Ο Βάσος Φτωχόπουλος στην Άγρια Δύση της Κύπρου – του Κυριάκου Μαργαρίτη

11/09/2026

Σημαδιακός κι αταίριαστος

Ο Βάσος Φτωχόπουλος στην Άγρια Δύση της Κύπρου

Let’s go.

Sam Peckinpah

Δυστυχώς δεν θυμάμαι πώς έμαθα, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ότι κυκλοφορούσε στη μικρή μας νήσο μια εφημερίδα που είχε για τίτλο (εννοώ: για όνομα) την ωραιότερη λέξη της ελληνίδας λαλιάς, που ο ποιητής Παλαμάς, καλωσορίζοντας κατά το έτος 1926 μιαν αντιπροσωπεία Ελλήνων Κυπρίων στην Αθήνα, την περιέγραψε (τη λέξη-όνομα) ως «σάλπισμα μαζί κι ερωτικό τραγούδι» – τουτέστιν: ΕΝΩΣΙΣ.

Τον καιρό εκείνο δημοσίευα άρθρα και ιστορίες σε άλλη εφημερίδα, τη Φωνή της Πάφου, και στον ελεύθερο χρόνο μου σχεδίαζα τη συγκρότηση συνωμοτικής οργάνωσης, που μόνο της στόχο θα είχε, ακριβώς, την προαναφερθείσα λέξη, το υπέρ παν όνομα, για μιαν εθνική ολοκλήρωση με όρους πατόκορφα ερωτικούς: την Ελλάδα αγαπώ, αλλά και σένα – τόοοσο πολύ, από τον βόρβορο μέχρι τ’ αστέρια.

Στο κάτω κάτω, ήμουν τότε δεκατεσσάρων ετών, και είχα στο τετράδιο κρυμμένη τη φωτογραφία ενός κοριτσιού, με αυτή τη λεζάντα, κλεμμένη από τον Ίωνα Δραγούμη: «Αγαπημένη, τούτη την ώρα είμαι γεμάτος αγάλματα, και χίλιες γαλανές υποσχέσεις».

(Δεν ξέρω για τ’ άλλα κουρέλια, αλλά η γαλανόλευκη τραγουδάει ακόμα, ως επί το πλείστον στην εντός των τειχών Λευκωσία, στην οδό Έκτορος, την οδό του πρίγκιπα εκείνου που είπε, ωραίος και μόνος, και πρώτος απ’ όλους, τη φρικτή φράση: Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.)

Όταν έμαθα, λοιπόν, ότι κάποιος τολμούσε στην αστεία χώρα Κύπρο να αρθρώνει το ακατανόμαστο όνομα της Ενώσεως, και μάλιστα να το διακινεί και να το διαλαλεί σε κοτζάμ πρωτοσέλιδο, μου φάνηκε πολύ φυσικό (και επείγον) να τον βρω, ασφαλώς για να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, την πένα και το ξίφος, ή τον πολύγραφο και το Μπρεν, και να εκπληρώσουμε την πιο γαλανή και αθετημένη υπόσχεση, τον περιώνυμο Όρκο της Φανερωμένης. Προφανώς αναφέρομαι στα κεκρυμμένα από καταβολής∙ στα αφανέρωτα.

Επικήδειος: Ξένος ως και στη χαρά του

Μιχαηλίδης Αλέκος 

Βάσο Φτωχόπουλλε, επειδή δεν ήθελες επικηδείους, αποφασίσαμε να σου γράψουμε τέσσερις. Συμφώνησε o Μήτσος και ο Καράμπελιας, που με έναν δικό του θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα και τους Ελλαδίτες συντρόφους σου. Ο Πρόδρομος αντιπροσωπεύει άλλες εποχές του Αιγαίου των εντύπων σου και μάλλον εγώ, μιαν αλλήθωρη νεολαία, μια τσογλανοπαρέα που κάνει κριτική. Γι’ αυτό θα μου επιτρέψεις να διαβάσω δύο.

Ο πρώτος:

«Τόσος κόσμος πλάι του πέρασε και τον προσπέρασε

τι να ζητάει, επαρχιώτης στην Ομόνοια μες το ψιλόβροχο αρχές του Μάη

Ψυχές πολύβουες κι ούτε ένα πρόσωπο τι καρτεράει. κλαρίνα παίζουν

κόσμος γλεντάει η ώρα πάει η ώρα πάει.

Ξένος ως και στη χαρά του μεσονύχτι του Σαββάτου

τραγουδάκια μου κατάμονα αν σας αντάμωνα θα ’πεφτα κάτου

στο ρυθμό σας ονειρεύομαι και ξενιτεύομαι στα βήματα του

κάπου εδώ έχω γνωστούς αλλά τέτοιαν ώρα μη βαρύνω τους.

Ένα ζεϊμπέκικο για τον Βάσο

Μάριος Δημητρίου 9 Σεπτεμβρίου 2026

Αφιερωμένο στον πολιτικό ακτιβιστή Βάσο Φτωχόπουλλο, που πέθανε χθες στα 76 του το κείμενο αυτό – τον εκδότη, συγγραφέα και αρθρογράφο που συνέδεσε το όνομά του με το θρυλικό «Αιγαίον» στην παλιά Λευκωσία και έζησε για πολλά χρόνια μαζί με άλλους της παρέας του, «στο περιθώριο του περιθωρίου», όπως έγραψε ο ίδιος.

Σε χθεσινή ανάρτησή τους οι Εκδόσεις Έρμα, που είναι δικό του δημιούργημα, γράφουν μεταξύ άλλων: «Το Έρμα αποχαιρετά τον θεμέλιό του, όχι έναν απλό φίλο. Ο Βάσος Φτωχόπουλλος, που μπήκε σαν ξένος στη ζωή και ξαναφεύγει ξένος, δεν είναι για βιογραφικά. Είναι για γλέντι τρικούβερτο, για γέλιο μέχρι δακρύων, για φάρσες και σάτιρα άνευ ορίων και για τα πιο ωραία παραμύθια στα παιδιά που μεγάλωσαν στις αγκάλες του. Αυτά τα λίγα για τώρα, που ανάβει το τσιγάρο και σπεύδει να συναντήσει τους φίλους τους παλιούς στη “Λεωφόρο Βασίλη Τσιτσάνη” του δικού του παράδεισου, να τους ανακοινώσει το φευγιό του με τα συνηθισμένα του πειράγματα».

Θα έλεγα ότι αυτό το αποχαιρετιστήριο μήνυμα παραπέμπει άμεσα στο βιβλίο του Φτωχόπουλλου «Περιπλανώμενος Δυστυχισμένος – Ιστορίες με τραγούδια», που κυκλοφόρησε το 2015 και αποτυπώνει τη σπαραχτική και απαρηγόρητη νοσταλγία για τη χαμένη Γιαλούσα του συγγραφέα. Είναι ένα βιβλίο που …μυρίζει ποτό και τσιγάρο και καθορίζεται από οδύνη κι απελπισία, σκληρό χιούμορ και ανελέητο αυτοσαρκασμό.

Like a Rolling Stone

Έφυγε σε ηλικία 76 ετών ο σκηνοθέτης, συγγραφέας, εκδότης, αρθρογράφος και κυρίως ταβερνιάρης Βάσος Φτωχόπουλλος. Μετά από πολύχρονη μάχη για την υγεία του, ο Βάσος απεβίωσε τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026, στην ξενιτειά της Λευκωσίας, όπως ο ίδιος συνήθιζε να την αποκαλεί. Αφήνει πίσω του τεράστιο συγγραφικό έργο, μια εναλλακτική αντίληψη για τον ελληνικό τρόπο, αλλά και τη θρυλική ιστορία της ταβέρνας το «Αιγαίον», που δεν ήταν μόνο ταβέρνα.

Ο Βάσος Φτωχόπουλλος γεννήθηκε στις 5 Αυγούστου 1950 στην πάμπτωχη και τότε αγγλοκρατούμενη Γιαλούσα. Ήταν το τρίτο παιδί του Νίκου και της Λουκίας, καθώς είχαν προηγηθεί η Κλαίρη και ο Γιώργος, ενώ ακολούθησε η Καίτη. Έζησε ως παιδί την ταραχώδη δεκαετία του ’50 και μιλούσε με θαυμασμό για τους μεγαλύτερούς του, που συμμετείχαν στον αγώνα της ΕΟΚΑ. «Χωρίς την ΕΟΚΑ, η Κύπρος θα ήταν ένας βόθρος» συνήθιζε να γράφει και να λέει.

Το 1962, λόγω φτώχειας και ανέχειας, η οικογένεια Φτωχόπουλλου μετανάστευσε στην Αγγλία και συγκεκριμένα στο παραλιακό Margate, όπου είχαν εγκατασταθεί άλλοι συγγενείς τα προηγούμενα χρόνια. Γράφει στο πρώτο του βιβλίο «Περιπλανώμενος Δυστυχισμένος» που κυκλοφόρησε το 2015 από τις εκδόσεις Κουκκίδα: «Μετά από δυόμισι μήνες στην Αγγλία είχα πέραν πάσης αμφιβολίας πειστεί πως δεν ήθελα να γίνω Εγγλέζος, ούτε καν να ζήσω στη χώρα τους. Παρόλ’ αυτά, στις 9 του Σεπτέμβρη, παρουσιάστηκα με τον πατέρα μου στο καθολικό σχολείο του Αγίου Γρηγορίου και γράφτηκα μαθητής σαν κανονικό Εγγλεζούδι. Ως και τη στολή του σχολείου μου είχαν αγοράσει. Την πρώτη ώρα με έβαλαν με κάτι μωρά πεντέξι χρονών, διότι δεν ήξερα καθόλου αγγλικά και δεν είχαν τι να με κάνουν. Μετά με πήραν σε μια τάξη της ηλικίας μου -ήμουν 12 ετών- όταν έμαθαν πως σε αυτή φοιτούσαν και δυο άλλες Greeks, η Χέλεν Τζιώρτζιου και η Χέλεν Πι».

Η ΜΥΗΣΗ ΣΤΗ ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΡΟΚ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΙ ΠΤΩΧΟΠΟΥΛΟΙ ΤΩ ΠΝΕΥΜΑΤΙ.

Του Γιάννη Σχίζα 

Ήταν η φωνή της Κύπρου,  αγωνιστής εφ ‘όλης της ύλης , μέχρι και θεατρικός συγγραφέας  με την ντοπιολαλιά  να είναι πρώτη προτεραιότητα. Δεν ήταν ποιητής, αλλά έστεκε  σαν φυσικός διάδοχος του αγώνα για την ελληνικότητα του κυπριακού λόγου από το μεγάλο ποιητάρη του νησιού ,  τον Κώστα Μόντη : 

«Ελάχιστοι μας διαβάζουν – ελάχιστοι ξέρουν τη γλώσσα μας- μένουμε αδικαίωτοι κι αχειροκρότητοι – όμως αντισταθμίζει που γράφουμε ελληνικά». 

Και συμπλήρωνε : «Είναι δύσκολο να πιστέψω- πως μας τους έφερε η θάλασσα της Κερύνειας- είναι δύσκολο να πιστέψω- πως μας τους έφερε η αγαπημένη θάλασσα της Κερύνειας – Πικρή θάλασσα της Κερύνειας- που πρέπει να αποσύρουμε πια – τους στίχους που σου γράψαμε!».

 Θυμάμαι πολλά γι αυτόν, μέχρι πως σχολίαζε  το θάνατο του γιου του τουρκοκύπριου ηγέτη  Ραούφ Ντεκτάς το 85  –του Ραϊφ Ντεκτάς – που υπήρξε μουσικός, συνθέτης και αρθρογράφος, και σκοτώθηκε σε τροχαίο ατύχημα. Ο Φτωχόπουλος έβρισκε την ευκαιρία  για να θυμίσει τα εκατέρωθεν θύματα, αυτής της πικρής εισβολής.

Το 1967 μεταναστεύει οικογενειακώς σε μια Βρετανική πόλη , το Margate , από όπου βρίσκει κάτι «ψευτοδουλιές στο Λονδίνο». Εκεί σημειώνει την κοινή δράση με τον φίλο του Πί τ τ α : «εγώ με κάτι Εβραίους που πουλούσαν υφάσματα κι ο Πίττα  πάλι με κάτι εβραίους που πουλούσαν ηλεκτρικές λάμπες…..Μέσα σε δυο εβδομάδες τα παρατήσαμε κι οι δυο για τους ίδιους λόγους, χωρίς καμιά συνεννόηση. Το 67 ήταν ο πόλεμος Ισραήλ –Αιγύπτου. Οι Εβραίοι είχαν λυσσάξει και έκαναν εράνους παντού. Εμείς, πέραν του ότι δεν είχαμε δεκάρα – πρώτη μας δουλειά ήταν- ήμαστε και κατά του Ισραήλ. Μας είπαν στη δουλειά ότι είτε δίνουμε στον έρανο είτε φεύγουμε. Φύγαμε». Και σε κάποια υποσημείωση επεξηγεί τα διπλά σύμφωνα, που προσδίδουν μιαν ιδιάζουσα προφορά στην κυπριακή διάλεκτο :

Έφυγε από τη ζωή ο σύντροφος και φίλος Βάσος Φτωχόπουλος, αγκωνάρι στα θεμέλια του σύγχρονου ελληνισμού

του Γιώργου Καραμπελιά

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 76 ετών ο Βάσος Φτωχόπουλος, σύντροφος και αγαπημένος φίλος, αγωνιστής τους κυπριακού ελληνισμού, ακτιβιστής, συγγραφέας, σκηνοθέτης και εκδότης που έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην κυπριακή πολιτική και πνευματική ζωή των τελευταίων πενήντα χρόνων…  

Εδώ, προτού τον αποχαιρετήσω μαζί με τους άλλους Ελλαδίτες και Κύπριους συντρόφους και φίλους του στην τελευταία του κατοικία στην αγαπημένη του Λευκωσία, την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου του 2026,  θα πω ελάχιστα λόγια, και υπόσχομαι αν ο Θεός μου δώσει κι’ άλλες μέρες να επανέλθω.

Γεννημένος το 1950 στην κατεχόμενη σήμερα Αιγιαλούσα της Καρπασίας, έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στην Κύπρο, προτού η οικογένειά του μετακινηθεί στο Λονδίνο. Αμέσως μετά τη Μεταπολίτευση εγκαταστάθηκε για ένα διάστημα στη Θεσσαλονίκη, όπου ανέπτυξε πολιτική και κοινωνική δράση, επικεφαλής μιας ομάδας Κυπρίων φοιτητών και φοιτητριών και συνδεθήκαμε στενά από τότε, καθώς μοιραζόμαστε κοινές φιλοσοφικές και ιδεολογικές αντιλήψεις. Άλλωστε η ομάδα των νεαρών Κυπρίων αγωνιστών δεν παρέμενε αποκλειστικά προσηλωμένη στο Κυπριακό, αλλά συμμετείχε στους ευρύτερους προβληματισμούς για τη μοίρα του ελληνισμού στο σύνολό του. 

Βάσος Πτωχόπουλος: Ένας εκδότης, μια ιστορία

Εκδήλωση στον ΙΑΝΟ, 20 Φεβρουαρίου 2016

Έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος εκδότης και συγγραφέας Βάσος Φτωχοπουλος

ΠΗΓΗ:https://youtu.be/V0YLYhcKDQA?is=NWnsgOy5Z2G1bycD

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

+Βάσος Φτωχόπουλος

Του Αλέκου Μιχαηλίδη 

FOREVER YOUNG

«Leave your steppingstones behind there

Something calls for you

Forget the dead you've left, they will not follow you

The vagabond who's rapping at your door

Is standing in the clothes that you once wore

Strike another match, go start anew

And it's all over now, Baby Blue» - Bob Dylan

Συζητούσε πολύ για την ώρα του θανάτου του, από τα πρώτα χρόνια της αιμοκάθαρσης και βλέποντας φίλους να αποχωρούν για τις αυλές του παραδείσου. Ή της κόλασης. Κάθε που γύριζε από μια δοκιμασία, έβαζε στοιχήματα για το αν θα βγάλει τη χρονιά. Ο ίδιος έλεγε «δεν θα την φκάλω», οι υπόλοιποι στοιχηματίζαμε για το αντίθετο. Επαναλάμβανε, όλα αυτά τα χρόνια, το αριστουργηματικό «Απελπίστηκα» του Μάρκου: «Τι πάθος ατελείωτο, που είναι το δικό μου, όλοι να θέλουν τη ζωή κι εγώ τον θάνατό μου». Του άρεσε πολύ να μεμψιμοιρεί σατιρίζοντας, κάτι που μόνο αυτός μπορούσε να κάνει με μαεστρία. Να απολαμβάνει τα χάδια των παλιών φιλενάδων του, να «οδύρεται» για να κερδίσει μισή πίτα με χαλλούμι με πολλή, πολλή ρίγανη ή έναν μπακλαβά. Να το παίζει παππούς, χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις μιας γεροντικής στοργής, αλλά να πείθει τους πάντες ότι θα προτιμούσε να φοράει βράκα και να αγορεύει στον καφενέ μιας ελεύθερης Γιαλούσας. Σιγά.

Τον πειράζαμε, ίσως ως αντίποινο για τα πολύχρονα πειράγματά του και πολλές φορές με ένταση, όπως θα του άρεσε. Διότι κατ’ ακρίβειαν, μέχρι την τελευταία του ώρα, ήταν εκείνος ο έφηβος που έφυγε από το ταπεινό χωριό του για την Αγγλία, το Λονδίνο, το Μάργκεϊτ και έμαθε -από την καλή κι απ’ την ανάποδη- τη μέρα και τη νύχτα του χάους. Εκείνος ο έφηβος που στα 12 μπήκε σε ένα σοβαροφανές καθολικό σχολείο της Αγγλίας και έγραψε έκθεση με 657 «φακλίκκια» γιατί δεν είχε μάθει άλλη λέξη στα αγγλικά. Τους άξιζε, ασφαλώς.

Βάσος Πτωχόπουλος (1950-2026)

Είναι η ζωή μου άδεια. Ξέρω τι πρέπει να κάνω.

 Είμαι πρόσφυγας εις τριπλούν, δεν θα πέσω αμαχητί ούτε θα υποκύψω στις ασθένειες και τα τερτίπια τους. Θα βγάλω τα τραπεζάκια μου έξω, ένα στην αυλή μου στο Καϊμακλί, ένα στο μπαλκόνι του “Αιγαίου” κι ένα στη βεράντα μου στο Μαρμάρι και θα αρχίσω να καπνίζω 555 ώσπου να φλομώσω την νεφρική μου ανεπάρκεια στους καπνούς. Θα βάλω το ουζάκι μου και μαζί με τον Κύριλλο θα αναλάβουμε την ευθύνη, ώσπου να γίνουμε στουπί. Θ’ ακούμε Καζαντζίδη, Μενιδιάτη και Τσιτσάνη, τσιμπώντας σουβλάκια, παϊδάκια και χαλλούμια οφτά. Θα φουμέρνουμε αγρινιώτικο χασισάκι και αργά το βράδυ ίσως ρίξουμε και κανέναν αμανέ. Επειδή αμφιβάλλω αν θα μπορέσουμε να βγάλουμε καμιά γκόμενα, θα πείσω τον Κύριλλο να μου απαγγείλει κανένα ποίημα, είναι τόσο καλός στην απαγγελία. 

Βάσος Ν Πτωχόπουλος 

(από το βιβλίο του “Like a Rolling Stone” Αιγαίον/Κουκκίδα, 2018)

Καλό ταξίδι αδερφέ, φίλε, σύντροφε, κουμπάρε.

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/19WLN7ozna/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Ο Βάσος Πτωχόπουλος δεν είναι πια κοντά μας

Του Μελχίτη

Μόλις πληροφορήθηκα ότι ο εκδότης Βάσος Πτωχόπουλος που είχε τις εκδόσεις Αιγαίον έφυγε από τη ζωή.

Δεν είχα ποτέ την τύχη να τον γνωρίσω από κοντά. Άκουγα όμως από ανθρώπους που τον ήξεραν για την όμορφη και μοναδική του περίπτωση.

Παράλληλα ήταν ένα όμορφο απόκτημα τα μικρά βιβλιαράκια των εκδόσεων του, από ομιλία του Γιανναρά μέχρι Κάλβο, Μπολιβάρ, Μπόμπι Σαντς και Τσε Γκεβάρα. Και για τους Kinks και τη ροκ ακόμα έβγαζε βιβλία. Δεν είναι λίγο επίσης το ότι αρκετοί έμαθαν τα ιστορικά βιβλία του Νίκου Ψυρούκη από τις εκδόσεις Αιγαίον.Και ο εκδότης έχει αυτό το χαρακτηριστικό, είναι σαν να τον έχεις γνωρίσει μέσα από το εκδοτικό του έργο.

Η κοσμοθεωρία του την οποία ξέραμε ακόμα και όσοι μόνο τον διαβάζαμε ή τον ακούγαμε από τα λίγα βίντεο που υπάρχουν, ήταν η τρανή απόδειξη ότι μπορεί να είναι κανείς αναρχικός, ροκάς, διεθνιστής ενώ αγαπάει την πατρίδα του και κρατάει την εθνική του ταυτότητα. Και πάντα παρέμενε σταθερά αντι-αποικιοκράτης, γιατί μόνο έτσι μπορεί να είναι όποιος ποθεί τα δίκαια των λαών.

Κάτι καταλάβαινε παραπάνω ως Έλληνας της Κύπρου, αν και δυστυχώς είναι και πολλοί στο νησί του είτε δεξιοί, είτε διζωνιστές που δεν καταλαβαίνουν.

Αιωνία του η μνήμη, συλλυπητήρια στους οικείους του και στους συναγωνιστές του!

Χεσμένη την έχουμε την οικονομία…

Πρώτη Δημοσίευση 30/3/13

Εθνικωλογικόν Εκδοτικόν Σημείωμα Μαρτίου

Από την εφ. ΕΝΩΣΙΣ που κυκλοφορεί…

Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να αναλύσει κανείς τα γεγονότα των τελευταίων ημερών. Ούτε έχει νόημα να επιρρίψουμε ευθύνες. Προσωπικά ό,τι είχα να πω το είπα στο προηγούμενο τεύχος της εφ. ΕΝΩΣΙΣ, από αυτή τη στήλη, σε άρθρο μου με τίτλο «Έχετε γεια, βρυσούλες», πριν γίνει το μεγάλο κακό. Προτείνω κάποιοι τουλάχιστον να το ξαναδιαβάσουν.

Δεν είμαι προφήτης, ούτε ιδιαιτέρως έξυπνος, ούτε είμαι ειδικός, ούτε έχω πτυχία Πολιτικών επιστημών, Οικονομίας ή Κοινωνιολογίας, ούτε είμαι επιστήμονας απ’ αυτούς που η Κύπρος είναι γεμάτη και κατανοούν τους όρους της υψηλής πολιτικής και της οικονομίας. Ξέρω μόνο πολύ καλά πως, ως Γιαλουσίτης Έλληνας, δεν έχω τίποτα άλλο πλην της πατρίδας μου. Κατέχω μόνο τον κοινό νου για να ξεχωρίζω το κακό από το καλό. Αυτό το έμαθα από τους γονείς μου, την Εκκλησία μου, τους δασκάλους μου, κοινώς την ΠΑΤΡΙΔΑ μου. Οπότε δεν με ενδιαφέρει να σας παίξω κι εγώ τον έξυπνο.

ΕΟΚΑ, η πιο λαμπρή όψη της ιστορίας μας

Του Βάσου Φτωχόπουλου

Πρώτη δημοσίευση 01.04.2015

Αφαίρεσε την ΕΟΚΑ από την ιστορία μας και ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ τίποτα. Χωρίς την ΕΟΚΑ αυτός ο τόπος θα ήταν προ πολλού τουρκo-κυπριακός ή, στην καλύτερη περίπτωση, Φραγκολεβαντινικός. Ως μικρός λαός αντιστεκόμαστε έως τώρα, διότι η ΕΟΚΑ μάς έκανε περήφανους, η ΕΟΚΑ προβάλλει τον καλό μας εαυτόν, και ανθρωποποιεί τα γαιδουρίσια γνωρίσματα του λαού μας. Η ΕΟΚΑ είναι η αστείρευτη πηγή έμπνευσης, μύθου, περηφάνιας και αντίστασης. Χωρίς την ΕΟΚΑ, πιθανόν σήμερα να σερνόμαστε χαμαί με τα τέσσερα. Είναι θαύμα θεού που ακόμη υπάρχουμε. Σιέπει μας που τ’ άψη ο Θεός μας, ξεπληρώνοντας την ΠΙΣΤΗ που είχαν τα παιδιά της ΕΟΚΑ προς αυτόν. Είμαστε ΕΔΩ, διότι η ΕΟΚΑ πότε κρυφά, πότε μέσα στο φως της ημέρας, κυκλοφορεί στα στενά των πόλεων και στα λημέρια των βουνών μας. Η ΕΟΚΑ υπάρχει ακόμη μέσα στη ψυχή μας, μέσα στο συλλογικό μας ΕΓΩ.  Χωρίς την ΕΟΚΑ το κυπριακό πρόβληµα, εάν υφίστατο έως τις µέρες µας, θα είχε λυθεί οριστικώς. Η CYPRUS, ως µία άλλη Μάλτα, θα άντεχε στις τρικλοποδιές των Τούρκων ελάχιστα χρόνια. Σήµερα η Κύπρος θα ήταν ένα προτεκτοράτο της Τουρκίας ή ακόµη και µία τουρκική επαρχία.

Aς δούμε τι οφείλουµε στην ΕΟΚΑ.

Η κυπριακή κοινωνία εισέρχεται στον µοντερνισµό λόγω της ΕΟΚΑ. Η κυπριακή κοινωνία αρχίζει να λειτουργεί ως δηµοκρατία και κάνει τα πρώτα της βήµατα στην απελευθέρωση των µαζών και την συνειδητοποίηση των δικαιωµάτων τους µαζί µε την ΕΟΚΑ. Η κοινωνική έκρηξη και η κοινωνική αλλαγή, από τη δεκαετία του 50 έως τα πρώτα χρόνια της κολοβής ανεξαρτησίας, οφείλονται στη δυναµική της ΕΟΚΑ, ως κίνηµα όχι µόνο εθνικό, αλλά και ως κίνηµα λαϊκό . Τον ρόλο µιας απούσας ριζοσπαστικής αριστεράς τον παίζει η ΕΟΚΑ. Η µεγάλη κινητοποίηση της νεολαίας και των γυναικών, όπως και των πάµπτωχων στρωµάτων της υπαίθρου και των πόλεων, µαζί µε την απουσία των εµπόρων αστών και γαιοκτηµόνων αφυπνίζει όλο τον λαό και θέτει τα θεµέλια για µια σύγχρονη δηµοκρατική πολιτεία. Η ΕΟΚΑ ήταν μαζικό λαϊκό κίνημα, ανεξαρτήτως προδοτών, ανεξαρτήτως του μικρό αριθμό ανταρτών που διέθετε. Αυτά ας τα ξεκαθαρίσουμε στη συζήτηση.

Διαβάστε το 69ο τεύχος του Όναγρου

Διαβάστε ΕΔΩ το 69ο τεύχος του Όναγρου

Εφ. Όναγρος | τεύχος 63

Διαβάστε ΕΔΩ το 63ο τεύχος του Όναγρου

Θέλω να κάνω εμετό

Του Βάσου Φτωχόπουλου από το ιστολόγιο vasosftohopoullos.wordpress.com/

Όταν είδα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην Κωνσταντινούπολη να χαριεντίζεται με τους άλλους ηγέτες στη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών, μου ήρθε να ξεράσω. Τι γυρεύει ο Πρόεδρός μας στην Κωνσταντινούπολη, εάν δεν είναι για να υπενθυμίσει στον Ερντογάν και στον ΟΗΕ ότι η Τουρκία κατέχει τη μισή Κύπρο; Ποιο νόημα είχε η αποχώρησή του, επειδή ήταν εκεί ο φίλος του ο Ακιντζί; Ποιος περιπαίζει ποιον; Δεν είναι ο ίδιος ο Αναστασιάδης που μας παρουσιάζει τον Ακιντζί ως τον συνέταιρό μας στο νέο κρατίδιο που κυοφορούν; Δεν είναι ο Αναστασιάδης που τον πήρε στο Νταβός και σε άλλα φόρα; Γιατί ξαφνικά τον έπιασαν τα εθνικιστικά του; Προφανώς το αποτέλεσμα των εκλογών δεν άφησε αδιάφορο τον Αναστασιάδη. Ξέρει πότε πρέπει να βγάζει προς τα έξω την ελληνική σημαία και τις φουστανέλες ο Αναστασιάδης. Μόλις στριμώχνεται, αντί να δέρει το σάμα και να φωνάξει Όχι στην κατοχή και Έξω οι Τούρκοι από την Κύπρο, φοράει τα τσαρούχια και παριστάνει τον Έλληνα. Κάνω εμετό χωρίς να έχω πάρει «εμετικό», όπως έπαιρναν οι παρακμιακοί Ρωμαίοι για να ξαναφάνε και να σπάσουν απ’ το πολύ φαΐ.

Χωρίς αυταπάτες

Του Βάσου Φτωχόπουλου

Οι καιροί είναι δύσκολοι. Παρότι ηττημένοι, κουρασμένοι και εξαθλιωμένοι ψυχικά, οικονομικά και υπαρξιακά, είμαστε υποχρεωμένοι να επανέλθουμε στο πολιτικό προσκήνιο μιας και η ηγεσία μας, μαζί με όλον τον γνωστό ξένο και ντόπιο συρφετό, έπιασαν δουλειά για να τελειώσουν αυτό που δεν κατάφεραν το 2004, δηλαδή την ομοσπονδιοποίηση-τουρκοποίηση της Κύπρου.

Οι συνομιλίες που αρχίζουν μπορεί αυτή τη φορά να ευοδώσουν και να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα που εδώ και χρόνια επιδιώκει το ΔΗΣΑΚΕΛ και η Τουρκία. Σήμερα οι συνθήκες είναι πολύ πιο ιδανικές από ό,τι το 2004. Γι’ αυτό, λοιπόν, επιστρέφουμε με μια μικρή διαδικτυακή εφημερίδα άτακτη, άσεμνη και αντάρτικη. Θα κτυπάμε στο ψαχνό και μετά θα εξαφανιζόμαστε. Θα ανασυγκροτούμε τις δυνάμεις μας, για να μην αφήσουμε κανένα σε χλωρό κλαρί. Η εφημερίδα ΟΝΑΓΡΟΣ είναι γέννημα θρέμμα της αιματηρής ανάγκης να κρατηθούμε σε αυτόν τον τόπο, έστω κι αν αυτό σημαίνει πως το γαίμαν μας θα γινεί αυλάτζιν. Δεν θα είναι, όμως, μόνο το δικό μας αίμα που θα γίνει αυλάτζιν.

Πιερίδης vs Γκέμπελς

Του Βάσου Φτωχόπουλου

Ο Κυριάκος Πιερίδης του ΡΙΚ είναι γνωστός γλείφτης της εξουσίας. Το ξέρουμε αυτό χρόνια και έγινε φως φανάρι από τον ρόλο του στο σχέδιο Ανάν. Αυτό που δεν ξέραμε, όμως, είναι ότι θα μεταβαλλόταν στον επίσημο προπαγανδιστή της κυβέρνησης και πως με γκεμπελική μαεστρία θα προωθούσε τις θέσεις της. Στο νέο του ντοκιμαντέρ «ΕΙ ΕΙΣΙ ΒΩΜΟΙ, ΕΙΣΙ ΚΑΙ ΘΕΟΙ…», το οποίο υπογράφει με κάποια Μαρία Χάρη, είναι ένα αριστουργηματικό δείγμα υποβαλλόμενης προπαγάνδας, τέτοια που σκατά να φάει το ντοκιμαντέρ του άλλου αστεριού του ΡΙΚ, της σκύλας* της Σούλας Χατζηκυριάκου.

Το ντοκιμαντέρ φτιάχτηκε κατά παραγγελία, για να ενισχυθούν, μέσα από τις αφηγήσεις των προσφύγων που επιστρέφουν στα χωριά τους για ξεναγήσεις, οι θέσεις του ΔΗΣΑΚΕΛ και των άλλων πολιτικών δυνάμεων που επιδιώκουν μίαν ομοσπονδιακή διζωνική λύση του κυπριακού προβλήματος. Με μαεστρία ο Πιερίδης εθελοτυφλεί – ή, μάλλον, βλέπει μόνο μέσα από τα μάτια που έχει στον κώλο του. Βλέπει την ερημιά, αλλά δεν βλέπει ποιος την επέφερε. Μιλούν επί μίαν ώρα οι προσκυνητές στα χωριά τους και η λέξη «ΚΑΤΟΧΗ» ή «ΤΟΥΡΚΟΣ» σαν να μην υπάρχουν, λες και κάποιοι εξωγήινοι έκαναν το μεγάλο κακό. Ο Πιερίδης δεν είναι βλάκας όμως. Επιστρατεύει το θρησκευτικό αίσθημα του λαού για να αποσπάσει με τον γνωστό γκεμπελικό τρόπο δηλώσεις του κόσμου, προσφύγων και νεαρών συγγενών τους, δηλώσεις υπέρ της επιστροφής υπό οποιεσδήποτε συνθήκες για να μπορούν να εκκλησιάζονται.

Εκποιώ την ράτσα σας, εκποιώ…

Του Βάσου Φτωχόπουλου

Η σημερινή σήψη και παρακμή δεν είναι φαινόμενο που αρχίζει με τον Χριστόφια και συνεχίζεται με τον Αναστασιάδη. Είναι ένα φαινόμενο με ρίζες στην ήττα του εθνικοαπελευθερωτικού μας αγώνα και του «αγώνα» μετά για την εδραίωση του ανεξάρτητου κυπριακού κράτους. Η ελίτ που ανέλαβε να καθοδηγήσει τον κυπριακό λαό μετά την ΕΟΚΑ είχε βασικά δύο στόχους: αφ’ ενός να ιδρύσει κράτος με βάση τα γνωστά ευρωπαϊκά πρότυπα (βλέπε αγγλικά) και αφ’ ετέρου σταδιακώς να αποεθνικοποιήσει τις μάζες και να τις απομακρύνει από τη γραμμή της Ενώσεως. Πέτυχε και στα δύο μόνο ως έναν βαθμό. Οι ρίζες του ενωτικού κινήματος ήταν βαθιές, χύθηκε πολύ αίμα για την Ένωση και ο πόθος του λαού για ελευθερία δεν θα μπορούσε κατ’ ουδέναν λόγο να ταυτιστεί με το έκτρωμα της Ζυρίχης. Άλλωστε, ο Μακάριος ο ίδιος επέμενε πως η ανεξαρτησία ήταν ένα στάδιο, ένα αναγκαίο στάδιο πριν από την Ένωση.Ρίχτηκε, λοιπόν, ηγεσία και λαός, στον αγώνα για ένα καλύτερο μέλλον. Οι σημερινοί μας ηγέτες, και όχι μόνο οι πολιτικοί, είναι παιδιά και μαθητές αυτών των πρώτων σκαπανέων της Νέας Κύπρου. Οι σκαπανείς αυτοί ήξεραν μόνο έναν δρόμο. Τον δρόμο του χρήματος, του κέρδους και του υψηλότερου βιοτικού επιπέδου. Ήξεραν μόνο τον δρόμο του συμβιβασμού και της υποτέλειας. Άφησαν την ανεξαρτησία τους στα χέρια των αγγλικών βάσεων, των αδέσμευτων κρατών και του ΟΗΕ, τη στιγμή μάλιστα που η Τουρκία δεν ήταν ο γίγαντας που είναι σήμερα. Έχτιζαν τον κυπριακό «παράδεισο», ενώ οι Τουρκοκύπριοι, που σιγά σιγά γίνονταν και αδελφοί μας, ετοίμαζαν την εισβολή με την εισαγωγή όπλων και άλλου υλικού από την Τουρκία.

Υπάρχει κατοχή;

Τι μ’ ωφελούν οι άνοιξες


κι οι ομορφιές του κόσμου,
 αφού ο κόσμοςχάνεται,
 ψεύτη ντουνιά,


έξαφνα από εμπρός μου…

Μάρκος Βαμβακάρης

Του Βάσου Φτωχόπουλου

Δεν μου αρέσουν οι έξυπνες και βαθυστόχαστες αναλύσεις, αυτές δηλαδή που, διά μέσου της λογοτεχνίας ή της τέχνης, προσπαθούν να ερμηνεύσουν το Κυπριακό ή τον κόσμο της Κύπρου. Ούτε μου αρέσουν οι «γεωστρατηγικές αναλύσεις», αυτές που γνωρίζουν δήθεν τι θα κάνει η Αμερική σε πέντε χρόνια, η Kίνα σε δύο και η Pωσία τώρα. Πέραν ίσως κάποιων αρετών και των δύο τρόπων αναλύσεως των φαινομένων της πολιτικής ζωής, στην ουσία οι οπαδοί αυτού του είδους γραψίματος πέφτουν EΞΩ στις αναλύσεις τους. Oι διανοουμενίστικες, οι επιστημονικές και οι θεολογικές αναλύσεις των προβλημάτων μας ΔEN κατάφεραν ούτε να πείσουν κάποιους να αλλάξουν πορεία στην πολιτική ζωή του τόπου ούτε και να προσθέσουν τίποτα στον πιο γενικό προβληματισμό περί του εθνικού μας προβλήματος και βίου. Σαράντα χρόνια αναλύσεων και καλής θέλησης και σπουδαίων ψηφισμάτων στους διεθνείς οργανισμούς και εντάξεων σε ευρωπαϊκές και άλλες ενώσεις και συνομιλιών με όλους τους παράγοντες δεν κατάφεραν τίποτα. Oι ηγέτες μας, όλοι, μοιάζουν μεταξύ τους. Μαζί με τους ηγέτες της άλλης πλευράς και τον λεγόμενο «διεθνή παράγοντα» κάνουν χειραψίες, χαμογελούν, δηλώνουν αισιοδοξία, κάποτε επιμένουν κιόλας πως έγινε πρόοδος, χωρίς όμως να φτάνουν στην πολυπόθητη λύση παρά τις τολμηρές και άλλες υποχωρήσεις μας. Γιατί άραγε; Ποιες σκοτεινές ή και μυστήριες δυνάμεις δεν αφήνουν όλους αυτούς τους καλοπροαίρετους κυρίους να βρουν μία λύση; Πώς γίνεται OΛOI, Έλληνες, Τούρκοι, Αγγλοαμερικανοί, Ευρωπαίοι και Εγγλέζοι (ναι, αυτούς τους βάζω και μόνους τους), OHEδες, κόμματα, κόμματοι, κομιτάτα και η κουτσή Μαρία, να θέλουν τη λύση και να μην τα καταφέρνουν; Yπάρχουν πολλές απαντήσεις, μένω όμως μόνο σε μία που υποψιάζομαι ότι είναι και η μόνη λογική. H απάντηση είναι ότι ΔEN YΠAPXEI ΠPOBΛHMA, πως το Κυπριακό δεν υφίσταται, βρίσκεται μόνο στη σφαίρα της φαντασίας μας –τη λέξη αυτήν τη χρησιμοποιώ όπως λέμε «αυτή είναι φαντασμένη»– και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να λυθεί κάτι που δεν υπάρχει. Aυτή είναι η μεγάλη δυσκολία και γι’ αυτό δυσκολεύονται τόσες και τόσες σοβαρές δυνάμεις. Δεν υπάρχει πρόβλημα, όπως δεν έγινε εισβολή, όπως δεν υπάρχει συνεχιζόμενη κατοχή. H απόδειξη πως δεν υπάρχει κατοχή είναι ολοφάνερη. Kανένας δεν φωνάζει εναντίον της κατοχής, κανένας δεν διεκδικεί την απελευθέρωση του νησιού και κανένας ή σχεδόν κανένας δεν ξοδεύει έστω και μία ώρα στις 20 του Iούλη να αναλογιστεί τι έχουμε πάθει. Aκόμη και το συλλαλητήριο εναντίον της κατοχής στις 20 του Iούλη το καταργήσαμε, όπως καταργήσαμε και τις διαδηλώσεις στην πράσινη γραμμή. Mόνο κάποιοι νέοι, ρομαντικοί και «φαιδροί», επιμένουν κάθε χρόνο να μας θυμίζουν πως ναι, οι TOYPKOI είναι AKOMH EΔΩ.Mερικοί μάλιστα μπαινοβγαίνουν στα κατεχόμενα χωρίς κανένα πρόβλημα. Άλλοι κάνουν χρυσές δουλειές με τα κατεχόμενα και ακόμα και η κυπριακή κυβέρνηση επισήμως ψωνίζει και εμπορεύεται με τα κατεχόμενα. Ποια κατεχόμενα, ρε ππεζεβέγκηδες; Γι’ αυτό λέω πως η κατοχή είναι στη σφαίρα της φαντασίας μας. Aπό φαντασία και άππωμα κάνουμε τις δοσοληψίες μας με τους Τούρκους. Τόσο φαντασμένοι είμαστε, που νομίζουμε πως ο κόσμος και κατ’ επέκταση οι Τούρκοι είναι δικοί μας.