εκείνες των ωδίνων του τοκετού του νέου μας Αγίου ο Γερο-Άθωνας θυμόταν πως υποδέχτηκε το δεκατετράχρονο αγόρι, τον διά Χριστόν αλήτη και δραπέτη από την οικογένειά του και τον κόσμο στα χώματά του.

Ο Γερο-Άθωνας αναλογιζόταν και τους δύο αδελφούς Γέροντες μοναχούς οι οποίοι έβαλαν παράνομα το παιδί στο Άγιο Όρος, παρουσιάζοντάς το ως παιδί της χήρας αδελφής τους. Θυμήθηκε και τον σερδάρη, τον φουστανελά φύλακα του Όρους που πήρε τον μικρό Ευάγγελο και τον έβαλε στην βάρκα για να τον διώξει. Τα απελπισμένα κλάματα του μικρού Ευάγγελου, (που έγινε αργότερα πνευματικός ευαγγελιστής του σύμπαντος κόσμου).

Στέλιος Κούκος: Άγιοι Δημήτριος και Γρηγόριος Παλαμάς, Το Φως η μεγάλη κληρονομιά του συμπολιούχου στην Θεσσαλονίκη και την οικουμένη

Άγιοι Γρηγόριος Παλαμάς και Δημήτριος Μυροβλύτης.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Αν ο πολιούχος της Θεσσαλονίκης Άγιος Δημήτριος αποτελεί τον στρατηλάτη φρουρό και φύλακα της πόλης από τους εξωτερικούς εχθρούς, ο συμπολιούχος της Θεσσαλονίκης Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς αποτελεί τον άγρυπνο εσωτερικό της φύλακα. Τον μέγα θεολόγο που την διαφυλάσσει με άγρυπνο μάτι, να στέκει και να αμύνεται! Να υπάρχει και να ομολογεί, θεολογικώ τω τρόπω, σαφώς την αλήθεια.

Και βεβαίως ο μέγας δούκας και στρατιωτικός Άγιος, Δημήτριος ο Μυροβλύτης δεν αποτελεί αποκλειστικά σκέπη μόνον της Θεσσαλονίκης, αλλά ούτε η ίδια η πόλη μπορεί να μονοπωλήσει την αγία υπόστασή του ως φύλακά της, αφού πρόκειται για υπέρμαχο της οικουμένης, όπως φανερώνει και αποκαλύπτει το απολυτίκιό του.

Ως αντίστοιχο υπέρμαχο, όμως, της οικουμένης επέλεξαν οι Θεσσαλονικείς και τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά όταν κατάλαβαν ότι κινδύνευε να καταλυθεί η Ορθόδοξη θεολογική αλήθεια των πραγμάτων. Αυτόν κάλεσαν εξ Αγίου Όρους για να την υπερασπιστεί, να αμυνθεί υπέρ της πίστεως που βρισκόταν σε κίνδυνο αφόρητης αλλοίωσης.

Κάτι που δεν αφορούσε μόνον τη Θεσσαλονίκη, αλλά όλη την οικουμένη. Αν «έπεφτε» η Θεσσαλονίκη, ίσως η πόλη να γινόταν η κερκόπορτα, για όλη την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και την Ανατολή, για όλη την Ορθοδοξία.

Στέλιος Κούκος: Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης, Σαν ένας τοπικός παντοκράτωρ ουρανός είχε πανοραμική επίβλεψη στον τόπο, στον χρόνο, στις ψυχές των ανθρώπων!

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης (1901-1959).

Ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης ήταν μια έκτακτη φωτεινή παρουσία μέσα στον ζόφο που προκάλεσε στον ελληνισμό η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, η μικρασιατική τραγωδία, ο πόλεμος του ’40, η γερμανική προέλαση και κατοχή στην Ελλάδα, η βουλγαρική κατοχή σε περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, η δολοφονική εμφύλια έριδα του εμφυλίου, αλλά και ο ξενητεμός των Ελλήνων που διέλυσε οικογένειες, χωριά, την χώρα.

Και ο Άγιος ανάμεσα στον φόβο, τον τρόμο και την απόγνωση που συνείχε τον λαό τον καθοδηγούσε πνευματικά και διακριτικά με τον πλήρη χαριτωμένο εσωτερικό του κόσμο.

Ένα παράδοξο φαινόμενο για την εποχή εκείνη που ορισμένες φορές σκανδάλιζε, ακόμη και αρχιερείς, αφού δεν δεν μπορούσαν να καταλάβουν από πού προέρχονταν τα θαυμαστά χαρίσματα που περιέβαλλαν τον Άγιο Γεώργιος Καρσλίδη αλλά και λοιπούς διακριτικούς Γέροντες. Πώς μπορούσαν να γνωρίζουν τα παλαιά, τα σύγχρονα και τα μελλοντικά και τι υπήρχε μέσα στις ψυχές των ανθρώπων και τι σκέφτονταν.

Αντίστοιχη αντιμετώπιση είχε και ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης από τον οικείο μητροπολίτη. Της Δράμας. Αλλά ο μητροπολίτης, ίσως να είχε δίκαιο από την πλευρά του. Θα μπορούσε να ομολογήσει: μυστήριο ορώ πρωτόγνωρο και παράδοξο!

Στέλιος Κούκος: Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως, Μια όαση αγιότητας-αγάπης!

Άγιος Νεκτάριος, (1846-1920), επίσκοπος Πενταπόλεως, ο θαυματουργός.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Ο Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως αποτελεί το πενταπόσταγμα της αγιότητας του 19ου αιώνος και των αρχών του 20ού αιώνα. Αποτελεί μια ξεχωριστή και ιδιαίτερη περίπτωση η οποία διέπρεψε σε διάφορους τομείς και σφράγισε την εποχή του διά της αγιότητας του.

Και μάλιστα την αγία κοίμησή του διαδέχθηκε η εκ μέρους του Θεού η άμεση αποθέωσή του, η αναγνώριση, η γνωστοποίηση και η προβολή της αγιότητάς του.

Γιατί τι άλλο μαρτυρούν τα κατά συρροήν θαύματά του σε όλη την Ελλάδα και την οικουμένη;

Ο Θεός χάρισε έναν πραγματικό θείο θρίαμβο σ’ αυτόν που αποδοκίμασαν οι άνθρωποι -και ιδιαίτερα από τους εκκλησιαστικούς άρχοντες. Και, όχι μόνον από το πατριαρχείο Αλεξανδρείας από το οποίο διώχτηκε κακήν κακώς, αλλά και από την Ελλαδική Εκκλησία, αφού δεν αποκαταστάθηκε ποτέ σε κάποια αρχιερατική θέση παρ’ όλες τις εκκλήσεις του.

Ζητούσε μια κάποια τακτοποίηση ως αρχιερέας, πράγμα που δεν έγινε και έτσι παρέμεινε εν ζωή και διά παντός ως παρεπιδημών επίσκοπος! (Παρεπιδημών= ξένος, περαστικός, προσωρινά εγκατεστημένος).

Μέχρι, βεβαίως, την 9η Νοεμβρίου του 1920 ημέρα κατά την οποία αποκαταστάθηκε! Αυτήν την φορά εσαεί γιατί δεν μπορούσε να υπάρξει, πλέον, κάτι ενδιάμεσο. Ο μόνος προς μόνον έφτασε στον προορισμό του.

Στέλιος Κούκος: Από τις 26 Οκτωβρίου του 1912 στις 28 Οκτωβρίου του 1940, Θαύματα και τραύματα – Διχασμοί και εμφύλιοι

Έργο του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη για το έπος του '40.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Δύο λαμπρές ημερομηνίες ξεχωρίζουν μέσα στο καλαντάρι του ελληνικού 20ού αιώνα. Η 26η Οκτωβρίου του 1912 με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και η 28η Οκτωβρίου κατά την οποία η Ελλάδα αντιτάχθηκε σύσσωμη στις ιταλικές φασιστικές δυνάμεις που επεχείρησαν να προελάσουν στην χώρα μας.

Δυστυχώς, όμως, και οι δύο-κατορθώματα ακολούθησε ο εθνικός διχασμός στην πρώτη περίπτωση και στην δεύτερη ο εμφύλιος πόλεμος.

Και, βεβαίως, ο εθνικός διχασμός δεν ήταν απλά μια πολιτική σύγκρουση μέσα στο κοινοβουλευτικό πολίτευμα, αλλά είχε σχέση και με τις πολιτικές και, κυρίως, με τα στρατιωτικά γεγονότα που διαμόρφωσαν τις πολεμικές εξελίξεις στην Μικρά Ασία.

Όπως είναι γνωστό, όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο απελευθερωτής της Θεσσαλονίκης και της λοιπής Βόρειας Ελλάδα έχασε τις εκλογές του 1920 και βρέθηκε στην εξουσία η αντίπαλη παράταξη η οποία υποστηριζόταν από τον Βασιλιά Κωνσταντίνο, έφερε ως επικεφαλής στο μέτωπο μικρασιατικό μέτωπο απειροπόλεμους στρατιωτικούς.

Και έτσι όχι μόνο το μέτωπο κατέρρευσε, αλλά βούτηξε και στο αίμα τον άμαχο πληθυσμό και όσοι σώθηκαν πήραν τον δρόμο του ξεριζωμού.

Τα εγκληματικά παρατράγουδα συνεχίστηκαν και με την άρνηση της ελληνικής κυβερνήσεως να επιτρέψει την έγκαιρη έναρξη της εγκατάλειψης της Ιωνίας από τον ελληνικό πληθυσμό και συνεχίστηκαν όταν οι ξεριζωμένοι έφτασαν χαροκαμένοι, ρακένδυτοι στην Ελλάδα. Σε μια χώρα ηττημένη και εξουθενωμένη και καθόλου έτοιμη να υποδεχτεί τόσους πολλούς ανθρώπους ξαφνικά.

Δολοφονία Καποδίστρια - Τα άγνωστα στοιχεία, τα βρετανικά αρχεία

Η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια , οι άγνωστες λεπτομέρειες, το μυστήριο των βρετανικών αρχείων…194 χρόνια μετά από ένα γεγονός που ακόμη η χώρα το πληρώνει…

Ο κ. Ανδρέας Κούκος Καθηγητής Νεότερης Ιστορίας ,Νομικός, Ιδρυτής και Πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης Έργου Ιωάννη Καποδίστρια που από το 2018 μετονομάζεται σε Εταιρεία Μελέτης και Έρευνας Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, στην εκπομπή «30 Λεπτά Ιστορίας» μιλά για τους ηθικούς και φυσικούς αυτουργούς της δολοφονίας.

 Εξιστορεί τα γεγονότα από την ημέρα που ο Καποδίστριας ανέλαβε να δημιουργήσει ένα σύγχρονο κράτος, μέχρι εκείνο το πρωϊνό του Σεπτεμβρίου το 1891, που το δολοφόνησαν, καταδικάζοντας το ελληνικό κράτος σε σχεδόν μόνιμη παρακμή.

Λόγια τοῦ π. Βασιλείου Ἰβηρίτη (Γοντικάκη) στὴν ἐντατική: «Ο Χριστὸς εἶναι Ζωή, εἶναι τὸ Φῶς, εἶναι Παράδεισος»!

Ιερομόναχος Βασίλειος, Προηγούμενος Ιεράς Μονής Ιβήρων (1936-2025).

(28 Αυγούστου – 17 Σεπτεμβρίου 2025)

— Μὴ μοῦ λέτε νὰ γίνω καλά. Εἶμαι καλά.

Ὁ ἡγούμενος [Ηγούμενος Ναθαναήλ της Ιεράς Μονής Ιβήρων], ὄντας ἀσθενής ἀπὸ τὸ κόβιντ καὶ ὁ Γέροντας στὴν ἐντατική, σὲ τηλεφωνικὴ ἐπικοινωνία τοῦ εἶπε:

«Γέροντα, διάβασα τὰ Ἀποτυπώματα, καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ ἤμουν ἔτσι ζαβλακωμένος, ἄρρωστος, πονεμένος, στεναχωρημένος ἀπ᾿ ὅλ᾿ αὐτὰ τὰ γεγονότα ποὺ συνέβησαν στην πανήγυρη [ὁ π. Ἀθηναγόρας ἀπὸ τὴ μητρόπολη Βεροίας ἀρρώστησε ἐδῶ τὴν προπαραμονή, ὁ Γέροντας τραυματίστηκε τὴν παραμονή, ὁ π. Ἰωακεὶμ τοῦ Μυλοποτάμου ἔσπασε τὸ χέρι του στὴ διάρκεια τῆς ἀγρυπνίας, ὁ μητροπολίτης Θεσσαλονίκης ποὺ προεξῆρχε, ὁ ἡγούμενος κι ἄλλοι τρεῖς πατέρες κόλλησαν κόβιντ] μὲ ἀκούμπησε πολύ.»

Ὅταν πῆγε καὶ τὸν εἶδε στὴν ἐντατική, τοῦ λέει ὁ Γέροντας:

«Μοῦ ᾿πες προχθὲς κάτι, καὶ μὲ κολάκευσε, ὅτι σ᾿ ἀκούμπησαν τ᾿ Ἀποτυπώματα. Καὶ δὲν πρέπει νὰ κολακεύεται κανείς· εἶν᾿ ἁμαρτία. Σὲ ζητῶ νὰ μὲ συγχωρέσεις γι᾿ αὐτὸ τὸν λογισμὸ ποὺ ἔβαλα.»

Προγεύομαι τὴ μέρα τοῦ πανηγυριοῦ, τῆς ἐξόδου μου καὶ τῆς νεκρωσίμου ἀκολουθίας στὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο (τὸν ναὸ τοῦ κοιμητηρίου τῆς Μονῆς. Τὶς τελευταῖες ἡμέρες ἀνέφερε τοὺς Ἁγίους Πάντες, τὸν ναὸ τοῦ κοιμητηρίου τῆς Σκήτης Ἰβήρων, ὅπου ἀσκήτευε ἀπὸ τὸ 1965 ὣς τὸ 1968).

Θὰ εἶμαι ἐκεῖ καὶ θὰ ἀπολαμβάνω. Καὶ τὸ κελί μου θὰ βλέπω καὶ ὅλους σας. (Ἕνα μήνα πρίν, ἔλεγε: «Ἐγὼ θὰ φύγω ἀλλὰ θὰ εἶμαι ἐδῶ. Θὰ παρακολουθῶ τὰ ἔργα. Θὰ τὰ παρακολουθῶ ὅλα. Δὲν θὰ μ᾿ ἐνοχλεῖτε· δὲν θὰ σᾶς ἐνοχλῶ.»)

Καί: Περιμένω τὴ μεγάλη γιορτὴ στὸ κοιμητήριο τῆς Ἰβήρων.

Συνέχεια εδώ

https://www.pemptousia.gr/2025/09/christos-einai-zoi-einai-to-fos-einai-paradeisos-logia-tou-p-vasileiou-iviriti-stin-entatiki-28-8-17-9-2025/


ΠΗΓΗ:https://ologiomofeggari.blogspot.com/2025/09/blog-post_22.html?m=1
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Γέροντας Βασίλειος (Γοντικάκης) Ιβηρίτης, Απέσβετο και θείον πυρ;

Αρχιμανδρίτης Βασίλειος (Γοντικάκης), Προηγούμενος Ιεράς Μονής Ιβήρων (1936-2025). Από την Αγιορειτική Φωτοθήκη.

Στέλιος Κούκος

Μια πρώτη κατάθεση σεβασμού, ευγνωμοσύνης, αγάπης

Ας αρχίσουμε με δικά του λόγια:
«Μπορούμε να πούμε πολλά ή και τίποτα».
«Το Άγιον Όρος μιλά με τη σιωπή του».
«Ήθελα να σας πω, πως είσαστε όλοι Αγιορείτες».

Με την τελευταία φράση άρχισε μια ομιλία του ο πατήρ Βασίλειος, ηγούμενος τότε της Μονής Σταυρονικήτα Αγίου Όρους, (κατά κόσμον Γοντικάκης), στο αμφιθέατρο της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Και μάλιστα, μπροστά σε ένα ετερόκλητο φοιτητικό ακροατήριο, αφού, όπως πάντα, στις ομιλίες του συμμετείχαν κυρίως φοιτητές από τους πιο συντηρητικούς μέχρι τους πιο ανήσυχους και ταραχώδεις, αλλά και εξωπανεπιστημιακοί· όπως και μερικές από τις σημαντικότερες μορφές της τέχνης και της διανόησης.

Για παράδειγμα ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης στην Θεσσαλονίκη, ο Διονύσης Σαββόπουλος στην Αθήνα.

Αλλά και η ίδια η φράση του, το «είσαστε όλοι Αγιορείτες» προκάλεσε, αμέσως, ιδιαίτερη εντύπωση στην αίθουσα!

Είχαν προηγηθεί λίγα δευτερόλεπτα αγιορειτικής σιωπής του ομιλητή, δηλαδή προσευχής, μετά την μικρή παρουσίαση που του έγινε.

Και μετά άρχισε τον υπέρ-λογο λόγο του που πάσχιζε, όχι να μας ξεσηκώσει, (δεν είχε ίδιον όφελος, δίκην πολιτευτή ή κομματάρχη), αλλά έμμεσα να μας… ξεκουνήσει. Να μας μεταφέρει σε έναν άλλο κόσμο περίλαμπρο, διαρκούς πνευματικής αίγλης, και με ρητά ρήματα να μας μεταφέρει με θεία, ποιητική και εκστατική έμπνευση τα άρρητα. Και όλο αυτό δεν ήταν ένα μείγμα συγκεκριμένων δόσεων προς τέρψη ή προς… έκσταση του ακροατηρίου, αλλά ο κόσμος του.

Γέροντας Βασίλειος Ιβηρίτης, Εκοιμήθη «ἔμπλεως χαρᾶς καὶ θείου φωτός»!

Του Στέλιου Κούκου

Ὁ π. Βασίλειος γεννήθηκε στὶς 8.2.1936 στὸ Ἡράκλειο τῆς Κρήτης, ὁ δεύτερος ἀπὸ τὰ ὸχτὼ παιδιὰ τοῦ μαθηματικοῦ καὶ διευθυντῆ τοῦ ἐκπαιδευτηρίου «Κοραής» Κωνσταντίνου Γοντικάκη. Ἡ μητέρα του Χρυσῆ ἦταν μικρασιάτισσα.

Σπούδασε θεολογία στὴν Ἀθήνα. Συνδέθηκε μὲ τὴν ἀδελφότητα «Ζωή» ἀπὸ τὰ μαθητικά του χρόνια κι ἔγινε δόκιμο μέλος της. Ἀποχώρησε ὅμως ἀπὸ αὐτὴν λίγο μετὰ τὴν ἀποφοίτησή του, ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὸν Δημήτριο Κουτρουμπῆ ὁ ὁποῖος τὸν μύησε στὴν πατερικὴ καὶ λειτουργικὴ θεολογία τῆς Ἐκκλησίας μας.

Οἱ ὑπόλοιποι μαθητὲς τοῦ Κουτρουμπῆ ποὺ ἔφυγαν κι αὐτοὶ ἀπὸ τῆ «Ζωὴ» εἶναι οἱ Ἀναστάσιος Γιαννουλάτος (ὁ μετέπειτα ἀρχιεπίσκοπος Ἀλβανίας), π. Εὐσέβιος Βίττης, π. Γρηγόριος Χατζηεμμανουήλ (τοῦ κουτλουμουσιανοῦ Κελλίου τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου), Χρῆστος Γιανναρᾶς καὶ Παναγιώτης Νέλλας.

Σὲ μιὰν ἐπίσκεψή του στὸ Ἅγιον Ὄρος ὡς τεταρτοετὴς φοιτητὴς τὸ 1958 γνώρισε τὸν ὅσιο Παΐσιο, μὲ τὸν ὁποῖο ἄρχισε νὰ ἀλληλογραφεῖ, κι ἀπὸ τότε ἀγάπησε τὸν Ἄθω. Μετὰ τὴ στρατιωτικὴ θητεία του, ἐκάρη μικρόσχημος μοναχὸς στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίου Γεωργίου Ἐπανωσήφη καὶ χειροτονήθηκε διάκονος καὶ πρεσβύτερος ἀπὸ τὸν ἀρχιεπίσκοπο Κρήτης Εὐγένιο τὸ 1961.

Ἀφοῦ δίδαξε στὴ Μέση Ἐκπαίδευση γιὰ ἕνα χρόνο, τὸ 1962 πῆγε στὸ Παρίσι γιὰ μεταπτυχιακὲς σπουδὲς στὸν ἅγιο Σέργιο ἀλλὰ καὶ στὴ Θεολογικὴ Σχολὴ τῆς Λυών. (Παράλληλα διδάχτηκε καὶ τὴν ἁγιογραφία ἀπὸ τὸν Λεωνίδα Οὐσπένσκι.) Δὲν ὁλοκλήρωσε ὅμως τὴ διδακτορικὴ διατριβή του, γιατὶ τὸν κατέφλεγε ὁ πόθος τῆς ἀναχωρἠσεως.

Στέλιος Κούκος: Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, Το έαρ και η πρώτη ανάσταση του νέου ελληνισμού

Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Όταν ο τόπος, στην ουσία οι άνθρωποί του, έμοιαζαν να έχουν χάσει εντελώς κάθε φιλότιμο και κάθε ελπίδα κατά τα χρόνια της τουρκοκρατίας, βγήκε στις ελληνικές στράτες και τα μονοπάτια, της στεριάς και της θάλασσας, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Ήταν μια ελπιδοφόρα άνοιξη για τους ανθρώπους που ζούσαν «στα κακοτράχαλα τα βουνά» και τις μανιασμένες θάλασσες γιατί είχε ένα μήνυμα γι’ αυτούς.

Ο ίδιος είχε ήδη λάβει το αντίστοιχο μήνυμα για την αγριάδα που επικρατούσε παντού στο Ρωμαίικο και δεν την άντεχε να απολαμβάνει το εσωτερικό ψυχικό έαρ που ζούσε. Ήθελε να μοιραστεί την λίγη Άνοιξη και την λίγη Ανάσταση (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης), που ήταν μεγάλη και ήταν πολλή, που γευόταν ο ίδιος με τους ομόδοξους του που βρίσκονταν, σχεδόν ή εντελώς, σε πλήρη άγνοια.

Εκείνος είχε καλλιεργήσει τη δική του γη, το χωράφι του, την καρδιά του, φθινόπωρο και χειμώνα και πλέον ως γόνιμος τόπος δεν ανεχόταν να απολαμβάνει μόνος του την καρποφορία των κόπων του. Ήθελε να την μοιραστεί, να σκορπίσει παντού τις πραγματικές και όχι κατά φαντασία βέβαιες ελπίδες που τον κυριαρχούσαν.

Στέλιος Κούκος: Υπεραγία Θεοτόκος, Το Πάσχα προς την μετάσταση, την ανάσταση των ψυχών μας!

Η Κοίμησις της Θεοτόκου.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Όμορφα που ξημέρωσε Πάσχα. Το Πάσχα της Υπεραγία Θεοτόκου! Με τα τόσα ονόματα, τις τόσες εικόνες, τα τόσα επίθετα.

Κάθε εικόνα και μια ιστορία, ένας τόπος, ένας κόσμος ολόκληρος. Και Αυτή πάντα η ίδια! Όσα ονόματα και όσα επίθετα κι αν της δώσουμε!

Και ο κόσμος το γνωρίζει αυτό και την αγαπά ιδιαίτερα και με το ένα όνομα και το άλλο. Και στην μία εικόνα και στην άλλη! Άσχετα αν έχει και κάποια αδυναμία σε ορισμένη!

Και κάθε φορά αναζητά και κάποια νέα εικόνα Της! Αναζητώντας, ίσως, να μπορέσει να την γνωρίσει καλύτερα και να μπει σε μια ιδιαίτερη προσωπική σχέση! Να εισχωρήσει στο εσωτερικό Της μεγαλείο.

Έτσι, γύρω από αυτήν βρίσκεται, πάντα, ένα πλήθος ανθρώπων που της αποδίδει τιμές, ευγνωμοσύνη, ευχαριστίες για τα άπειρα δώρα και τα καλά της! Ακόμη και που βρέθηκαν και μόνον μπροστά σε μια εικόνα Της! Πρόσωπο με πρόσωπο! Αυτή είναι και η πιο σωστή σχέση!

Στέλιος Κούκος: Η Λαμπρή της Αγίας Θεοδώρας της εν Θεσσαλονίκη: Μια πνευματική καλλονή που μυρόβλυσε στο κέντρο της πόλης

Αγία Θεοδώρα η εν Θεσσαλονίκη η μυροβλύτιδα και θαυματουργός (812-892). 

Χαρακτικό Μάρκος Καμπάνης.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Η 3η Αυγούστου είναι η Λαμπρή της Αγίας Θεοδώρας. Μια ιδιαίτερη λαμπροτρίτη Αυγούστου η οποία το 893 λάμπρυνε και φωταγώγησε πνευματικά την μεγαλόπολη Θεσσαλονίκη με φως ανέσπερο και την πλημμύρισε με θεία μύρα και παραδείσιες ευωδίες.


Την μέρα αυτή, ημέρα της μετακομιδής του ιερού της λειψάνου, το ευώδες έλαιο το οποίο εκχύθηκε απ’ αυτό και ευωδίασε τον τόπο, συγκάλεσε τους Θεσσαλονικείς και μαζεύτηκαν στο μοναστήρι της στο κέντρο της πόλης σαν να ήταν μια ιδιαίτερη μεγάλη και επίσημη γιορτή! Σαν να ήταν Πάσχα!

Η Αγία Θεοδώρα ασκήθηκε για 55 χρόνια στο μέρος εκείνο μετατρέποντας το κέντρο της Θεσσαλονίκης σε ασκητική έρημο, αν όχι και μαρτυρική και συνάμα εύχαρη, χαρούμενη κιβωτό. Αυτή την ασκητική έρημο και εύχαρη κιβωτό την μετέτρεψε και σε ευρύτερη πολιτεία, πρωτεύουσα της προσφοράς και της αγιότητας.

Στέλιος Κούκος, 51 χρόνια από την τουρκική εισβολή: Η Ρωμηοσύνη της Κύπρου προόρισται να ζήσει και θα ζήσει!

Τάσσος (Αναστάσιος Αλεβίζος): «Κύπρος 74», 1974, Ξυλογραφία σε χαρτί 63Χ70 εκ. (Εθνική Πινακοθήκη)

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Χαρίλαος Τρικούπης στις 2 Νοεμβρίου του 1885 σε ομιλία του στην βουλή είπε πως η «Ελλάς προόρισται να ζήσει και θα ζήσει»!

Μερικές δεκαετίες πιο πριν ο Ελληνισμός άρχισε να ανατέλλει ολοζώντανος και φωτεινός μέσα από τα πιο μαύρα χρόνια της ιστορίας του. Η Ελληνική επανάσταση του 1821 άνοιξε τον δρόμο.

Στην Κύπρο, ο ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης, ανάμεσα στα χρόνια 1884-1895 έγραψε το ποίημα η «9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου». Μεταξύ των στίχων του ποιήματος αυτού το οποίο αποτελεί μία από τις κορυφαίες ελληνικές ποιητικές συνθέσεις, ο Μιχαηλίδης γράφει και τον ιδιαίτερα γνωστό στίχο, «η Ρωμιοσύνη εν να χαθεί όντας ο κόσμος λείψει».

Δηλαδή η Ρωμηοσύνη θα χαθεί όταν ο κόσμος τελειώσει!

Νομίζω πως και οι δύο φράσεις που προαναφέραμε του πολιτικού και του ποιητή έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους και μας έρχονται κατά νουν σήμερα, επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο της 20ής Ιουλίου του 1974. Μιας στρατιωτικής επιχείρησης που χαρακτηρίστηκε ως άνανδρη, ενώ από την ίδια την Τουρκία ως «ειρηνευτική επιχείρηση».

Άγιος Παΐσιος, Ένα φαινόμενο του 20ού αιώνα που επηρεάζει και φωτίζει και τις μέρες μας!

Ο Άγιος Παΐσιος (στο κέντρο) έξω από το κελλί του μαζί με μοναχούς, σπουδαστές της Αθωνιάδας και λοιπούς προσκυνητές.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Ο Άγιος Νεκτάριος έχει καθιερωθεί να αποκαλείται ως ο Άγιος του 20ού αιώνα. Μετά από μια τρικυμιώδη ζωή, εξ αιτίας βαριών συκοφαντίων, αλλά και εξορίας, άρχισε να γίνεται γνωστός και ιδιαίτερα «εμφανής» μετά την κοίμησή του.

Ήταν ένα ιδιαίτερο εκκλησιαστικό και θρησκευτικό γεγονός, ένα πραγματικό «φαινόμενο».

Ένα πλήθος θαυμάτων κοινοποίησε την αγιότητά του η οποία διαφάνηκε μέσα από το πλούσιο θαυματουργικό χάρισμα με το οποίο τιμήθηκε το οποίο «προσφερόταν» απλόχερα. Ωστόσο, για την αγιότητά του γνώριζαν και ομολογούσαν και όσοι τον γνώρισαν κατά τη μαρτυρική του επίγεια ζωή!

Το αξιοθαύμαστο, όμως, θαυματουργικό χάρισμα που έλαβε ο Άγιος Νεκτάριος μετά θάνατον, έμοιαζε και μοιάζει «σκανδαλώδες», λόγω του πλήθους θαυμάτων που πραγματοποιούσε και κατά συνέπεια του αντίστοιχου πλήθους των ανθρώπων που ομολογούσε πως θεραπεύτηκε από τον συκοφαντημένο και εν εξορία Άγιο.

Θαύματά του ομολογούσαν και άνθρωποι που ποτέ δεν άκουσαν κάτι γι’ αυτόν αφού ο ίδιος Άγιος τους εύρισκε μέσα στον πόνο τους και τους έλεγε πως θα τους κάνει καλά. Πράγμα που, βεβαίως, πραγματοποιείτο στην συνέχεια.

Ο Άγιος Νεκτάριος γεννήθηκε στην Σηλυβρία της τουρκοκρατούμενης Ανατολικής Θράκης το 1846 και κοιμήθηκε στην Αθήνα το 1920. Είχαν προηγηθεί οι οδυνηρές περιπέτειές του στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, όπου και ανεδείχθη Επίσκοπος Πενταπόλεως. Γνωστές, όμως, είναι και στην Ελλάδα οι διάφορες περιπέτειές του παρεπιδημούντος ιεράρχη, από κρατικές, εκκλησιαστικές, αλλά και δικαστικές αρχές, λόγω των παλαιότερων, αλλά και νεώτερων συκοφαντιών.

Στέλιος Κούκος: Η αιωνιότητα της 9ης Ιουλίου: Από το 1821 στο 1974 και το σήμερα

Ο Ιερομάρτυρας Κυπριανός, Αρχιεπίσκοπος Κύπρου.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Ήλθε ξανά η επέτειος της «9ης Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία της Κύπρου» και είμαστε πάλιν με χέρια αδειανά. Πολλαπλώς…

Τι θα προσφέρουμε στον ιερομάρτυρα Κυπριανό και τους λοιπούς συμμαρτυρήσαντες εκατοντάδες κληρικούς, μοναχούς και λαϊκούς; Λόγια φτηνά, όπως και άλλες φορές; Τέτοια που ιδίως μετά τα λοιπά τραγικά γεγονότα του Ιουλίου και του Αυγούστου 1974 μοιάζουν χωρίς αντίκρυσμα αφού η Κύπρος ζει υπό νέα τουρκική κατοχή;

Έτσι ο Ιούλιος και όλο το πυρίκαυστο από τους καύσωνες θέρος της Κύπρου περιέχει μέσα του δεινά και οδυνηρά εγκαύματα που καμιά επάλοιψη δεν μπορεί να τα επουλώσει. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στα γεγονότα του 1974 η πρόληψη θα ήταν η καλύτερη αγωνία και έγνοια για να μην δημιουργηθούν. Όμως, όπως φαίνεται ο καύσωνας ήταν αρχικά εσωτερικός και είχε κάψει πρώτα πρώτα τας φρένας όσων διαχειρίζονταν τις λεπτές ισορροπίες μέσα και πάνω στις οποίες ολόκληρος ο ελληνισμός επιβιώνει. Διαφορετικά αποβιώνει τραγικά! Δηλαδή και με τη δική του ευθύνη.

Στην περίπτωση της 9ης Ιουλίου του 1821 της Κύπρου το δράμα ήταν και αυτό τεραστίων διαστάσεων. Η Κύπρος έχασε την κεφαλή της, δηλαδή τον αρχιεπίσκοπό της και τους λοιπούς συνοδικούς, αλλά και πλήθος λοιπών κληρικών, μοναχών, λαϊκών! Ακόμη και για ευτελείς λόγους, σκοπούς για να αρπάξουν τις ελληνικές περιουσίες, πέραν, βεβαίως, από τους εθνικούς λόγους λόγω της έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης!

Αλλά εδώ συμβαίνει και το εξής μεγαλοπρεπές παράδοξο. Άνθρωποι οι οποίοι θα μπορούσαν να σωθούν και οι ίδιοι και οι περιουσίες τους, εξωμόνοντας, τουρκεύοντας προτίμησαν για ένα αδήριτο εσωτερικό φιλότιμο να μαρτυρήσουν και να θυσιαστούν για να παραμείνουν εσαεί Χριστιανοί Ρωμηοί στηριγμένοι στην πίστη τους. Κατά συνέπειαν έμειναν ελεύθεροι, χωρίς να προσκυνούν οποιοδήποτε άλλο διεκδικητή θεό, όπως είναι ο Μαμμωνάς, δηλαδή το χρήμα!

Στέλιος Κούκος: Της Αναλήψεως, η άλωση της Πόλης και η ανάληψη του φωτός πάνω από την πολιορκημένη Βασιλεύουσα

 

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Μπορούμε ανήμερα της Αναλήψεως να θρηνούμε για την άλωση της Πόλης; Αυτό με απασχολεί, ενώ την ίδια ώρα σκέφτομαι πως κάποιοι στα κάστρα της Κωνσταντίνου Πόλης αγωνίζονται, ώστε να μην επικρατήσει η βαρβαρότητα, να μην πέσει η βασιλεύουσα. Ναι, η πόλη θα πέσει και σήμερα…

Μια πόλη που ίσως δεν της έμενε τίποτε άλλο από έναν μαρτυρικό θάνατο για να περάσει από τον ένδοξο βίο στην αθανασία. Έχουν αθανασία οι πόλεις, έστω οι μαρτυρικές; Ή απλά καταφέρνουν να γίνουν μόνον θρύλος και σύμβολο;

Δεν ξεχνούμε, βεβαίως, και το ουκ «έχομεν ώδε μένουσαν πόλη».

Πάντως και οι πόλεις έχουν τους δικούς προστάτες και πολιούχους οι οποίοι αγωνίζονται για την σωτηρία των πόλεων τους. Όπως για παράδειγμα ο φιλόπολις Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης. Παρ’ όλα αυτά και παρ’ όλες τις άλλες προηγούμενες σωτήριες παρεμβάσεις του Αγίου, η Σαλονίκη έπεσε 23 χρόνια πριν από την άλωση της Παναγίας, το 1430.

Αυτήν την φορά οι πολιορκητές της δεν είδαν τον Άγιο Δημήτριο να τους πολεμά και να την υπερασπίζεται. Έτσι δεν αλλοιώθηκαν καλώς, όπως σε άλλες περιπτώσεις, αναφέρομαι στην περίπτωση των Σλάβων, ώστε να προσκυνήσουν την χάρη του και να υιοθετήσουν στην συνέχεια ότι αυτός αντιπροσώπευε. Την πίστη του.

Αλλά ας γυρίσουμε στην Πόλη, μένουν λίγες ώρες πριν την σημερινή της πτώση, αφού εμείς σήμερα το γνωρίζουμε σαφώς και μπορούμε να ψάλλουμε το «Σήμερα κρεμμάται επί ξύλου» ή άλλους παρόμοιους θρηνώδεις ύμνους, άσματα και μοιρολόγια.

Οι στιγμές, λοιπόν, είναι πολύ κρίσιμες στην υπό άλωση Βασιλεύουσα.

Βασιλεύουν οι πόλεις, βασιλεύουν οι βασιλεύουσες; Και αν δεν βασιλεύουν πώς κερδίζουν την αθανασία τους ή έστω γίνονται θρύλοι και σύμβολα;

Όπως και να το κάνουμε δεν είναι ώρα για τέτοιες σκέψεις αφού οι Τούρκοι, μετά χιλιάδων αλλοφύλων χριστιανών, ακόμη και Ρωμηών, αλλοιωμένοι κακώς, δηλαδή αλλοτριωμένοι πλήρως, από την πολεμική προσπάθειά τους και κυρίως γιατί επίκειται γιουρούσι, λεηλασία, κακοποίηση, αμάχων πασών των φύλων και των ηλικιών, φονικά και πλήρης επικράτηση της βαρβαρότητας. Κωνσταντινούπολη ή βαρβαρότητα, γενοκτονίες και εθνοκαθάρσεις;

Σήμερα γνωρίζουμε τι θα επακολουθήσει στις 29 Μαίου 1453, όπως και τι επικράτησε 200 χρόνια περίπου πριν, το 1204, όταν αντίστοιχα χριστιανοί, το ίδιο αλλοτριωμένοι, κακώς, άλωσαν την Βασιλεύουσα και διέπράξαν ανάλογες βιαιότητες και ωμότητες ακόμη και μέσα στις εκκλησίες. Οι ίδιοι οι οποίοι εν ονόματι του Σταυρού και σταυρο-φορούντες κίνησαν, τάχα, για να απελευθερώσουν τους Αγίους Τόπους!

Και να που μετέτρεψαν αυτοί πρώτοι την «Πόλη των πόλεων» μαρτυρίου τόπο. Και, ίσως, αυτοί να την διέσυραν ανεπανόρθωτα, αποδεικνύοντας πως ήταν ευάλωτη. Η Κερκόπορτα, δηλαδή είχε ανοίξει από τότε για τους οθωμανούς τους οποίους οι ίδιοι δήθεν πολεμούσαν.

Η αγωνία μας για την σημερινή πτώση της Πόλης φτάνει στο αποκορύφωμά της, ενώ όπως είπαμε στην αρχή γιορτάζουμε την Ανάληψη του Κυρίου. Την θριαμβευτική έξοδό του, ως θεατρική αποθέωση, στον ουρανό, χωρίς χειροκροτήματα, βεβαίως, αλλά με δέος και θάμβος στις καρδιές της Υπεραγίας Θεοτόκου και των Μαθητών Του, όπως τους βλέπουμε στην εικόνα της γιορτής.

Συνέχεια εδώ:

https://www.pemptousia.gr/2025/05/tis-analipseos-i-alosi-tis-polis-kai-i-analipsi-tou-fotos-pano-apo-tin-poliorkimeni-vasilevousa/