"Κύριε, διαφύλασσε τον Φύρερ"

Ο Έλληνας «εφιάλτης» που μετά την Καισαριανή εκτέλεσε άλλους 100 συμπατριώτες του

Μια άγνωστη στιγμή τυφλής οργής και εκδίκησης με αρνητικό πρωταγωνιστή έναν Έλληνα δωσίλογο

Ο Διονύσιος Παπαδόγγονας γεννήθηκε στο Πεταλίδι Μεσσηνίας από Μανιάτες γονείς το 1888 και κατετάγη στον στρατό το 1910

Έλαβε μέρος στους πολέμους 1912-13 εναντίον των Τούρκων και Βουλγάρων ως υπαξιωματικός

Επέδειξε μεγάλη ανδρεία στις μάχες Γιαννιτσών, Σαρανταπόρου, Μπιζανίου, Κιλκίς, Λαχανά, Κρέσνας, Μπέλες και αλλού 

Εισήχθη στη Σχολή Αξιωματικών και αποφοίτησε με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού το 1914 

Στον Α’ παγκόσμιο πόλεμο 1914-18, έλαβε μέρος στο Μακεδονικό Μέτωπο εναντίον των Γερμανοβουλγάρων και εθελοντικά πολέμησε στην Ουκρανία το 1919 με το Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα ως Υπολοχαγός

Στον Μικρασιατικό αγώνα ως λοχαγός πολέμησε στις μάχες Αϊδινίου και Θειρών το 1919

Όπως και όλοι οι δωσίλογοι και και συνεργάτες των ναζί, πρωταγωνίστησε σε αμέτρητα εγκλήματα κατά του Ελληνικού λαού, σε συνεργασία με την Βέρμαχτ, τα Ες-Ες, την Γκεστάπο και όλες τις υπηρεσίες των κατακτητών

Ο αξιωματικός Παπαδόγγονας στη διάρκεια της κατοχής (1943) ίδρυσε τη φιλοβασιλική οργάνωση "Ελληνικός Στρατός" και λίγους μήνες μετά προχώρησε σε προδοτική συμφωνία με τους Ιταλούς κατακτητές, το Σύμφωνο "Ντόρια-Παπαδόγγονα", για να χτυπηθεί η αντίσταση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ: 

Γιατί δεν πολέμησαν όλοι...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Γιατί δεν πολέμησαν όλοι...                                       

                                                                              "Κάθε Ἕλλην θὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον μέχρι τέλους..θὰ ἀγωνισθῇ ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν"...                                                                        

Τέτοια μέρα, το κάτωθι διάγγελμα αναφωνουσε ο "Βασιλιάς των Ελλήνων" Γεώργιος ο Β(ους).

Αυτός που όπως  αναφέρει στο ημερολόγιο του ο Αμερικανός πρέσβυς στην Αθήνα Μακβί, ο Έλληνας μονάρχης " δεν είχε σε μεγάλη υπόληψη τους συμπατριώτες του, τους οποίους συνεχώς αποκαλούσε " αυτοί οι άνθρωποι ".

Ο απόγονος των Γλυξμπουργκ, που ο πρεσβευτής της Μ. Βρετανίας στην Αθήνα Λίπερ αναφερε ότι ο Γεώργιος θεωρεί την Αγγλία θετή (ο βασιλιάς της θετής πατρίδας του παντως ο Γεώργιος ο ΣΤ δεν τη κοπανησε...9 φορες βομβαρδιστηκαν τα ανάκτορα, κυκλοφορουσε  με τα ποδια και αποτελεσε μια εμβληματική μορφή εθνικης ενότητας και αντίστασης στην ιστορία της Αγγλίας)και πνευματική του πατρίδα.

Ο Βασιλιάς μας, που ο διπλωμάτης  τότε Γιώργος Σεφέρης μετέφερε την ατμόσφαιρα των ανακτόρων λέγοντας  :

 "Κοροϊδεύουν και σνομπάρουν τους Έλληνες. Είναι ανόητοι οι Έλληνες. Δεν τους αρέσουν ".

Αυτός, που για χάρη της καθεστωτικης επιβολής του, οι Βρετανοί  συνεπικουρουμενοι με τους τους ιθαγενείς τοποτηρητέs τους, αιματοκυλουσαν - εμφυλιακα-αλλα και 30 χρόνια μετά τον τόπο. 

Λίγους μήνες μετά (22-23 Μαΐου 1941) και ενώ ο πόλεμος συνεχιζόταν, αυτοί που θα κυβερνουσαν - επιβαλλομενοι από του Σκομπυ τα καλοπαιδα-αφότου τελείωνε ο πολεμος, επιβιβαζοντο στο Βασίλισσα Όλγα και στο Βασιλεύς Γεώργιος (πολεμικά πλοία) με παρέα τον χρυσό της Ελλάδος (που το μεγαλύτερο μέρος του, δεν επέστραφη ποτέ) και βάζαν ροτα για την ασφαλή Αίγυπτο. 

28η Οκτωβρίου

Του Βασίλη Ασημακόπουλου 

«Αἱ ἡμέτεραι δυνάμεις ἀμύνονται τοῦ πατρίου ἐδάφους»

Πρώτο ανακοινωθέν του Ελληνικού Γενικού Στρατηγείου, 28-10-1940 

«Η εικοστή ογδόη Οκτωβρίου, επέτειος της Αντιστάσεως του Έθνους εις την Ιταλικήν Επίθεσην και της συμμετοχής του εις το Συμμαχικόν μέτωπον της Ελευθερίας, ορίζεται ως ημέρα Εθνικού Εορτασμού».

ΕφΚ, φ. 4, 24-10-1944

Η θεσμική καθιέρωση της 28ης Οκτωβρίου ως ημέρα Εθνικής Εορτής, πραγματοποιήθηκε από την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας στις 24 Οκτωβρίου 1944, αμέσως μετά την Απελευθέρωση της Αθήνας. 

H 1η παρέλαση θα πραγματοποιηθεί στις 28 Οκτωβρίου 1944 στην απελευθερωμένη Αθήνα (ακόμα δεν είχε απελευθερωθεί όλη η χώρα, λχ η Θεσσαλονίκη απελευθερώθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1944 από τμήματα του ΕΛΑΣ που θα εισέλθουν στην πόλη) ενώπιον της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας,  στρατιωτικών ηγετών των αντιστασιακών οργανώσεων και του ελληνικού στρατού Μέσης Ανατολής, εκπροσώπων ξένων στρατιωτικών αποστολών, με τη μαζική συμμετοχή  του ελληνικού λαού.  

Η ουσιαστική της καθιέρωση είχε ήδη πραγματοποιηθεί στη συνείδηση και στις αντιστασιακές πράξεις του ελληνικού λαού στα χρόνια της Κατοχής.

Στις 28 Οκτωβρίου 1941 θα είναι η πρώτη δημόσια εμφάνιση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου, του ΕΑΜ, της μαζικότερης αντιστασιακής οργάνωσης στην Ελλάδα και μιας από τις μεγαλύτερες αντιστασιακές οργανώσεις στην Ευρώπη.  

Θα χρειαστεί να περάσουν τέσσερις (4) σχεδόν δεκαετίες για να ξαναπαρελάσουν εκπρόσωποι αντιστασιακών οργανώσεων, καθώς η Εθνική Αντίσταση θα αναγνωριστεί το 1982 με τον ν. 1285.  

🇬🇷 "ΕΚΚΛΗΣΗ" 1940

🇬🇷 "ΕΚΚΛΗΣΗ" 1940

🥀"... Οι Έλληνες δώσαμε στην ιταμή... αξίωση της φασιστικής βίας την απάντηση που επέβαλαν τριών χιλιάδων ετών παραδόσεις, χαραγμένες βαθειά στην ψυχή μας, άλλα και γραμμένες στην τελευταία γωνιά της ιερής μας γης με το αίμα των μεγαλύτερον ηρώων της ανθρώπινης ιστορίας...

 έχομε το αίσθημα, ότι δεν υπερασπιζόμαστε δική μας μόνο υπόθεση: 

ότι αγωνιζόμαστε για τη σωτηρία όλων εκείνων των αξιών, που αποτελούν τον πνευματικό και ηθικό πολιτισμό, την πολίτη παρακαταθήκη, που κληροδότησαν συνανθρωπότητα οι δοξασμένοι μας πρόγονοι... 

Ζητούμε την εισφορά των ψυχών, την επανάσταση των συνειδήσεων... Την ενέργεια για έναν καινούργιο πνευματικό Μαραθώνα, πού θα απααλλάξει τα δυναστευόμενα έθνη από τη φοβέρα της πιο μαύρης σκλαβιάς, πού είδε ποτέ ο κόσμος..."

📎"Έκκληση" που υπογράφουν κορυφαίοι εκπρόσωποι των γραμμάτων, της τέχνης, και της επιστήμης, ανάμεσά τους και οι μεγάληλοι ποιητές Κωστής Παλαμάς και Άγγελος Σικελιανός.

  🇬🇷"ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ" 1940

🥀"... Η μάχη της Ελλάδος είναι μία μάχη παγκόσμια.  Ο ελληνικός στρατός είναι σήμερα μία προφυλακή των εθνών στον αγώνα τους εναντίον της καινούργιας μορφής της σκλαβιάς... 

...για την πατρίδα, για την πατρίδα έγιναν όλα αυτά...

ΤΑ ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΑ 'Η ΑΡΑΒΑΝΙΤΟΧΩΡΙΑ της Βοιωτίας επιτηρούνται και προστατεύονται από το 34ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ.

Τη νύχτα της 15ης Oκτωβρίου 1943 μια δύναμη περίπου εκατόν είκοσι Γερμανών από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας, με οδηγό κάποιον σύγχρονο Εφιάλτη, κατορθώνει περνώντας από δύσβατα μονοπάτια, να βρεθεί πίσω από τη γραμμή των ανταρτών και βαδίζει εναντίον του χωριού Πύλη.

Oι αντάρτες αιφνιδιάζονται. Χάνουν πολύτιμο χρόνο, νομίζοντας ότι πρόκειται για ευρύτερο σχέδιο περικύκλωσης.

Ώσπου να φτάσουν στο απειλούμενο χωριό, αναλαμβάνουν την άμυνα της Πύλης οι χωρικοί. Με ό,τι όπλο έχει ο καθένας και φυσικό ηγέτη τον τσοπάνο Στέφανο Μαλιάτση, ταμπουρώνονται μπροστά από τα πρώτα σπίτια του χωριού.

Προς το ξημέρωμα διακρίνουν τους Γερμανούς να ανηφορίζουν, αλλά βλέπουν και κάτι που τους παγώνει.

Μπροστά τους, σαν ασπίδα, οι «γενναίοι» στρατιώτες του Γ΄ Ράιχ κρατάνε τρία μικρά παιδιά. Το ένα είναι ο γιος του Στέφανου Μαλιάτση.

Κανένας Πυλιώτης δεν διανοείται να κάνει την αρχή. Όλοι περιμένουν την αντίδραση του πατέρα. Oι Γερμανοί όλο και πλησιάζουν.

Το μεγάλο «Μπλόκο» της Κοκκινιάς 17 Αυγούστου 1944.

«Πρώτη στο μόχτο στον αγώνα
και στη θυσία η γειτονιά.
Η Καλογρέζα, η Δραπετσώνα,
Η ματωμένη Κοκκινιά».

Σ. Μαυροειδή - Παπαδάκη

Δεν έχει ακόμη χαράξει κι η Κοκκινιά πολιορκείται από γερμανικά στρατεύματα κι από τις ορδές των γερμανοτσολιάδων. Μέσα σε λίγα λεπτά μπλοκαρίστηκαν όλα τα περάσματα που οδηγούσαν προς τον Πειραιά, το Κερατσίνι και το Αιγάλεω, οι δίοδοι δηλαδή απ' όπου θα μπορούσε να διαφύγει κανείς ξεγλιστρώντας στις γύρω περιοχές. Το γεγονός αυτό φανέρωνε πως όλα γίνονταν βάσει ενός στρατιωτικού σχεδίου καλά μελετημένου. Μάλιστα οι εισβολείς - που οι μαρτυρίες τούς υπολογίζουν σε 2.500-4.000 άνδρες (Γερμανοί, μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας και το μηχανοκίνητο τμήμα της Αστυνομίας Πόλεων υπό τον περιβόητο αστυνομικό διευθυντή Νίκο Μπουραντά. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην επιχείρηση είχε ο αρχηγός των Ταγμάτων Ασφαλείας, συνταγματάρχης Ιωάννης Πλυτζανόπουλος). Είχαν τόσο πολύ καλά οργανώσει την επιχείρηση που είχαν φέρει μαζί τους ελαφρά μηχανοκίνητα, ακόμη κι ένα μικρό κανόνι2.

Σε λίγο ακούστηκαν τα χωνιά, μόνο που αυτή τα φορά δεν τα κρατούσαν χέρια ΕΠΟΝιτών, αλλά ταγματασφαλιτών:

«Προσοχή - Προσοχή! Σας μιλάνε τα Τάγματα Ασφαλείας. Ολοι οι άνδρες από 14 χρονών και πάνω να πάνε στην πλατεία της Οσίας Ξένης για έλεγχο ταυτοτήτων. Οσοι πιαστούν στα σπίτια τους θα τουφεκίζονται επί τόπου»3.

Δε συμμορφώνονται όλοι στο κάλεσμα. Αρκετοί είναι αυτοί που κρύβονται στις σκεπές των σπιτιών, στις ταράτσες, στα υπόγεια, σε πηγάδια κι όπου αλλού ήταν δυνατό. Αλλοι με χίλιες προφυλάξεις προσπαθούν να βρουν κενά στο Μπλόκο και να διαφύγουν στις γύρω συνοικίες. Οταν όμως ανατέλλει ο ήλιος βρίσκει στην πλατεία και στους γύρω δρόμους συγκεντρωμένους γύρω στα 25.000 άτομα κι ανάμεσά τους πάρα πολλούς ΕΑΜίτες αγωνιστές και αγωνίστριες.

Οι θυσίες του ελληνικού λαού στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Για το πώς εκτίμησαν οι Σύμμαχοί μας τις ανείπωτες θυσίες του ελληνικού λαού στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η αφήγηση του Οδυσσέα Ελύτη τα λέει όλα: 

«Όσο κι αν μπορεί να φανεί παράξενο, την αρχική αφορμή να γράψω το ποίημα μου [το Άξιον Εστί] την έδωσε η διαμονή μου στην Ευρώπη τα χρόνια του ’48 με ’51. Ηταν τα φοβερά χρόνια όπου όλα τα δεινά μαζί – πόλεμος, κατοχή, κίνημα, εμφύλιος – δεν είχανε αφήσει πέτρα πάνω στη πέτρα. Θυμάμαι την μέρα που κατέβαινα να μπω στο αεροπλάνο, ένα τσούρμο παιδιά που παίζανε σε ένα ανοιχτό οικόπεδο. Το αυτοκίνητό μας αναγκάστηκε να σταματήσει για μια στιγμή και βάλθηκα να τα παρατηρώ. Ητανε κυριολεκτικά μες τα κουρέλια. Χλωμά, βρώμικα, σκελετωμένα με γόνατα παραμορφωμένα, με ρουφηγμένα πρόσωπα. Τριγυρίζανε μέσα στις τσουκνίδες του οικοπέδου ανάμεσα σε τρύπιες λεκάνες και σωρούς σκουπιδιών. Αυτή ήταν η τελευταία εικόνα που έπαιρνα από την Ελλάδα. Και αυτή, σκεπτόμουνα, ήταν η μοίρα του Γένους που ακολούθησε το δρόμο της Αρετής και πάλαιψε αιώνες για να υπάρξει. Πριν περάσουν 24 ώρες περιδιάβαζα στο Ουσί της Λωζάννης, στο μικρό δάσος πλάι στη λίμνη. Και ξαφνικά άκουσα καλπασμούς και χαρούμενες φωνές. Ήταν τα Ελβετόπαιδα που έβγαιναν να κάνουν την καθημερινή τους ιππασία. Αυτά που από πέντε γενεές και πλέον, δεν ήξεραν τι θα πει αγώνας, πείνα, θυσία. Ροδοκόκκινα, γελαστά, ντυμένα σαν πριγκηπόπουλα, με συνοδούς που φορούσαν στολές με χρυσά κουμπιά, περάσανε από μπροστά μου και μ” άφησαν σε μια κατάσταση που ξεπερνούσε την αγανάκτηση.

Στον τοίχο της Καισαριανής κάποιοι θέλουν να εκτελέσουν και την ιστορία μας. - Νίκος Παπαδάτος

Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή από τους Γερμανούς, ανήκουν πλέον στο ελληνικό κράτος και αποτελούν ένα επίσημο ιστορικό ντοκουμέντο. Παρόλα αυτά η προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας ,δυστυχώς όχι μόνο από τους Γερμανούς που είναι οι θύτες αλλά και από κάποιους στο εσωτερικό της χώρας συνεχίζεται με επιμονή.

Ο κ. Νίκος Παπαδάτος , ιστορικός , διδάκτωρ Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, μιλά για το ιστορικό γεγονός που αποτυπώνουν οι φωτογραφίες, επισημαίνοντας πρώτα απ’ όλα τις καλοδουλεμένες προσπάθειες των Γερμανών να μας πείσουν ότι «έχουμε κοινές μνήμες απέναντι στον ολοκληρωτισμό»! Αυτό δήλωσε πριν μερικές μέρες ο Γερμανός πρέσβης και ο κ. Παπαδάτος εξηγεί το παράδοξο της τοποθέτησης του και υπενθυμίζει σε όσους θέλουν να ξεχάσουμε ,ποια είναι η πραγματική ιστορία.

Ο κ. Παπαδάτος συγγραφέας σημαντικών βιβλίων για την ιστορική περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και όσων ακολούθησαν στην Ελλάδα, επισημαίνει τον κίνδυνο οι δόλιοι αναθεωρητές της ιστορίας μας να κατορθώσουν αν σβήσουν ή να ξαναγράψουν σημαντικά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας μας.

Η ταπείνωση των Γερμανών πριν από 83 χρόνια

6/03/2026 

Του Γιώργου Χατζηδημητρίου

Μια μέρα σαν και σήμερα πριν από 83 χρόνια, στις 5 Μαρτίου 1943, ο αγωνιζόμενος λαός της Αθήνας έδινε στους δρόμους της πρωτεύουσας μία από τις ηρωικότερες μάχες ενάντια στους ναζί κατακτητές, που σκόπευαν να επιστρατεύσουν Έλληνες εργάτες για τα εργοστάσιά τους στη Γερμανία.

Ο μεγάλος αντιφασιστικός αγώνας των λαών μαινόταν σε όλα τα μέτωπα, η αυγή όμως άρχιζε δειλά να ροδοχαράζει. Μόλις τον προηγούμενο μήνα η ναζιστική ορμή είχε τσακιστεί στο Στάλινγκραντ με τη συνθηκολόγηση της 6ης γερμανικής στρατιάς, έπειτα από μια τιτάνια μάχη που κράτησε μήνες και κόστισε 2.000.000 νεκρούς και τραυματίες.

Στην Ελλάδα η ανατίναξη στον Γοργοπόταμο αντήχησε σε όλη τη χώρα και ήδη από τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου πολλές περιοχές ξεσηκώνονταν άφοβα ενάντια στον κατακτητή και στο κατοχικό κράτος. Η Αθήνα έβραζε. Στις 23 Φεβρουαρίου μία νέα οργάνωση Αντίστασης, η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νεολαίας (ΕΠΟΝ), πυρπολούσε τα όνειρα των φλογερών νιάτων της πατρίδας για ελευθερία.

Δ. Κωνσταντακόπουλος:Οι μαυραγορίτες και οι δοσίλογοι είναι ακόμη εδώ.

Η συνέντευξη της ιστορικού Βασιλικής Λάζου στο militaire channel για τα γεγονότα του Δεκεμβριανά του 1944, προκάλεσε «ζωηρή» συζήτηση. Αναφερόμαστε σε όλες τις απόψεις που εκφράστηκαν καλοπροαίρετα και με επιχειρήματα. Πολλά τα ερωτήματα που θέτουν οι πολίτες, για τα γεγονότα του Δεκέμβρη του 1944. Η συζήτηση και οι προβληματισμοί προφανώς επεκτείνονται και σε όσα τραγικά ακολούθησαν.

Στο στούντιο του militaire channel ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος, δίνει συνέχεια στη συζήτηση για ένα από τα «δύσκολα» ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν την χώρα. Όπως πάντα η ανάλυση του χωρίς «στρογγυλέματα».
«Υπάρχει μια κόκκινη γραμμή που συνδέει, τον Μαυροκορδάτο, τους Μαυρομιχαλαίους που δολοφόνησαν τον Καποδίστρια, αυτούς που αποκεφάλισαν τον αρχηγό του ΕΛΑΣ, αυτούς που πρόδωσαν την Κύπρο…Αυτοί εξασφάλισαν ότι η Ελλάδα θα είναι αποικία στην αρχή των Εγγλέζων και μετά των Αμερικανών…Στο κοινωνικό πεδίο περάσαμε στους κοτζαμπάσηδες, στους μαυραγορίτες και τους δωσίλογους που είναι σήμερα η ιθύνουσα οικονομική τάξη», λέει ο κ.Κωνσταντακόπουλος.

- Μια μέρα σαν τη σημερινή, στις 16 Φλεβάρη 1942, κυκλοφόρησε πλατιά η Ιδρυτική Προκήρυξη του ΕΛΑΣ. -

Απο Προκόπη Σαμαρτζή

Η παραπάνω φωτογραφία τραβήχτηκε πριν από περίπου ογδόντα δύο χρόνια στη Βίνιανη. Απαθανατίζει τη στιγμή που ένας φουστανελοφόρος γέροντας μιλάει σε ομάδα ανταρτών και πολιτών. Είναι ο 70χρονος γερο-Τσεκούρας, ο γηραιότερος αντάρτης του ΕΛΑΣ.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Νίκος Καρβέλης και καταγόταν από το Καπνοχώρι Φθιώτιδας. Ο γερο-Τσεκούρας πήρε την απόφαση να βγει στο κλαρί και να γίνει αντάρτης όταν οι Ιταλοί εκτέλεσαν τους γαμπρούς του, έπειτα από προδοσία Ελλήνων συνεργατών. Όπως έλεγε ο ίδιος: «Δυο φαμελιές μου χάλασαν οι κερατάδες… Όταν τους φτάσω τους 100, τότε θα γυρίσω κι εγώ στο σπίτι μου».

Όταν συνάντησε τον Άρη Βελουχιώτη, του ζήτησε να μπει στις αντιστασιακές ομάδες του Παρνασσού. Δεν έγινε εξαρχής αποδεκτός, αλλά επέμεινε. Τότε ο Άρης τον ρώτησε πώς θα άντεχε να συμβαδίζει με τους νεότερους αντάρτες στις πορείες και εκείνος απάντησε: «Πάρτε με μαζί σας, Καπετάνιε, κι αν δείτε πως δεν αντέχω, διώξτε με». 

Το πείσμα, η αποφασιστικότητα και το πάθος για τον αγώνα του γέροντα έκαναν τον Βελουχιώτη όχι μόνο να αλλάξει γνώμη αλλά τον κρατήσει κοντά του και να τον κάνει σημαιοφόρο των μαυροσκούφηδων.

Ο παπα-Ανυπόμονος (πατέρας Γερμανός), ιερέας που εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ και συγκαταλεγόταν στους πιο αφοσιωμένους συντρόφους του Άρη, έγραψε στα απομνημονεύματά του για τον γερο-Τσεκούρα:

«Πρώτη φορά αντίκριζα τόσους αντάρτες συγκεντρωμένους, ντυμένους ο καθένας διαφορετικά: άλλος με φουστανέλα, άλλος με ντουλαμά, άλλος με ιταλική, γερμανική ή αγγλική στολή, ένα πραγματικό μωσαϊκό ενδυμασιών και οπλισμού.

Η συλλογική ευθύνη ως τρομοκρατικό μέτρο των κατακτητών

Των 62 μαρτύρων

ISTOCK

EΛΕΝΗ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ

04 Νοεμβρίου 2025 

Η είσοδος της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έγινε στις 28 Οκτωβρίου 1940 με την ιταλική εισβολή, την οποία απέκρουσε με επιτυχία ο ελληνικός στρατός. Ακολούθησε η γερμανική επίθεση μέσω Βαλκανίων στις 6 Απριλίου 1941 και η κατάληψη της Αθήνας στις 27 Απριλίου. Η πλήρης κατοχή ολοκληρώθηκε με την εισβολή στην Κρήτη στις 20 Μαΐου, όπου οι Κρητικοί πρόβαλαν σθεναρή αντίσταση, γεγονός που οδήγησε σε μαζικές γερμανικές εκτελέσεις αμάχων όπως στον Κάνδανο και το Κοντομάρι.


Η ιδεολογία των ναζί Γερμανών επέβαλε την τιμωρία των αμάχων για όποια αντιστασιακή δράση υπήρχε εναντίον τους. Αυτή τη μέθοδο, των αντιποίνων, την εφάρμοσαν σε όλη την κατεχόμενη Ελλάδα. Με σκοπό την τρομοκράτηση του λαού και την υποταγή του προχωρούσαν σε εκτελέσεις πολιτών ώστε να μην βρίσκει και έρισμα η ένοπλη αντίσταση εναντίον τους.

Εντός αυτού του πλαισίου αντίποινων και εκφοβισμού, οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής προχώρησαν στην εκτέλεση 62 πολιτών του Ηρακλείου το 1942. Ξεκίνησαν με τις πρώτες 12 εκτελέσεις ως αντίποινα της απόπειρας εκτέλεσης του Διοικητή Χωροφυλακής Ιωάννου Πωλιουδάκη και τον φόνο του Προέδρου της Κοινότητας της Αγίας Βαρβάρας Μιχάλη Χουστουλάκη.


Η εντολή ήταν οι 12 που θα εκτελούνταν να ήταν σημαίνονται πρόσωπα της περιοχής ώστε να τρομοκρατηθεί ο λαός και να πάψει η αντιστασιακή δράση.

Επιλέχθηκαν προς εκτέλεση οι παρακάτω:

1.Μηνάς Γεωργ. Γεωργιάδης, Δήμαρχος Ηρακλείου από το 1934 έως το 1940.

2. Τίτος Γεωργ. Γεωργιάδης, Δικηγόρος – Πολιτευτής τέως Γενικός Διοικητής Κρήτης.

Έλληνες δοσίλογοι και φιλοναζιστές που έδρασαν την περίοδο της κατοχής: Λίστα ατόμων και οργανώσεων

Ο Ι.Ράλλης ενθαρρύνει μικτό απόσπασμα απο αξιωματικούς της ειδικής ασφάλειας και ταγματασφαλίτες πριν απο επιχειρήσεις “επιβολής του Κράτους και του Νόμου” κατά της αντίστασης.

Έλληνες δοσίλογοι και φιλοναζιστές. Λίστα ατόμων και οργανώσεων

Παραθέτουμε μια λίστα με Έλληνες δοσίλογους, γερμανόφιλους και φιλοναζιστές που έδρασαν στην περίοδο της κατοχής. Για να μπορέσουμε να τη φτιάξουμε, χρειαστήκαμε αρκετό χρόνο και ψάξαμε σε διάφορα ιστορικά βιβλία, ώστε να διασταυρώσουμε τις πληροφορίες που συγκεντρώσαμε. Η συγκεκριμένη λίστα δοσιλόγων αποτελείται από άτομα και από οργανώσεις. Δεν είναι πλήρης και δεν θα μπορούσε να είναι……Επικεντρώσαμε την προσοχή μας κυρίως σε άτομα που συνεργάστηκαν με τους κατακτητές σε στρατιωτικό και σε πολιτικό επίπεδο. Δεν δώσαμε μεγάλη έμφαση στους οικονομικούς δοσίλογους.

Για να διαβάσετε ολόκληρη την ανάρτηση ΕΔΩ... Ή ΚΛΙΚ στην εικόνα 

Η Απελευθέρωση της πόλης της Καλαμάτας από τους Γερμανούς- 1944

Η Απελευθέρωση της πόλης της Καλαμάτας από τους Γερμανούς - 1944

Του Ηλία Μπιτσάνη

Η ανάρτηση για την απελευθέρωση της Καλαμάτας από τους ταγματασφαλίτες συνεργάτες των Γερμανών, συγκέντρωσε το ενδιαφέρον αλλά και επιθέσεις. Και δεν αναφέρομαι στα ορατά σχόλια που εκφράζουν διαφωνίες και επιχειρούν διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας, ακόμη και όταν διατυπώνονται με δόσεις «εξυπνακιδισμού». Αναφέρομαι σε χυδαία ακροδεξιά σχόλια διαφόρων (ακόμη και γνωστών χρυσαυγιτών) που βγήκαν από τις τρύπες τους τα οποία διαγράφτηκαν και μπλοκαρίστηκαν. Σε συνδυασμό με άλλες επιθέσεις «εγχώριων» πρωταγωνιστών του ακροδεξιού θιάσου, θεωρώ ότι πλέον στο έδαφος που καλλιεργεί η κυβέρνηση στρώνοντας το χαλί σε πάσης φύσεως «νοσταλγούς», υπάρχει μια γενικευμένη «έφοδος» που δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Ούτε από εκείνους που διαφωνούν μαζί μου αλλά δεν θα ήθελαν να επικρατήσει ο μισανθρωπισμός.

Ως εκ τούτου ο ακροδεξιός «αναθεωρητισμός» της ιστορίας χρειάζεται απαντήσεις με στοιχεία τα οποία μάλιστα είναι και συντριπτικά.

*

Πάμε λοιπόν να δούμε πως φτάσαμε στην απελευθέρωση της πόλης, ποίοι πολεμούσαν τους Γερμανούς και ποίοι ήταν μαζί τους. Το καλοκαίρι του 1944 οργανώθηκε η μεγαλύτερη εκκαθαριστική επιχείρηση στην Πελοπόννησο, όταν Γερμανοί και ταγματασφαλίτες «σάρωσαν» τον Ταΰγετο και τον Πάρνωνα με την επιχειρηση «Οχια». Στις αρχές Ιουνίου έφτασαν από την υπόλοιπη Ελλάδα στη Μεγαλόπολη τμήματα του αστυνομικού συντάγματος ορεινών καταδρομέων 18 των SS. Με αυτά τα τμήματα ο Σιμάνα σκόπευε όπως έλεγε να «ειρηνεύσει» την Πελοπόννησο «μέσα σε δύο μήνες». ΟΙ μονάδες τάχθηκαν υπό τις διαταγές του Λε Σουίρ και ξεκίνησαν από τις 10 Ιουνίου μαζί με τους ταγματασφαλίτες την επιχείρηση.

Ο Χέρμαν Φρανκ Μάγερ που δίνει αυτές τις πληροφορίες αναφέρει: «Οπωψς και σε όλες τις προηγούμενες επιχειρήσεις, δεν κατάφεραν ούτε οι μονάδες των SS να αναγκάσουν τον εχθρό να πολεμήσει κατά μέτωπο στη δύσβατη οροσειρά του Πάρνωνα με τις αναρίθμητες κορυφές και τις κρυψώνες της. Αν και “καταλήφθηκε η μια κορυφή μετά την άλλη και και οι μετακινήσεις γίνονταν με μεγάλη ταχύτητα”, όπως σημείωσε ο συνταγματάρχης Χέρμαν Φραντς που είχε οργανώσει το σταθμό διοίκησης μαζί με τον Παπαδόγκωνα στη Σελλασίαμ στους δυτικούς πρόποδες της οροσειράς του Πάρνωνα, όταν οι μονάδες έφτασαν στην ανατολική πλευρά της οροσειράς “δεν υπήρχε κι εδώ ίχνος του εχθρού”. Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε στις 20 Ιουνίου και σύμφωνα με τον Μάγερ οι Γερμανοί είχαν 2 νεκρούς και 5 τραυματίες, ενώ σκοτώθηκαν 72 Ελληνες και αιχμαλωτίστηκαν 63. Οι μονάδες των SS έφυγαν από την περιοχή στις 7 Ιουλίου.

Την ίδια περίοδο οργανώθηκαν οι επιχειρήσεις «Καλιακούδα» στο Μελιγαλά, «Κορυδαλλός» στο Αίγιο και «Λυγξ» στο δρόμο από Κόρινθο προς Αργος.

"Αγοραπωλησίες ακινήτων 1941-1944 Οι «χρυσές» ευκαιρίες της Κατοχής"

Την Παρασκευή 11 Απριλίου 2025 στο πλαίσιο του κύκλου δωρεάν μαθημάτων με γενικό τίτλο "Η Ελλάδα στη δεκαετία 1940-1950: Ένα έθνος σε κρίση" που διοργανώνει η Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων Cine Δράση, πραγματοποιήθηκε το 6ο Μάθημα Ιστορίας με τίτλο "Αγοραπωλησίες ακινήτων 1941-1944 Οι «χρυσές» ευκαιρίες της Κατοχής"

Ο ομότιμος καθηγητής Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο κ. Προκόπης Παπαστράτης μαζί με τον ιστορικό Παναγιώτη Σάμιο, ασχολήθηκαν με τις αγοραπωλησίες ακινήτων που έγιναν κατά τη διάρκεια της Κατοχής.

 Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται αναλυτικά για τις πηγές του πλουτισμού των οικονομικών δοσιλόγων, αποκαλύπτεται το μέγεθος και η έκταση της υφαρπαγής των περιουσιών τη περίοδο αυτή.

 Περίπου 350.000 ακίνητα, κόποι μιας ζωής, άλλαξαν χέρια κάτω από συνθήκες εξαθλίωσης, πείνας, λιμού και εκβιασμών κυριολεκτικά για ένα κομμάτι ψωμί, λίγα δράμια λάδι και μερικές χούφτες σταφίδες. Μετά την απελευθέρωση οι κατοχικές αγοραπωλησίες αποτέλεσαν ακανθώδες ζήτημα και περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο το αντιμετώπισαν οι κυβερνήσεις Λαϊκών-Φιλελευθέρων. Οι υποσχέσεις για επιστροφή των ακινήτων, η οργάνωση των πωλητών αλλά και των αγοραστών σε ομοσπονδίες για τη διεκδίκηση των σπιτιών, οι νομοθετικές προσπάθειες μετά το 1946, ο τελικός συμβιβασμός το 1949, ο δικαστικός αγώνας, οι περιπέτειες των αγωγών και οι αποφάσεις του Πρωτοδικείου Αθηνών.

Το μεγάλο μπλόκο στην Καλαμάτα

Του Ηλία Μπιτσάνη

Οι άρχοντες στρογγυλοκάθονται στις πολυθρόνες τους και περιφρονούν την ιστορία. Εκεί που είναι τα γραφεία τους, πριν από 82 χρόνια η Καλαμάτα έζησε μια από τις πιο δραματικές στιγμές της γερμανικής κατοχής. Χιλιάδες άνθρωποι συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο γήπεδο του "Απολλωνα" (σημερινό δημαρχείο) και στην πλατεία Αγίας Τριάδας (πλατεία Ομήρων αλλά στα... αζήτητα). Πολλοί κατέληξαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, και οι περισσότεροι δεν γύρισαν ποτέ. Χρόνια τώρα επισημαίνω την ανάγκη να τιμά η πόλη τη μνήμη αυτών των ανθρώπων. Εις μάτην όμως. Τώρα θα μου πείτε στη λογική των “ευτυχισμένων της εξουσίας” δεν έχουν θέση τέτοια γεγονότα, μαύρα μεσάνυχτα έχουν οι περισσότεροι για την ιστορία του τόπου, μόνο την… αναπαράσταση θυμούνται γιατί εκεί συνωστίζονται οι ψηφοφόροι. Είχα την ελπίδα ελπίδα ότι κάποιοι θα αντιλαμβάνονταν ότι το ελάχιστο που θα είχαν να κάνουν θα ήταν μια λιτή τελετή μνήμης και η τοποθέτηση μιας στήλης που θα θυμίζει το γεγονός στην είσοδο του σημερινού δημαρχείου. Η προσδοκία διαψεύστηκε πανηγυρικά και πάλι, ως εκ τούτου χρειάζεται να επανέλθω για να θυμίσω γεγονότα αλλά και την ανάγκη η πόλη να ξυπνήσει από τον “ιστορικό λήθαργο”.

Ας δούμε όμως τα γεγονότα στη μνήμη των πατριωτών που έπεσαν θύματα της φασιστικής βαρβαρότητας...

***

.

Η “μικρή εικόνα” είναι αυτή της Καλαμάτας:

Το φθινόπωρο του 1943 οι δυνάμεις της αντίστασης έχουν ενισχυθεί και χτυπούν μέσα στις πόλεις. Στόχος τους μεταξύ των άλλων και αξιωματικοί της Χωροφυλακής που θεωρούν ότι σχετίζονται με τις δυνάμεις κατοχής. Ανδρες της ΟΠΛΑ χτυπούν μέσα στην Καλαμάτα στις 12 Σεπτεμβρίου και σκοτώνουν το μοίραρχο Ιωάννη Γιαλουράκο, ένα αμφιλεγόμενο πρόσωπο, φανατικός διώκτης των απεργών στο μεσοπόλεμο, στο αντιφασιστικό-δημοκρατικό μέτωπο αργότερα, στη “Μεγάλη Ελλάδα του Γ. Βεντήρη στην κατοχή. Ένα μήνα αργότερα, στις 13 Οκτωβρίου, σε νέο χτύπημα πέφτει νεκρός ο διοικητής Χωροφυλακής μοίραρχος Σωτήρης Κατής αλλά το ΕΑΜ καταγγέλει πως είναι έργο της Γκεστάπο. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στην κηδεία του παραβρέθηκε «κρυφά» αντιπροσωπεία του ΕΑΜ όπως μου έχουν εκμυστηρευτεί από την οικογένειά του.

Κοκκινιά. Πέμπτη 17 Αυγούστου 1944.

Άλλες αναρτήσεις από τον Γερομοριά από την μάχη της Κοκκινιάς ΕΔΩ...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

"Και σαν πέρασε της Παναγιάς η μέρα, δεύτερο ξημέρωμα, 17 του τρυγητή, σκύλα μέρα, δίσεχτη μέρα, κατάρα στην κατάρα για μέρα, μέρα που δε σταμάταγε ο χρόνος, που δε ξεσκίζονταν τα φύλλα του μερολογιού, μέρα που μάζωξαν στην εκκλησιά τα παλικάρια και πλημμύρισε η χώρα αίματα και έσκουζε για χρόνια ο ουρανός από τον καημό του, που κάρφωσε στα στήθια του Χριστού το τελευταίο καρφί ο Ισκαριώτης…"

 (αφήγηση Μάνος Κατράκης)

Κοκκινιά. 

Πέμπτη 17 Αυγούστου 1944.

Κοντά στις 2:30 το πρωί ξεκινά το δράμα της ομαδικής σφαγής που θα ακολουθήσει όταν ανέβει ο ήλιος ψηλά.

Δεκάδες γερμανικά καμιόνια περικυκλώνουν τις γύρω περιοχές που περικλείουν την Κοκκινιά, από Κορυδαλλό, Αιγάλεω, Δαφνί και Ρέντη μέχρι Κερατσίνι, Φάληρο και Πειραιά, ο κλοιός σφίγγει. 

Μαζί με τους Ναζί κατακτητές καταφθάνει στην προσφυγούπολη του Πειραιά, τη «Μικρή Μόσχα», όπως είχαν βαπτίσει την Κοκκινιά, και το μηχανοκίνητο τμήμα του δοσίλογου Ν. Μπουραντά. 

Περί τους 3.000 βαριά οπλισμένους με πολυβόλα, όλμους, μυδράλια, ταχυβόλα, αυτόματα, Γερμανούς και Έλληνες ταγματασφαλίτες κυκλώνουν την πόλη που εκείνη την ώρα κοιμάται.

Ιστορικός περίπατος στην κατοχική Αθήνα

AP Photo

Η ιστορία της Κατοχής από την Ομόνοια μέχρι την Καισαριανή.

EΛΕΝΗ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ

Η περίοδος της Κατοχής (1941–1944) άφησε ανεξίτηλα ίχνη στον αστικό ιστό της Αθήνας. Σημεία, δρόμοι και κτίρια που σήμερα περνούν απαρατήρητα αποτέλεσαν σκηνικά δραματικών γεγονότων. Αν μιλούσαν τα κτίρια θα εξιστορούσαν λιμούς, εκτελέσεις, αντιστασιακές δράσεις και μαζικές κινητοποιήσεις. Ο ιστορικός περίπατος που ακολουθεί επιχειρεί να καταγράψει τις σημαντικότερες τοποθεσίες της πόλης, λειτουργώντας ως μια διαδρομή μνήμης στα χρόνια της Κατοχής. Από το κέντρο μέχρι τα προάστια, κάθε σημείο φέρει τη δική του ιστορία.

1. Πλατεία Ομονοίας

Η Πλατεία Ομονοίας AP PHOTO

Η Πλατεία Ομονοίας υπήρξε κομβικό σημείο στην Κατοχική Αθήνα, καθώς αποτελούσε το βασικό πέρασμα των κατοίκων και των κατακτητών. Στις 27 Απριλίου 1941, οι πρώτες γερμανικές μηχανοκίνητες μονάδες που εισήλθαν στην πόλη πέρασαν από την Ομόνοια κατευθυνόμενες προς το Σύνταγμα και την Ακρόπολη. Ο χώρος, ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, ήταν κέντρο συγκοινωνιών και αγοράς, γεγονός που εντάθηκε κατά τη διάρκεια της Κατοχής με την παρουσία Γερμανών, Ιταλών και μαυραγοριτών.

81 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ

81 χρόνια από την ημέρα εκείνη που μια ολόκληρη πόλη, τα Καλάβρυτα, βίωσαν τη βαναυσότητα και τη κτηνωδία του φασισμού, στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα που γνώρισε η ανθρωπότητα.

Στις 24 Δεκέμβρη του 1943, σε μία έκτακτη έκδοσή του, ο «Ριζοσπάστης», κάτω από τον τίτλο: «Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ» και υπέρτιτλο – ΟΙ ΟΥΝΝΟΙ ΚΟΛΥΜΠΑΝ ΣΤΟ ΑΙΜΑ», έγραφε:

«Στα Καλάβρυτα ξετυλίχτηκε μια φρικαλέα πράξη απ’ την πιο φοβερή τραγωδία που έζησε η Ελλάδα και ολόκληρη η Ευρώπη. Ορδές των Ούννων έκαναν επιδρομή και μπήκαν στα Καλάβρυτα που ο πληθυσμός είχε αδειάσει και αποσύρθηκε ολόκληρος στα βουνά. Οι άνανδροι Ούννοι, βαρβαρότεροι και απ’ τις άγριες φυλές της ζούγκλας, κάλεσαν τον πληθυσμό να ξαναγυρίσει στα Καλάβρυτα με την υπόσχεση ότι δεν είχε να πειραχτεί κανένας.

 Ο πληθυσμός ξαναγύρισε και τότε οι Ούννοι, οι προστάτες των Ράλληδων Ντερτιλήδων, ρίχτηκαν στην εξόντωση των αθώων και ανυπεράσπιστων ανθρώπων. Εκλεισαν όλα τα γυναικόπαιδα σε ένα σχολείο και έβαλαν φωτιά. Τυλιγμένες απ’ τις φλόγες οι γυναίκες πάλεβαν να σπάσουν τις πόρτες, ενώ έριχναν τα παιδιά όξω απ’ τα παράθυρα για να σωθούν. Εσπασαν τις πόρτες και μισοκαμένος και ξετρελαμένος αυτός ο κόσμος ρίχτηκε στους δρόμους οπότε αντιμετώπισε άλλο φρικτό θέαμα.

Μηχανή του χρόνου -Η εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα και η μάχη των οχυρυ

Η Μηχανή του Χρόνου - Η εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα και η μάχη των οχυρών