Βρέθηκε μπροστά στην τραγικότερη στιγμή της ζωής του: να κοινωνήσει τον γιο του Άγγελο, λίγο πριν τον απαγχονίσουν οι Γερμανοί.

Γράφει ο Παναγιώτης Ρεπούσης

«Στις 24 Οκτωβρίου 1943, στα Φαρακλάτα, ο ιερέας Διονύσιος Κωνσταντάκης βρέθηκε μπροστά στην τραγικότερη στιγμή της ζωής του: να κοινωνήσει τον γιο του Άγγελο, λίγο πριν τον απαγχονίσουν οι Γερμανοί. 

Μια ιστορία ανθρωπιάς, αντίστασης και θυσίας, που συνδέεται με τη διάσωση ενός Ιταλού αξιωματικού μετά τη σφαγή της Μεραρχίας Acqui.

Φαρακλάτα, 24 Οκτωβρίου 1943: Mια φιλία ποτισμένη με αίμα…

Τα τραγικά γεγονότα της Κεφαλονιάς τον Σεπτέμβριο του 1943, καθορίζουν, σε μεγάλο βαθμό, την συλλογική μνήμη στο ομορφο νησί του Ιονίου. 

Η απόκρυψη και η σωτηρία Ιταλών στρατιωτικών, από τους κατοίκους του νησιού, μετά την παράδοση με το σύμφωνο των Κεραμειών, αποτελεί μια ξεχωριστή σελίδα τιμής για την ΕΑΜική Αντίσταση στην οποία ανήκε η πλειονότητα των κατοίκων της Κεφαλονιάς. 

Πρωταγωνιστής της αντίστασης κατά των Γερμανών, είναι ο λοχαγός Πυροβολικού Αmos Pampaloni.

Ο Amos Pampaloni συνιστά μια ιδιαίτερη περίπτωση Ιταλού αξιωματικού. Γεννήθηκε στη Φλωρεντία το 1910. Σπούδασε μηχανικός και το 1939 κατετάγη στο στρατό με τον βαθμό του υπολοχαγού. 

Ευγενής προς τους υφισταμένους του και τους Έλληνες, προερχόταν από μια πόλη που διακρίνεται για τον πολιτισμό της. Τοποθετήθηκε στο πυροβολικό, όπλο το οποίο απαιτούσε άριστη γνώση μαθηματικών και τοπογραφίας, για την επιτυχή διεύθυνση του πυρός. 

Έδωσε πρώτος την διαταγή να βληθούν τα γερμανικά μεταγωγικά πλοία, τα οποία προσπάθησαν να προσεγγίσουν το Αργοστόλι στις 13 Σεπτεμβρίου 1943 (Βεντούρι, 2000:182).

Η Πυροβολαρχία του Pampaloni μετακινήθηκε κοντά στο χωριό Διλινάτα το βράδυ της 21ης Σεπτεμβρίου και εκεί αιχμαλωτίστηκαν από τους Γερμανούς. 

Πάρτε τον Έλληνα χωρίς τα ελαττώματά του και τότε θα έχετε τον τιμημένο Τσίγκο Ησίοδο.

Λαμπόγλου Βασίλης fb

Η χιονισμένη κορυφή ,αυτή που κρύβεται μέσα στα σύννεφα ,είναι η ανθρωποφάγος Τρεμπεσίνα, Υψόμετρο 1924.

Γενάρης του 41.

 Χιονοθύελλα .

Οι Κρητικοί του 14ου Συντάγματος της 5ης Μεραρχίας είναι στα πόδια του βουνού.

.Στην κορυφή οι  Ιταλοί αλπινοι. 

Κάθετη βουνοπλαγιά..

ΑΠΑΡΤΗ 

«Αδύνατον» αναφωνεί ο Νικόλαος Σπένδος ,ο Συνταγματάρχης ,στην εντολή «προχωρείτε!».

Πώς να στείλεις τους στρατιώτες στη σίγουρη σφαγή;

Πώς να ανεβάσεις 1500 παγωμένους  στρατιώτες ακάλυπτους ,στην κάθετη ,κρυσταλωμένη  βουνοπλαγιά ,εκεί που δεν γαντζώνει μήτε σίδερο και που τη γαζώνουν τα πολυβόλα ;

Ναι είναι «Αδύνατον».

«Εγώ παιδιά θα πάω .

Κι όποιος θέλει έρχεται.

Αμα παγώνουμε εμείς εδώ κάτω ,αυτοί εκεί πάνω θα χουν γίνει κούτσουρα»

Τον λένε Ησίοδο.

Ησίοδο Τσίγκο.

Μικρασιάτης από τα Βουρλά.

Το μόνο αγόρι της  οικογένειας που γλίτωσε από τους Τσέτες ,χάρη σε ένα Τούρκο γείτονα που έκρυψε αυτόν και τη μάνα του σ ένα κάρο.

Και βγήκαν στα Χανιά .

Εκεί μεγάλωσε.

Τώρα ,έφεδρος ανθυπολοχαγός ,ελλείψει μονίμων ,διοικεί τον 11ο Λόχο.

Γιατί δεν πολέμησαν όλοι...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Γιατί δεν πολέμησαν όλοι...                                       

                                                                              "Κάθε Ἕλλην θὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον μέχρι τέλους..θὰ ἀγωνισθῇ ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν"...                                                                        

Τέτοια μέρα, το κάτωθι διάγγελμα αναφωνουσε ο "Βασιλιάς των Ελλήνων" Γεώργιος ο Β(ους).

Αυτός που όπως  αναφέρει στο ημερολόγιο του ο Αμερικανός πρέσβυς στην Αθήνα Μακβί, ο Έλληνας μονάρχης " δεν είχε σε μεγάλη υπόληψη τους συμπατριώτες του, τους οποίους συνεχώς αποκαλούσε " αυτοί οι άνθρωποι ".

Ο απόγονος των Γλυξμπουργκ, που ο πρεσβευτής της Μ. Βρετανίας στην Αθήνα Λίπερ αναφερε ότι ο Γεώργιος θεωρεί την Αγγλία θετή (ο βασιλιάς της θετής πατρίδας του παντως ο Γεώργιος ο ΣΤ δεν τη κοπανησε...9 φορες βομβαρδιστηκαν τα ανάκτορα, κυκλοφορουσε  με τα ποδια και αποτελεσε μια εμβληματική μορφή εθνικης ενότητας και αντίστασης στην ιστορία της Αγγλίας)και πνευματική του πατρίδα.

Ο Βασιλιάς μας, που ο διπλωμάτης  τότε Γιώργος Σεφέρης μετέφερε την ατμόσφαιρα των ανακτόρων λέγοντας  :

 "Κοροϊδεύουν και σνομπάρουν τους Έλληνες. Είναι ανόητοι οι Έλληνες. Δεν τους αρέσουν ".

Αυτός, που για χάρη της καθεστωτικης επιβολής του, οι Βρετανοί  συνεπικουρουμενοι με τους τους ιθαγενείς τοποτηρητέs τους, αιματοκυλουσαν - εμφυλιακα-αλλα και 30 χρόνια μετά τον τόπο. 

Λίγους μήνες μετά (22-23 Μαΐου 1941) και ενώ ο πόλεμος συνεχιζόταν, αυτοί που θα κυβερνουσαν - επιβαλλομενοι από του Σκομπυ τα καλοπαιδα-αφότου τελείωνε ο πολεμος, επιβιβαζοντο στο Βασίλισσα Όλγα και στο Βασιλεύς Γεώργιος (πολεμικά πλοία) με παρέα τον χρυσό της Ελλάδος (που το μεγαλύτερο μέρος του, δεν επέστραφη ποτέ) και βάζαν ροτα για την ασφαλή Αίγυπτο. 

Ύψωμα 731. Χαμήλωσε 5 μέτρα από τους βομβαρδισμούς εκείνων των ημερών.

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Τον Μάρτη του '41,ο  Μουσολίνι προσέβλεπε σε μια  επιτυχία πριν τον Απρίλιο, οπότε και αναμενόταν η γερμανική επίθεση. 

Σε μυστική του έκθεση προς τον βασιλιά της Ιταλίας, έγραφε πως «οφείλουμε να έχουμε τουλάχιστον μια στρατιωτική επιτυχία, προ της εξαπολύσεως της επίθεσης κατά τις αρχές Απριλίου από τους Γερμανούς».                                                                 

Οπότε ανέλαβαν πέντε ιταλικές μεραρχίες, συν μια λεγεώνα μελανοχιτώνων, τρεις μεραρχίες σε δεύτερη φάση και δύο μεραρχίες σε εφεδρεία στην περιοχή του Τεπελενίου για την δικαίωση των προθεσεών του Ντούτσε.

Οι δυνάμεις αυτές υποστηρίζονταν από 400 πυροβόλα και ισχυρές αεροπορικές δυνάμεις. Ιταλική επιδίωξη αποτελούσε η επίτευξη συντριπτικής υπεροπλίας στην περιοχή, προκειμένου η αποτυχία να καθίσταται «αδύνατη»- και τις επιχειρήσεις παρακολουθούσε ο ίδιος ο Μουσολίνι.

Το Ύψωμα 731 βρίσκεται περί τα 20 χλμ. βόρεια της Κλεισούρας, στην Αλβανία.

Ήταν ένα από τα ισχυρότερα ερείσματα που κατέλαβε ο Ελληνικός Στρατός κατά τις μάχες της περιόδου 6-11 Ιανουαρίου 1941 και κλειδί της όλης τοποθεσίας, στον κεντρικό τομέα του αλβανικού μετώπου.

 Η αρχή της ιταλικής επίθεσης έγινε νωρίς το πρωί της 9ης Μαρτίου 1941, με σφοδρή δράση του πυροβολικού, με όλμους και αεροπορικό βομβαρδισμό των ελληνικών θέσεων.

🇬🇷 "ΕΚΚΛΗΣΗ" 1940

🇬🇷 "ΕΚΚΛΗΣΗ" 1940

🥀"... Οι Έλληνες δώσαμε στην ιταμή... αξίωση της φασιστικής βίας την απάντηση που επέβαλαν τριών χιλιάδων ετών παραδόσεις, χαραγμένες βαθειά στην ψυχή μας, άλλα και γραμμένες στην τελευταία γωνιά της ιερής μας γης με το αίμα των μεγαλύτερον ηρώων της ανθρώπινης ιστορίας...

 έχομε το αίσθημα, ότι δεν υπερασπιζόμαστε δική μας μόνο υπόθεση: 

ότι αγωνιζόμαστε για τη σωτηρία όλων εκείνων των αξιών, που αποτελούν τον πνευματικό και ηθικό πολιτισμό, την πολίτη παρακαταθήκη, που κληροδότησαν συνανθρωπότητα οι δοξασμένοι μας πρόγονοι... 

Ζητούμε την εισφορά των ψυχών, την επανάσταση των συνειδήσεων... Την ενέργεια για έναν καινούργιο πνευματικό Μαραθώνα, πού θα απααλλάξει τα δυναστευόμενα έθνη από τη φοβέρα της πιο μαύρης σκλαβιάς, πού είδε ποτέ ο κόσμος..."

📎"Έκκληση" που υπογράφουν κορυφαίοι εκπρόσωποι των γραμμάτων, της τέχνης, και της επιστήμης, ανάμεσά τους και οι μεγάληλοι ποιητές Κωστής Παλαμάς και Άγγελος Σικελιανός.

  🇬🇷"ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ" 1940

🥀"... Η μάχη της Ελλάδος είναι μία μάχη παγκόσμια.  Ο ελληνικός στρατός είναι σήμερα μία προφυλακή των εθνών στον αγώνα τους εναντίον της καινούργιας μορφής της σκλαβιάς... 

...για την πατρίδα, για την πατρίδα έγιναν όλα αυτά...

ΤΑ ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΑ 'Η ΑΡΑΒΑΝΙΤΟΧΩΡΙΑ της Βοιωτίας επιτηρούνται και προστατεύονται από το 34ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ.

Τη νύχτα της 15ης Oκτωβρίου 1943 μια δύναμη περίπου εκατόν είκοσι Γερμανών από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας, με οδηγό κάποιον σύγχρονο Εφιάλτη, κατορθώνει περνώντας από δύσβατα μονοπάτια, να βρεθεί πίσω από τη γραμμή των ανταρτών και βαδίζει εναντίον του χωριού Πύλη.

Oι αντάρτες αιφνιδιάζονται. Χάνουν πολύτιμο χρόνο, νομίζοντας ότι πρόκειται για ευρύτερο σχέδιο περικύκλωσης.

Ώσπου να φτάσουν στο απειλούμενο χωριό, αναλαμβάνουν την άμυνα της Πύλης οι χωρικοί. Με ό,τι όπλο έχει ο καθένας και φυσικό ηγέτη τον τσοπάνο Στέφανο Μαλιάτση, ταμπουρώνονται μπροστά από τα πρώτα σπίτια του χωριού.

Προς το ξημέρωμα διακρίνουν τους Γερμανούς να ανηφορίζουν, αλλά βλέπουν και κάτι που τους παγώνει.

Μπροστά τους, σαν ασπίδα, οι «γενναίοι» στρατιώτες του Γ΄ Ράιχ κρατάνε τρία μικρά παιδιά. Το ένα είναι ο γιος του Στέφανου Μαλιάτση.

Κανένας Πυλιώτης δεν διανοείται να κάνει την αρχή. Όλοι περιμένουν την αντίδραση του πατέρα. Oι Γερμανοί όλο και πλησιάζουν.

«Βαράτε.... είμαι Έλληνας Παπάς. Πεθαίνω για το Χριστό και την Πατρίδα» - π. Ιωακείμ Λιούλιας

Σε μία Ευρώπη που αγωνίσθηκε κατά του ναζισμού, σε μία Ελλάδα που αντιστάθηκε στον φασισμό, η Εκκλησία αναλαμβάνει το χρέος της έναντι της ιστορία... και σαν Στρατευομένη που είναι, ένα καθήκον έχει: Να θυσιά­ζεται... Κι αυτό έκανε στο μεγάλο ΕΠΟΣ του ΣΑΡΑΝΤΑ και της γερμανικής κατοχής.

«Βαράτε.... είμαι Έλληνας Παπάς. Πεθαίνω για το Χριστό και την Πατρίδα» - π. Ιωακείμ Λιούλιας

† Αιωνία η Μνήμη των Ηρώων του 1940 και της Εθνικής Αντίστασης †

🛑 ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Το ΟΧΙ του κλήρου της ορθόδοξης Εκκλησίας στην Γερμανική Κατοχή 1940 - 1944 »»»

 

Όλη η ανάρτηση ΕΔΩ...

Καιροί αλλοτινοι, Άνθρωποι αλλοτινοι...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Σαν σήμερα 6 Ιουνίου του 1944, η Θεσσαλονίκη  βιώνει το  δικο της μαρτυρικό "Σκοπευτήριο της Καισαριανής" .                         

101 πατριώτες, εκτελούνται με συνοπτικές διαδικασίες στα Διαβατά(Ντουντουλαρ) καθώς τους αποδιδεται η κατηγορία συμμετοχής σε δολιοφθορες  των τραίνων και άλλες "εκνομες" πράξεις.                                                 

Ο Κώστας Πλωμαριτης (από το Πλωμάρι και την Περγαμο της Μ. Ασίας, εθελοντής στη μάχη του Μπιζανιου στον Α βαλκανικό) υπήρξε ένας από τους 101 εκτελεσθεντες και η ιστορία και ο χρόνος μας διεσωσαν το τελευταίο γράμμα του προς τον μεγαλύτερο γιο του ο οποίος παρέλαβε και τα πράγματα του.                                                                               

  Η  παραίνεση του βιοπαλαιστη πατέρα - χωρίς καμία ιδιαίτερη μόρφωση - προς τον γιο του για το διάβασμα και την γραφή,συγκινει ιδιαίτερα και αναδεικνύει το εύρος της Ψυχής αλλά και την "καλλιέπεια" των απλών ανθρώπων του τόπου μας. 

Έγραφε στην επιστολή εκείνη ο μελλοθάνατος:

"Εν στρατοπέδω Παύλου Μελά Θεσσαλονίκης

Δευτέρα 5-6-1944

Αγαπημένο μου παιδί Γιάννη,

Τώρα που παύω να σε κηδεμονεύω, σαν φυσικός πατέρας, και του λοιπού θα σε κηδεμονεύει η καλή σου μαμά, έχω να σου προτείνω τα κάτωθι, που θα είναι τρόπον τινά και η διαθήκη μου.

Το αύριο θα είναι αξημέρωτο για μένα.

Λευτέρης Αναστασιάδης, εκ των εκτελεσθέντων της Καισαριανής: “Ειδοποιήστε την μητέρα μου ότι πεθαίνω για την Ελλάδα”

March 4, 2026 

Ο Λευτέρης Αναστασιάδης με τον Μανώλη Ανδρόνικο

της κ. Στέφης Κόντη,

Με το θέμα των φωτογραφιών τών εκτελεσμένων της Καισαρινής που προέκυψε τελευταία, θα ήθελα να καταθέσω κάποια στοιχεία για τον ένα εξ αυτών, τον θείο μου Λευτέρη Αναστασιάδη.

Ο Λευτέρης Αναστασιάδης γεννήθηκε στο Αιδίνι της Μ. Ασίας το 1917. Πατέρας του ήταν ο Κώστας Αναστασιάδης και μητέρα του η Κατίνα Πέρρου, μια από τις οκτώ κόρες του Μιχαήλ Πέρρου. (Η μεγαλύτεη ήταν η γιαγιά μου Καλυψώ.) 

Ο Μιχαήλ Πέρρος ήταν γιος του Πέτρου-Πέρρου Μαυρομιχάλη, από την ιστορική οικογένεια των Μαυρομιχαλαίων της Μάνης που εγκαταστάθηκε στο Αιδίνι μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια αλλάζοντας το όνομά του ως Πέρρος Πέρρου.

Κόρη του ήταν και η Κυριακούλα, μητέρα του μετέπειτα αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσοστόμου Β.

Ο πατέρας του Λευτέρη πέθανε από τη γρίπη το 1918, αφήνοντας χήρα την Κατίνα και ορφανό το παιδί του.

Μετά την Καταστροφή του 1922 η Κατίνα κατέφυγε στη Θεσσαλονίκη με τον μοναχογιό της, τον «Μπέμπο» της, όπως τον έλεγε, τον πατέρα της Μιχαήλ, τις τρεις αδελφές της που δεν είχαν παντρευτεί και μια αδελφή χήρα επίσης με δυο κοριτσάκια.

Η Κατίνα ήξερε καλά γράμματα και διορίστηκε δασκάλα στο δημόσιο, παρόλο που δεν είχε τα σχετικά διπλώματα, όπως γινόταν εκείνη την εποχή που υπήρχε ανάγκη για δασκάλες. 

Με τoν μισθό της κρατούσε τον πατέρα (πέθανε το 1927) και τις αδελφές της, μαζί με τη μικρότερη αδελφή της Θάλεια, επίσης δασκάλα, και μεγάλωνε τον Λευτέρη χωρίς να του λείψει τίποτα.

Τον έβαλε να μάθει βιολί και όταν τελείωσε το γυμνάσιο, μπήκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Με την έναρξη του πολέμου κατατάχτηκε στο στρατό. Στον πόλεμο έπαθε κρυοπαγήματα και ακρωτηριάστηκε και στα δυο του πόδια.

Νοσηλευόταν στη «Σωτηρία», από όπου τον πήραν οι Γερμανοί για εκτέλεση, προφανώς ύστερα από καταγγελία. Ηταν 27 ετών.

Δεν γνωρίζω αν ο Λευτέρης ήταν οργανωμένος κομμουνιστής ή απλώς ιδεολόγος.

Λίγο πριν τον εκτελέσουν έγραψε στο ξύλινο πόδι του «Eιδοποιήστε τη χήρα μητέρα μου, Κατίνα Αναστασιάδου, οδός Λομβάρδου 2 Αθήναι, ότι πεθαίνω για την Ελλάδα μας».

Η μητέρα του μαζί με την αδελφή της Θάλεια τον είχαν ακολουθήσει στην Αθήνα και επέστρεψαν στη Θεσσαλονίκη μετά την εκτέλεση.

ΑΧ ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ! ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΥΚΟΥΡΙΝΟΣ, ετών 14

Ο ήρωας του γνωστού τραγουδιού του Ζαμπέτα
έχει όνομα και επώνυμο:


ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΥΚΟΥΡΙΝΟΣ, ετών 14
Όταν τον πήγαν στην Καισαριανή για εκτέλεση, στα 14 του χρόνια, το Σεπτέμβρη του 1944, έστησε όρθιο το μικρό κορμί του κι επειδή αντιλήφθηκε ότι τα πολυβόλα της εκτέλεσης ήταν ρυθμισμένα στο ύψος ενός ενήλικα, σηκώθηκε στις μύτες των ποδιών του, για να μην αστοχήσουν οι ναζί δήμιοι.

Ο 14χρονος Ανδρέας ήταν γνωστός στους ναζί κατακτητές και τους ταγματασφαλίτες συνεργάτες τους, ως «ο επικίνδυνος μικρός», ένα από τα πιο νέα μέλη της ΕΠΟΝ!
Ήταν επιδέξιος σαλταδόρος. Μαζί με συνομηλίκους του, ανέβαινε κρυφά στα γερμανικά καμιόνια και άρπαζε ψωμί και τρόφιμα για να αντέξει ο λαός τη μάχη της πείνας.
Μέσα σε μπάλες, μετέφερε πυρομαχικά στον ΕΛΑΣ και είχε, πάλι μαζί με συνομήλικούς του, καταφέρει να αφοπλίσει πολλούς ταγμαλήτες!


ΟΙ ΣΤΊΧΟΙ:


Αχ αυτό το πιτσιρίκι έχει βάλει σε μπελάδες,
έχει βάλει σε σκοτούρα όλη τη κομμαντατούρα.
Μέρα νύχτα το γυρεύουν να το πιάσουν για να μιλήσει
είκοσ’ πέντε με τα κράνη, μάτι πια δεν έχουν κλείσει.

Τι φυτρες είχαμε και πως ο σπόρος σάπισε...

Μια μέρα του Σεπτέμβρη του 1944 βρήκαν στους δρόμους της Αθήνας το σημείωμά του νεαρού Ανδρέα Λυκουρίνου: «Μπαμπά. Με πάνε για εκτέλεση στην Καισαριανή, μαζί με άλλους εφτά κρατούμενους (τα ονόματα γράφονταν). Ειδοποίησε σε παρακαλώ πολύ τα σπίτια τους! Μη λυπάσαι. Πεθαίνω για τη λευτεριά και την πατρίδα. Αντρέας».

Η ιστορία του Ανδρέα Λυκουρίνου δημοσιεύτηκε μετά την Κατοχή στο περιοδικό «Ελεύθερα Γράμματα» από τον Θέμο Κορνάρο.

Ο Αντρέας Λυκουρίνος γεννήθηκε στα 1931. Κι ο κατακλυσμός της σκλαβιάς τον βρίσκει έντεκα χρονώ.

Πήρε ενεργό μέρος στην πρώτη φάση του αγώνα: Στην επίθεση πείνας. Το ελληνικό φρούριο κράτησε άμυνα γερή ένα χρόνο.

Πήρε ενεργό μέρος στην πρώτη φάση του αγώνα: Στην επίθεση πείνας. Το ελληνικό φρούριο κράτησε άμυνα γερή ένα χρόνο. Σύνθημα ήτανε, η επιβίωση του Λαού. Η ζωή κι η υγεία μας θα χρειάζονταν στη φάση της εθνικής εξόρμησης που σίμωνε.

Ο Αντρέας Λυκουρίνος έπρεπε να διαλέξει μεταξύ του σχολικού βαθμολογίου και του ανοιχτού αγώνα της Πατρίδας του. Ητανε ο πρώτος μαθητής. Αυτό δεν τον εμπόδισε καθόλου να βρει τα πόστα του παράνομου τύπου. Και ν’ ακούει απ’ ευθείας τη φωνή και τις εντολές του μαχόμενου έθνους. Δεν έκαμε λάθος. Διάβασε και ξαναδιάβασε το σύνθημα της στιγμής: Κρατηθείτε ζωντανοί! Σε λίγο, η ζωή μας θα είναι το πολύτιμο υλικό για την εξόρμηση και για τη ΝΙΚΗ.

- Μια μέρα σαν τη σημερινή, στις 16 Φλεβάρη 1942, κυκλοφόρησε πλατιά η Ιδρυτική Προκήρυξη του ΕΛΑΣ. -

Απο Προκόπη Σαμαρτζή

Η παραπάνω φωτογραφία τραβήχτηκε πριν από περίπου ογδόντα δύο χρόνια στη Βίνιανη. Απαθανατίζει τη στιγμή που ένας φουστανελοφόρος γέροντας μιλάει σε ομάδα ανταρτών και πολιτών. Είναι ο 70χρονος γερο-Τσεκούρας, ο γηραιότερος αντάρτης του ΕΛΑΣ.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Νίκος Καρβέλης και καταγόταν από το Καπνοχώρι Φθιώτιδας. Ο γερο-Τσεκούρας πήρε την απόφαση να βγει στο κλαρί και να γίνει αντάρτης όταν οι Ιταλοί εκτέλεσαν τους γαμπρούς του, έπειτα από προδοσία Ελλήνων συνεργατών. Όπως έλεγε ο ίδιος: «Δυο φαμελιές μου χάλασαν οι κερατάδες… Όταν τους φτάσω τους 100, τότε θα γυρίσω κι εγώ στο σπίτι μου».

Όταν συνάντησε τον Άρη Βελουχιώτη, του ζήτησε να μπει στις αντιστασιακές ομάδες του Παρνασσού. Δεν έγινε εξαρχής αποδεκτός, αλλά επέμεινε. Τότε ο Άρης τον ρώτησε πώς θα άντεχε να συμβαδίζει με τους νεότερους αντάρτες στις πορείες και εκείνος απάντησε: «Πάρτε με μαζί σας, Καπετάνιε, κι αν δείτε πως δεν αντέχω, διώξτε με». 

Το πείσμα, η αποφασιστικότητα και το πάθος για τον αγώνα του γέροντα έκαναν τον Βελουχιώτη όχι μόνο να αλλάξει γνώμη αλλά τον κρατήσει κοντά του και να τον κάνει σημαιοφόρο των μαυροσκούφηδων.

Ο παπα-Ανυπόμονος (πατέρας Γερμανός), ιερέας που εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ και συγκαταλεγόταν στους πιο αφοσιωμένους συντρόφους του Άρη, έγραψε στα απομνημονεύματά του για τον γερο-Τσεκούρα:

«Πρώτη φορά αντίκριζα τόσους αντάρτες συγκεντρωμένους, ντυμένους ο καθένας διαφορετικά: άλλος με φουστανέλα, άλλος με ντουλαμά, άλλος με ιταλική, γερμανική ή αγγλική στολή, ένα πραγματικό μωσαϊκό ενδυμασιών και οπλισμού.

Καπετάν Νικηφόρος - Δημήτρης Δημητρίου

"πώς δενότανε το ατσάλι"... δύο στιγμιότυπα με διάφορα 4 ετών 

1. Εύελπις Δημήτρης Δημητρίου - 19 ετών.

Οκτώβριος 1940, Αθήνα - παραμονή της κήρυξης του Πολέμου

[Φωτογραφείο επί της "Γεωργίου Σταύρου"] 

2. Καπετάνιος Νικηφόρος - 23 ετών.

Οκτώβριος 1944, Θήβα - ημέρες Απελευθέρωσης

[Φωτογράφος: Dmitri Kessel]

Ένα άγνωστο, αντιστασιακό εμβατήριο του Τσιτσάνη

Ένα τραγούδι που γράφτηκε στη Θεσσαλονίκη, στα χρόνια της Κατοχής και ηχογραφήθηκε 60 χρόνια μετά 

Του Θανάση Γιώγλου

Στα χρόνια της Κατοχής ο Βασίλης Τσιτσάνης ζούσε και δημιουργούσε στη Θεσσαλονίκη. Στην οδό Παύλου Μελά 21 διατηρούσε το θρυλικό «Ουζερί Τσιτσάνης», όπου έγραψε μερικά από τα σημαντικότερα τραγούδια του, που ηχογραφήθηκαν με την επανέναρξη λειτουργίας του εργοστασίου της Columbia, το 1946.

Ένα από τα τραγούδια που γράφτηκαν στη Θεσσαλονίκη, στο οποίο αναφερθήκαμε στο παρελθόν, ήταν «Ο μπλόκος», που εμπνεύσθηκε ο συνθέτης από το φοβερό μπλόκο της Καλαμαριάς, στις 13 Αυγούστου του 1944 και δισκογραφήθηκε σαράντα τέσσερα χρόνια μετά, το 1978, στον δίσκο του Τσιτσάνη «Δώδεκα νέες λαϊκές δημιουργίες».

Περίπου δυο μήνες πριν από την αποχώρηση των κατακτητών και την απελευθέρωση της Ελλάδας, ο Βασίλης Τσιτσάνης έγραψε στη Θεσσαλονίκη ένα ακόμη τραγούδι, ένα εμβατήριο που αναφέρεται στους «χρόνους της σαπίλας», στους «στραγκαλιστές του λαού» και στα «ξερονήσια του διαβόλου Μεταξά». Η ηχογράφηση του τραγουδιού, ακόμα και μετά το τέλος του πολέμου έμοιαζε με ουτοπία, αφού η επιτροπή λογοκρισίας ήταν στα «φόρτε» της. Κι έτσι, το τραγούδι παρέμεινε στο συρτάρι του Τσιτσάνη, ο οποίος, σύμφωνα με μαρτυρίες του Κώστα Βίρβου, αλλά και του Ντίνου Χριστιανόπουλου, το έπαιζε κρυφά, με αποτέλεσμα στόμα με στόμα να γίνει γνωστό και να διαδοθεί στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης.

Λένη Ζάχαρη: 28η Οκτωβρίου 1940, το Έπος που έγινε Εθνική Γιορτή.

Post author:Λένη Ζάχαρη

ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ…

Το καλοκαίρι του 1940 είχε περάσει αφήνοντας πίσω του μια βαριά, δραματική διάθεση. Ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου είχε επισκιαστεί από την τραγωδία του τορπιλισμού της «Έλλης» και όλη η Ελλάδα ακόμα μουδιασμένη αναλογιζόταν ως πού θα έφταναν οι Ιταλοί. Ο χειμώνας προβλεπόταν «θερμός», όμως όλοι απέφευγαν να μιλούν γι’ αυτό.

Η Κυριακή, 27 Οκτωβρίου 1940, ήταν μια ηλιόλουστη φθινοπωρινή μέρα. Οι ηλικιωμένοι έσπευσαν νωρίς το πρωί να εκκλησιαστούν. Οι αστοί Αθηναίοι έβαλαν τα καλά τους και οι Αθηναίες στολίστηκαν για να κάνουν την καθιερωμένη βόλτα στο Ζάππειο και τον Βασιλικό Κήπο (έτσι ονομαζόταν τότε ο Εθνικός κήπος), ενώ άλλοι ξεχύθηκαν στις κοντινές εξοχές της Κηφισιάς και του Φαλήρου.

Πρωινές Εφημερίδες

Οι κυριακάτικες εφημερίδες που κυκλοφορούν δεν φαίνεται να ψυχανεμίζονται την επερχόμενη καταιγίδα. Τα πρωτοσέλιδα κινούνται σε ήπιο κλίμα. Ασχολούνται με την διάψευση του Αθηναϊκού Πρακτορείου «περί επεισοδίων στην παραμεθόριο με την Αλβανία» όπως μετέδιδε το ιταλικό πρακτορείο Στέφανι (Η Βραδυνή), ενώ άλλα πρωτοσέλιδα ασχολούνται με την ενδοτικότητα του Πεταίν στη Γαλλία ο οποίος είχε δεχθεί να συνεργαστεί με τις δυνάμεις του Άξονα, αλλά και με τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές στην Αμερική που θα γίνονταν την «μεταπροσεχήν Τρίτην» (Ακρόπολις).

Παρόλα αυτά, στις εσωτερικές σελίδες των εφημερίδων ο πόλεμος υποφώσκει. Έτσι, ο διάσημος Έλληνας αρχιμάγειρας του 20ού αιώνα, Νίκος Τσελεμεντές, γράφει στο άρθρο του με τίτλο «Οικιακή Οικονομία» (Έθνος), για τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες «κατά τας πολεμικάς αυτάς ημέρας» θα αντικαταστήσουν τη ζάχαρη, η οποία θα αρχίζει να εκλείπει από την αγορά, με το μέλι, τις σταφίδες, και αργότερα τα σύκα.

''Ο δρόμος είχε την δική του ιστορία,...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

''Ο δρόμος είχε την δική του ιστορία,

κάποιος την έγραψε στον τόιχο με μπογιά.

Ήταν μια λέξη μοναχά "Ελευθερία"

κι έπειτα είπαν πως την έγραψαν παιδιά...''            

Τέτοια  μέρα του 1944 και οι γόνοι του Αλάριχου στιs 09.15 υπέστειλαν για ύστατη φορά την σημαία του Ράιχ (φωτό 5) ,από την βράχο τηs Ακρόποληs.                                                                           

Σε όλη την Αθήνα ,η χαρά τηs λύτρωσηs κυριαρχεί.

Στην γειτονιά του  Παλαιού Φαλήρου, Οκτώβρη μήνα και η " Άνοιξη" καλά κρατεί.

Πλέον φανερά  αγόρια,κορίτσια, συμμαθητέs άγουρα νιάτα γεμίζουν τουs τοίχουs με συνθήματα που 'βγαίναν απευθείαs από το μέροs τηs καρδιάs.

Eίχε άλλωστε ξημερώσει η μέρα που ονειρεύονταν.                                                                                             

Η Ήβη (μαθήτρια γυμνασίου στην σχολή Χατζηκωνσταντίνου-φωτό 1),

ως συνήθως κρατούσε τη μπογιά.

Στην οδό Ευτέρπηs -που βιάστηκε να διαψευστεί -, στον εξωτερικό τοίχο μια αυλής(λίγο πάνω από το Ζαχαροπλαστείο του Παχού),  η Ήβη έγραφε το πρώτο σύνθημα :

 «WELCOMEOURALLIES» («καλώς ήλθατε σύμμαχοί μας»).

Εκείνη την στιγμή ο  στρατιωτικός γιατρός Gohfried Keller έβγαινε  από το επιταγμένο σπίτι του Κατωπόδη (Αγίου Αλέξανδρου και Τρίτωνος) όπου έμενε για να πάρει τσιγάρα ή ότι τρόφιμα μπορούσε, πριν περάσει το καμιόνι και τον ''μαζέψει''για τον μακρύ δρόμο της υποχώρησης.

Τα παιδιά τον βλέπουν  και γελούν.

Στο προσωπό του αποτυπώνεται η θυμηδία τουs αλλά και η εκδικητικοτητα του.

Κρατά μόνο το πιστόλι του .

Επτά σφαίρες  για περισσότερα  από δέκα παιδιά που του υπενθυμίζουν την ''νέα συνθήκη''. 

Επιστρέφει  σπίτι και παίρνει το  αυτόματο. Τα παιδιά συνεχίζουν μέσα στον ενθουσιασμό τουs και αποθεώνουν ένα  γείτονα που ανέμιζει στο μπαλκόνι μια εγγλέζικη σημαία(τι ειρωνεία, για όσα ακολουθουν).

Ο Keller άδειαζει  σχεδόν την γεμιστήρα προσπαθώντας να ξεσκίσει την σημαία .

Πιό πέρα ,τα νιάτα τηs περιοχήs ομόρφυναν τουs τοίχουs με το άδολο τηs νιότηs τουs.

To βλέμμα του γερμανού στρατιωτικού ιατρού δεν επιδεχόταν άλληs ερμηνείαs.

Όλοι έτρεξαν.

Ιουλία Μπίμπα - ΠΕΑΝ

Όλες οι αναρτήσεις στο ΓΕΡΟΜΟΡΙΑ για την ηρωική πράξη της Ιουλίας Μπίμπα και των συντρόφων της ΕΔΩ...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Κάθε μέρα λοιπόν...ένα "κεράκι".

Τέτοια μέρα του 1942...

Οι Γερμανοί κατακτητέs εκπονούν το σχέδιο τουs για  την αποστολή ελληνικήs μεραρχίαs που θα απαρτίζεται απο γερμανοντυμένουs έλληνεs πολίτεs και θα σταλεί να συνδράμει στο ανατολικό μέτωπο  απέναντι στουs  Ρώσσουs.

H πλέον επικίνδυνη ελληνική ναζιστική οργάνωση ,η “Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση”του Κηφισιώτη γιατρού Σπύρου Στεροδήμα δουλεύει πυρετωδώs γι'αυτή την ''υποχρεωτική συμμετοχή'' στην ''ελληνική λεγεώνα''(έτσι την ονομάτιζαν).

Όμωs...

Οδόs Πατησίων, Κυριακή πρωί 20 Σεπτέμβρη του '42.

Η αναμνηστική στήλη στην Πατησίων στο σημείο που έγινε η ανατίναξη της ΕΣΠΟ.
Θύμα κατ' επανάληψη βανδαλισμών...

Απο το τράμ τηs Καλλιθέαs, κατεβαίνει στα Χαυτεία μια αδύνατη φιγούρα,με τα  μαλλιά πιασμένα.

Ένα καθημερινό πρόσωπο -που δεν λέs πωs το θυμάσαι-μ'ένα πολυφορεμένο ταγιέρ,βαδίζει με  βήμα σταθερό κρατώνταs μία τσάντα για τρόφιμα (εκείνο το ζεμπίλι,που έβγαιναν οι λιμοκτονούντεs προs άγρα τροφίμων),παραδόξωs γεμάτη...

Όλα τόσο κοινότυπα...

Μια γυναικεία φιγούρα συνηθισμένη,μιά συνηθισμένη Κατοχική Κυριακή του '42 ,με μια  τσάντα  ''γεμάτη'' άγρια χόρτα ''...

Ηρώ Κωνσταντοπούλου

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Για έναν Κορίτσαρο θέλω να πώ...

που δεν είχε σαντρε μαλι, χαμόγελο  στιλβωμένο, αυτοκίνητο, "φολοουερς"και το όνομα της δεν κουβεντιάζεται σε οθόνες .        

Για έναν Κορόιτσαρο που μόλις στα 14 τηs χρόνια-1941-  οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ και  έγραφε στο Κουκάκι συνθήματα στους τοίχους, μαζί με άλλα παιδιά της ηλικίας της. 

Για έναν κορίτσαρο που μόλιs μητέρα της  κατάλαβε ότι η μοναχοκόρη της είχε οργανωθεί σε αποστολές της ΕΠΟΝ και τηs σύστησε  να φυλάγεται, ο Κορίτσαροs  της απάντησε 

«Ντροπή Μαμά να το λες αυτό, μια Σπαρτιάτισσα!». 

Για την Ηρώ Κωνσταντοπούλου λέω που ήταν από  εύπορη οικογένεια, άριστη μαθήτρια και στα 17 τηs μίλαγε  Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Ιταλικά. 

Η Ηρώ απολάμβανε να φυλάει τσίλιες. 

Με στέκι τον παλιό θερινό κινηματογράφο «Πανελλήνιο», οι ομάδες της ΕΠΟΝ εφορμούσαν και γέμιζαν το Κουκάκι με συνθήματα στους τοίχους κατά των κατακτητών.

Και ο  ρόλος του τσιλιαδόρου ήταν η πιο δύσκολη αποστολή σε μια ομάδα, καθώς με το σύνθημα του η ομάδα σκόρπιζε.

Ο τσιλιαδόρος όμως γινόταν άμεσα αντιληπτός και συνήθως συλλαμβανόταν. 

Και σύλληψη σήμαινε εκτέλεση.

Όσοι τσιλιαδόροι δεν συλλαμβάνονταν, θεωρούνταν «καμένοι» δηλαδή γνωστοί στις Γερμανικές περιπόλους αλλά και στους Ταγματασφαλίτες. 

Με έναν «καμένο» τσιλιαδόρο η αποστολή γινόταν ακόμη πιο επικίνδυνη και το «συνεργείο» πολλές φορές αρνιόταν να βγει, όταν συνέβαινε αυτό. 

Όμως σαν  φιλούσε τσίλιες η Ηρώ,ο φόβοs πισοπατούσε , καθώς όλοι στην ομάδα γνώριζαν πως θα τους προστάτευε ακόμη και  με την ίδια της τη ζωή. 

Γιατί η Ηρώ φιλούσε τσίλιες κρατώντας στα χέρια της μια ιταλική χειροβομβίδα. 

Ατρόμητη επαναστάτρια!

👉Η φωτογραφία δείχνει μια χαμογελαστή 🇨🇳24χρονη Κινέζα αντάρτισσα, την Τσενγκ Μπενχούα, να ποζάρει περήφανα μαζί με μια ομάδα χαμογελαστών 🇯🇵Ιαπώνων στρατιωτών. 

Παρά την χαρούμενη εμφάνιση, η εικόνα αποτυπώνει τη στιγμή ακριβώς πριν την εκτέλεσή της το 1938. 

Αφού συνελήφθη, βασανίστηκε, υπέστη ομαδικό βιασμό και αναγκάστηκε να δει τους συντρόφους της να πεθαίνουν, η Τσενγκ Μπενχουά εκτελέστηκε με ξιφολόγχη.

 Στην Κίνα τη θυμούνται ως εθνική ηρωίδα, ενώ ένα μνημείο στο χωριό της απαθανατίζει το προκλητικό της χαμόγελο μπροστά στο θάνατο.

"Οι γενναίοι πεθαίνουν ζωντανοί και οι δειλοί ζουν νεκροί."

Η φωτογραφία μας δείχνει την 17χρόνη Γιουκοσλάβα αντάρτισσα Lepa Svetozara Radić την στιγμή που οι Ναζί την εκτέλεσαν με απαγχονισμό.... ήταν 8 Φλεβάρη του 1943.

Η φωτογραφία αυτή βρέθηκε αργότερα στα ρούχα του Γερμανού στρατιώτη που την τράβηξε.

Εν μέσω σφοδρής μάχης, εξάντλησε όλα τα πυρομαχικά της. Απτόητη, κάλεσε τους συντρόφους της να πολεμήσουν με γυμνά χέρια, μέχρι που εξουδετερώθηκαν από τα χτυπήματα των γερμανικών τουφεκιών.

Μαζί με την αδελφή της Dara, πολέμησε στον 7ο Λόχο Παρτιζάνων του 2ου Αποσπάσματος Κράινα. Στις 8 Φεβρουαρίου, βοηθούσαν πρόσφυγες, κυρίως γυναίκες και παιδιά, να ξεφύγουν από τη ναζιστική 369η και την 7η Μεραρχία SS.

Όταν οι Γερμανοί της ζήτησαν τα ονόματα των συντρόφων της τους είπε:

Θα τους γνωρίσετε, όταν έρθουν να πάρουν εκδίκηση για για το θανατό μου.

Και αυτό συνέβη πραγματικά, μετά την γερμανική συντριβή, τους εκτέλεσαν στο ίδιο δέντρο όπως τους είπε η κοπέλα ότι θα έρθουν να εκδικηθούν για το θανατό της.

ΠΗΓΗ:https://www.facebook.com/share/p/19eU9yNHqB/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com