Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης (1908-1993). Φωτογραφία Γιώργος Πούπης.
Γράφει ο Στέλιος Κούκος
Το έργο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη πέραν από καλλιτεχνικό, λόγου και ζωγραφικής, αλλά και στοχασμού, αποτελεί ταυτόχρονα και μια ιδιότυπη καταγραφή, μαρτυρία, εξομολόγηση, διάλογο και συνάμα ομολογία ζωής που ενίοτε, αν όχι πάντα, προσλαμβάνει χαρακτηριστικά προφητικού λόγου. Προφητικού όχι με την έννοια των προειδοποιήσεων και αποκαλύψεων για σεισμούς, καταποντισμούς, πυρκαγιές, πολέμους και άλλα δεινά που δοκιμάζουν την ανθρωπότητα…Επίσης, θα πρέπει εξ αρχής να πούμε πως ο προφητικός λόγος για τον οποίο αναφερόμαστε δεν έχει σχέση ούτε και με την ψηφαρίθμηση με την οποία για πολλά χρόνια ο ίδιος «ανέκρινε» ποικίλα κείμενα και ουσιαστικά ανθρώπους. Με τον τρόπο αυτό τους έθετε ενώπιόν του τους λογοτέχνες, «εξαναγκάζοντάς» τους -χωρίς να έχουν καμία δυνατότητα διαφυγής- να εξαγορευτούν, να εξομολογηθούν μέσα από τον λόγο τους τα κείμενά τους. Αυτά ήταν γι’ αυτόν τα αποδεικτικά ντοκουμέντα, τα τεκμήρια της ψυχικής τους κατάστασης και διάθεσης. Ο Πεντζίκης τα αξιοποιούσε ως μια πρώτης τάξεως κατάθεση του εσώτερου τους κόσμου.
Ήξερε, πάντως, και ο ίδιος ότι κάποιοι πίστευαν ή εξελάμβαναν ότι με τον τρόπο αυτό προφήτευε και όταν του το έλεγες γελούσε και σου απαντούσε: το ξέρω!
Ο Πεντζίκης, λοιπόν, δεν ήταν και δεν είναι προφήτης της ανθρωπότητας, αλλά του ανθρώπου. Της ύπαρξης. Του ανθρωπίνου προσώπου. Του μέσα ανθρώπου. Της πορείας του στην προσωπική διακεκαυμένη ζώνη, την έρημο της ψυχής και της «αντιμετώπισης» της κοινωνίας με την έννοια του «εγκλιματισμού» του σ’ αυτήν ως χαρακτήρας.


















