Χρήστος Αγγελόπουλος (Καθημερινή, 07.01.2026)
«[…] και μου χάρισε [ο Θεός] επιπλέον ένα ακόμη δώρο, την ευλογία των παιδιών, μια ευλογία που ξεπερνά όλες τις άλλες για τους ανθρώπους. Διότι, πράγματι, αυτοκράτορες προήλθαν από εμένα». (Από την αυτοβιογραφία του Μιχαήλ)
Ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος. Χαρακτικό του Lemaitre από το έργο Grèce: Depuis la conquete romaine jusqu’à nos jours, των Brunet de Presle και Alexandre Blanchet, 1856 (De Agostini Picture Library/Getty Images/Ideal Image).
Ο Μιχαήλ Η΄ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους αυτοκράτορες του Βυζαντίου και ο ιδρυτής της δυναστείας των Παλαιολόγων, της τελευταίας και μακροβιότερης δυναστείας που κυβέρνησε την αυτοκρατορία. Γεννήθηκε περί το 1224 και μεγάλωσε σε μια περίοδο πολιτικής ρευστότητας και εσωτερικών ανταγωνισμών μέσα στην αυτοκρατορία της Νίκαιας, κύριο κέντρο της βυζαντινής αντίστασης μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204. Χάρη στις στρατιωτικές του ικανότητες και στην ευφυή διπλωματία του, αναδείχθηκε σε εξέχουσα προσωπικότητα, διατελώντας κυβερνήτης του Μελενίκου, των Σερρών και της Βιθυνίας, μέγας κοντόσταυλος, μέγας δουξ, βασιλεοπάτωρ και δεσπότης. Το 1259 ανακηρύχθηκε συναυτοκράτορας του ανήλικου αυτοκράτορα Ιωάννη ∆΄ Λάσκαρι.
Η κορυφαία στιγμή της πορείας του ήταν η ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1261, ύστερα από μια τολμηρή επιχείρηση του στρατηγού Αλεξίου Στρατηγόπουλου. Με την επάνοδο των Βυζαντινών στην Πόλη, ο Μιχαήλ αποκατέστησε την αυτοκρατορία και στέφθηκε μονοκράτορας, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή ανασυγκρότησης αλλά και σοβαρών προκλήσεων.
