Του Ντίνου Παπαντωνίου
Εύχομαι καλό μήνα και καλή επιτυχία στις Μεγάλες Μέρες της Νεμέας, που φέτος πραγματοποιούνται από τις 4 έως τις 6 Σεπτεμβρίου.
Διάλεξα σήμερα να γράψω για δύο ξεχωριστούς οινικούς τόπους, όπου η γη, το αμπέλι και το κρασί έχουν διαμορφώσει την ιστορία και την ταυτότητά τους: το Montefalco, «το μπαλκόνι της Ούμπρια», και τη Νεμέα, τη γενέθλια γη του Αγιωργίτικου.
Δύο τόποι με πολλά κοινά στοιχεία. Μικροί πληθυσμιακά, μεγάλοι όμως ως προς τη φήμη, την παραγωγή, το πολιτιστικό τους απόθεμα και τη σχέση των ανθρώπων τους με τη γη.
Το Montefalco βρίσκεται στην επαρχία της Περούτζια, στην κεντρική Ούμπρια. Είναι χτισμένο σε λόφο, σε υψόμετρο περίπου 472 μέτρων, έχει έκταση 69,34 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό περίπου 5.250 κατοίκους.
Αποκαλείται «La Ringhiera dell’Umbria» , «το μπαλκόνι της Ούμπρια»,επειδή από τον λόφο του η θέα απλώνεται στις κοιλάδες του Clitunno, του Topino και του Τίβερη.
Το ιστορικό κέντρο, τα μεσαιωνικά τείχη, οι εκκλησίες, οι πλατείες και οι αμπελώνες δημιουργούν μια ενιαία εικόνα τόπου. Η αρχιτεκτονική, η τέχνη, το κρασί, το ελαιόλαδο και η τοπική οικονομία δεν λειτουργούν χωριστά, αλλά ως ένα σύνολο.
Γι’ αυτό το Montefalco έχει ενταχθεί και στο δίκτυο των «Ομορφότερων Χωριών της Ιταλίας».
Ιδιαίτερη θέση κατέχει το Μουσειακό Συγκρότημα του Αγίου Φραγκίσκου, με τις τοιχογραφίες του Benozzo Gozzoli και έργα του Perugino. Στον ίδιο χώρο λειτουργεί από το 2024 και το Μουσείο του Sagrantino.
Το κρασί, επομένως, δεν παρουσιάζεται μόνο ως εμπορικό προϊόν. Εντάσσεται στην ιστορία, στη ζωγραφική, στη θρησκευτική παράδοση και στη συλλογική μνήμη του τόπου.
