από τον Μαρτσέλο Βενετσιάνι
Η πρώτη εγκύκλιος του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ ήταν υπάκουη και προβλέψιμη , απαραίτητη και μάταιη. Αλλά ιερή και απαραβίαστη. Προτείνει τον αφοπλισμό της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά η Εκκλησία, από την πλευρά της, είναι αφοπλισμένη. Δεν έχει τη δύναμη να περιορίσει και να καθοδηγήσει την τεχνολογία. Προτρέπει, κηρύττει και δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο.
Ωστόσο, αν η Εκκλησία και ο Πάπας δεν το κάνουν, ποια άλλη ηθική και πνευματική εξουσία είναι ικανή να εκφράσει αυτή την ειλικρινή ανησυχία, να διαφυλάξει την ανθρωπότητα στο όνομα της θεϊκής της έμπνευσης;
Απευθύνεται σε όλη την ανθρωπότητα και στο όνομα αυτών των δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων που, με διάφορους τρόπους, ζουν στον Χριστιανισμό. Δεν υπάρχουν άλλες.Έχω διαβάσει ολόκληρη την εγκύκλιο. Δεν ήμουν ικανοποιημένος με περιλήψεις, αποσπάσματα και τίτλους, και δεν το έκανα από τσιγκουνιά ή ακρίβεια, αλλά επειδή πίστευα ότι το θέμα, η πηγή και τα ερωτήματα που εγείρει άξιζαν προσοχής. Αυτό συνέβαινε, ακόμη και σε αποσπάσματα όπου ήταν εύκολο να προλάβει κανείς το κείμενο. Τώρα σας προσφέρω μια σχολιασμένη περίληψη.
Καταρχάς, η αντίθεση που αποτελεί τη βάση της Magnifica Humanitas βρίσκεται ανάμεσα στη Βαβέλ, με τον πύργο της δύναμης και της υπερηφάνειας, και την Πόλη του Θεού, την civitas dei του Αυγουστίνου, το χριστιανικό ιδανικό. Κάθε εποχή, λέει ο Πάπας, διακινδυνεύει το απάνθρωπο. Είναι αλήθεια, αλλά αυτή είναι η πρώτη εποχή στην οποία έχουμε τα μέσα, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, να αντικαταστήσουμε το ανθρώπινο, το θείο και τη φύση με την τεχνολογία, το ανδροειδές και το τεχνητό. Είμαστε κοντά στο σημείο χωρίς επιστροφή. Διακινδυνεύουμε να ατροφήσουμε τις βασικές ανθρώπινες ικανότητές μας για να την κατανοήσουμε. Όχι πλέον απλώς απάνθρωπο, αλλά στο μονοπάτι πέρα από το ανθρώπινο.
Ο Λέων ΙΔ΄ ανακαλεί ολόκληρη την παράδοση της Εκκλησίας, ξεκινώντας από τον Αυγουστίνο και τον Θωμά. Και στην εποχή μας, ξεκινά με το Rerum Novarum του προκατόχου του Λέοντα ΙΓ΄, ο οποίος ασχολήθηκε με τις καινοτομίες της εποχής του και ίδρυσε το κοινωνικό δόγμα της Εκκλησίας. Αλλά στη συνέχεια περικλείει στο βλέμμα του όλη την ιστορία που ακολούθησε, τους πάπες της, τις εγκυκλίους τους, τη Σύνοδο. Ο Λέων ΙΔ΄ είναι ο πάπας της συνέχειας με τον Ράτσινγκερ, με τον Φραγκίσκο και με ολόκληρη την Εκκλησία.