Η ιστορία του Λιβάνου, ο καθρέφτης της Κύπρου και της Ελλάδας, και το τηλεφώνημα του Κίσινγκερ.
Αλέξανδρος Τσίγγος
Στο Chatham House, το πιο αριστοκρατικό ινστιτούτο εξωτερικής πολιτικής της Βρετανίας, ανεβαίνει στο βήμα ο Ζαν Αζίζ, πολιτικός σύμβουλος του Προέδρου του Λιβάνου Αούν. Και αφηγείται ένα ανέκδοτο ηλικίας πενήντα χρόνων.
Άνοιξη του 1976. Ο Λίβανος καίγεται ήδη έναν χρόνο. Ο Ντιν Μπράουν, ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου στη Βηρυτό, τηλεφωνεί στον προϊστάμενό του, τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ. Και ο Χένρι Κίσινγκερ, λέει ο Αζίζ, του απαντά με τούτα περίπου τα λόγια. «Ξέχασέ το. Βρήκα τη λύση. Θα παραδώσω τον Λίβανο στον Χαφέζ αλ-Άσαντ, και οι Ισραηλινοί συμφωνούν».
Και μετά ο Ζαν Αζίζ βγάζει το συμπέρασμά του. Ο άνθρωπος έκανε τραγικό λάθος. Ακολούθησε μισός αιώνας πολέμων και αστάθειας, που έμπλεξε τη Συρία, το Ισραήλ, την Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και, πάνω απ’ όλα, τους Φρουρούς της Επανάστασης της Τεχεράνης σε ένα αιματηρό τέλμα.
Ο κατάλογος των θυμάτων του όμως αξίζει μια δεύτερη ανάγνωση. Συρία, Ισραήλ, Ευρώπη, Αμερική, Ιράν. Κάποιος λείπει. Λείπουν οι Λιβανέζοι. Λείπουν οι εκατόν πενήντα χιλιάδες νεκροί, οι εξαφανισμένοι, οι σφαγμένοι των στρατοπέδων, η κοινωνία που ξεκοιλιάστηκε. Ο σύμβουλος του Προέδρου του Λιβάνου μιλάει στο Λονδίνο για την καταστροφή της χώρας του, και το θύμα της αφήγησής του δεν είναι ο λαός του. Είναι οι ξένοι διαχειριστές που «μπλέχτηκαν».
Σε αυτή τη λεπτομέρεια θα επανέλθουμε στο τέλος. Πρώτα όμως πρέπει να πάμε πίσω. Όχι στο 1976. Πολύ πιο πίσω. Γιατί ένα τηλεφώνημα δεν σκοτώνει μια χώρα. Για να πεθάνει μια χώρα από ένα τηλεφώνημα, πρέπει να έχει χτιστεί έτσι ώστε να πεθαίνει με τηλεφωνήματα.
Το βασίλειο των λογιστών, των τραπεζών και της αποικιοκρατίας
Επί τετρακόσια χρόνια, ο Λίβανος ήταν κομμάτι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και η αυτοκρατορία είχε ένα σύστημα που το έλεγαν μιλλέτ. Κάθε θρησκευτική κοινότητα ζούσε με τους δικούς της νόμους, τα δικά της δικαστήρια, τους δικούς της φόρους. Δεν υπήρχαν πολίτες. Υπήρχαν υπήκοοι μέσω κοινότητας. Ο χριστιανός, ο σουνίτης, ο σιίτης, ο δρούζος δεν στέκονταν ποτέ μόνοι απέναντι στο κράτος. Στέκονταν πάντα πίσω από τον τοπικό τους άρχοντα.
