Από Άρδην - Ρήξη 23 Μαΐου 2026
Κάθε τραγωδία είναι μια σύμπτωση λαθών και ατυχιών. Δεν υπήρξε ποτέ πιο ολοκληρωμένη αποτύπωση αυτού του αποφθέγματος από την ιστορία της ελληνικής αποτυχίας στον Μεγάλο Πόλεμο.
Όταν η Τουρκία αποφάσισε να συνταχθεί με τις Κεντρικές Δυνάμεις, η ευκαιρία που ανοίχθηκε για την Ελλάδα, ώστε να εντάξει στο κράτος της τα εκατομμύρια των Ελλήνων που διαβιούσαν φοβισμένα και ανήσυχα υπό τη σκιά του τουρκικού δεσποτισμού, ήταν τέτοια που δεν είχε ξαναδοθεί μετά την πτώση της ελληνικής Αυτοκρατορίας. Οι καταπιεστές της είχαν διαπράξει μια μοιραία γκάφα. Προκάλεσαν ισχυρές αυτοκρατορίες που βρίσκονταν αναμφισβήτητα σε καλύτερη στρατιωτική και ναυτική κατάσταση, ώστε να επιτεθούν στην τουρκική Αυτοκρατορία, από εκείνη στην οποία βρισκόταν οι δικοί της Σύμμαχοι.
Υπήρξε μια μεγάλη και, όπως αποδείχτηκε, ανεπανόρθωτη συμφορά για την Ελλάδα το γεγονός ότι, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, είχε έναν βασιλιά του οποίου οι προσωπικές συμπάθειες κατευθύνονταν προς τις Κεντρικές Δυνάμεις. Θα ήθελε να είχε δοκιμάσει την τύχη του με τη Γερμανία. Είχε παντρευτεί την αδερφή του Κάιζερ, επομένως, η γυναίκα του ήταν Γερμανίδα και τα παιδιά του κατά το ήμισυ Γερμανοί. Θα ήταν υπερβολικό να περιμένουμε από την ανθρώπινη φύση –η οποία δεν είναι καθόλου λιγότερο ανθρώπινη επειδή είναι βασιλική– ότι ο Κωνσταντίνος και όλη του η οικογένεια δεν αισθάνονταν σταθερά περήφανοι για τη σχέση τους με τον ισχυρότερο ηγεμόνα της Ευρώπης. Επιπλέον, ο Κάιζερ ήταν ένας καλός οικογενειάρχης, και μειλίχιος και ευγενικός στις προσωπικές του σχέσεις· συνεπώς, η ματαιοδοξία του Κωνσταντίνου δεν περιοριζόταν καθόλου, έχοντας στέρεες βάσεις. Να προσθέσουμε, επίσης, το ότι σίγουρα επηρεαζόταν από το γεγονός ότι είχε λάβει τη στρατιωτική του εκπαίδευση σε εκείνη τη μεγάλη αυτοκρατορική στρατιά που ήταν τότε αδιαμφισβήτητα η καλύτερη στον κόσμο.
του Ντέιβιντ Λόιντ Τζωρτζ* δημοσιεύτηκε στο νέο Ερμή τον Λόγιο τ. 24
Κάθε τραγωδία είναι μια σύμπτωση λαθών και ατυχιών. Δεν υπήρξε ποτέ πιο ολοκληρωμένη αποτύπωση αυτού του αποφθέγματος από την ιστορία της ελληνικής αποτυχίας στον Μεγάλο Πόλεμο.
Όταν η Τουρκία αποφάσισε να συνταχθεί με τις Κεντρικές Δυνάμεις, η ευκαιρία που ανοίχθηκε για την Ελλάδα, ώστε να εντάξει στο κράτος της τα εκατομμύρια των Ελλήνων που διαβιούσαν φοβισμένα και ανήσυχα υπό τη σκιά του τουρκικού δεσποτισμού, ήταν τέτοια που δεν είχε ξαναδοθεί μετά την πτώση της ελληνικής Αυτοκρατορίας. Οι καταπιεστές της είχαν διαπράξει μια μοιραία γκάφα. Προκάλεσαν ισχυρές αυτοκρατορίες που βρίσκονταν αναμφισβήτητα σε καλύτερη στρατιωτική και ναυτική κατάσταση, ώστε να επιτεθούν στην τουρκική Αυτοκρατορία, από εκείνη στην οποία βρισκόταν οι δικοί της Σύμμαχοι.
Υπήρξε μια μεγάλη και, όπως αποδείχτηκε, ανεπανόρθωτη συμφορά για την Ελλάδα το γεγονός ότι, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, είχε έναν βασιλιά του οποίου οι προσωπικές συμπάθειες κατευθύνονταν προς τις Κεντρικές Δυνάμεις. Θα ήθελε να είχε δοκιμάσει την τύχη του με τη Γερμανία. Είχε παντρευτεί την αδερφή του Κάιζερ, επομένως, η γυναίκα του ήταν Γερμανίδα και τα παιδιά του κατά το ήμισυ Γερμανοί. Θα ήταν υπερβολικό να περιμένουμε από την ανθρώπινη φύση –η οποία δεν είναι καθόλου λιγότερο ανθρώπινη επειδή είναι βασιλική– ότι ο Κωνσταντίνος και όλη του η οικογένεια δεν αισθάνονταν σταθερά περήφανοι για τη σχέση τους με τον ισχυρότερο ηγεμόνα της Ευρώπης. Επιπλέον, ο Κάιζερ ήταν ένας καλός οικογενειάρχης, και μειλίχιος και ευγενικός στις προσωπικές του σχέσεις· συνεπώς, η ματαιοδοξία του Κωνσταντίνου δεν περιοριζόταν καθόλου, έχοντας στέρεες βάσεις. Να προσθέσουμε, επίσης, το ότι σίγουρα επηρεαζόταν από το γεγονός ότι είχε λάβει τη στρατιωτική του εκπαίδευση σε εκείνη τη μεγάλη αυτοκρατορική στρατιά που ήταν τότε αδιαμφισβήτητα η καλύτερη στον κόσμο.
