ΦΥΛΑΚΙΣΕΙΣ, ΕΞΟΡΙΕΣ, ΔΡΑΠΕΤΕΥΣΕΙΣ (Περίοδος 1945-1990 στο χωριό Σχωριάδες Πωγωνίου) του Αλκιβιάδη Νταλέ

ΦΥΛΑΚΙΣΕΙΣ, ΕΞΟΡΙΕΣ, ΔΡΑΠΕΤΕΥΣΕΙΣ

(Περίοδος 1945-1990 στο χωριό Σχωριάδες)

Πρόλογος

Το θέμα της πολιτικής δίωξης που υπέστη ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού του χωριού μας, αλλά και γενικότερα ο χώρος μας, θεωρώ πως μέχρι σήμερα δεν βρήκε την απαιτούμενη προβολή που θα του άξιζε σε σχέση με τις τεράστιες πολιτικοκοινωνικές διαστάσεις του και τις βαθιές τραυματικές πληγές που προκάλεσε. Ο σπουδαίος ιστορικός ερευνητής και μελετητής Σταύρος Ντάγιος, κατά καιρούς φέρνει στο φως της δημοσιότητας τρανταχτά στοιχεία που αφορούν το συγκεκριμένο θέμα στο χώρο του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου. 

Ο περίφημος συγγραφέας Τηλέμαχος Κώτσιας, στο πρόλογο του βιβλίου "Σινική μελάνη", με αντικείμενο το συγκεκριμένο θέμα, κάνει έκκληση να το διαβάσουν και οι Αριστεροί. Η ανύψωση της προτομής του Βασίλη Σαχίνη, ενός συμβόλου της πολιτικής και εθνικής δίωξης, με τη μέριμνα του δημοσιογράφου Γιώργου Μύτιλη, αντιμετωπίστηκε από τους πολιτικούς φορείς του τόπου μας και από ένα κομμάτι της κοινότητας μας, με μια αίσθηση δυσπιστίας και αδιαφορίας. Οι σποραδικές αναφορές και μνημονεύσεις για το συγκεκριμένο θέμα από τούς ίδιους τούς παθόντες αντιμετωπίζονται με μία απλή συμπόνια λες και δεν συνέβησαν στη διπλανή μας πόρτα. 35 χρόνια λοιπόν, από την πτώση ενός Δικτατορικού καθεστώτος, η ελευθερία σκέψης και ιδεών φαίνεται να μην έχει συνέλθει πλήρες από τη βαριά νάρκωση που προκάλεσε η ξέφρενη πρώην κομμουνιστική προπαγάνδα. Μια προπαγάνδα που με την κάλπικη λάμψη του ” σοσιαλιστικού παράδεισου”, προσπάθησε να κρατήσει αθέατη την άλλη όψη του νομίσματος, τη σκοτεινή ,του φόβου και του τρόμου, της βίας και του πόνου.

Πάντα βρισκόμουν στο δίλημμα: αξίζει ή όχι να μνημονεύσω γεγονότα που, εκτός των άλλων, προκαλούν και πολύ πόνο ψυχής; Πρέπει να σκαλίσω πληγές, ή να αφήσω τα πράματα στην αλησμονιά του χρόνου; Την τελική απόφαση να ασχοληθώ, την πήρα πριν από καιρό, φεύγοντας από μια συνάντηση με έναν από τους τελευταίους πρωταγωνιστές του όλου δράματος που έφυγε από τη ζωή πριν κάποιων χρόνων, τον πολύπαθο Αντώνη Βάγιο. Στάθηκε στο κατώφλι της πόρτας τού σπιτιού του και μου είπε :"Η θρησκεία μας διδάσκει μετάνοια, συγχώρεση και αγάπη. Το ασπάζομαι και το σεβάστηκα, και εγώ και όλοι αυτοί που φύγανε. Δεν μπορώ όμως, να ξεχάσω ”. Όλοι αυτή τη σεμνή και ταπεινή προσπάθεια, τη θεωρώ ένα μικρό κεράκι στη μνήμη όλων εκείνων, των δικών μας ανθρώπων που υπέστησαν τόσες αδικίες, κακουχίες και φύγανε με πολύ παράπονο. Γνώμονας μου, η ιστορία πρέπει να διδάσκεται όχι για να προκαλεί οργή και αναμόχλευση μίσους, αλλά για το μήνυμα: ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ.

Το Βορειοηπειρωτικό Τραύμα ως Ζωντανή Εμπειρία Μνήμης, Ταυτότητας και Ψυχισμού

Η παρέμβαση του Αντώνη Ανδρουλιδάκη

«Ούτε Εδώ Ούτε Εκεί;» – Το Βορειοηπειρωτικό Τραύμα ως Ζωντανή Εμπειρία Μνήμης, Ταυτότητας και Ψυχισμού

Κυρίες και κύριοι,

επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με μια φράση που δεν είναι θεωρία, δεν είναι ανάλυση – είναι βίωμα:

«Στην Αλβανία ήμουν Έλληνας. Στην Ελλάδα έγινα Αλβανός.»

Αυτή η φράση δεν περιγράφει απλώς μια εμπειρία. Περιγράφει μια ρωγμή. Μια ρωγμή ανάμεσα σε δύο κόσμους. Ανάμεσα σε δύο τρόπους να σε βλέπουν. Και, τελικά, ανάμεσα σε δύο τρόπους να βλέπεις κι εσύ τον ίδιο σου τον εαυτό. Και μέσα σε αυτή τη ρωγμή, γεννιέται κάτι βαθύτερο: το τραύμα.

1. Το τραύμα που δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν

Συχνά μιλάμε για το Βορειοηπειρωτικό ως ιστορία. Ως ένα κεφάλαιο που έκλεισε. Αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Το τραύμα δεν τελειώνει όταν τελειώνουν τα γεγονότα. Πολύ περισσότερο αν τα τραυματικά γεγονότα συνεχίζονται. Το τραύμα μετακινείται. Από την ιστορία στη μνήμη. Από τη μνήμη στην ταυτότητα. Και από την ταυτότητα… στον ψυχισμό.

1.1. Τι είναι το συλλογικό ιστορικό τραύμα

Σε αυτό το σημείο, ίσως χρειάζεται να ορίσουμε τι εννοούμε όταν μιλάμε για «συλλογικό ιστορικό τραύμα». Δεν μιλάμε απλώς για ένα τραυματικό γεγονός του παρελθόντος. Μιλάμε για κάτι πιο σύνθετο. Συλλογικό ιστορικό τραύμα είναι η εμπειρία κατά την οποία μια κοινότητα αισθάνεται ότι έχει πληγεί βαθιά - όχι μόνο υλικά, αλλά στον ίδιο τον πυρήνα της ταυτότητάς της - και αυτή η εμπειρία δεν μένει στο παρελθόν, αλλά μεταφέρεται και επηρεάζει τις επόμενες γενιές. Δεν είναι μόνο αυτό που συνέβη.

Είναι το πώς αυτό που συνέβη:

    Γίνεται ανάμνηση

    αφηγείται

    αποσιωπάται

    και, τελικά, ζει μέσα στους ανθρώπους

Είναι το τραύμα που γίνεται μνήμη. Η μνήμη που γίνεται ταυτότητα. Και η ταυτότητα που γίνεται τρόπος να βλέπεις τον κόσμο. Και ακριβώς έτσι πρέπει να δούμε και το Βορειοηπειρωτικό.

Β. Ήπειρος – ΝΑ ΞΑΝΑΓΡΑΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΟΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ

Παρέμβαση του Γιώργου Τασιόπουλου

Γεννήθηκα σε μια εποχή που αναζητούσε τους ήρωές της, που από μικρά παιδιά σαγηνευόμαστε από ηρωικές πράξεις αυτοθυσίας. Όλοι οι συνομήλικοί μου ήθελαν να μοιάσουν σε κάποιο ήρωα. Οι ήρωες υπήρχαν στα παραμύθια της γιαγιάς μας, στη μυθολογία του τόπου μας, στα βιβλία μας, στις γιορτές μας τοπικές και εθνικές, στα πρόσωπα των παππούδων μας που πολέμησαν για την πατρίδα, σε μια δυσκολη ζωή για την επιβίωση.

Στην εποχή μας όλα άλλαξαν. Η σχέση μας με τον ηρωισμό ατόνισε!

Το σύστημα της ακύρωσης, του αναθεωρητισμού προσπαθεί να εξαφανίσει τους ήρωες.

Θυμάστε το βιβλίο της Ρεπούση με τους Κλέφτες της Οθωμανοκρατίας στο βιβλίο να περιγράφονται με μικρό "κ" ή τους πρόσφυγες της Σμύρνης να συνωστίζονται στην προκυμαία για αναχώρηση;

Πόσο διαφορετική έγινε ως ιστορική εικόνα, ως ζωντανή ιστορία η εκτέλεση των πατριωτών στην Καισαριανή όταν δημοσιεύθηκαν οι φωτογραφίες των ηρώων - εκτελεσμένων να περπατούν αγέρωχοι για να αντιμετωπίσουν τους εκτελεστές Ναζί με υψωμένη τη γροθιά τους; Όταν μετά τη ανάρτηση των φωτογραφιών απέκτησαν πρόσωπο, μπήκε η λεζάντα του ονόματός τους κάτω από τη φωτογραφία, δημοσιεύθηκαν οι προσωπικές τους ιστορίες;

Έτσι και η ιστορία των χρόνων των διωγμών στη Β. Ήπειρο πρέπει να ξαναγραφτεί.

Να γραφτεί πρώτα η 'μεγάλη αφήγηση" από την αρχή, η ιστορία της Ηπείρου των αρχαίων, των μέσων χρόνων έως τις σιδερένιες φυλακές στα σκλαβωμένα χρόνια του προηγούμενου αιώνα, και μέχρι τα σημερινά θλιβερά γεγονότα.

Εισαγωγή στην 3η Διαβούλευση: ΔΕΝ ΞΕΧΝΟΥΜΕ

Γιώργος Κυριακού 

Το θέμα της φετινής μας Διαβούλευσης είναι πολύ δύσκολο. Τίθεται σχετικά αργά όχι όμως χωρίς ελπίδα. 35 χρόνια είναι πολλά για να το θυμόμαστε περιστασιακά όχι όμως μέγεθος χρόνου που θα μάς κάνει να ξεχάσουμε. ΔΕΝ ΞΕΧΝΟΥΜΕ. Η περίοδος της ολοκληρωτικής δικτατορίας Ενβέρ – Ραμίζ, εκτός της μεθόδου αρπαγής της υπεραξίας των εργαζομένων και των αγροτών και των διώξεων κατά πάντων διαφωνούντων, στιγματίστηκε:

- με τις εκτελέσεις,

- με δολοφονίες,

- με απαγωγές,

- με εξορίες,

- διακρίσεις κάθε λογής,

- με αρπαγή της ιδιωτικής, της κοινοτικής και της εκκλησιαστικής περιουσίας,

- με κάθε είδους ταπείνωση λόγω της εθνικής και θρησκευτικής ταυτότητας,

- με την κατάταξη ενός ποσοστού Ελλήνων στις ρατσιστικές μειονοτικές ζώνες.

Είτε το θέλουμε να το πιστέψουμε είτε όχι, την περίοδο εκείνη, η Ελληνική Κοινότητα στα χωριά της και στις πόλεις της δέχθηκε ισχυρό πλήγμα, ένα είδος εγχείρησης – λοβοτομής. Το πλήγμα έγινε ρήγμα ανάμεσα σε “συνεργάτες” του καθεστώτος και σε “εχθρούς του λαού”.

Η επίσημη αναγνώριση, από την Ελληνική Πολιτεία, του διαχρονικά διωκόμενου Ελληνισμού στην Αλβανία θα έπρεπε να έχει συντελεστεί. Να είναι ο νέος θεμελιακός λίθος για την επανέναρξη στης Βορειοηπειρωτικής Κοινότητας. Όχι να βρίσκεται ως ζητιάνος στην μητροπολιτική της πατρίδα για χαρτιά και μαύρη εργασία. Η Ελληνική Πολιτεία, η οποία κατέστη ο διαμεσολαβητικός μοχλός δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων στην Αλβανία μέσω της θέσης της στους διεθνείς οργανισμούς (ΕΟΚ - ΕΕ, ΝΑΤΟ, ΟΗΕ, ΔΑΣΕ – ΟΑΣΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης κ.λπ.) θα έπρεπε να ενισχύσει την συμφιλίωση – ομόνοια των Ελλήνων την οποία με ελλείψεις προσπάθησε η ομώνυμη οργάνωση Δημοκρατική Ένωση Εθνική Ελληνική Μειονότητα ΟΜΟΝΟΙΑ και αργότερα το ΚΕΑΔ ως πολιτική της προέκταση. Δεν υπήρξε από την επίσημη Ελληνική Πολιτεία – Μητροπολιτικό Κέντρο η οδηγία για έναν απολογισμό μέσα στην Βορειοηπειρωτική Κοινότητα ως βασική προϋπόθεση ένταξης στον εθνικό κορμό μαζί με όσους κι όσες δεκάδες χιλιάδες είχαν στερηθεί απόλυτα την εθνική τους ταυτότητα από τη λειτουργία των ρατσιστικών μειονοτικών ζωών. Έτσι δεν υπήρξε ούτε η μεταμέλεια – συγγνώμη και δεν υπήρξε η αποδοχή – συγχώρεση.

3η Διαβούλευση της πρωτοβουλίας ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ "οι Απ' Έδω"

Είναι πεταμένοι εδώ κάτω από τη δεσμοφόρα / καμιά πεντακοσαριά παντοτινά αγιάτρευτα μυαλά από την έμμονη ιδέα της απόδρασης / διάσπαρτα ναυάγια του χρόνου / να τα ξεβράζουν σα μερμύγκια κοπαδιαστά ανά τρεις βάρδιες / κάτι υπόγειες σκοτεινές τρύπες που τις ονομάζουν γαλαρίες… Κοιτάζω αυτόν τον άντρα και τρομάζω. Το πρόσωπό του σκιάζουν λέξεις τραγικές: Κοζάρα, Μαλίκι, Σπάτς, Μπαλς, Κιαφ Μπάρι, Μπουρέλι…

Φώτος Ν. Κυριαζάτης – Λαζατινός, 

ΩΡΕΣ ΤΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑΣ, (1987-1991) 

Στρατόπεδο εργασίας Κιαφ Μπάρι, “ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ”, Εκδόσεις Άπειρος Χώρα

Αύριο, στην 3η Διαβούλευση της πρωτοβουλίας ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ "οι Απ' Έδω", θα τεθεί το ζήτημα της Αναγνώρισης των Ανθρώπων που με κάθε τρόπο μαρτύρησαν από ένα απάνθρωπο ολοκληρωτικό καθεστώς. Ένα καθεστώς που πλιατσικολόγησε την υπεραξία των εργατών και των αγροτών στο όνομα ενός "παραδείσου" για αυτούς.

Δολοφονίες, απαγωγές, εκτελέσεις, αγνοούμενοι, πολύχρονες φυλακίσεις, εξορίες, διακρίσεις των "θιγμένων", βιασμοί, αρπαγή περιουσιών, απαγόρευση έκφρασης φρονημάτων...

Είναι ζήτημα οικουμενικό και πανανθρώπινο.

Για τη δικαιοσύνη και την αξιοπρέπεια που βαλλόταν, βάλλεται και θα συνεχίσει να βάλλεται σε όλον τον πλανήτη.

Για τη δημοκρατία, την ελευθερία και την ειρήνη στον κόσμο μας.

Αύριο στους Ποντίους μας, στη Νίκαια.

Γιώργος Κυριακού 

3η Πανελλήνια Διαβούλευση για το μέλλον της Βορείου Ηπείρου: 

ΔΙΚΑΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ

Φίλοι και φίλες από τη Βόρειο Ήπειρο, μέλη σωματείων, εκδόσεων, οργανώσεων και φορέων, απανταχού Συνέλληνες Γηγενείς - Απόδημοι και Φιλέλληνες,

Χριστός Ανέστη!

Σας προκαλούμε να συμμετέχετε ισότιμα στη 3η Πανελλήνια Ημερίδα - Διαβούλευση «για το μέλλον της Βορείου Ηπείρου». Το φετινό μας θέμα αφορά στην οργάνωση των προσπαθειών όλων μας για την επίσημη αναγνώριση εκ μέρους της Ελληνικής Πολιτείας, των αγώνων του διαχρονικά διωχθέντος Ελληνισμού στην Αλβανία.

Η απονομή “βραβείων” στις 6 Απριλίου 2006 σε πρώην πολιτικούς κρατούμενους (μυστικά και μακριά από τη δημοσιότητα) στην υπόγεια αίθουσα του Υπουργείου Εσωτερικών “Γιάννος Κρανιδιώτης”, αποτελεί παρωδία αναγνώρισης του αγώνα που έδωσε ο Ελληνισμός στην Αλβανία για τη διατήρηση της ταυτότητάς του. Ύστερα από τον 15ετή αγώνα που ξεκίνησε με την ίδρυση του σωματείου Ένωσις Εξόριστων και Φυλακισθέντων Βορειοηπειρωτών, το 1991, με παραστάσεις, με συγκεντρώσεις, με πορείες, με απεργίες πείνας, με φυλακίσεις μελών του στη δίκη της ΟΜΟΝΟΙΑΣ (1994 – 1995), αυτή η μεθόδευση απόκρυψης ενός αγώνα, αποτελεί ντροπιαστικό προηγούμενο.

Πάντα πολιορκημένοι, πάντα ελεύθεροι

Johann Lorenz II Rugendas (1775-1826), Η Έξοδος του Μεσολογγίου, 1826

Επιχρωματισμένη ακουατίντα, Μουσείο Μπενάκη

*

του ΚΩΣΤΑ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ

~.~

Μ Ε Ρ Ο Σ Α΄

Αν ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν αποτελεί το πρώτο μεγάλο ξέσπασμα του ελεύθερου πια νεοελληνικού πνεύματος, τραγούδι ζωής και πίστης στην ιδέα του ανυπότακτου ανθρώπου, επίτευγμα που χαρακτηρίστηκε δίκαια ως ο «πρώτος γνήσιος καρπός της Ελληνικής φαντασίας, ύστερα από αιώνες μαρασμού της» (Ιάκωβος Πολυλάς), η ύψιστη στιγμή της ποιητικής ιδιοφυίας του Διονυσίου Σολωμού είναι μια σύνθεση η οποία, ημιτελής φαινομενικά, συνιστά το τέλειο έργο της νεοελληνικής λογοτεχνίας. 

Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι είναι το κατ’ εξοχήν Ποίημα, αυτό στο οποίο αναδεικνύεται, σε όλο της το βάθος και με όλη της την καθαρότητα, η ουσιώδης, η τραγική αλήθεια του κόσμου: η Ελευθερία. Πέρα όμως από τα τυπικά αισθητικά κριτήρια του τραγικού, πέρα από τον αγώνα εναντίον της Ανάγκης, στο έργο αυτό φανερώνεται και η ελληνική ιδιοσυστασία, που αναγνωρίζει τις χαρές της ζωής, τη φύση, τον έρωτα, την αυταξία της βιωτής, αλλά και που συγχρόνως δεν διστάζει να θυσιάσει τα πάντα χάριν της Ελευθερίας, της θεμελιώδους μυστικής αρμονίας των πάντων. Μια ταπεινή πολιτεία, στο άκρο μιας λιμνοθάλασσας της Ρούμελης που ξανοίγεται στον Κορινθιακό και της τεναγώδους πεδιάδας μεταξύ Αρακύνθου και βουνών της Βαράσοβας, το Μεσολόγγι, όρισε η Μοίρα ως σκηνή αυτής της φανέρωσης. 

Ας παρακολουθήσουμε πώς υψώθηκε τούτο το μέγα επίτευγμα, πρώτα ως ιστορικό γεγονός (όπως το αποτύπωσε στα απομνημονεύματά του ένας πολεμιστής από την αδούλωτη Χιμάρα της Ηπείρου, ο Σπύρος Μίλιος) και κατόπιν, πώς ο πατέρας της νεοελληνικής ποίησης το απαθανάτισε με το ανυπέρβλητο οικοδόμημα των Ελεύθερων Πολιορκημένων.

*

Παράξενη η τύχη των πόλεων. Πενήντα χρόνια πριν, στα Ορλωφικά, το Μεσολόγγι, η πολιτεία που έμελλε να γίνει ιερή, είχε πυρποληθεί από τους Τουρκαλβανούς και παραμονές της Παλιγγενεσίας δεν είχε ακόμη καλά- καλά συνέλθει. Δεν αριθμούσε πάνω από 800 σπίτια και 4.000 κατοίκους. 

ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΩΤΟΚΥΡΙΑΖΑΤΗ ΛΑΖΑΤΙΝΟ - "ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΡΜΑΤΟΠΛΕΓΜΑΤΑ"

Του Γιώργου Κυριακού*

Στο προοίμιο για τον Φώτο, ο Μίλτος Σαχτούρης: 

Δεν έχω γράψει ποιήματα/ δεν έχω γράψει ποιήματα/ μόνο σταυρούς/ σε μνήματα καρφώνω.

Με το σφυρί ο Μανόλης Αναγνωστάκης: 

Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις/ Να μην τις παίρνει ο άνεμος.

Ο Νίκος Καρούζος πλησιάζει ακόμα πιο κοντά στις πληγές: 

Ποτέ στ’ αλήθεια δεν το ‘μαθα τι είναι τα ποιήματα./ Πολλοί τα βαλσαμώνουν ως μηνύματα./ Εγώ τα λέω ενθύμια φρίκης.

Και ο Άρης Αλεξάνδρου, μάς προειδοποιεί: 

Με τις λέξεις σου να είσαι πολύ προσεχτικός/όπως είσαι ακριβώς μ’ έναν βαριά τραυματισμένο που κουβαλάς στον ώμο./ Εκεί που προχωράς μέσα στη νύχτα μπορεί να τύχει να γλιστρήσεις στους κρατήρες των οβίδων/ μπορεί να τύχει να μπλεχτείς στα συρματοπλέγματα.

Όμως εγώ θα σας μιλήσω για τα συρματοπλέγματα. Η Ποίηση του Φωτοκυριαζάτη ήταν μέσα σε αληθινά συρματοπλέγματα. Η μικρή του πατρίδα -κοινή μας πατρίδα- έζησε στα συρματοπλέγματα. Ηλεκτροφόρα, γύρω από τις μεθόριους, γύρω από την αυλή της φυλακής που έζησε καταδικασμένος, στα κάτεργα, στο Κιαφ Μπάρι και στο Μπουρέλι. Κάθε λέξη του Φώτου είναι και μια σταγόνα αίμα στο συρματόπλεγμα. Δεν είναι νοερά τα συρματοπλέγματα. Δεν διαθλώνται μέσα σε μεταφορές, υπονοούμενους προσδιορισμούς, καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις. Τα συρματοπλέγματα είναι συρματοπλέγματα.

Η περίπτωση της Ένωσης Πρώην Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Βορειοηπειρωτών

17 Φεβρουαρίου 1914 – Η Ανακήρυξη της Αυτονομίας της Βορείου Ηπείρο

Η υπονόμευση των Βορειοηπειρωτών από το ελλαδικό πολιτικό σύστημα | Μέρος Α΄

Από δρόμος

- 13 Φεβρουαρίου, 2026

του Γιώργου Κυριακού

Είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι, με βάση ένα ιστορικό ενεργειών, το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα –όταν δεν θέτει σε εφαρμογή την αφωνία– υπονομεύει τις διεκδικήσεις των Βορειοηπειρωτών. Μία από τις καθοριστικές περιπτώσεις ήταν η συμβολή του στην ουσιαστική διάλυση του πρώτου αγωνιστικού σωματείου Βορειοηπειρωτών. Το ίδρυσαν Έλληνες πρώην κρατούμενοι της δικτατορίας Ενβέρ-Αλία, η οποία επικαλέστηκε ψευδώς την κομμουνιστική κοσμοαντίληψη. Εκτίμηση της στήλης είναι ότι οι πολιτικοί κρατούμενοι, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Αλβανία, μαζί με τη νεολαία που πρωτοστατούσε καθώς και με προσωπικότητες που δεν συνεργάστηκαν με το «σύστημα», θα μπορούσαν να είναι πρωταγωνιστές των πολιτικών εξελίξεων μετάβασης. Ωστόσο, στην Ελλάδα οι Βορειοηπειρώτες κηδεμονεύτηκαν –πλην εξαιρέσεων– από επαγγελματίες πατριώτες, στην δε Αλβανία σε καίριες θέσεις του μεταπολιτευτικού κοινοβουλευτικού συστήματος βρίσκονται μέχρι σήμερα στελέχη της δικτατορίας ή απόγονοί τους. Ο Δρόμος συνομίλησε με τον συγγραφέα και νομικό Κώστα Κυριακού [1] ο οποίος πρωταγωνίστησε στην ίδρυση της Ένωσης. Σήμερα συμμετέχει ενεργά στο Κέντρο Μελετών «Ευγένιος Τζιμογιάννης» και σε πρωτοβουλία που έχει στόχο την επίσημη αναγνώριση των μαρτυριών του (διαχρονικά) πολιτικά διωκόμενου Ελληνισμού στην Αλβανία [2].

Πώς φτάσατε στην ίδρυση του σωματείου σας;

Οι Έλληνες Βορειοηπειρώτες φτάσαμε στη Μητέρα Πατρίδα ως νικητές μαραθωνοδρόμοι. Σχεδόν η μισή Αλβανία ήρθε στην Ελλάδα, κάτι έπρεπε να γινόταν. Ο Ελληνικός λαός ήταν ανενημέρωτος, αλλά μας συμπαραστάθηκε. Εκατοντάδες ήταν οι ιδιώτες και οι δημόσιες επιχειρήσεις που συγκέντρωναν ρουχισμό και τρόφιμα. Έχουν μεγάλη και ιστορική ευθύνη οι Σύλλογοι που ασχολούνται επί δεκαετίες με το βορειοηπειρωτικό, οι οποίοι δεν ήταν σε θέση να προσφέρουν σχεδόν τίποτα στη νέα κατάσταση μετά την πτώση της δικτατορίας. Όμως τη συντριπτική ευθύνη έχει η επίσημη Ελλάδα. Τότε, οι περισσότεροι πρώην πολιτικοί κρατούμενοι Βορειοηπειρώτες καταφύγαμε στην Ελλάδα έχοντας εκτίσει 20, 30, ακόμα και 40 χρόνια φυλακή και εξορία [3]. Νιώσαμε ότι τα βάσανα τελείωσαν.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΘΩΟΙ

Η διαρκής πίεση του αλβανικού κρατικού και παρακρατικού φασισμού κατά ενός κεφαλαιώδους σημασίας τμήματος του γηγενούς και ιστορικού Ηπειρωτικού Ελληνισμού, έχει και ελλαδικές απολήξεις. Στη σημερινή συγκυρία δεν αναφερόμαστε στις αμόρφωτες και άψυχες κρατικές ελίτ, αλλά στις διανοουμενίστικες εκδοχές τους. Την προηγούμενη Πέμπτη, στην τηλεοπτική σειρά του MEGA «Οι Αθώοι», που είναι εμπνευσμένη από το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη «Κατάδικος», η πρωταγωνίστρια με τις φίλες της μιλούσε και τραγουδούσε στα αλβανικά και δήλωσε (στα αλβανικά και πάλι) "Χιμαραία"! Το γεγονός προκάλεσε ανατριχίλα στους Χιμαραίους. Καθώς είναι «συνηθισμένοι» να αμφισβητείται εντός της αλβανικής επικράτειας (ή από τους ανά τον κόσμο Αλβανούς εθνικιστές), η εθνική τους καταγωγή και η χρήση της ελληνικής γλώσσας ως μητρικής, διαπίστωσαν ότι αυτή η προσβλητική και επίμονη προπαγάνδα αναπαράγεται και εντός της Ελλάδας από δυσκοίλιους, ιδεοληπτικούς και αδαείς ανθρώπους.

Η ερμηνεία πηγάζει από τα ίδια γεγονότα που το αιτιολογούν.Η αφωνία της επίσημης εξωτερικής πολιτικής απέναντι στη διαχρονική καταπίεση των Γηγενών Ελλήνων από το αλβανικό κράτος εξελίσσεται σε συνεργασία με αυτό, στο πλαίσιο της ένταξής του στην Ευρωπαϊκή Ένωση με το αντίτιμο της προώθησης της επιχειρηματικότητας για τα κέρδη ολίγων και συνοδεύεται από μια πρακτική φιλίας σε επίπεδο εξυπηρέτησης συμφερόντων.

Συνεπώς ο κατευνασμός ως πρακτική και θεωρητική κατεύθυνση απέναντι στην καταπάτηση των δικαιωμάτων του Ελληνισμού στην Αλβανία, δημιουργεί το κενό για την πολιτιστική επέκταση του αλβανισμού ακόμα και με εγχώριες πολιτιστικές αυτοκτονίες όπως η «αλβανόφωνη από τη Χιμάρα». Άλλωστε στο κεντρικό αλβανικό αφήγημα για την αλβανική καταγωγή των Ελλήνων, το οποίο έχει εκτιναχθεί σε μια εθνικιστική υστερία καπηλείας της ελληνικής ιστορίας και για τις δυο επικράτειες, είναι βέβαιο πως βρίσκει και ευήκοα ώτα, στην Ελλάδα σε μια εποχή μάλιστα που εκθειάζεται η συμπερίληψη ως η ύψιστη αρετή. Αυτό είναι το βασικό πλαίσιο της παραχάραξης του έργου του συγγραφέα και της παραχάραξης της ιστορίας της Χιμάρας, του Άπαρτου Κάστρου του Ελληνισμού.

Η ελληνική μειονότητα και η διεθνής νομιμότητα

 27 Ιανουαρίου, 2026

«Ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του»

Θουκυδίδου Ιστορίαι (μετάφραση Ελ. Βενιζέλου)

Του Γιώργου Κυριακού

Η διαβόητη δήλωση του Ελλαδίτη πρωθυπουργού, πως «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών» (επέμβαση ΗΠΑ στη Βενεζουέλα), εισάγει μια νέα διάσταση στο νέο γεωπολιτικό γίγνεσθαι, που αφορά και τον ελληνισμό (Αιγαίο, Κύπρος, Ρουμ της Συρίας, Μαριουπολίτες κ.λπ.) και στο οποίο εντάσσεται η Βορειοηπειρωτική Κοινότητα. Η δήλωση περιφρόνησης προς το διεθνές δίκαιο θα μπορούσε να δικαιολογήσει όσα υφίσταται ο Ελληνισμός διαχρονικά από το αλβανικό κράτος. Μάλιστα θα μπορούσε να μεταφραστεί ως νομιμοποιητική σύμπλευση με το καθεστώς Ράμα. Επιπρόσθετα ο κ. Συρίγος, από πολλούς υποστηριζόμενος ως «ειδικός» επί των βορειοηπειρωτικών θεμάτων, προσπάθησε να δικαιολογήσει τον πρωθυπουργό του, πως «δεν είχε πλήρη εικόνα»… Έτσι πιστώνεται η αντινομία στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Ποιο είναι όμως το αρραγές πλεονέκτημα στο οποίο βασίζεται η πολιτική μειοδοσίας;

Σύντομη αναδρομή

«Όταν χρησιμοποιώ μια λέξη», είπε ο Χάμπτι Ντάμπτι, «σημαίνει ακριβώς ό,τι εγώ επιλέγω να σημαίνει, μήτε περισσότερα μήτε λιγότερα». «Το ζήτημα», επέμεινε η Αλίκη, «είναι αν μπορείς να κάνεις τις λέξεις να σημαίνουν πολλά διαφορετικά πράγματα». «Το ζήτημα», είπε ο Χάμπτι Ντάμπτι, «είναι να ξέρεις ποιος κάνει κουμάντο, αυτό είναι όλο».

Λούις Κάρολ, Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων

Ο Ελληνισμός στην Αλβανία –όπως και το σύνολο των Αλβανών– εκδήλωσε απέχθεια για τον κομμουνισμό μετά τη διαστροφική καπηλεία του από το καθεστώς των Χότζα-Αλία, και στράφηκε για τη «σωτηρία» του κυρίως προς τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Πράγματι υπήρξαν «διορθωτικές» παρεμβάσεις εκ μέρους των ΗΠΑ, όπως π.χ. το 1995 για την αποφυλάκιση των «Πέντε της Ομόνοιας» [1]. Επίσης υπήρξαν παρεμβάσεις, έως και παρεμβολές, εκ μέρους των ελληνικών και ιδιαίτερα των ηπειρωτικών οργανώσεων στις ΗΠΑ, που δημιούργησαν προσδοκίες πως «θα μας απελευθερώσουν οι Αμερικανοί».

Η ιστορική εξήγηση έγκειται στο γεγονός ότι μετά την ιστορική ήττα της απόπειρας ενσωμάτωσης της ενιαίας Ηπείρου στην Ελλάδα (δεκαετία 1910), χιλιάδες ακολούθησαν το ρεύμα της μετανάστευσης στην Αμερική ιδρύοντας αδελφότητες που φρόντιζαν παραδειγματικά τα χωριά τους. Επίσης, μετά το κλείσιμο των συνόρων το 1945 από το ολοκληρωτικό καθεστώς, χιλιάδες φυγάδες, πρόσφυγες ή αποκλεισμένοι Βορειοηπειρώτες στον ελλαδικό χώρο μετανάστευσαν στις ΗΠΑ, και πίεζαν προς αποκατάσταση των δικαιωμάτων τους – ματαίως, εφόσον διαψεύστηκαν από τη στάση των ΗΠΑ στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων [2].

Tο υπαρξιακό ζήτημα του Ελληνισμού στην Αλβανία

Δεκεμβρίου 20, 2025

“…υπάρχω λες κι ύστερα δεν υπάρχεις…

” Κώστας Καρυωτάκης

Τα τελευταία γεγονότα μάς επιβεβαιώνουν τη διαπίστωση ότι ο γηγενής και ιστορικός Ηπειρωτικός Ελληνισμός τελεί υπό υπαρξιακό κίνδυνο.

- Πλημμύρες και καταστροφές χωρίς καμιά προστασία από τους αρμοδίους φορείς του αλβανικού κράτους και ειδικά σε περιοχές οι οποίες κάηκαν το καλοκαίρι επίσης χωρίς καμιά προστασία...

- Καθημερινή κοινωνικοπολιτική ένταση με πολυάριθμες εκπομπές, άρθρα, αναρτήσεις στα αλβανικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, όπου με κεντρικό προσανατολισμό και συστηματική επεξεργασία από τους επίσημους φορείς, προωθείται η καπηλεία της ελληνικής παρουσίας στην αλβανική επικράτεια βάλλοντας κατά της παρουσίας του ζώντος Ελληνισμού...

- Εκδηλώσεις του αλβανικού σοβινισμού ακόμα και σε σχολεία της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας καθώς και συμβολικές αναφορές στην “μεγάλη Αλβανία” με περιοχές από την ελλαδική επικράτεια την ημέρα της ανακήρυξης “ανεξαρτησίας” του αλβανικού κράτους...

- Εκδηλώσεις στην Ελλάδα με την ίδια σημαία καθώς και με τη σημαία των εξτρεμιστών του UCK στελέχη του οποίου δικάζονται στη Χάγη για εγκλήματα πολέμου, τους οποίους συχνά επισκέπτεται ο Αλβανός πρωθυπουργός καταγγέλλοντας τους δικαστές πως είναι “ρωσικές μαριονέτες της Δούμας του Πούτιν…”

- Εγνωσμένη επέμβαση στον αρχαιολογικό χώρο της Φοινίκης, αρχαίας πρωτεύουσας της Ηπείρου από το αλβανικό αρμόδιο υπουργείο με την εργασία βαρέων μηχανημάτων κατασκευαστικής εταιρίας κατά παράβαση κάθε διεθνούς όρων αποκατάσταση μνημείων...

Η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία: Μια ιστορική αναδρομή (1912–2025)

γράφει ο Μπάμπης Στέρτσος

Η περιοχή της Βορείου Ηπείρου, που σήμερα ανήκει στην Αλβανία, αποτελεί την κοιτίδα μιας ιστορικής και πολυπληθούς ελληνικής μειονότητας. Η παρουσία του ελληνικού στοιχείου στην περιοχή είναι αδιάλειπτη εδώ και χιλιετίες, με βαθιές ρίζες στην αρχαιότητα και το Βυζάντιο. 

Η ιστορία της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία κατά τον 20ό και 21ο αιώνα είναι μια περίπλοκη και συχνά οδυνηρή αφήγηση αγώνων για την επιβίωση, τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και τη διεκδίκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων. 

Από την αυγή του 20ού αιώνα, εν μέσω των ανακατατάξεων που έφεραν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, μέχρι τη σκληρή περίοδο του κομμουνιστικού καθεστώτος του Ενβέρ Χότζα και τη μετάβαση στη δημοκρατία, η ελληνική μειονότητα βρέθηκε στο επίκεντρο γεωπολιτικών ανταγωνισμών και εθνικιστικών πολιτικών, αντιμετωπίζοντας διώξεις, καταπίεση και προσπάθειες αφομοίωσης.

Το παρόν άρθρο αποσκοπεί στην εξέταση της κατάστασης της ελληνικής μειονότητας και της ελληνικής παρουσίας στην Αλβανία από το 1912 έως σήμερα. Θα αναλυθούν οι βασικές ιστορικές περίοδοι, με έμφαση στον πολιτισμό, την κοινωνική και πολιτική παρουσία, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες, την οικονομική κατάσταση και το καθεστώς των ιδιοκτησιών. Επιπλέον, θα εξεταστεί ο ρόλος που διαδραμάτισαν οι εκάστοτε ελληνικές κυβερνήσεις στην υποστήριξη του βορειοηπειρωτικού ελληνισμού. Μέσα από την παράθεση ιστορικών γεγονότων, στοιχείων και αναλύσεων, επιδιώκεται η παροχή μιας ολοκληρωμένης εικόνας που θα επιτρέψει στον αναγνώστη να κατανοήσει τις προκλήσεις, τις αντιστάσεις και τις ελπίδες της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία κατά τη διάρκεια των τελευταίων 125 ετών.

Οι Ρίζες του Ζητήματος

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η περιοχή της Ηπείρου βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανική κυριαρχία. Ο ελληνικός πληθυσμός, συμπαγής και πολυπληθής, διατηρούσε ισχυρή εθνική συνείδηση, η οποία τροφοδοτούνταν από την αδιάλειπτη χρήση της ελληνικής γλώσσας, την προσήλωση στην ορθόδοξη πίστη και ένα ανεπτυγμένο δίκτυο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Η Εκκλησία, ως εθναρχούσα δύναμη, διαδραμάτιζε κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας, συντηρώντας τη γλώσσα μέσω του Ευαγγελίου και των λειτουργικών κειμένων. Παράλληλα, η ελληνική παιδεία άνθιζε, με σχολεία που λειτουργούσαν στις πόλεις και τα χωριά, αποτελώντας φάρους εθνικής αφύπνισης και πολιτιστικής ανάπτυξης. Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται από μια έντονη προετοιμασία για την εθνική απελευθέρωση και την ένωση με το ελληνικό κράτος, καθώς οι Έλληνες της Ηπείρου ανέμεναν την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για να διεκδικήσουν την ελευθερία τους.

Βαλκανικοί πόλεμοι και Αυτόνομη Δημοκρατία (1912–1921)

«Γιατί μας ξέχασε η Ελλάδα»;

«Γιατί μας ξέχασε η Ελλάδα»;

Σεπτεμβρίου 15, 2025

Με τέσσερις δέσμες Κεφαλαίων στις διαπραγματεύσεις για τις ενταξιακές διαδικασίες στην Ε.Ε., η Αλβανία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024. 

Η πρώτη δέσμη (Δικαιοσύνη και θεμελιώδη δικαιώματα, Δικαιοσύνη Ελευθερία και ασφάλεια, Δημόσιες συμβάσεις, Στατιστικά και Δημοσιονομικός Έλεγχος), έχει ανοίξει. Για το μείζον ζήτημα του εθνικού αυτοπροσδιορισμού των λαών της μάλλον τα πηγαίνει περίφημα... Φωνές ακόμα κι από την εκπροσώπησή των Βορειοηπειρωτών αναφέρουν το πρόβλημα της καθυστέρησης της εφαρμογής. Άραγε έχουν διαβάσει το νόμο που υποχρεώνει την προσκόμιση δικαιολογητικών για την εθνικότητα σε ένα κράτος που εδώ και σχεδόν πάνω από έναν αιώνα απαγορεύει τον εθνικό αυτοπροσδιορισμό, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο;

Όσον αφορά στις δημόσιες συμβάσεις, το ρομπότ Djella, παρά τις διεθνείς ενστάσεις, λειτουργεί ως εργαλείο πειραματισμού. Η ψευδής δημοκρατία, μέσα από τον ψηφιακό ολοκληρωτισμό που οραματίζονται οι σημερινοί ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φαίνεται να δικαιώνει τις επιδιώξεις τους.

Εξ άλλου η δικαστής Ειρήνη Γκιόκα, που καταδίκασε τους Μπελέρη και Κοκαβέση (για να εξαφανιστεί από τη Χιμάρα η προοπτική να ζήσουν οι Χιμαραίοι στον τόπο τους, με κάποια αξιοπρέπειά, που θα υποστηρίζεται από την τοπική αυτοδιοίκηση), πλέον είναι υπόλογη για λερωμένο ποινικό μητρώο. Για την τύχη όμως του εκλεγμένου δημάρχου Χιμάρας, Φ. - Δ. Μπελέρη ούτε λόγος να γίνεται.

Στο μεταξύ νόμοι και αποφάσεις για την οικοδόμηση εγκαταστάσεων τουρισμού ή άλλων επενδύσεων στα καμένα και τα μη καμένα δάση της χώρας εγκρίνονται χωρίς πολλά - πολλά λόγια. Για αυτό και με την ώθηση της Ε.Ε. έχουν ανοίξει μέσα σε έναν χρόνο 24 Κεφάλαια με επιτυχία, με βάση αυτά που ανακοινώνονται από τους επικεφαλής της ΕΕ. 

Χάρτης του αλβανικού Υπουργείου Άμυνας δείχνει «Αλβανικά» τα Ιωάννινα, την Πρέβεζα & την Κέρκυρα - Έκπληξη;

Χάρτης του αλβανικού Υπουργείου Άμυνας δείχνει «Αλβανικά» τα Ιωάννινα, την Πρέβεζα & την Κέρκυρα

Το επίσημο περιοδικό του Υπουργείου Άμυνας της Αλβανίας δημοσιεύει χάρτη με την Ήπειρο και
Αλβανίας δημοσιεύει χάρτη με την Ήπειρο και άλλες ελληνικές περιοχές ως τμήμα της λεγόμενης «Εθνικής Αλβανίας» .

Ο χάρτης εμφανίζει την Κέρκυρα (Korfuz – 641 km²), την Ηγουμενίτσα (Gumenicë – 615 km²), την Πρέβεζα (Preveze – 1036 km²), την Άρτα (Artë – 1602 km²), τα Ιωάννινα (Janinë – 4990 km²) και τα Γρεβενά (Grevenë – 1536 km²), εντός της λεγόμενης «Εθνικής Αλβανίας».

Περισσότερα ΕΔΩ

____****____

Ανάρτηση για το θέμα της συλλογικότητας - Πρωτοβουλία"Οι απ' έδω"

“Βλακεία σημαίνει να εκπλήσσεσαι”. 

Ρολάν Μπαρτ, Γάλλος θεωρητικός, κριτικός της λογοτεχνίας, φιλόσοφος, γλωσσολόγος και σημειολόγος

“... Αλλά αποτελεί και ακρογωνιαίο λίθο στην αλβανική εθνική συνείδηση, όταν οι Αλβανοί κατάλαβαν ότι μόνο ενωμένοι, οργανωμένοι και αποφασισμένοι μπορούν να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους. Σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, η μνήμη του Συνεδρίου του Βερολίνου θα πρέπει να χρησιμεύσει ως κάλεσμα για εθνική ενότητα, για τη διατήρηση της κοινής μας ταυτότητας και ιστορίας”.

Με αυτά τα λόγια κλείνει το δημοσίευμα στη σελίδα 12, της εφημερίδας του αλβανικού Υπουργείου Άμυνας για τον χάρτη εθνικής ενότητας της διαβόητης Λίγκας της Πριζρένης. Το έδαφος του ψευδοκράτους του Κοσόβου, εδάφη από την Ελλάδα, τη Σερβία, το Μαυροβούνιο και τα Σκόπια είναι αλβανικά εδάφη.

Έκπληξη;

Μήπως δεν είναι ο ίδιος χάρτης που κοσμεί τα κυβερνητικά κτίρια, τα μουσεία και τα ιδρύματα της Αλβανίας; Μήπως δεν είναι ο ίδιος χάρτης που κοσμεί τα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας και Γεωγραφίας;

Έκπληξη;

Μήπως δεν είναι η Ακαδημία Επιστημών της Αλβανίας η οποία έχει υιοθετήσει τη διακήρυξη της Λίγκας Πριζρένης ως εδαφικό στοιχείο συγκρότησης της αλβανικής εθνικής συνείδησης; Μήπως δεν είναι το ίδρυμα αυτό, που ανέφερε από το 1972 ότι οι γηγενείς Ηπειρώτες ήρθαν ως δουλοπάροικοι στα τσιφλίκια των Τούρκων αγάδων; Μήπως δεν περισσεύουν τα “ιστορικά” ιδρύματα και οι “ιστορικοί” που διατείνονται ότι τα αρχαιοελληνικά μνημεία στη χώρα είναι έργα των Ιλλυριών, δηλαδή των αρχαίων Αλβανών;

Δύο Στάθηκαν Όρθιοι στη Λήθη. Και φώτισαν μια Εκκλησία εκεί που δεν υπήρχε κράτος – κι έναν λαό εκεί που δεν υπήρχε φωνή.

🦅Ήταν σαν σήμερα. Η πρώτη επέτειος φέτος, χωρίς τον πρωταγωνιστή του, εκείνου του ιστορικού γεγονότος, της 16ης Ιουλίου 1991. 

🌿Δύο Στάθηκαν Όρθιοι στη Λήθη.

☦️Και φώτισαν μια Εκκλησία εκεί που δεν υπήρχε κράτος – κι έναν λαό εκεί που δεν υπήρχε φωνή.

✒️Υπάρχουν στιγμές που δεν ανήκουν πια στην Ιστορία, αλλά στη μνήμη του Θεού. Μια τέτοια στιγμή αποτυπώνεται σ’ αυτή τη φωτογραφία: δύο ιεράρχες, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος και ο τότε Σιναΐτης και μετέπειτα Μητροπολίτης Αργυροκάστρου Δημήτριος, κρατούν στα χέρια τους τα ιερά λείψανα του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Δεν κρατούν μόνο ένα κιβώτιο. Κρατούν την ίδια τη Ρωμιοσύνη που δεν δαμάζεται, τη μνήμη του Ευαγγελίου που περπάτησε στα βουνά και στα ποτάμια της Ηπείρου και ξύπνησε λαούς από τη λήθη.

Η εικόνα αυτή δεν είναι μόνο ιστορική, είναι προφητική. Ο Κοσμάς δεν επιστρέφει απλώς. Ανασταίνεται στο βλέμμα και την πορεία των δύο αυτών ανθρώπων που τον τίμησαν όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργο, αγώνα, εγκαρτέρηση και προσφορά. Δεν είναι τυχαίο πως και οι δύο ... ο ένας Αρχιεπίσκοπος πάσης Αλβανίας και ο άλλος Μητροπολίτης σε μια αιματοβαμμένη Μητρόπολη της Βορείου Ηπείρου, επανειλημμένα μας υπενθύμιζαν: “Κάντε πράξη τα διδάγματα του Αγίου Κοσμά. Όχι να τα λέτε· να τα ζείτε”.

Η πρώτη επέτειος φέτος, χωρίς τον πρωταγωνιστή του, εκείνου του ιστορικού γεγονότος της 16ης Ιουλίου 1991. Διότι είναι πράγματι ιστορικό γεγονός η άφιξη στα μέρη τούτα της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας ενός κανονικού Ορθοδόξου Επισκόπου μετά από 45 χρόνια απουσίας.

Στην Αλβανία της καταρρέουσας αθεΐας, στην Ήπειρο της λησμονημένης ελληνικότητας, στην Εκκλησία που μόλις ανάσαινε, εκείνοι μετέφεραν όχι μόνο σκήνωμα, αλλά πίστη, θυσία, και μαρτυρία.

Η φωτογραφία το μαρτυρεί: δεν υπάρχει χώρος πιο ιερός από έναν άνθρωπο που δίνεται ολοκληρωτικά. Δεν υπάρχει τόπος πιο ελληνικός και πιο πανανθρώπινος από εκείνον που βγάζει μυστικά φως μες στη νύχτα.

👉 δες εδώ ολόκληρο το εξαιρετικό άρθρο του εξ Αργυροκάστρου Ορφέα Μπέτση: " Χρόνος και χώρος για τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο"

  [εμείς από τον κ. Δημοσθένης Ζιούλης ]

https://amfoterodexios.blogspot.com/2025/07/blog-post_22.html?m=0

Τί λέει Έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου για την Ορθόδοξη Εκκλησία και την ελληνική μειονότητα στην Αλβανία

13/07/2025

EPA/ANGELO CARCONI

ΜΠΕΤΣΗΣ ΟΡΦΕΑΣ

Στην Ετήσια Έκθεση Προόδου του 2025 (για την περίοδο 2023-2024) των διαδικασιών ενσωμάτωσης της Αλβανίας στην ΕΕ, που συζητήθηκε και εγκρίθηκε την Δευτέρα στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, υπάρχει σαφής αναφορά, σε αντίθεση με προηγούμενες, στα δικαιώματα της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, αλλά (και αυτό είναι το πιο σημαντικό) στα ζητήματα που αφορούν την Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αλβανία.

Οι συντάκτες του κειμένου – το οποίο είχε υποστεί ενδελεχή εξέταση στην Επιτροπή Εξωτερικών και είχε εισηγητή τον Αυστριακό Σοσιαλδημοκράτη Andreas Schieder – διαπιστώνουν πως η αλβανική κυβέρνηση προχωρεί σε παρεμβάσεις για την χειραγώγηση της Αυτοκεφάλου Ορθοδόξου Εκκλησίας. Την στιγμή που η τοπική Ιερά Σύνοδος έχει απωλέσει – εκτός του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου – ακόμη δύο έμπειρους ιεράρχες, τον Βερατίου Ιγνάτιο και τον Αργυροκάστρου Δημήτριο, θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι ανησυχίες του Ευρωκοινοβουλίου.

Πλέον, η Ιερά Σύνοδος υπό τον νέο Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Ιωάννη, έχει συρρικνωθεί στα πέντε μέλη. Πρόκειται για νέους αρχιερείς με περιορισμένη εμπειρία στη διαχείριση σύνθετων εκκλησιαστικών ζητημάτων. Στο μεταξύ είναι πολλοί εκείνοι που διαπιστώνουν υστεροβουλία στην πληθωρική εμφάνιση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα κατά την Εξόδιο Τελετή του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, όπως επίσης και στην σπουδή του να φιλοξενήσει στο podcast του τον, μόλις ολίγων ημερών, εκλεγμένο νέο Αρχιεπίσκοπο.

Η Χιμάρα κείνται μακράν…

Ιουλίου 12, 2025

Η Χιμάρα κείνται μακράν…

“Όταν η συμφορά συμφέρει, λογάριαζέ την για πόρνη”.

Οδυσσέας Ελύτης

Η Κερύνεια, η Χιμάρα κείτονται μακράν… Κοιτίδες του Ελληνισμού παραδομένες με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο σε παράλληλες κατοχικές πραγματικότητες. Αρπαγή και αξιοποίηση περιουσιών στην κατεχόμενη Κύπρο, αρπαγή και αξιοποίηση περιουσιών στη Βόρεια Ήπειρο…

Η Χιμάρα μετά την ανάληψη της ηγεσίας της δημοτικής αρχής από το όργανο του Αλβανού πρωθυπουργού, Βανγκέλ Τάβο, ζει τις τις χειρότερες στιγμές της:

👉τραμπουκισμούς από μπράβους σε ιδιοκτήτες γης

👉παρουσία εγκληματιών που βρίσκουν άσυλο

👉επιδείξεις πλούτου ολιγαρχών που έχουν αρπάξει γη από τους γηγενείς Έλληνες κατοίκους της

👉διακοπές ρεύματος και νερού

👉σκουπίδια παντού

👉φωτογραφικές κατεδαφίσεις μικροεπιχειρήσεων Ελλήνων

👉ακατάπαυστη οικοδομική δραστηριότητα από κλεμμένα εδάφη

👉περιβαλλοντική καταστροφή με λύματα να επιπλέουν στα άλλοτε πεντακάθαρα νερά της

👉κυκλώματα ναρκωτικών να λυμαίνονται τον τόπο

👉αυθαιρεσίες και κατοχή παραλιών από συμφέροντα

👉“προστασία” μαγαζιών από αρμόδιους

και

👉το 91% των Ελλήνων ιδιοκτητών της γης βρίσκεται στα αζήτητα του Κτηματολογίου.

Η Ομόνοια Χιμάρας, η μόνη φωνή των Ελλήνων στη Χιμάρα,

ΑΤΟΠΗΜΑΤΑ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΤΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΙΚΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙ

του Παναγιώτη Μπάρκα, 

Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου

ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ «ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ» ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Δικαιολογημένη η επίσκεψη χθες του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη για να εγκαινιάσει το ιδιόκτητο κτίριο του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στην Κορυτσά. Πρόκειται για το νεοκλασικό κτίριο του Έλληνα ιδιοκτήτη της Κορυτσάς της δεκαετίας του 1930, που το είχε παραχωρήσει για να στεγαστεί το εδώ ελληνικό προξενείο. Το 1936-1937 στο κτίριο αυτό έμεινε ως Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας, ο Έλληνας, αργότερα νομπελίστας ποιητής, Γιώργος Σεφέρης. Το κτίριο αυτό που σκοπίμως καταστράφηκε το 1997, αγοράστηκε ένα χρόνο αργότερα από το ελληνικό δημόσιο και αποτελεί από χθες το πρώτο ελληνικό ιδιόκτητο κτίριο που στεγάζει το διπλωματικό σώμα του Γενικού Ελληνικού Προξενείου στην Κορυτσά.

Ταυτόχρονα, πρόκειται για την πόλη της Κορυτσάς, που θυμίζει την μεγάλη ελληνική ενοχή εγκατάλειψης από τον Βενιζέλο, το 1920, όπου το 1940 η ακόμα ζωηρή ελληνική παρουσία και ελληνίζουσα συνείδηση, δέχτηκε διθυραμβικά τον ελληνικό στρατό, ως την ανεκπλήρωτη επιθυμία.

ΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΠΙΚΡΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗ.

ΑΥΤΟΣΑΡΚΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΘΕΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΤΣΑ.

Πρώτο. Ο κ. Γεραπετρίτης, στο σχετικό χαιρετισμό του χθες, θέλησε να καλύψει τις ελληνικές αποτυχίες στην ελληνική παιδεία στην Κορυτσά, μνημονεύοντας «το πάλαι ποτέ φημισμένο Μπάγκειο Γυμνάσιο» Το Γυμνάσιο του Έλληνα ευεργέτη Μπάνκα, ήταν όντως ένα φάρος Ελληνισμού και προόδου στα χνάρια της Μοσχόπολης και του Οικουμενικού Ελληνισμού. Δυστυχώς τα σύγχρονα ελληνικά κατασκευάσματα, στα οποία μπλέκεται η ελληνική πολιτεία και ελληνικά ιδιωτικά συμφέροντα, όπως είναι το ελληνοαλβανικό σχολείο «Όμηρος», το Λύκειο «Πλάτων», καθώς και το φροντιστήριο ελληνικής γλώσσας «Αριστοτέλης», δεν αποτελούν ούτε τη λαμπρή συνέχεια του Μπάγειου Γυμνασίου και τόσων άλλων παραδοσιακών εστιών Ελληνισμού και ελληνικού πολιτισμού και πνεύματος στην Κορυτσά, ούτε κάποια πραγματικότητα που να εμπνέει ελάχιστη αισιοδοξία. Η πραγματικότητα λέει ότι στο όνομα της μακρινής και εγκαταλελειμμένης ελληνικής παράδοσης και στην Κορυτσά, η Αθήνα ρίχνει λεφτά, πολλά λεφτά, χωρίς ελληνικό αντίκρισμα. Απεναντίας, ενισχύει τον ανθελληνισμό και στις νεότερες γενιές και στριμώχνει στη γωνία τον εναπομείναντα Ελληνισμό. Γι΄ αυτό και ακούγεται, κατά κάποιον τρόπο ως αυτοσαρκασμός η δέσμευση του ΥΠΕΞ της Ελλάδας ότι η ελληνική Πολιτεία δεν θα παύσει να μεριμνά για τα εκπαιδευτικά αυτά ιδρύματα στην Κορυτσα.

Κώστας Κυριακού για το βορειοηπειρωτικό

Προς κ. Αλέξανδρο Μαλλιά, 

Ο κ. Κώστας Κυριακού το Σάββατο 14 Ιουνίου σε μία ομιλία του διηγήθηκε ένα περιστατικό με εσάς από το 2003, ως εκπρόσωπος του υπουργείου εξωτερικών για το βορειοηπειρωτικό.

Πώς το σχολιάζετε;

ΥΓ. Έχει πολύ ζουμί η ομιλία του Κυριακού! 

✅Το απόσπασμα - 

https://www.youtube.com/watch?v=k8Oga644Iw4

✅Η ομιλία -

 https://www.youtube.com/watch?v=0ZCqZplpyUA

✅Η πρώτη ημέρα της Διημερίδας -

 https://www.youtube.com/watch?v=qTJFv4DEWNk

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΡΠΑΓΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΕΠΙΚΕΙΤΑΙ Η ΑΡΠΑΓΗ ΤΩΝ ΒΟΥΝΩΝ

Γη και Ελευθερία!

Ιουνίου 05, 2025

Η αλβανική κυβέρνηση ενέκρινε στις 9 Ιανουαρίου 2025 νόμο με την ονομασία «Πακέτο των Βουνών» (Paketa e Maleve), στο όνομα της «βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης» στις ορεινές περιοχές της χώρας. Αυτός προβλέπει τα δήθεν κριτήρια για τη μεταβίβαση της οποιαδήποτε ιδιοκτησίας (κρατικής, κοινοτικής ή ιδιωτικής) σε σφετεριστές έναντι 1 ευρώ, δηλαδή τη σύμβαση δωρεάς μεταξύ του "νόμιμου" καταπατητή και της κυβέρνησης. Η προβλεπόμενη χρήση της γης, είτε πρόκειται για δάσος, είτε για βοσκότοπο, είτε για λιβάδι, είναι για άρπαγες που εποικίζουν. Στους πρώτους 500 πλιατσικολόγους θα δοθούν πλήρεις φοροαπαλλαγές και μηδενικό ΦΠΑ. Μόλις μια περιοχή κηρυχθεί κατάλληλη για αρπαγή, οι αιτήσεις εξετάζονται από τον αρμόδιο Δήμο συνοδευόμενες από ένα τοπογραφικό σχέδιο της κατεχόμενης περιοχής και πιθανά έγγραφα που αποδεικνύουν την κατοχή όπως οι δεκάδες “ιδιοκτήτες” που έχουν πλαστούς τίτλους ιδιοκτησίας – ταπιά, από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Όπως εξήγησε ο Αλβανός πρωθυπουργός όλες αυτές οι επενδύσεις θα πραγματοποιηθούν με χρήματα του κράτους και οι πρώτοι (ειδοποιημένοι) επενδυτές για μια δεκαετία δεν θα πληρώνουν φόρους, δεν θα χρειαστούν ΦΠΑ και μάλιστα με την εγγύηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. “Για αυτόν τον σκοπό, έχουμε θέσει στη διάθεση και μια ολοκαίνουργια χρηματοδοτική γραμμή από την Τράπεζα της Αλβανίας: 250 εκατομμύρια ευρώ σε τράπεζες δεύτερου επιπέδου, με 70% εγγύηση του κράτους επί των εξασφαλίσεων, ώστε όποιος το επιθυμεί να μπορεί να το χρησιμοποιήσει ειδικά και για αυτό το πακέτο. Μπορεί να το χρησιμοποιήσει για αγροτουρισμό, για αγροτική μεταποίηση, για οτιδήποτε χρειάζεται επενδύσεις σε αγροτικές, ορεινές ή ημιορεινές περιοχές της Αλβανίας. Ένα κίνητρο που δεν έχει καμία άλλη χώρα και που, για να είμαι ειλικρινής, το πετύχαμε μετά από λίγο σκληρή διαπραγμάτευση με το ΔΝΤ”.