11/09/2026
Σημαδιακός κι αταίριαστος
Ο Βάσος Φτωχόπουλος στην Άγρια Δύση της Κύπρου
Let’s go.
Sam Peckinpah
Δυστυχώς δεν θυμάμαι πώς έμαθα, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ότι κυκλοφορούσε στη μικρή μας νήσο μια εφημερίδα που είχε για τίτλο (εννοώ: για όνομα) την ωραιότερη λέξη της ελληνίδας λαλιάς, που ο ποιητής Παλαμάς, καλωσορίζοντας κατά το έτος 1926 μιαν αντιπροσωπεία Ελλήνων Κυπρίων στην Αθήνα, την περιέγραψε (τη λέξη-όνομα) ως «σάλπισμα μαζί κι ερωτικό τραγούδι» – τουτέστιν: ΕΝΩΣΙΣ.
Τον καιρό εκείνο δημοσίευα άρθρα και ιστορίες σε άλλη εφημερίδα, τη Φωνή της Πάφου, και στον ελεύθερο χρόνο μου σχεδίαζα τη συγκρότηση συνωμοτικής οργάνωσης, που μόνο της στόχο θα είχε, ακριβώς, την προαναφερθείσα λέξη, το υπέρ παν όνομα, για μιαν εθνική ολοκλήρωση με όρους πατόκορφα ερωτικούς: την Ελλάδα αγαπώ, αλλά και σένα – τόοοσο πολύ, από τον βόρβορο μέχρι τ’ αστέρια.
Στο κάτω κάτω, ήμουν τότε δεκατεσσάρων ετών, και είχα στο τετράδιο κρυμμένη τη φωτογραφία ενός κοριτσιού, με αυτή τη λεζάντα, κλεμμένη από τον Ίωνα Δραγούμη: «Αγαπημένη, τούτη την ώρα είμαι γεμάτος αγάλματα, και χίλιες γαλανές υποσχέσεις».
(Δεν ξέρω για τ’ άλλα κουρέλια, αλλά η γαλανόλευκη τραγουδάει ακόμα, ως επί το πλείστον στην εντός των τειχών Λευκωσία, στην οδό Έκτορος, την οδό του πρίγκιπα εκείνου που είπε, ωραίος και μόνος, και πρώτος απ’ όλους, τη φρικτή φράση: Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.)
Όταν έμαθα, λοιπόν, ότι κάποιος τολμούσε στην αστεία χώρα Κύπρο να αρθρώνει το ακατανόμαστο όνομα της Ενώσεως, και μάλιστα να το διακινεί και να το διαλαλεί σε κοτζάμ πρωτοσέλιδο, μου φάνηκε πολύ φυσικό (και επείγον) να τον βρω, ασφαλώς για να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, την πένα και το ξίφος, ή τον πολύγραφο και το Μπρεν, και να εκπληρώσουμε την πιο γαλανή και αθετημένη υπόσχεση, τον περιώνυμο Όρκο της Φανερωμένης. Προφανώς αναφέρομαι στα κεκρυμμένα από καταβολής∙ στα αφανέρωτα.
