ΞΗΜΕΡΩΝΕΙ "ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ"...

Του Νίκου Σταθόπουλου

ΞΗΜΕΡΩΝΕΙ "ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ", 

ένα ορόσημο που μην αφήσεις τη βαριά κουλτουριάρικη Θεολογία να στο κάνει αφυδατωμένα τροπάρια ..............

στο Αιγάλεω, το γενέθλιο City της λαικής ρίζας, με Ζαμπέτα και αρχαία παράνομα ζευγάρια και καταδιωκόμενους αριστερούς,  μεγάλη γιορτή, μυθικό πανηγύρι στην κεντρική πλατεία, εκεί που ξεκινάγαμε μαθητές για την Πορεία του Πολυτεχνείου...........

σήμερα όλα αλλιώς, μια καρικατούρα Καταναλωτικής Μητρόπολης, ένα μελαγχολικό κιτς "εκμοντερνισμού",  αλλά ο Σταυρός αναλλοίωτο δέος, πάντα, ακόμα από τα αναρχικά νεανικά χρόνια, ένα μυστήριο Stop, μια ανεπαίσθητη αμπάρα στις πύλες κάποιων κακών...ποτέ δεν "το φιλοσοφήσαμε", κάτι "εξωγήινο" σα να μας έλεγε "μυστήριο μέγα, τι το ψάχνεις;"....................

μαλλί της γριάς, "καμάκι" στην πλατεία, αλλά ο Σταυρός, Σταυρός, μια παρόρμηση κατάδυσης στην πίκρα και το χαμόγελο του διπλανού..........

ώσπου μάθαμε, νιώσαμε στην ψυχή δηλαδή, ότι το Ιερό είναι το προσωπικό άδυτο της Άγνοιας καθενός, που ψάχνει ελπίδα και νόημα, καθένας κι ο άρρητος Καημός του, όχι "ταξίδι" και σαχλαμάρες, Βαρύς Ξύλινος Σταύρος............

και ψάχνοντας έτσι καθένας συναντά και χάνει ανθρώπους, βρίσκει και στερείται "λύσεις", ανακαλύπτει και εγκαταλείπει ηπείρους, γιατί ο Σταυρός είναι σαν Νόημα με χίλιους κινητήρες και αισθητήρες και φυλλοκάρδια που "διαβάζουν τα Ταρώ της Δημιουργίας" ..............

και μένει πάντα μόνο ο Σταυρός, του καθενός ο Σταυρός, το βάσανο, ο τεράστιος βράχος, ο πόνος καθενός, που τον σηκώνει και πορεύεται.....................

σιγά σιγά, ξεπερνώντας ιδεολογίες, στερεότυπα, σκίτσα, μοτίβα, κλισέ, αρχίσαμε να βλέπουμε δισεκατομμύρια Σταυρούς, φορτωμένους σε κουρασμένους αλλά ασυμβίβαστους ώμους, και νιώσαμε Αδέλφια σε μια φλεγόμενη ζωή και σε μια αδιέξοδη έρημο..................

και η διέξοδος ήταν ο Σταυρός, η ευθύνη, η μοίρα, το χρέος καθενός, το προσωπικό που αντιλαλεί στο παγκόσμιο, το ατομικό αχ! που χωράει όλη τη συγχώρεση και την αγάπη...γιατί χωρίς Σταυρό δεν υπάρχει ανάσταση.... και πρέπει να είμαστε ευγνώμονες!......

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/1HfHLuaVHM/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Από τον Σταυρό στον Σταυρό δια του Σταυρού

από fr. Stephen Freeman

-13 Σεπτεμβρίου 2026

Το μυστήριο του Σταυρού ξεκινά στην αιωνιότητα, «εν τω αγίω της Αγίας Τριάδος, απρόσιτον εις τας κτίσης». Και το υπερβατικό μυστήριο της σοφίας και της αγάπης του Θεού αποκαλύπτεται και εκπληρώνεται στην ιστορία. Γι' αυτό ο Χριστός αναφέρεται ως το Αρνί, « το προγνωρισμένον προ καταβολής κόσμου» (Πέτρος 1:19), και μάλιστα «το εσφαγμένον εκ καταβολής κόσμου» (Αποκ. 13:8). «Ο Σταυρός του Ιησού, αποτελούμενος από την έχθρα των Ιουδαίων και τη βία των εθνών, δεν είναι παρά η επίγεια εικόνα και σκιά αυτού του ουράνιου Σταυρού της αγάπης». 14 Αυτή η «Θεία αναγκαιότητα» του θανάτου επί του Σταυρού ξεπερνά κάθε κατανόηση. Και η Εκκλησία δεν έχει ποτέ επιχειρήσει κανέναν ορθολογικό ορισμό αυτού του υπέρτατου μυστηρίου.

Από τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκι, Η Ενσάρκωση και η Λύτρωση

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής μιλάει για τη δημιουργία ξεκινώντας από τον Σταυρό, δηλαδή, ο Χριστός δημιουργεί/δημιουργούσε τα πάντα όταν πέθαινε στον Σταυρό. Μια τέτοια ιδέα, φυσικά, είναι αδιανόητη μέχρι να κατανοήσουμε ότι ο θάνατος του Χριστού στον Σταυρό είναι ένα αιώνιο γεγονός καθώς και το ιστορικό γεγονός στον Γολγοθά. Μας λέει για την ίδια τη φύση της δημιουργίας, για την ιστορία της δημιουργίας και την ιστορία του εαυτού μας που υπάρχουμε κατ' εικόνα Θεού.

Κυριακή προ της Υψώσεως (Μητροπολίτης Σουρόζ Αντώνιος Bloom (†))

Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Στὴν ἐπιστολὴ του πρὸς Γαλάτας (6,14) ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέει ὅτι ὁ κόσμος ἔχει σταυρωθεῖ γιὰ ἐκεῖνον κι ἐκεῖνος σταυρώθηκε γιὰ τὸν κόσμο. Τὶ σημαίνει αὐτὸ; Ὁ Παῦλος δὲν σταυρώθηκε, οὔτε καὶ ὁ κόσμος· ἀλλὰ ἡ εἰκόνα στὴν ἀρχαία γλώσσα εἶναι ξεκάθαρη. Στὴν σταύρωση τὰ χέρια τοῦ θύματος εἶναι ἁπλωμένα στὶς δύο πλευρὲς τοῦ σταυροῦ, βίαια χωρισμένα καὶ καρφωμένα στὸν σταυρό ἔτσι ποὺ νὰ μὴν σμίξουν ποτὲ ξανά. Κι εἶναι αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο μᾶς μιλάει ὁ Παῦλος. Μέσω τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ ὁ κόσμος ἔχει ἀποκοπεῖ ἀπὸ ἐκεῖνον καὶ ἔχει γίνει ἐντελῶς ξένος, ἕναν κόσμο ποὺ δὲν μπορεῖ πιὰ νὰ φτάσει, ποὺ δὲν θέλει πλέον νὰ πλησιάσει, ἕναν κόσμο ποὺ ὄχι μόνο τὸν ἔχουν πάρει ἀπὸ ἐκεῖνον, ἀλλὰ ποὺ ἀπορίπτει. Καὶ μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ἔγινε ξένος γιὰ τὸν κόσμο, ἐπειδὴ ὁ κόσμος δὲν μπορεῖ πλέον νὰ τὸν δεχτεῖ μὲ τοὺς νέους ὅρους, τοὺς ὅρους τοῦ Χριστοῦ, μὲ τους ὁποίους ζεῖ.

Θὰ πρέπει νὰ σκεφτοῦμε τὸν ἑαυτό μας ὅταν ἀκοῦμε τέτοια λόγια καὶ βλέπουμε αὐτὲς τὶς εἰκόνες. Ὁ Παῦλος ἦταν ἐχθρὸς τοῦ Χριστοῦ· ταξίδεψε ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα πρὸς τὴ Δαμασκὸ μὲ σκοπὸ νὰ ἐξολοθρεύσει τοὺς ὁπαδοὺς Του ἐπειδὴ ἦταν ψεῦτες, βλάσφημοι, καὶ καθ’ὁδὸν συναντήθηκε μὲ τὸν Χριστό. Ἀπὸ ἐκείνη τὴ στιγμὴ ὁ Χριστὸς ἔγινε ὁ Κύριός του, ὁ Θεὸς Του, καὶ κανένας ἄλλος δὲν ὑπῆρχε ποὺ ν’ ἀξίζει γιὰ ἐκεῖνον. Εἶχε μιὰ μεγάλη καὶ πλατιὰ καρδιὰ γιὰ νὰ μπορέσει νὰ δεχτεῖ τὸ μήνυμα καὶ ν’ ἀνταποκριθεῖ σ’ αὐτὸ μ’ ὅλη του τὴν ὕπαρξη, τὴ ζωή, ν’ ἀντιμετωπίσει ὅ,τι μποροῦσε νὰ συμβεῖ.

H ελευθερία του Σταυρού

από π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος

Ἡ εὐαγγελική περικοπή πού ἀκούσαμε πρίν ἀπό λίγο, μᾶς προετοιμάζει γιά τήν ἐπερχόμενη ἑορτή τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Γι᾽ αὐτό, ἡ Κυριακή ἡ σημερινή πέρα ἀπό τή μεγάλη γιορτή τοῦ Γενεθλίου τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὀνομάζεται καί Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως τοῦ Σταυροῦ. Σ᾽ αὐτή τήν προετοιμασία λοιπόν, ἀκούσαμε τά δύο ἀναγνώσματα, πού εἶναι τόσο βαθιά σέ νοήματα, πού θά ἦταν ἀδύνατο λόγοι ὁλόκληροι νά ἀναλύσουν τή θεολογία αὐτῶν τῶν δύο κειμένων. Θά προσεγγίσουμε στοιχειωδῶς τό κείμενο τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Καί τό προσεγγίζουμε προσωπικῶς, εἰδικά γιά τόν ἀπόστολο Παῦλο, γιατί ἐκφράζει τή βαθιά πορεία τοῦ κάθε πιστοῦ, μπροστά στόν κάθε σταυρό πού σηκώνει [κάθε μέρα] μπροστά του. Εἶναι μιά πορεία βαθιά ἐσωτερική, θά λέγαμε πού ἀναλύει τόν ἑαυτό του καί ταυτόχρονα ἐκφράζει τόν κάθε ἄνθρωπο πού μέ κάποιο τρόπο ἔτσι ἤ ἀλλιῶς σηκώνει μεγάλους ἤ μικρούς σταυρούς στή ζωή του. Ν᾽ ἀκούσουμε τήν πορεία αὐτοῦ τοῦ κειμένου πραγματικά, γιά νά ὠφεληθοῦμε βαθύτατα γι᾽ αὐτή τήν προσωπική σταυρική μας πορεία, πού τή ζοῦμε μέσα στό γεγονός τῆς Ἐκκλησίας.

Φώτη Κόντογλου: "Η Υμνολογία του Σταυρού - Η γιορτή της Σταυροπροσκυνήσεως"

Για να καταλάβει κανείς καλύτερα τα όσα λέει ο Κόντογλου στην αρχή του σημερινού άρθρου θα πρέπει να σημειώσει ότι έχει γραφτεί το 1959. Την εποχή δηλαδή που ο πόλεμος εναντίον του έχει φτάσει στην κορύφωσή του. Γιατί; Το εξηγεί καλύτερα απ’ όλους ο ίδιος στο κείμενό του.

 Εκείνο που δεν αναφέρει είναι ότι ο πόλεμος αυτός προέρχεται από τους πάντες: Από την Εκκλησία, από τους μαθητές του, από την πνευματική ηγεσία (χαρακτηριστική περίπτωση η Καπνικαρέα), από νεωτεριστές θεολόγους, από καλοθελητές, από αυτοαποκαλούμενους «ειδήμονες» και κριτικούς – από παντού. Σε όλους αυτούς ο Κόντογλου απαντά με το άρθρο του, που δεν είναι και το μόνο. Το ποιος βρισκόταν «εν δικαίω» και ποιος «εν αδίκω» επαφίεται στην κρίση του αναγνώστη. 

"Η Υμνολογία του Σταυρού -

Η γιορτή της Σταυροπροσκυνήσεως"

Από άρθρο του στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 13/9/1959

Η γιορτή της Σταυροπροσκυνήσεως είναι γιορτή μεγάλη και επιφανής. Κι επειδή οι ύμνοι που ψέλνουνε σ’ αυτή είναι από τα πλέον μυρίπνοα άνθη της υμνογραφίας μας, θέλω να μιλήσω σήμερα γι’ αυτούς.

Ναι! Δε θα πάψω ποτέ όσο είμαι ζωντανός να λέγω θαρρετά αυτό που αισθάνομαι για τα πατροπαράδοτα της φυλής μου κι ας με πικραίνουνε κάποιοι άνθρωποι που δε θέλουνε τα δικά μας γιατί τρέμουν μήπως και τους πούνε χωριάτες.  

Νά εἴμαστε “ἄνθρωποι τοῦ σταυροῦ”

Σύμφωνα μέ τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, “Χριστιανός εἶναι ὁ ἄνθρωπος τοῦ σταυροῦ… Ὅποιος ἀγαπᾶ τήν ἀσφάλεια καί τίς ἡδονές τῆς παρούσης ζωῆς εἶναι ἐχθρός τοῦ σταυροῦ, αὐτοῦ τοῦ σταυροῦ πού ὁ χριστιανός ἀγαπᾶ καί σηκώνει μέ ὑπομονή γιά χάρη τοῦ Ἐσταυρωμένου του Κυρίου!…” 

Μέ ὑπόδειγμά μας τόν Χριστό καί ἀποκλειστικό σημεῖο ἀναφορᾶς τό Λόγο τοῦ Θεοῦ καί τήν Παράδοση, ἐπιλέγουμε ὁδό στενή καί τελθιμμένη. Χωρίς νά ὑπολογίζουμε συρμούς και προκαταλήψεις, ἀφοῦ “ὅποιος ὁμολογήσει γιά μένα ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, θά ὁμολογήσω κι ἐγώ γι’ αὐτόν ἐνώπιον τοῦ πατέρα μου στούς οὐρανούς. Κι ὅποιος μέ ἀρνηθεῖ ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, θά τόν αρνηθῶ κι ἐγώ ἐνώπιον τοῦ πατέρα μου στούς οὐρανούς”. (Ματθαῖος ι’ 32-33) 

 Χωρίς συμβιβασμούς και συναλλαγές μέ τό σύστημα τοῦ αἰῶνος τούτου. Στήν προσωπική μας ζωή, ἀλλά καί ὡς πολίτες γιά μιά κοινωνία ἐλεύθερη καί δίκαιη, στή βάση τῆς διασφάλισης τῆς ἀξιοπρεποῦς διαβίωσης τοῦ “ἐλαχίστου” πλησίον. 

Ὅπως ἔχει γράψει ὁ Μαρίνος Ἀντύπας, «…Ὁ Ἰησοῦς παραγγέλλει! Ἀγάπα τόν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. Εἶναι δύσκολο, νά ἀρνηθῆ τις ὅτι, ἄν ὁ Νόμος αὐτός ἐφαρμοσθῆ ποτέ, οἱ ἄνθρωποι θά ὦσιν ἀδελφοί καί ἡ χαρά καί τό μειδίαμα θά βασιλεύσωσι μεταξύ των, ἀντί τῶν δακρύων καί τοῦ αἵματος». 

Δέν ἀρθρογράφησε μόνο ἀπό ἕνα γραφεῖο. Πῆγε στή μαρτυρική τότε Θεσσαλία νά θέσει σέ ἐφαρμογή τό πρόγραμμά του, πληρώνοντας μέ τή ζωή του τήν ἔμπρακτη ἀγάπη πρός τόν “ἐλάχιστο” πλησίον, ὡς”ἄνθρωπος τοῦ σταυροῦ”.

Πόσοι, ἐνῶ δηλώνουν “Χριστιανοί”, ζοῦν καί πολιτεύονται ὡς ἐχθροί τοῦ σταυροῦ…

Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου

Χριστιανός σημαίνει μικρός Χριστός κι ὁ Χριστός εἶναι ὁ Ἐσταυρωμένος, ἄρα χριστιανός εἶναι ὁ ἄνθρωπος τοῦ σταυροῦ. Γι᾿ αὐτό εἶναι ἀνάρμοστο καί ξένο στόν χριστιανό νά ἀναζητᾶ τίς εὐκολίες καί τήν ἀνάπαυση.

14 Σεπτεμβρίου, του Σταυρού.

Θανάση Ν. Παπαθανασίου 

«Ἡ ματιά μας χρειάζεται νὰ στραφεῖ ἀκριβῶς σ’ αὐτὸν ποὺ ... κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου. Εἶναι τὸ παράδοξο τοῦ Σταυροῦ. Γιατί ἄραγε ὁ Χριστὸς δὲν ἔμεινε ἀπέθαντος: Ἤ, γιατί δὲν πέθανε σὲ βαθιὰ γηρατειὰ ἕναν θάνατο ἤρεμο καὶ τιμημένο, περίπου σὰν αὐτὸν ποὺ ὀνειρεύεται ὁ Βάρναλης στὴ «Μάνα τοῦ Χριστοῦ», περιτριγυρισμένος ἀπὸ ἀγαπημένα πρόσωπα;  Τὸ κλειδὶ ἴσως βρίσκεται ἀκριβῶς ἐδῶ: Ὁ Χριστὸς ἦρθε γιὰ πόλεμο.  Ἦρθε γιὰ νὰ καταστρέψει τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου. Καὶ ἐνῶ εἶχε τὴν ἐξουσία νὰ μὴν πεθάνει κάν, πεθαίνει θάνατο μὲ τὰ πιὸ ἀκραῖα χαρακτηριστικά: θάνατο ὀδυνηρό, ἀτιμωτικὸ καὶ σὲ ἐγκατάλειψη. Γιατί: Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνθρώπινη κατάσταση.  Ἂν ὁ Χριστὸς πέθαινε ἄλλον θάνατο τότε ἡ ἐνανθρώπησή του δὲν θὰ ἦταν πλήρης. Δὲν θὰ εἶχε προσλάβει τὴν πληρότητα τοῦ ἀνθρώπου, τὶς ἐσχατιὲς τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς, τὴν ἄβυσσο τοῦ παράλογου ποὺ τυραννᾶ τὸν ἄνθρωπο. 

Ὁ Χριστὸς φορτώθηκε ἑκούσια στὸν ἑαυτό του τὸ τραγικό, γιὰ νὰ διανοίξει στὸ τραγικὸ μιὰν ἐνδοχώρα τὴν ὁποία αὐτὸ ἀπὸ μόνο του δὲν ἔχει.  Ἂν τὸ τραγικὸ δὲν τὸ συναντήσει ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ἂν ἐνδοχώρα δὲν γίνει ἡ ἴδια ἡ ζωὴ τοῦ Θεοῦ, τότε τὸ τραγικὸ θὰ εἶναι τὸ τέρμα τῶν πάντων. [...]

Τὸ ἐρώτημα, γιὰ ἀκόμη μιὰ φορά, εἶναι τί συνεπάγεται ἡ πίστη γιὰ τὴν καθημερινότητα, τὴν ὀδύνη, τὴν ἀδικία καὶ τὸ παράλογο ποὺ λυσσομανᾶ μέσα στὴν ἱστορία. Ἡ σταύρωση τοῦ Χριστοῦ τελικά εἶναι άραγε ἁπλῶς κάτι ποὺ ἔλαβε χώρα καὶ τελείωσε γιὰ νὰ τὴ διαδεχτεῖ ἡ Ἁνάσταση;  Ἢ μήπως ἡ σταύρωση συνεχίζεται καὶ ἀποτελεῖ μιὰ πραγματικότητα τῆς ἱστορίας, ὅσο ἡ ἱστορία συνεχίζει νὰ εἶναι τὸ πεδίο ἀναμέτρησης τῶν φιλόθεων καὶ ἀντίθεων δυνάμεων;

Ἡ Ἁνάσταση εἶναι τὸ μέλλον μας. Εἶναι τὸ ἔσχατο ποὺ εἰσβάλλει στὴν ἱστορία.  Ἁλλὰ τὴν Ἁνάσταση τὴν στοιχειώνει, τὴ συνοδεύει γιὰ πάντα ἡ σταύρωση, ὑπὸ τὴν ἔννοια ὅτι ἡ σταύρωση δείχνει τί λογῆς γεγονὸς εἶναι ἡ Ἁνάσταση, ὅτι δηλαδὴ δὲν εἶναι οἱοδήποτε ξαναζωντάνεμα, ἀλλὰ εἶναι ἡ νίκη τῆς θυσιαστικῆς Ἁγάπης ἐπὶ τοῦ θανάτου. Ὑπ’ αὐτὴ τὴν ἔννοια, ἡ σταύρωση δὲν εἶναι ἡ ἥττα, τὴν ὁποία διαδέχεται ἡ νίκη, ἀλλὰ εἶναι ἡ νίκη τὴν ὁποία διαδέχεται ἡ νίκη.  «Ἡ Ἁνάστασις», ἔχει ἐπισημάνει ὁ π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ, «ἀποκαλύπτει [...] καὶ συνεχίζει τὴ νίκη ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ [...].  Ἡ δύναμις τῆς Ἁναστάσεως εἶναι ἀκριβῶς “ἡ δύναμις τοῦ Σταυροῦ”».

Ο Τίμιος Σταυρός περιμένει να τον υψώσεις μέσα στην ήττα σου...

Του Μάνου Λαμπράκη 

Ο Τίμιος Σταυρός δεν υψώνεται πια στις αγορές. Δεν καταλαμβάνει τον κεντρικό χώρο της πόλης. Δεν ευλογεί τη συμβολή των οδών. Σήμερα, υψώνεται σε σιωπή — κάποιες φορές μόνο σε ένα προφίλ, σε ένα emoji, σε μία ντροπιασμένα ευσεβή ανάρτηση που χάνεται στο scroll. Ένα μικρό σταυρουδάκι, ανάμεσα σε stories, διαφημίσεις, κυνισμούς και θορύβους. Κι όμως, ακόμη κι έτσι, ο Σταυρός απομένει το μόνο ίχνος Αλήθειας σε ένα σύστημα που απορρίπτει κάθε νόημα για χάρη της ροής.

Το Facebook είναι ένα νεκροταφείο πληροφοριών. Είναι το ψηφιακό πεδίο όπου η ζωή δεν μαρτυρείται, αλλά εκτίθεται. Όπου το εγώ δεν σταυρώνεται, αλλά αυτο-επενδύεται. Στο Facebook δεν υψώνεται ο Σταυρός – υψώνεται το προφίλ. Δεν σταυρώνεται το θέλημα, αλλά ενισχύεται η εικόνα. Κι όμως, ακριβώς εκεί, στο πιο εικονικό τοπίο της ανθρωπότητας, ο Χριστός εξακολουθεί να δείχνει τα χέρια Του ανοικτά. Σαν πρόσκληση εσωτερικής αποσύνδεσης. Σαν χειρονομία απόλυτης προσφοράς. Χωρίς like.

Ο Σταυρός του Χριστού είναι η ριζική ακύρωση κάθε αυτοαναφορικότητας. Είναι η άρνηση του Εγώ ως κυρίαρχης μορφής. Είναι η απόλυτη Εκκένωση. Και σήμερα, στην εποχή των διαρκών αναρτήσεων, των επιμελημένων φωτογραφιών και των τεχνητών συναισθημάτων, το «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν… ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν» είναι το πιο σκληρό, το πιο επαναστατικό, το πιο αντι-πλατφορμικό μήνυμα που υπάρχει. Το Facebook σου επιτρέπει να δημιουργήσεις έναν εαυτό. Ο Χριστός σου ζητά να τον αποθέσεις.

Θεέ μου τι θέλεις να μάθω απ΄ αυτό;

Θεέ μου τι θέλεις να μάθω απ΄ αυτό;

Όταν συμβαίνουν δύσκολα πράγματα στην ζωή μας, δεν μας βοηθάει σε τίποτα να ρωτάμε, «Γιατί αυτό σε εμένα;..» Αντιθέτως το όφελος είναι τεράστιο όταν μάθουμε να ρωτάμε, «Θεέ μου τι θέλεις να μάθω απ΄ αυτό;». Η ζωή αυτή είναι ένα τεράστιο σχολείο, που συνεχώς καλούμαστε σε υπαρξιακά μαθήματα. Ότι δεν μαθαίνουμε ο Θεός επιτρέπει να το συναντάμε μπροστά μας, μέχρι να το μάθουμε, να το ξεπεράσουμε ή να το διαχειριστούμε. Κανείς πειρασμός δεν θα περάσει, κανένα πάθος δεν θα εξαφανιστεί εάν η ύπαρξη μας δεν λάβει το μάθημα που είναι απαραίτητο για την συνέχεια του αιώνιου ταξιδιού της.

Οπότε όταν έρχονται πειρασμοί και δοκιμασίες, ας μην μένουμε στην άρνηση και τον θυμό. Ας προχωρήσουμε στην ωφέλεια που μπορεί αυτές να μας δώσουν. Ας σκεφτόμαστε τον Σταυρό του Χριστού μας. Ας θυμόμαστε ότι μέσα από αυτήν την δοκιμασία, την υπακοή στο θέλημα του Θεού, ο Χριστός μεταμόρφωσε το σκοτάδι και την κακία του κόσμου σε ευλογία και φως. Ότι ενώ ο κόσμος θέλησε να τον εξοντώσει εκείνος όχι μόνο έζησε αλλά νίκησε τον ίδιο τον Θάνατο. Γιατί ο Θεός μπορεί να μεταμορφώνει όλες τις ήττες σε νίκες, τα σκοτάδια σε φως, κάθε σταυρό μας σε Ανάσταση.

Ο Σταυρός του Χριστού είναι ένα τεράστιο μάθημα ζωής και θανάτου, διότι:

Υμνογραφία του Σταυρού

Του Ανδρέα Μοράτου 

Δεν είναι μόνο η αγιογραφία, που αναδεικνύει εικαστικά (“ιστορεί”) τα καίριας σημασίας γεγονότα της ζωής του Χριστού και των αγίων, είναι και η παραστατικότητα (εφάμιλλη πολλές φορές της εικαστικής ανάδειξης) που χαρακτηρίζει την υμνολογία, προκειμένου και με αυτήν να διατρανωθεί η μοναδική σπουδαιότητα των γεγονότων αυτών.

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί και ο “Οίκος” του Κοντακίου τής εορτής τής Σταυροπροσκυνήσεως (διαβάζεται στον Όρθρο της ομώνυμης Κυριακής):

“Τρεῖς σταυροὺς ἐπήξατο ἐν Γολγοθᾶ ὁ Πιλᾶτος, δύο τοῖς λῃστεύσασι, καὶ ἕνα τοῦ Ζωοδότου, ὃν εἶδεν ὁ ᾍδης καὶ εἶπε τοῖς κάτω· Ὦ λειτουργοί μου καὶ δυνάμεις μου, τίς ὁ ἐμπήξας ἧλον τῇ καρδίᾳ μου; Ξυλίνῃ με λόγχῃ ἐκέντησεν ἄφνω καὶ διαρρήσομαι, τὰ ἔνδον μου πονῶ, τὴν κοιλίαν μου ἀλγῶ, τὰ αἰσθητήριά μου, μαιμάσσει τὸ πνεῦμά μου καὶ ἀναγκάζομαι ἐξερεύξασθαι τὸν Ἀδὰμ καὶ τοὺς ἐξ Ἀδάμ, ξύλῳ δοθέντας μοι· ξύλον γὰρ τούτους εἰσάγει πάλιν εἰς τὸν Παράδεισον”.

Το κείμενο είναι πυκνό σε νοήματα, προϋποθέτει παλαιοδιαθηκικά και καινοδιαθηκικά συμφραζόμενα, και, κυρίως, αναδεικνύει τη βασική αρχή ότι ο Σταυρός είναι στενότατα (συνδε)δεμένος με την Ανάσταση. Τυχόν (δια)χωρισμός τους είναι αδιανόητος…

Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του κι ας με ακολουθεί.

π. Κώστας Λαγός 

Είπε ο Κύριος:

 «Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του κι ας με ακολουθεί. Γιατί όποιος θέλει να σώσει τη ζωή του θα τη χάσει· όποιος όμως χάσει τη ζωή του εξαιτίας μου και εξαιτίας του ευαγγελίου, αυτός θα τη σώσει. 

Τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος, αν κερδίσει ολόκληρο τον κόσμο αλλά χάσει τη ζωή του; 

Τι μπορεί να δώσει ο άνθρωπος αντάλλαγμα για τη ζωή του; 

Όποιος, ζώντας μέσα σ΄ αυτή τη γενιά την άπιστη κι αμαρτωλή, ντραπεί για μένα και για τη διδασκαλία μου, θα ντραπεί γι’ αυτόν και ο Υιός του Ανθρώπου, όταν έρθει με όλη τη λαμπρότητα του Πατέρα του, μαζί με τους αγίους αγγέλους». 

Τους έλεγε ακόμη ο Ιησούς:

 «Σας βεβαιώνω πως υπάρχουν μερικοί ανάμεσα σ΄ αυτούς που βρίσκονται εδώ, οι οποίοι δε θα γευτούν το θάνατο, πριν δουν να έρχεται δυναμικά η βασιλεία του Θεού».

Ας πούμε κατευθείαν στο θέμα, χωρίς εισαγωγές που το μόνο που εξυπηρετούν είναι να μεγαλώσουν τα κείμενα και να κουράσουν τους αναγνώστες. Τι είναι τελικά αυτός ο σταυρός που πρέπει να κουβαλήσουμε; Υπάρχουν διάφορες απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα αλλά ας ασχοληθούμε σήμερα με μία μόνο.

Το σημείο του σταυρού

Την τρίτη Κυριακή των νηστειών, στη μέση δηλαδή της Μεγάλης Σαρακοστής, προτίθεται στις εκκλησίες μας σε προσκύνηση ο σταυρός, εξ ου και Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, προς ανάψυξη και γλυκασμό των κεκμηκότων από τη νηστεία πιστών, όπως εξηγεί το συναξάριο του Τριωδίου

Από τα τέλη του 2ου αι., αλλά μπορεί και νωρίτερα, οι χριστιανοί κάνουν τον σταυρό τους. Για δύο χιλιάδες χρόνια η ίδια χειρονομία! Φωτ. SHUTTERSTOCK

Σταύρος Ζουμπουλάκης

Την τρίτη Κυριακή των νηστειών, στη μέση δηλαδή της Μεγάλης Σαρακοστής, προτίθεται στις εκκλησίες μας σε προσκύνηση ο σταυρός, εξ ου και Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, προς ανάψυξη και γλυκασμό των κεκμηκότων από τη νηστεία πιστών, όπως εξηγεί το συναξάριο του Τριωδίου. Με αφορμή τη μέρα αυτή, που πέρασε πριν από δύο εβδομάδες, θέλω να πω λίγα λόγια όχι για τη θεολογία του σταυρού, που δεν έχει αρχή και τέλος, αλλά για μια απλή, καθημερινή χειρονομία, για το σημείο του σταυρού, το σταυροκόπημα. Oποιος θέλει να σκεφθεί πάνω στη θεολογική σημασία του σταυρού μπορεί να προσφύγει στο βιβλίο του Γιούργκεν Μόλτμαν «Ο σταυρωμένος Θεός. Ο σταυρός του Χριστού ως θεμέλιο και κρίση της χριστιανικής θεολογίας» (Aρτος Ζωής, 2023). Για την ταπεινή χειρονομία του σταυροκοπήματος θα έχω αρωγό μου, σε τούτο το σύντομο σημείωμα, το βιβλίο του Γάλλου λειτουργιολόγου, ιερέα και εκκλησιαστικού συνθέτη Michel Wackenheim [Μισέλ Βακενέμ] «Le signe de croix. Un geste pascal dans la vie liturgique», Cerf/Patrimoines, 2021. Θα κάνω λόγο μόνο για το σημείο του σταυρού που σημειώνουν οι πιστοί πάνω στο σώμα τους και δεν θα αναφερθώ στη λειτουργική χρήση του από τους επισκόπους και τους ιερείς στη λατρεία και στα μυστήρια της Εκκλησίας.

Σταυρός: θρίαμβος κατά του θανάτου ή νίκη κατά των εχθρών;

Την Κυριακή αυτή θα είναι μαζί μας ο Δημήτρης Μόσχος, καθηγητής στον ιστορικό τομέα του τμήματος Θεολογίας στη Θεολογική Σχολή του ΕΚΠΑ.

 Θέμα:"Σταυρός: θρίαμβος κατά του θανάτου ή νίκη κατά των εχθρών;"

 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ: Ο "λόγος ο του Σταυρού" είναι το διαφοροποιητικό στοιχείο για τη σχέση Θεού-ανθρώπου, αλλά και ανθρώπου προς άνθρωπο που κομίζει το Χριστιανικό Ευαγγέλιο. Η ολοκλήρωση του μεσσιανικού ρόλου του Ιησού Χριστού κατά τη δευτέρα έλευσή Του θα σημαδευτεί από τη λάμψη του σημείου της σταυρικής Του θυσίας απ' άκρου εις άκρον. Επομένως, ο Σταυρός είναι ένα κεντρικό σημείο των εσχάτων και ως τέτοιο (χωρίς τον Εσταυρωμένο πάνω του) χρησιμοποιείται στη λατρευτική πράξη της Εκκλησίας σε πολλές περιπτώσεις. 

Όμως ο Θεός δεν είχε πει την τελευταία λέξη...

Πόσο φορές είπαμε ή ακούσαμε την λέξη «σ΄ αγαπώ»; 

Πόσες φορές μας έδωσαν ή δώσαμε όρκους αγάπης; 

Κι όμως χορτάσαμε από φιλιά προδοσίας. Και τούτο διότι η αγάπη δεν είναι απλά ένας φτηνός συναισθηματισμός, αλλά μια πράξη θυσίας. Δεν υπάρχει αγάπη εκεί που δεν υπάρχει σταυρός.

Ο Θεός δεν μιλάει απλά για αγάπη, αλλά πεθαίνει από αγάπη. Ο Σταυρός είναι το σύμβολο της αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο, για ολάκερη την κτίση. Μιας αγάπης που θυσιάζεται για να ζήσει ο άλλος. Που κενώνεται και αδειάζει για να χωρέσει ο άλλος.

Ο Σταυρός όμως του Χριστού δεν κρίνει μονάχα την ποιότητα της αγάπης μας, αλλά και της πίστεως μας. Είναι πολύ εύκολο να αναφέρεσαι στον Θεό με υψηλές θεολογικές κορώνες και μεγάλες δηλώσεις, αλλά είναι αρκετά δύσκολο να αφεθείς με απόλυτη εμπιστοσύνη στην πρόνοια Του για σένα, ιδιαιτέρως όταν αυτά που συμβαίνουν δεν ταυτίζονται με τα δικά σου σχέδια και επιθυμίες.

Να σκεφτούμε μονάχα, πόσοι ήταν εκείνοι που δεν εγκατέλειψαν τον Χριστό, όταν τον είδαν γυμνό, αδύναμο και νεκρό επι του σταυρού; Ελάχιστοι, σχεδόν κανείς. Σκέφτηκαν, «αυτό ήταν, πάει τελείωσαν όλα…». Πάντες εγκατέλειψαν.

Όμως ο Θεός δεν είχε πει την τελευταία λέξη. Δεν είχε τελειώσει το έργο Του. Είχε κι άλλα επεισόδια. Πίσω από το σκηνικό του Γολγοθά ακολουθούσε η ανάσταση. Πίσω από την θλίψη η χαρά, το φως, πίσω από το φαινομενικό τέλος μια νέα αρχή.

Αυτή είναι η πίστη στον Θεό, να πιστέψεις ότι το αδύνατο μπορεί να γίνει δυνατό. Να εμπιστευθείς το σχέδιο Του. Να μην χαθείς μέσα τις δικές σου ερμηνείες, και να πιστέψεις ότι πίσω από την δοκιμασία σου, τον σταυρό που σηκώνεις, ξημερώνει η ανάσταση. Γιατί θα ξημερώσει.

Ο ανεξάρτητος -μέλος του ΣΥΡΙΖΑ- βουλευτής Ηρακλείου Ιωάννης Μιχελογιαννάκης, κατήγγειλε σήμερα ότι έξω από την πόρτα του γραφείου του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου στη Βουλή υπάρχει στο μάρμαρο χαραγμένος ένας σταυρός.

Ο ανεξάρτητος -μέλος του ΣΥΡΙΖΑ- βουλευτής Ηρακλείου Ιωάννης Μιχελογιαννάκης, κατήγγειλε σήμερα ότι έξω από την πόρτα του γραφείου του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου στη Βουλή υπάρχει στο μάρμαρο χαραγμένος ένας σταυρός.

Στο δελτίο τύπου που μοίρασε στους κοινοβουλευτικούς συντάκτες ο κ. Μιχελογιαννάκης σημειώνει πως ενημέρωσε την αντιπρόεδρο της Βουλής Μαρία Κόλλια ότι σε περίπτωση που δεν αποκατασταθεί το θέμα δεν θα δεχθεί να ξαναμπεί στη Βουλή, καθώς όπως ανέφερε ο «σταυρός» έξω από το γραφείο του κ. Παπανδρέου «πατιέται και σφουγγαρίζεται, πράγμα που δεν τιμά κανέναν».

Η κυρία Κόλλια «προς τιμήν της κάλεσε την τεχνική υπηρεσία της Βουλής για άμεση διευθέτηση», καταλήγει ο κ. Μιχελογιαννάκης.