Τέλος εποχής – τέλος του Διαφωτισμού;

Αγγέλα Καστρινάκη 

Από τα ΝΕΑ 01.08.2026

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα αδιάψευστα. Τους χαρίζουμε βιβλία και δεν κάνουν τον κόπο να πάνε ως το βιβλιοπωλείο που τους τα δίνει δωρεάν. Βιβλία θαυμάσια, επιλεγμένα για να συμβάλουν στον εμπλουτισμό των σπουδών τους. Έως πριν από μερικά χρόνια γίνονταν ανάρπαστα – ίσως όχι για να διαβαστούν αλλά για να κοσμήσουν μια βιβλιοθήκη. Η βιβλιοθήκη δεν ήταν τάχα ένα σύμβολο κύρους για κάθε σπίτι, κάτι που ανέβαζε το στάτους του κατόχου της ακόμα κι αν δεν πολυδιάβαζε; Κάποτε θα έπεφταν κυβερνήσεις αν περιόριζαν το «σύγγραμμα». Λέγεται ότι ο Γιώργος Παπανδρέου στο 1ο μνημόνιο είχε πει στην τρόικα «ό,τι θέλετε, αλλά μην μου πειράξετε το πανεπιστημιακό σύγγραμμα». Τώρα ποιος νοιάζεται γι’ αυτή τη συρραφή χαρτιών; Ούτε για ντεκόρ πια!

 Έζησα την απότομη μαζικοποίηση του πανεπιστημίου. Στη Φιλοσοφική Σχολή της Θεσσαλονίκης του 1979 εισαγόμασταν 300 φοιτητές. Τα αμέσως επόμενα χρόνια οι εισαγόμενοι τριπλασιάστηκαν. Έπειτα ιδρύθηκαν και άλλες Φιλοσοφικές ανά την επικράτεια. Και έκαναν αρχικά τη δουλειά τους – μόρφωναν ανθρώπους. Ταυτόχρονα έθρεφαν και τις τοπικές κοινωνίες, για χάρη και των οποίων είχαν ιδρυθεί. Το μοντέλο αυτό έπασχε ήδη από χρόνια. Τώρα έχει καταρρεύσει. Το διατυμπανίζουν οι άδειες μας αίθουσες – άλλο αδιάψευστο σύμπτωμα.

Βιβλία του πεταματού

*Θεόδωρος Παντούλας

Εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 27.05.2024

Τα βιβλία πλέον ούτε τα λογοκρίνουν ούτε τα καίνε. Αλλά ούτε και τα πολυδιαβάζουν. Και όσα μένουν στα αζήτητα, οι εκδότες τους τα πάνε αδιάβαστα στις χωματερές ή στην πολτοποίηση της τρέντι ανακύκλωσης.

Αυτό όμως δεν είναι το μόνο παράδοξο: όσο εκλείπουν οι συνθήκες ανάγνωσης των βιβλίων, τόσο περισσότερα βιβλία εκδίδονται, αυξάνοντας –έτερο παράδοξο αυτό– όχι τις επιλογές, αλλά τη σύγχυση των αναγνωστών. Υπερβαίνουν τις 11.000 οι τίτλοι που εκδίδονται ετησίως στη χώρα, χωρίς οι χαμηλές επιδόσεις φιλαναγνωσίας να δικαιολογούν έναν τόσο μεγάλο αριθμό. Αλλά τότε τι συμβαίνει;

Αν εξαιρέσουμε τους, λίγους πλέον, αιθεροβάμονες (ναι, υπάρχουν και τέτοιοι) στον χώρο του βιβλίου, οι πολλοί φαίνεται να υπερθεματίζουν στα τερτίπια της αγοράς που δεν παράγει για να καταναλώσει, αλλά καταναλώνει για να συνεχίσει να παράγει.

Πόσα βιβλία χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος;

τοῦ ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

~.~

Τὸ ἐρώτημα παραλλάσσει βέβαια τὸν τίτλο τοῦ περίφημου διηγήματος τοῦ Τολστόι «Πόση γῆ χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος;» Σ’ αὐτὸ ὁ ἥρωας, ἕνας ἄπληστος γαιοκτήμονας, βρίσκει ὄντως τελικὰ τὴν ἀπάντηση, πεθαίνοντας πάνω στὴν προσπάθεια νὰ αὐξήσει τὸ ἔχει του: δυὸ μέτρα ὅλη κι ὅλη.

Μὲ τὰ βιβλία τὸ πράγμα δὲν εἶναι τόσο ἁπλό. Ὁ Μάριο Βάργκας Λιόσα σ’ ἕνα μυθιστόρημά του ἔθεσε τὸν κανόνα τῶν χιλίων: χίλια βιβλία, οὔτε ἕνα παραπάνω, ἂν θὲς νὰ μπάσεις στὸ σπίτι ἕνα καινούργιο, πρέπει νὰ ξεσκαρτάρεις ἕνα παλιό. Ὁ Κωστῆς Παλαμᾶς ἦταν πολὺ πιὸ αὐστηρός: μιὰ ἐταζέρα, ἕνα ραφάκι, χωράει τὰ οὐσιώδη. Καὶ ὁ συνονόματός του Κωστῆς Παπαγιώργης ὑπερθεμάτιζε. Τὰ μεγάλα βιβλία τῆς ἀνθρωπότητας, ἔλεγε, εἶναι γραμμένα ὅλα πρὸ Χριστοῦ.

Μέχρι σχετικὰ πρόσφατα, τὸ πρόβλημα τὸ ἔλυνε τὸ κόστος καὶ ἡ σπανιότητα τῶν ἐκδόσεων. Ὁ Δομήνικος Θεοτοκόπουλος εἶχε στὴν κατοχή του 137 βιβλία ὅλα κι ὅλα. Τόσα τουλάχιστον μετρήθηκαν στὸ ἐργαστήρι του μετὰ τὸν θάνατό του. Ἀνάμεσά τους 27 ἑλληνικά. (Οὔτε ἕνας τόμος τοῦ Πλάτωνα!) Καμιὰ τριακοσαριὰ τίτλους περιεῖχε ἡ βιβλιοθήκη τοῦ Κάντ, τὸ ξέρουμε ἐπειδὴ μᾶς σώθηκε ὁ κατάλογος τοῦ δημοπρατηρίου ποὺ τοὺς ἔβγαλε στὸ σφυρὶ ὅταν πέθανε. Γύρω στοὺς 700-800 κώδικες ἦταν τὸ ρεγάλο του Βησσαρίωνα πρὸς τοὺς Βενετούς, θεμέλιο τῆς Μαρκιανῆς Βιβλιοθήκης. (Λένε ὅτι ἡ δωρεὰ ἦταν μὲ προθεσμία: τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἑλλάδας. Ὄχι φυσικὰ ὅτι οἱ ἀπελευθερωθέντες τὰ διεκδικήσαμε ποτέ – δὲν εἶναι δὰ καὶ Ἐλγίνεια…)

Δεν έχεις ακόμη καταλάβει ότι αυτός είναι ο δικός μου τρόπος να πείθω τον εαυτό μου πως έχω αρκετό χρόνο μπροστά μου να ζήσω;

«Τι τα θες και τ' αγοράζεις τόσα βιβλία;

 Δεν θα χορτάσεις ποτέ πια; 

Έχεις γεμίσει το σπίτι! Δεν θα χωράμε εμείς οι ίδιοι σε λίγο, και εσύ φέρνεις και άλλα! Λες και θα τα διαβάσεις ποτέ όλα αυτά...», είπε εκείνη στον καλό της, γεμάτη αγανάκτηση, όταν τον είδε να μπαίνει στο σαλόνι με μία ακόμη σακούλα βιβλιοπωλείου στα χέρια.

Εκείνος ετοιμάστηκε να της απαντήσει και να της πει «Δεν έχεις ακόμη καταλάβει ότι αυτός είναι ο δικός μου τρόπος να πείθω τον εαυτό μου πως έχω αρκετό χρόνο μπροστά μου να ζήσω; 

Δημιουργώ εκκρεμότητες μήπως και με αυτόν τον τρόπο πετύχω την παράταση της παραμονής μου σε αυτόν τον κόσμο. Βάζω χάρτινα καρότα να κρέμονται μπροστά στα μάτια μου και συνεχίζω να κινούμαι προς το μέρος τους, παρότι ξέρω ότι δεν θα τα φτάσω ποτέ. 

Λέγε τώρα, θέλεις να σε κεράσω έναν σελιδοδείκτη να τεμαχίζεις τον χρόνο σου;».

 Καθώς δεν πήρε απάντηση, της χαμογέλασε γλυκά, της γύρισε την πλάτη, και άρχισε να ψάχνει πού στην ευχή θα μπορούσε να στριμώξει το νέο του απόκτημα, καθώς ήξερε ότι, για άλλη μια φορά, στο τέλος, παρότι δεν τον καταλάβαινε, θα τον συγχωρούσε.

{Βιβλιοφαγωνία — αχορταγογραφήγημα  του Αχιλλέα ΙΙΙ}

ΠΗΓΗ:https://www.facebook.com/share/p/14LdQsLVZDL/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Το Βιβλίο...

Αφορμή για την ανάρτηση το ευφυές 3' του Τζίμη Πανούση!

Θυμήθηκα και την αγάπη του Ουμπέρτο Έκο για το βιβλίο.

Το δαιδαλώδες σπίτι του, όπως λένε, είχε 30.000 τόμους.

Μια ερώτηση που συνήθιζαν να του κάνουν οι επισκέπτες ήταν αν έχει διαβάσει όλα τα βιβλία που είχε στη βιβλιοθήκη του. 

Αλλά αυτός απλά ζούσε με αυτά ακόμα κι όταν «τα ακούμπαγε με τις ρώγες των δακτύλων χωρίς να τα διαβάζει», κι ας είχε τύψεις γιατί δεν θα προλάβαινε στη ζωή του να διαβάσει κάποια από αυτά. 

Υπήρχαν κι άλλοι όμως που κατανοούσαν πως η βιβλιοθήκη λειτουργεί ως πύλη γνώσης. Πως δεν υπάρχει ποτέ περίπτωση ένας άνθρωπος να προλάβει να διαβάσει τόσες χιλιάδες βιβλία σε μια ζωή, ωστόσο όταν αναζητά μια απάντηση ξέρει πού να τη ψάξει, έτσι ώστε να διευκολύνει τη ροή ερωτήσεων - απαντήσεων που πρόκειται να ακολουθήσουν. Μια διαδικασία δηλαδή μέσω της οποίας διατηρείται το πνεύμα ζωντανό.

Η βιβλιοθήκη για τον Έκο ήταν μια παραδοχή για όσα δεν γνώριζε. Θεωρούσε πως όσο περισσότερα δεν ξέρει κάποιος τόσο πιο πολύ μεγαλώνει η βιβλιοθήκη του.

 «Όσοι αγοράζουν μόνο ένα βιβλίο, το διαβάζουν και το ξεφορτώνονται. Απλώς εφαρμόζουν την καταναλωτική νοοτροπία στα βιβλία, δηλαδή τα θεωρούν καταναλωτικό προϊόν. Όσοι τα αγαπούν ξέρουν πως είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από εμπόρευμα» έλεγε.

Τώρα αν πρέπει να σας γράψω για κάποια βιβλιοπωλεία, αληθινά στέκια για τους ανθρώπους του βιβλίου, θα σας συνόδευα ως τον  Ναυτίλο του Κώστα Χριστόπουλου  στην Αθήνα (Χαριλάου Τρικούπη 28), εκεί ακόμη νιώθεις τη βιβλική μορφή, το χαμόγελο του Γιώργου Τσάκαλου να σε περιμένει με τους θησαυρούς του ...

Στα Γιαννιτσά πώς να μην επισκεφτείς το  βιβλιοπωλείο Βιβλιοπωλείο Παίδευσις Βασιλειάδης  του Δημήτρη Βασιλειάδη που μας δροσίζει καθημερινά και στο διαδίκτυο με "μια σταλιά λογοτεχνίας" όπως του αρέσει να γράφει...

 Μας περιμένουν να μας ταξιδέψουν στον κόσμο της Γνώσης! 

Η εποχή μας δυστοπική και ως Οξυγόνο έχουμε ανάγκη γενναίες δόσεις ηθικής και πνευματικής Σοφίας, και

αναζήτησης διαδρομών για μια νέα Ουτοπία!

Ας κάνουμε πιο όμορφο το καλοκαίρι και με τα βιβλία μας για συντροφιά!

Γιώργος Τασιόπουλος 

ΠΗΓΗ - Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Καλημέρα!

Τι θαυμαστός ο κόσμος του βιβλίου και των αναγνώσεων!

Της Ελένης Σκάβδη

Ξενυχτάω... δουλεύω πάνω σε ένα πολύ σημαντικό βιβλιοκατάλογο. Καθώς σκαλίζω σκέπτομαι πόσα βιβλία δεν έχω προλάβει να διαβάσω και δεν θα προλάβω μέχρι να τελευτήσω... Παρόλα αυτά, είμαι επηρεασμένη από τις μέρες μας... την εποχή, ή όπως θέλετε πείτε το.

 Άλλο οι μέρες, άλλο η εποχή θα μου πεις... Οι μέρες μας τρέχουν καταιγιστικά... Δεν είναι όπως παλιά... τότε που οι ώρες περνούσαν, οι μέρες όμως και τα χρόνια καθυστερούσαν...

Ένα παλίμψηστο ο βιβλιοκατάλογος. Βλέπεις τίτλο, όνομα συγγραφέα, εκδότη, χρονολογία... 

Αν "ξύσεις" λίγο την επιφάνεια, από κάτω, στη δεύτερη στρώση προβάλλει η μορφή του συγγραφέα, το κατάστημα του εκδοτικού οίκου, που στα χρόνια της νιότης πέρασες δεκάδες φορές ψάχνοντας τίτλους για διαβάσματα...

Αν ψάξεις τρίτη στρώση ανακαλύπτεις το βιβλίο και στη δική σου βιβλιοθήκη, ή τον τίτλο ενός μυθιστορήματος που χάρισες στη γιορτή ενός φίλου... Δεκάδες οι στρώσεις της μνήμης που ανασύρεται από σκόνες βιβλιοκαταλόγων και βιβλιοθηκών.

«Αντιμπεριαλιστής» - ΤΡΙΜΗΝΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ της «Κίνησης Φίλων Νέων Χωρών»

«Αντιμπεριαλιστής»
ΤΡΙΜΗΝΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ της 

«Κίνησης Φίλων Νέων Χωρών»

ΟΛΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ (ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ) 

(Κλικ στο εξώφυλλο)

Εισαγωγή
στην ηλεκτρονική επανέκδοση

του  Λευτέρη Ριζά

            Μετά την ήττα του ΕΑΜικού κινήματος και του Δημοκρατικού  Στρατού, την στρατιωτικο-πολιτική ήττα δηλαδή του λαϊκού κινήματος, όπως ήτανε φυσικό, ξέσπασε μεγάλη συζήτηση στις γραμμές του για τις αιτίες αυτής της ήττας. Μια συζήτηση που δεν έγινε πάντοτε ούτε με κανόνες αβρότητας ούτε με επιστημονικό και αμερόληπτο τρόπο. Δεν ήτανε δυνατόν άλλωστε. Τα γεγονότα ήτανε πολύ πρόσφατα, νωπά, ώστε όσοι πήρανε μέρος σε αυτά δεν ήταν σε θέση να τα παραθέσουν, αξιολογήσουν και ερμηνεύσουν με την απαραίτητη ψυχραιμία και αντικειμενικότητα.

            Τα πρόσωπα που ευθυνόντουσαν για την κατάληξη του αγώνα δεν ήταν σε θέση να εξηγήσουν γιατί οδήγησαν το κίνημα και το λαό στην καταστροφή. Το πρώτο που τους ενδιέφερε ήτανε να καλύψουνε τα λάθη και τις ευθύνες τους ή τουλάχιστον να τα φορτώσουνε σε κάποιους «αποδιοπομπαίους τράγους» του κινήματος και της ηγεσίας του. Αυτό οδήγησε σε μια λυσσαλέα αντιπαράθεση μέσα στους κόλπους της ηγεσίας  του – ιδίως του ΚΚΕ – όχι πάντοτε από την αρχή φανερής. Κι αυτό λόγω του ότι έπαιξε μεγάλο ρόλο η επιτήρηση του ΚΚΣΕ και των άλλων «αδελφών» κομμάτων πάνω στο ΚΚΕ και την ηγεσία του. Εξωτερικά, για το συμφέρον του κόμματος, έπρεπε όλα να δείχνουν ότι κυριαρχεί ψυχραιμία και ομαλότητα στην «οργανωμένη εμπροσθοφυλακή του προλεταριάτου». Αλλά οι αλλαγές προσώπων στην ηγεσία ή ακόμα και η – πολλές φορές – μυστηριώδης εξαφάνιση πρωταγωνιστών  του κινήματος και του κόμματος, άλλα μαρτυρούσαν.

            Τελικά, βέβαια,  η κρίση που σοβούσε μέσα στα σπλάχνα της ηγεσίας και στα μέλη του κόμματος, ξέσπασε ανοιχτά – με τη «βοήθεια» των «αδελφών κομμάτων», που πάντοτε είχαν επικεφαλής τους  «το ένδοξο κόμμα του Λένιν». Η κρίση σοβούσε σε όλη την έκταση: και μέσα στην Ελλάδα και στην προσφυγιά, στις φυλακές και τις εξορίες και σε όσους κυκλοφορούσαν ελεύθεροι. Το κόμμα – το ΚΚΕ – μπήκε σε κρίση με όλα τα ορατά σημάδια : διασπάσεις, αποχωρήσεις, φραξιονισμούς, συγκρούσεις, οργανωτική και πολιτική κρίση. Η άσχημη κατάσταση έγινε ορατή ακόμα και κατά τη διάρκεια των μεγάλων δικών που ακολούθησαν : Μπελογιάννη, την υπόθεση Πλουμπίδη, κλπ.

            Για τον μεγαλειώδη εθνικοαπελευθερωτικό, αντιφασιστικό αγώνα του ελληνικού λαού γράφτηκαν πολλά και εξακολουθούν να γράφονται, από πρωταγωνιστές του και από ιστορικούς. Για τις αιτίες της ήττας – για την «Επανάσταση που χάθηκε» – το ίδιο. Δεν είναι τυχαίο ούτε ανεξήγητο το ενδιαφέρον. Κανένας δεν μπόρεσε να «πιστέψει» γιατί και πώς τελικά χάθηκε, ηττήθηκε, ένα τέτοιο ρωμαλέο κίνημα.

Οι εκδόσεις «Ελεύθερος Τύπος» και ο δημιουργός τους…

Τον Γαρμπή, τον «γνώρισα» στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Η γνωριμία αυτή, δεν προχώρησε πάρα πέρα, εκτός από αυτήν που όριζε το μικρό βιβλιοπωλείο και οι … ρόλοι μας. 

Εμένα, του πιτσιρικά που ψαχνόμουν να αυτοπροσδιοριστώ πολιτικά και κοινωνικά. Να ανακαλύψω θεωρία και δράσεις, κινούμενος από το πρώτο βιβλιοπωλείο της Ρήξης, στο στενάκι της Σουλίου, τη Βαβέλ, μέχρι την Διεθνή βιβλιοθήκη και το πρώτο μαγαζάκι του Γαρμπή …(που μετά από τόσα χρόνια, δεν θυμάμαι που ήταν ακριβώς…Ζωοδόχου Πηγής; Θεμιστοκλέους;).

Γιατί διαβάζω;

"Γιατί διαβάζω;

Απλά δεν μπορώ να αντισταθώ.

Διαβάζω για να μάθω και να μεγαλώνω, να γελάω

και να έχω κίνητρο.

Διαβάζω για να καταλάβω πράγματα που 

δεν έχω ποτέ εκτεθεί.

Διαβάζω όταν είμαι κακόκεφος...

Διαβάζω για δύναμη για να με βοηθήσω όταν

αισθάνομαι σπασμένος, απογοητευμένος και φοβισμένος.

Διαβάζω όταν είμαι θυμωμένος...

Διαβάζω όταν όλα πάνε καλά.

Διαβάζω για να βρω την ελπίδα.

Διαβάζω γιατί είμαι φτιαγμένος όχι μόνο από

δέρμα και οστά, αλλά και από όνειρα από συναισθήματα,

και βαθιά ανάγκη για σοκολάτα, αλλά είμαι

φτιαγμένος και από λέξεις.

Οι λέξεις περιγράφουν τις σκέψεις μου και τι είναι

κρυμμένο στην καρδιά μου.

Οι λέξεις είναι ζωντανές...

όταν έχω βρει μια ιστορία που αγαπώ, 

την ξαναδιαβάζω και πάλι, 

σαν να παίζω ένα αγαπημένο τραγούδι

ξανά και ξανά.

11 λόγοι να ερωτευτείς κάποιον που διαβάζει (από Athens Voice)

Της Λουκίας Μητσάκου

1. Γιατί δεν του αρέσει να παίζει παιχνίδια

Γιατί δεν νιώθει την ανάγκη να υποδυθεί κανέναν χαρακτήρα- τους έχει όλους στα βιβλία του. Γιατί πιστεύει τον Oscar Wilde όταν λέει «Να είσαι ο εαυτός σου. Όλες οι άλλες θέσεις είναι πιασμένες». Θα σου μιλήσει ευθέως και θα σου πει την αλήθεια κατάμουτρα. Και όποιος αντέξει.

2. Γιατί πιστεύει στις δεύτερες ευκαιρίες

Ο βιβλιόφιλος ξέρει πως όλα έχουν αρχή και τέλος και πως τίποτα δεν διαρκεί για πάντα. Πιστεύει, όμως, στα sequels και στις δεύτερες ευκαιρίες. Ακόμα και αν μια ιστορία τελειώσει, μπορεί να ξεκινήσει μια καινούρια με τους ίδιους πρωταγωνιστές. Ξέρει πως κανένας ήρωας δεν είναι τέλειος και οι ατέλειές του είναι αυτές που τον κάνουν μοναδικό. Μαζί του μπορείς να κάνεις λάθη και να βρεις τη συγχώρεση που ψάχνεις.

3. Γιατί μαζί του μπορείς να είσαι ο εαυτός σου

Ο βιβλιόφιλος ξέρει πως ο άνθρωπος εξελίσσεται όσο περνάει ο καιρός και δεν τον ενοχλεί αν δεν είσαι ακόμα όσα ονειρευόσουν να γίνεις. Ξέρει να περιμένει και σε προκαλεί να τολμήσεις όσα φοβάσαι για να γίνεις ο ήρωας που ονειρεύεσαι.

4. Γιατί μαζί του μαθαίνεις καινούρια πράγματα

Πάντα θα έχει να σου πει μια ιστορία που δεν έχεις ξανακούσει, μια ιστορία που διάβασε, μια ιστορία που αγάπησε ή που μίσησε. Πάντα θα ακούσεις κάτι καινούριο και ποτέ δε θα σε αφήσει να βαρεθείς. Πιστεύει πως το σύμπαν δεν είναι φτιαγμένο από άτομα αλλά από πολλές πολλές μικρές ιστορίες. Πίστεψέ το και συ.

ΤΟ ΠΟΙΟΣ ΕΙΜΑΙ, ΚΑΘΟΡΙΖΕΤΑΙ ΑΝΕΞΙΤHΛΑ ΑΠΟ:

Του Όθωνα Ιακωβίδη 

1) Την ένταξη μου, το 2010,  ως ιδρυτικό μέλος στη ΣΠΙΘΑ, εκ των στενών συνεργατών  του Μίκη Θεοδωράκη. Η εμπιστοσύνη και εκτίμηση που μου έδειξε ο μεγάλος αυτός Έλληνας, αποτελεί για μένα το πολυτιμότερο μετάλλιο υπεράσπισης του πατριωτισμού και της Δημοκρατίας.

2) Τα  άρθρα μου, από το 2009 (όποιος θέλει μπορεί να τα βρεί στο  “halithiamou.blogspot.com”)

3) Το βιβλίου μου για τη δημοκρατία «Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΤΕΠΙΤΙΘΕΤΑΙ», βρίσκεται και σε δεκάλεπτα βίντεο στο κανάλι μου στο YOUTUBE «12 ΒΉΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ Δημοκρατία», https://www.youtube.com/@12%CE%B2%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%B7%CE%BD%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%AF%CE%B1  

4) Το βιβλίο μου ¨Η ΚΟΜΜΑΤΟΚΡΑΤΙΑ» που όποιος θέλει μπορεί να το διαβάσει στο

«Αντιμπεριαλιστής» - ΤΡΙΜΗΝΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ της «Κίνησης Φίλων Νέων Χωρών»

«Αντιμπεριαλιστής»
ΤΡΙΜΗΝΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗτης «Κίνησης Φίλων Νέων Χωρών»

ΟΛΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ (ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ) 

Εισαγωγή
στην ηλεκτρονική επανέκδοση του

του Λευτέρη Ριζά

            Μετά την ήττα του ΕΑΜικού κινήματος και του Δημοκρατικού  Στρατού, την στρατιωτικο-πολιτική ήττα δηλαδή του λαϊκού κινήματος, όπως ήτανε φυσικό, ξέσπασε μεγάλη συζήτηση στις γραμμές του για τις αιτίες αυτής της ήττας. Μια συζήτηση που δεν έγινε πάντοτε ούτε με κανόνες αβρότητας ούτε με επιστημονικό και αμερόληπτο τρόπο. Δεν ήτανε δυνατόν άλλωστε. Τα γεγονότα ήτανε πολύ πρόσφατα, νωπά, ώστε όσοι πήρανε μέρος σε αυτά δεν ήταν σε θέση να τα παραθέσουν, αξιολογήσουν και ερμηνεύσουν με την απαραίτητη ψυχραιμία και αντικειμενικότητα.

            Τα πρόσωπα που ευθυνόντουσαν για την κατάληξη του αγώνα δεν ήταν σε θέση να εξηγήσουν γιατί οδήγησαν το κίνημα και το λαό στην καταστροφή. Το πρώτο που τους ενδιέφερε ήτανε να καλύψουνε τα λάθη και τις ευθύνες τους ή τουλάχιστον να τα φορτώσουνε σε κάποιους «αποδιοπομπαίους τράγους» του κινήματος και της ηγεσίας του. Αυτό οδήγησε σε μια λυσσαλέα αντιπαράθεση μέσα στους κόλπους της ηγεσίας  του – ιδίως του ΚΚΕ – όχι πάντοτε από την αρχή φανερής. Κι αυτό λόγω του ότι έπαιξε μεγάλο ρόλο η επιτήρηση του ΚΚΣΕ και των άλλων «αδελφών» κομμάτων πάνω στο ΚΚΕ και την ηγεσία του. Εξωτερικά, για το συμφέρον του κόμματος, έπρεπε όλα να δείχνουν ότι κυριαρχεί ψυχραιμία και ομαλότητα στην «οργανωμένη εμπροσθοφυλακή του προλεταριάτου». Αλλά οι αλλαγές προσώπων στην ηγεσία ή ακόμα και η – πολλές φορές – μυστηριώδης εξαφάνιση πρωταγωνιστών  του κινήματος και του κόμματος, άλλα μαρτυρούσαν.

            Τελικά, βέβαια,  η κρίση που σοβούσε μέσα στα σπλάχνα της ηγεσίας και στα μέλη του κόμματος, ξέσπασε ανοιχτά – με τη «βοήθεια» των «αδελφών κομμάτων», που πάντοτε είχαν επικεφαλής τους  «το ένδοξο κόμμα του Λένιν». Η κρίση σοβούσε σε όλη την έκταση: και μέσα στην Ελλάδα και στην προσφυγιά, στις φυλακές και τις εξορίες και σε όσους κυκλοφορούσαν ελεύθεροι. Το κόμμα – το ΚΚΕ – μπήκε σε κρίση με όλα τα ορατά σημάδια : διασπάσεις, αποχωρήσεις, φραξιονισμούς, συγκρούσεις, οργανωτική και πολιτική κρίση. Η άσχημη κατάσταση έγινε ορατή ακόμα και κατά τη διάρκεια των μεγάλων δικών που ακολούθησαν : Μπελογιάννη, την υπόθεση Πλουμπίδη, κλπ.

            Για τον μεγαλειώδη εθνικοαπελευθερωτικό, αντιφασιστικό αγώνα του ελληνικού λαού γράφτηκαν πολλά και εξακολουθούν να γράφονται, από πρωταγωνιστές του και από ιστορικούς. Για τις αιτίες της ήττας – για την «Επανάσταση που χάθηκε» – το ίδιο. Δεν είναι τυχαίο ούτε ανεξήγητο το ενδιαφέρον. Κανένας δεν μπόρεσε να «πιστέψει» γιατί και πώς τελικά χάθηκε, ηττήθηκε, ένα τέτοιο ρωμαλέο κίνημα.

"Τα 24 αγαπημένα βιβλία του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες"

  Στην αυτοβιογραφία του, ο νομπελίστας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες [Gabriel García Márquez] παρουσιάζει είκοσι τέσσερα λογοτεχνικά βιβλία που τον στιγμάτισαν και επηρέασαν το συγγραφικό του ύφος. Ανάμεσά τους, η πιο ξακουστή συλλογή θρύλων από τη Μέση Ανατολή, μία αρχαιοελληνική τραγωδία, διάφορα μυθιστορήματα του μοντερνισμού, καθώς και το γνωστότερο, κατά πάσα πιθανότητα, έργο του Φραντς Κάφκα [Franz Kafka]. Τα βιβλία του Μάρκες κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός. 

Ο νομπελίστας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο κατεξοχήν εκπρόσωπος του λατινοαμερικανικού μαγικού ρεαλισμού, εμπνεύστηκε τις ιστορίες του απ’ τις αφηγήσεις πεζογράφων όπως ο Χουάν Ρούλφο και ο Μπόρχες, αλλά και απ’ τα παραμύθια με φαντάσματα που του αφηγούταν η γιαγιά του όταν ήταν μικρός, όπως είχε αποκαλύψει κάποτε στο Paris Review.

Είναι γεγονός, πάντως, πως ο Γκάμπο άντλησε έμπνευση κι από αρκετούς συγγραφείς της Δύσης, όπως άλλωστε εξηγεί στην αυτοβιογραφία του Living to tell the tale - στα ελληνικά, το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2003, με τον τίτλο Ζω για να τη διηγούμαι (εκδ. Λιβάνη, μτφρ. Κλαίτη Σωτηριάδου-Μπαράχας).

Στο κείμενό του, ο Μάρκες απαριθμεί είκοσι τέσσερα βιβλία που τον στιγμάτισαν. Τα παρουσιάζουμε στην παρακάτω λίστα, μαζί με τις σκέψεις του μεγάλου δημιουργού για κάποια από αυτά.

                    ______****______

«Ο Γκουστάβο μού προσέφερε μια συστηματική αυστηρότητα την οποία είχα πραγματικά ανάγκη, λόγω των πρόχειρων και σκόρπιων ιδεών μου και της επιπόλαιης καρδιάς μου. Κι όλα αυτά, με μεγάλη τρυφερότητα και σιδηρά πυγμή. […]

»Τα αναγνώσματά του ήταν μεγάλα σε έκταση και ποίκιλα, και βασίζονταν στην άριστη γνώση των Καθολικών διανοούμενων της εποχής εκείνης, τους οποίους δεν είχα ακουστά. Ήξερε όλα όσα έπρεπε να ξέρει κανείς για την ποίηση, ιδιαιτέρως για του Έλληνες και τους Λατίνους κλασικούς, τους οποίους διάβαζε από τα πρωτότυπα… Μου φαινόταν αξιοσημείωτο πως, πέρα από τις τόσες πνευματικές και κοινωνικές αρετές του, κολυμπούσε σαν ολυμπιονίκης κι είχε, μάλιστα, το γυμνασμένο σώμα ενός ολυμπιονίκη. Αυτό που τον απασχολούσε περισσότερο σε εμένα ήταν η επικίνδυνη περιφρόνησή μου για τα έργα των Ελλήνων και των Λατίνων κλασικών, που μου φαίνονταν βαρετά κι ανούσια, πέρα από την Οδύσσεια, την οποία είχα διαβάσει και ξαναδιαβάσει αποσπασματικά αρκετές φορές στο λύκειο. Κι έτσι, προτού πούμε αντίο, διάλεξε ένα δερματόδετο βιβλίο από τη βιβλιοθήκη του και μου το έδωσε με μία κάποια επισημότητα. ‘’Ίσως γίνεις καλός συγγραφέας’’, είχε πει, ‘’αλλά ποτέ δεν θα γίνεις πολύ καλός, αν δεν μάθεις καλά τα ελληνικά κλασικά έργα’’. Το βιβλίο ήταν τα άπαντα του Σοφοκλή. Εκείνη τη στιγμή, ο Γκουστάβο έγινε ένα απ’ τα σημαντικότερα πλάσματα στη ζωή μου, γιατί από την πρώτη κιόλας ανάγνωση, ανακάλυψα πως ο Οιδίπους τύραννος ήταν το τέλειο έργο».

Για τα βιβλία που μένουν αδιάβαστα

Ο Umberto Eco, ο οποίος είχε 50.000 βιβλία, είχε να πει αυτό για τις οικιακές βιβλιοθήκες:

"Είναι ανόητο να πιστεύεις ότι πρέπει να διαβάσεις όλα τα βιβλία που αγοράζεις, καθώς είναι ανόητο να επικρίνεις εκείνους που αγοράζουν περισσότερα βιβλία από όσα θα μπορέσουν ποτέ να διαβάσουν. Θα ήταν σαν να λέμε ότι θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε όλα τα μαχαιροπίρουνα ή τα ποτήρια ή τα κατσαβίδια ή τα τρυπάνια που αγοράσατε πριν αγοράσετε καινούργια.

Υπάρχουν πράγματα στη ζωή που πρέπει να έχουμε πάντα άφθονες προμήθειες, ακόμα κι αν θα χρησιμοποιούμε μόνο μια μικρή μερίδα.

«Αν, για παράδειγμα, θεωρούμε τα βιβλία ως φάρμακο, καταλαβαίνουμε ότι είναι καλό να έχεις πολλά στο σπίτι παρά λίγα: όταν θέλεις να νιώσεις καλύτερα, τότε πηγαίνεις στην «ντουλάπα των φαρμάκων» και επιλέγεις ένα βιβλίο. Όχι τυχαίο, αλλά το σωστό βιβλίο για εκείνη τη στιγμή. Γι' αυτό πρέπει πάντα να έχεις μια διατροφική επιλογή!

"Όσοι αγοράζουν μόνο ένα βιβλίο, διαβάστε μόνο αυτό και μετά ξεφορτωθείτε το. Απλά εφαρμόζουν την νοοτροπία του καταναλωτή στα βιβλία, δηλαδή τα θεωρούν καταναλωτικό προϊόν, καλό. Όσοι αγαπούν τα βιβλία ξέρουν ότι ένα βιβλίο είναι κάθε άλλο παρά εμπόρευμα. " 

Ο ΣΙ ΧΟΥΑΝΚΓ ΝΤΙ, Ο ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ Ο ΚΟΥΦΟΝΤΙΝΑΣ

Του Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη 

Στο εξαιρετικό και τυπογραφικά άψογο βιβλίο του Γιώργη Μαγγίνη George Manginis που μόλις κυκλοφόρησε (καλλιτεχνικός σχεδιασμός: Arapoglou Erifili - enARTE, επιμέλεια: Σταλίνα Βουτσινά, Μουσείο Μπενάκη, 2023 – ας παινέψουμε και λίγο το σπίτι μας) διαβάζω την ιστορία του Σι Χουάνγκ Ντι («Πρώτος Αυτοκράτορας»), του θεμελιωτή της αυτοκρατορικής Κίνας, από το 221 π.Χ. και μετά. Εμείς τον ξέρουμε από τη μνημειώδη έκθεση, πριν από χρόνια, του «Πήλινου Στρατού», ο οποίος τον συνόδεψε στη νεκρόπολη που θάφτηκε.

Ο «Πρώτος Αυτοκράτορας», όχι μόνο επιχείρησε να ενσωματώσει στο απέραντο Σινικό Τείχος όλα τα προγενέστερα οχυρωματικά έργα, αλλά προέβη και σε μία κολοσσιαία εκστρατεία διοικητικής, οικονομικής και πολιτιστικής ενοποίησης. Σε αυτό το πλαίσιο, διαβάζω, «διατάζει την καύση όλων των βιβλίων ποίησης, φιλοσοφίας και ιστορίας, εκτός από εκείνα που διηγούνταν την ιστορία της δικής του δυναστείας. […] Η οικογένεια οποιουδήποτε χρησιμοποιούσε ιστορικά παραδείγματα, ώστε να ασκήσει κριτική στο παρελθόν, εκτελούνταν. Όποιος αρνιόταν να κάψει τα βιβλία καταδικαζόταν σε καταναγκαστικά έργα στο Σινικό Τείχος».

Αυτή η ιστορία, η οποία στην έκδοση εικονογραφείται από ένα υπέροχο πορσελάνινο πιάτο του 17ου αιώνα, ενέπνευσε στον Μπόρχες το κείμενο «Το Τείχος και τα βιβλία» (1950): «Όποιους έκρυβαν βιβλία», γράφει ο Μπόρχες, «τους σημάδευαν με πυρωμένο σίδερο και τους καταδίκαζαν να χτίζουν, ώσπου να πεθάνουν, το εξωφρενικό τείχος. Η πληροφορία αυτή ευνοεί -ή ανέχεται- άλλη ερμηνεία: ίσως ο Σι Χουάνγκ Ντι καταδίκαζε όσους λάτρευαν το παρελθόν σ’ ένα έργο τόσο αχανές, τόσο αβάσταχτο και τόσο άχρηστο όσο και το παρελθόν».

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ

Aldous Leonard Huxley - Άλντους Χάξλεϋ (26 Ιουλίου 1894 – 22 Νοεμβρίου 1963)

«Αληθινά, τούτη η θέση ήταν ολότελα ακατάλληλη για ένα βιβλιοπωλείο. Όλες οι άλλες εμπορικές επιχειρήσεις σ’ αυτό το δρόμο αποβλέπανε στον ανεφοδιασμό της πολυάσχολης, βρώμικης συνοικίας. Μόνο ο κεντρικός, αρτηριακός δρόμος είχε κάποια ιδιαίτερη αίγλη και ζωή, που του χάριζε τ’ αστραπιαίο πέρασμα των αυτοκινήτων. Ήταν χαρούμενος ο κεντρικός δρόμος. Όμως ολόγυρα, σε μεγάλες εκτάσεις, ήταν φτωχογειτονιές, που οι τρώγλες μύριζαν μούχλα… Οι χωριανοί έκαναν τα ψώνια τους στον εμπορικό δρόμο. Διάβαιναν κρατώντας μεγάλα κομμάτια κρέας που φαίνονταν πλαδαρά, ακόμα και διπλωμένα. Γυναίκες με μαύρους σκούφους και μαύρα σάλια σέρνονταν στο δρόμο της Αγοράς, κρατώντας γιαλιστερές, πλεχτές τσάντες από χόρτο. 

Αναρωτιόμουν, αν αυτές θ’ αγόραζαν ποτέ βιβλία. Κι όμως, υπήρχε σ’ αυτό τον εμπορικό δρόμο, ένα πολύ μικρό μαγαζί που οι βιτρίνες του είχαν ράφια και σ’ αυτά φάνταζε η μαύρη ράχη βιβλίων στην αράδα.

Στα δεξιά του μαγαζιού, μια μεγάλη αποθήκη φτηνών επίπλων στόλιζε το δρόμο και στ’ αριστερά, πίσω από κουρτίνες η διακριτική βιτρίνα ενός μαγειριού διαφήμιζε με σκαλιστά λευκά γράμματα την εκλεκτή ποιότητα γευμάτων μόνο με έξη πέννες. Ανάμεσα σ’ αυτά τα φανταχτερά καταστήματα, το μικρό βιβλιοπωλείο περνούσε απαρατήρητο. Μια πόρτα κι ένα σκοτεινό παράθυρο, τέσσερα πόδια μακρύ, ήταν όλη η πρόσοψή του.

 Έβλεπες εκεί ότι η λογοτεχνία αποτελούσε πολυτέλεια. Έπιανε τον ανάλογο χώρο της ανάγκης. Όμως η παρηγοριά ήταν ότι είχε επιζήσει, οριστικά επιζήσει.

Ο ιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου έστεκε στην πόρτα: ένας μικρόσωμος άντρας, με γκρίζο γένι και μάτια πολύ ζωηρά, που άνοιγαν αριστερά και δεξιά της μακριάς σουβλερής μύτης του που την αγκίστρωνε η τσιμπίδα των γυαλιών του (…….).

Μέσα στο κατάστημα βασίλευε ένα καστανό μούχρωμα, που μύριζε δερματίλα κι ακόμη εκείνη τη μυρουδιά της λεπτής σκόνης που κάθεται πάνω στις σελίδες των λησμονημένων βιβλίων σα να φυλάει τα μυστικά τους – έτσι, όπως κάτω από τη στεγνή άμμο της ασιατικής ερήμου, απίστευτα ανέπαφοι, βρίσκονται οι θησαυροί, και οι διάφορες αρχαιότητες και τα μικροθυμητικά χιλιάδων χρόνων (….)

Το νήμα της σκέψης μου διακόπηκε από τη φωνή του γέρου.

Θα πρέπει να είστε μουσικός, είπε.

Ω, ναι, ήμουν λίγο. Μου έτεινε έναν ογκώδη τόμο.

Το έχετε ακούσει ποτέ αυτό; ρώτησε.

«Ρομπέρτο ο διάβολος». Όχι, δεν τ’ άκουσα ποτέ. Δεν είχα αμφιβολία ότι υπήρχαν κενά στη μουσική μου κατάρτιση.

Ο γέρος πήρε το βιβλίο κι έσυρε μια καρέκλα από τα σκοτεινά βάθη του μαγαζιού. Τότε ακριβώς παρατήρησα κάτι το εκπληκτικό. Αυτό που είχα περάσει, μ’ επιπόλαιη ματιά, σαν κοινό μπάγκο καταστήματος, διέκρινα τώρα ότι ήταν πιάνο με τετράγωνο, κάπως άγαρμπο σχήμα.

Ο γέρος κάθησε μπρος στο πιάνο.

Θα συγχωρήσετε λίγο το φαλτσάρισμα στον τόνο του, είπε, στρέφοντας το κεφάλι του προς εμένα. Είναι ένα παλιό Μπρόουντγούντ Τζώρτζιαν που έχει πολλές υπηρεσίες προσφέρει μέσα σε εκατό χρόνια.

Άνοιξε το σκέπασμα και τα κιτρινισμένα πλήκτρα έτριξαν στο σκοτάδι σαν τα δόντια ενός γέρικου αλόγου.

Herman Hesse - "ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ"

Έρμαν Έσσε (2 Ιουλίου 1877 – 9 Αυγούστου 1962)

«Κάθε βιβλίο που διαβάζουμε, θέτει σε κίνηση την εσωτερική μας πυξίδα. Κάθε ξένο πνεύμα μας φανερώνει από ποιες πλευρές τόσο διαφορετικές μπορεί να αντικρύσει κανείς τον κόσμο. 

Σιγά – σιγά αρχίζει κατόπι, σοδειάζοντας την ανησυχία, η πυξίδα να στρέφεται στην παλιά κατεύθυνση, αυτή που ανήκει στον καθένα, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του. 

Έτσι συνέβη και σ’ εμένα σε μια παύση της ανάγνωσης. Μπορεί κανείς να διαβάζει πολύ, και ένας μανιώδης της ανάγνωσης και περιθωριοποιημένος της ζωής, καταναλώνει τα βιβλία και τις γνώμες καθώς ο κοινωνικός άνθρωπος καταναλώνει ανθρώπους… 

Και θαυμάζει κανείς συχνά την ποσότητα που μπορεί να ανεχθεί. Αλλά κατόπι, χρειάζεται να τα πετάξει όλα πέρα και να περιδιαβάσει λίγο στο δάσος, να παρατηρήσει τον καιρό και τα φυτά, τις ομίχλες και τους ανέμους για να ξαναβρεί στον εαυτό του το γαλήνιο σημείο από όπου ο κόσμος κερδίζει την ενότητά του.

5 ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ ΣΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ

Τι κάνει ένα παιδικό βιβλίο στ’ αλήθεια ξεχωριστό; Ποιο βιβλίο θα κρατήσουν τα παιδιά για χρόνια και θα επιστρέφουν σ’ αυτό ξανά και ξανά; Μ’ αυτές τις σκέψεις στο μυαλό, βγήκαμε στα βιβλιοπωλεία, ψάξαμε καλά στα ράφια ανακαλύψαμε πέντε βιβλία που αξίζει να έχει κάθε παιδί στη βιβλιοθήκη του.

Σύμφωνοι, μέχρι να βγάλουν το Δημοτικό οι μικροί και οι μικρές βιβλιοφάγοι θα διαβάσουν απνευστί και τους επτά τόμους Χάρι Πότερ, κάθε καινούργιο Dogman, όλες τις περιπέτειες του Σπασίκλα, της Ξενέρωτης ή και των Μυστικών 7 – αν έχουμε βάλει κι εμείς οι μεγάλοι λίγο το χεράκι μας. Αλλά με αυτά εδώ τα πέντε βιβλία, τα παιδιά θα πατήσουν παύση. Θα αρχίσουν να «ξεκλειδώνουν» κόσμους, άλλους κάπως γνωστούς, άλλους λιγότερο.

Ξεφυλλίζοντας θα γνωρίσουν την μοναδική ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, την αξεπέραστη τέχνη των κυκλαδικών ειδωλίων, τη μαγεία της κλασικής μουσικής, την αρχιτεκτονική ιδιοφυΐα του Φρανκ Λόιντ Ράιτ, τη γοητευτική ιστορία της Ακρόπολης. «Βουτήξτε» κι εσείς μαζί τους και χαρείτε τα, σελίδα σελίδα.

1. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ, Πάνος Βαλαβάνης

Έχετε πάει με τα παιδιά στην Ακρόπολη; Αν σ’ αυτή την ερώτηση απαντάτε αρνητικά, ήρθε η ώρα να ανεβείτε στον ιερό βράχο με οδηγό σας το βιβλίο «Η ιστορία της Ακρόπολης – Εκεί όπου οι άνθρωποι συναντούσαν τους θεούς» (εκδόσεις Καπόν). Ένας έμπειρος αρχαιολόγος εξηγεί στον μικρό ανιψιό του όλα όσα θέλει να μάθει. Ο διάλογός τους, άμεσος και διασκεδαστικός, μας δίνει κάθε πληροφορία για την Ακρόπολη, τη γειτονιά της και την εποχή της.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
Εκδόσεις Καπόν

«Επιτέλους, φθάσαμε στον Παρθενώνα! Εξήγησέ μου, γιατί αυτός ο ναός είναι ο πιο σημαντικός απ’όλους!» λέει το παιδί κι ο θείος ξεκινά. Οι δυο τους κατηφορίζουν και στο μουσείο της Ακρόπολης. Γιατί η Αθηνά προσφέρει την ελιά;

Η βιβλιοθήκη με τα τριάντα χιλιάδες βιβλία του Ουμπέρτο Έκο (video) και η παρακαταθήκη μιας συγγραφικής ιδιοφυΐας

ΚΛΙΚ ΕΔΩ για να διαβάσετε την ανάρτηση...