Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης και το Ποντιακό ζήτημα

Εισαγωγή- επιμέλεια : Θεοφάνης Μαλκίδης 

Έκδοση: Πολιτιστικός Σύλλογος Πατρίδας Ημαθίας «Ευστάθιος Χωραφάς», με τη στήριξη του Δήμου Βέροιας και της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος. Βέροια 2026. 

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης (Αλεξανδρούπολη 1951- Αθήνα 2024), σπούδασε πολιτικές και οικονομικές επιστήμες, καθώς και κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας διωκόμενος διέφυγε παράνομα στην Ιταλία και  συμμετείχε στην επταμελή ομάδα που συνέγραψε την ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ της 3ης του Σεπτέμβρη στο Μόναχο της Γερμανίας τον Αύγουστο του 1974. Ήταν μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ από το 1977 έως το 1999, όταν λόγω σοβαρών πολιτικών διαφωνιών αποχώρησε από το ΠΑΣΟΚ και ίδρυσε τη «Δημοκρατική Περιφερειακή Ένωση». Ήταν μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Διεθνούς Ένωσης για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών, διεθνούς μη κυβερνητικής οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ.

 Το 1994, το Ελληνικό Κοινοβούλιο υιοθέτησε την πρότασή του για την αναγνώριση της 19ης Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης της  Γενοκτονίας. Έγραψε πολλά βιβλία καταθέτοντας την άποψή του γύρω από κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, όπως επίσης, γύρω από την ιστορία, τον πολιτισμό, και τον πολιτικό αγώνα του Ποντιακού Ελληνισμού.

Με το βιβλίο του  «Το Ποντιακό ζήτημα σήμερα», το οποίο τυπώθηκε στην Αθήνα (πρώτη έκδοση  Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών 1988, δεύτερη έκδοση Γόρδιος 1992,  έβδομη έκδοση Στράβων 2014)   ο Μ.Χ., εισάγει για πρώτη φορά  στην Ελλάδα και τον πλανήτη, αυτό που τώρα όλοι  (πλέον)  γνωρίζουν αναδεικνύοντας ένα μείζον θέμα για τον Ελληνισμό, την Τουρκία, τη διεθνή κοινότητα. 

Η εισήγηση του Μ.Χ., στο Β΄ Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού (Θεσσαλονίκη 1988),  ανέδειξε  το ζήτημα της Γενοκτονίας και της υιοθέτησης της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης καθώς και  της δημιουργίας της νέας πόλης Ρωμανίας στη Θράκη,  ζητήματα  τα οποία καθόρισαν και ένα μεγάλο μέρος της δραστηριότητας του στην Ελλάδα  και παγκοσμίως και ήταν απαρχή για τις αναγνωρίσεις, τις παρεμβάσεις σε διεθνείς οργανισμούς, τα  συνέδρια και τις  εκδηλώσεις σε όλον τον κόσμο.

Να γίνει η 19η Μαΐου επίσημη εθνική αργία 19 Μαΐου: Μνήμη ή μνημόσυνο; Διεκδίκηση ή φολκλόρ;

Του Αλέξανδρου Σαλτσίδη

Άλλη μια 19η Μαΐου πέρασε. Άλλη μια χρονιά όπου οι πλατείες γέμισαν από τυπολατρίες, οι εξέδρες από κούφια λόγια, και η ιστορική άγνοια παρουσιάστηκε ως πατριωτισμός. Ένας κόσμος συχνά χωρίς στρατηγική, χωρίς ιστορική παιδεία, χωρίς σαφή αντίληψη του τι ακριβώς διεκδικεί.

 Μια μνήμη που αντί να γίνεται πολιτική δύναμη, καταντά τελετουργικό χωρίς περιεχόμενο.

Η ερώτηση λοιπόν είναι αμείλικτη. Τι θέλουμε; Να κάνουμε κάθε χρόνο μνημόσυνα, παρελάσεις συλλόγων και φολκλορικές αναπαραστάσεις; Ή θέλουμε πραγματική ιστορική και πολιτική διεκδίκηση; Γιατί αν θέλουμε πραγματική διεκδίκηση, τότε ο στόχος είναι σαφής. Η διεθνοποίηση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Όχι ως στοιχείο εσωτερικής κατανάλωσης. Όχι ως επετειακή συγκίνηση. Αλλά ως παγκόσμιο ζήτημα δημοκρατίας, ιστορικής δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όχι μόνον ατομικών αλλά κυρίως συλλογικών δικαιωμάτων των λαών για την αυτοδιάθεση και την πραγματική τους ανεξαρτησία και.

Ο εκδημοκρατισμός της Τουρκίας περνά μέσα από την ιστορική αλήθεια 

Όταν ο ναζισμός ηττήθηκε στρατιωτικά, πολιτικά και ηθικά, η μεταμελημένη Γερμανία οδηγήθηκε μέσα από πίεση, αυτοκριτική και δημοκρατικό μετασχηματισμό, στην αναγνώριση των εγκλημάτων της. Ανήγειρε μνημεία για το Ολοκαύτωμα. Ενσωμάτωσε τη μνήμη στην παιδεία. Κατέστησε την άρνηση του εγκλήματος κοινωνικά και πολιτικά απαράδεκτη. Αυτό είναι το ιστορικό ζητούμενο και για την Τουρκία. Η ήττα του κεμαλισμού (και της εκδοχής του σε ισλαμικό αυταρχισμό) αποτελεί προϋπόθεση ειρήνης στην περιοχή. Δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία χωρίς ιστορική αλήθεια. Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη χωρίς αναγνώριση των εγκλημάτων.

Ο πραγματικός εκδημοκρατισμός της Τουρκίας σημαίνει: 

Η συμφωνία της Μαδρίτης

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΑΡΣΕΝΗΣ, 22 του Πατριωτικού ΠΑΣΟΚ και Χαραλαμπίδης για τη συμφωνία της Μαδρίτης

Τις 06/12/1997 έγινε ο χαμός στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Που είσαι Ανδρέα να τους δεις και να τους ακούσεις…..¨ να κατηγορούν οι ¨μισοί τους άλλους μισούς ¨ για ¨ακροδεξιούς ¨ και ¨εθνικιστές¨ (και μάλιστα να χαρακτηρίζονται ¨ακροδεξιοί ¨όσοι ομνύουν στις παρακαταθήκες του ιδρυτή του κόμματος). Μέσα στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Μεταφορών Τ. Μαντέλης ( και στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού ) είπε ότι ¨είναι φανερό ότι υπάρχουν σοβινιστικές και εθνικιστικές απόψεις μέσα στο ΠΑΣΟΚ¨ Ο υπουργός Γεωργίας Στ. Τζουμάκας συμπλήρωσε : Τάσο, πες καλύτερα, ότι είναι ακροδεξιές αυτές οι απόψεις τους¨ και ο Τ. Μαντέλης ανταπάντησε ¨το υιοθετώ¨. 

Ο υπουργός Παιδείας  Γ. Αρσένης που είχε το θάρρος να διατυπώσει καθαρά τις θέσεις του, διαφώνησε πλήρως με τους κυβερνητικούς χειρισμούς στο θέμα της νέας δομής του ΝΑΤΟ. Στην εισήγηση του ο κ. Σημίτης χρησιμοποιώντας αυστηρό τόνο χαρακτήρισε ενδεδειγμένους τους χειρισμούς του Άκη Τσοχατζόπουλου, ενώ προκάλεσε τον κ. Αρσένη να πει που συγκεκριμένα διαφωνεί.

Τότε τέθηκαν τρία ερωτήματα του Γ. Αρσένη, ως παραδείγματα κινδύνου:

1. Εάν ένα τουρκικό αεροπλάνο πετάει πάνω από το Αιγαίο για μη νατοϊκή αποστολή, που θα αναφέρεται: Στην Αθήνα, τη Σμύρνη η την Νεάπολη;

2. Εάν ένα ελληνικό αεροσκάφος κάνει πτήση από την περιοχή του λεκανοπεδίου στη Χίο, θα αναφέρεται στην Αθήνα και τη Νεάπολη;

3. Εάν ένα ιπτάμενο αντικείμενο της Ρωσίας, της Τουρκίας η της Λιβύης εντοπιστεί 8 μίλια δυτικά της Χίου τίνος άδεια θα ζητήσουμε για αναγνώριση; Τη θα γίνει, αν η Νεάπολη ζητήσει από την Τουρκία να πάει αυτή να το αναγνωρίσει;  θα έχουμε θερμό επεισόδιο; Ποιος θα λύσει  την διαφορά επιτόπου;

ΠΕΜΠΤΗ 02/05- ΟΜΙΛΙΑ:"Ο ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ" - ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗ-ΒΑΣΙΛΗ ΓΙΑΪΛΑΛΙ-