Γιατί δανείζεται η Ελλάδα 65 δις € από τους ασφαλιστικούς και λοιπούς φορείς ή το 26,2% του ΑΕΠ της, όταν η Ιταλία μόλις 2,4%;

Βασίλης Βιλιάρδος 

Το μαξιλάρι μηδενίστηκε, τα repos έφτασαν τα 65 δις € και το χρέος αυξήθηκε κατά 18% από το 2019. Τι συμβαίνει πραγματικά στα ταμεία του κράτους; Γιατί δανείζεται η Ελλάδα 65 δις € από τους ασφαλιστικούς και λοιπούς φορείς ή το 26,2% του ΑΕΠ της, όταν η Ιταλία μόλις  2,4%; Τι θα συμβεί εάν υπάρξει μία διεθνής κρίση ρευστότητας και ομολόγων;

Στο πρώτο γράφημα που παραθέτουμε, φαίνεται ότι το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης ανήλθε στις 31/12/2025 στα 427,123 δις € - από 422,646 δις € το 2024 και 361,160 δις € το 2019. Δηλαδή αυξήθηκε κατά 65,963 δις € (+18,3%) από το 2019.

Στο δεύτερο γράφημα, αριστερά, τα διαθέσιμα της Γενικής Κυβέρνησης στις 31/12/2025 ανέρχονταν σε 39,576 δις € - ενώ το καθαρό χρέος, αφαιρουμένων δηλαδή των διαθεσίμων, ήταν 323,224 δις €.

Στο ίδιο γράφημα, δεξιά, στις 30/06/2026 τα διαθέσιμα είχαν μειωθεί στα 31,110 δις € - ενώ το καθαρό χρέος είχε αυξηθεί στα 326,466 δις €. Δηλαδή σε μόλις έξι μήνες τα διαθέσιμα μειώθηκαν κατά 8,466 δις € - ενώ το καθαρό χρέος αυξήθηκε κατά 3,242 δις €.

Στο τρίτο γράφημα, τα διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης μειώθηκαν από 13,028 δις € στις 31/03/2026 σε 10,775 δις € στις 30/06/2026 - ενώ το «μαξιλάρι» (Cash Buffer Account), ύψους 5,410 δις €, μηδενίστηκε.

Παρεμπιπτόντως εδώ, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν άφησε «μαξιλάρι» 37 δις € στη ΝΔ, όπως ισχυρίζεται, αλλά τα 15,7 δις € που προέρχονταν κυρίως από το δάνειο του ESM και δεν μπορούσε να τα αγγίξει - ενώ τα υπόλοιπα περίπου 22 δις € ήταν τα αποθεματικά των φορέων του Δημοσίου, που ανήκαν στους φορείς και όχι στο κράτος.

Στο ίδιο γράφημα τώρα, εμφανίζονται repos περίπου 65 δις €. Πρόκειται για βραχυπρόθεσμη ενδοκυβερνητική χρηματοδότηση, μέσω της οποίας το Δημόσιο αντλεί ρευστότητα από διαθέσιμα φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (ασφαλιστικοί φορείς/e-ΕΦΚΑ, ΑΚΑΓΕ, ΔΥΠΑ, ΕΟΠΥΥ, ΤΕΚΑ, ΟΤΑ, νοσοκομεία και λοιποί φορείς).

Εν προκειμένω, δεν θα πούμε ότι τα 44 δις € εξαφανίστηκαν, αφού δεν υπάρχουν στα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου. Είναι όμως σωστό να πούμε ότι τα στοιχεία δείχνουν μείωση των ταμειακών διαθεσίμων - με την παράλληλη ύπαρξη περίπου 65 δις € βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης μέσω repos.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται το κρίσιμο ζήτημα: στο ότι τα 31,1 δις € των διαθεσίμων δεν μπορούν να θεωρηθούν όλα διαθέσιμα για την επιστροφή των repos. Δηλαδή, το κράτος πρέπει να διατηρεί ταμειακό απόθεμα για τις άμεσες ανάγκες του - μισθούς, συντάξεις, κοινωνικές δαπάνες, λειτουργικές υποχρεώσεις κλπ.

Εάν λοιπόν, ενδεικτικά, θεωρήσουμε ότι πρέπει να διατηρεί ένα ελάχιστο απόθεμα 10 δις €, τότε από τα 31,1 δις € θα ήταν θεωρητικά διαθέσιμα περίπου 21,1 δις €.

Έτσι, απέναντι σε περίπου 65 δις € repos, η δυνητική ανάγκη για πρόσθετη ρευστότητα θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 43,9 δις € - εάν οι φορείς ζητούσαν ταυτόχρονα την επιστροφή των χρημάτων τους και το Δημόσιο ήθελε να διατηρήσει αυτό το ταμειακό απόθεμα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει σήμερα «τρύπα 43,9 δις €» - αφού τα repos ανανεώνονται/αναχρηματοδοτούνται, ενώ το Κράτος έχει έσοδα και πρόσβαση στις αγορές.

Το πραγματικό ζήτημα είναι ο κίνδυνος ρευστότητας και αναχρηματοδότησης: δηλαδή, πόσο εύκολα μπορεί το κράτος να αντικαταστήσει αυτήν τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση, εάν οι φορείς χρειαστούν τα διαθέσιμά τους.

Με απλά λόγια: το κρίσιμο δεν είναι μόνο πόσα χρήματα έχει το Δημόσιο στο ταμείο, αλλά πόσα από αυτά είναι πραγματικά ελεύθερα, αφού αφαιρεθεί το απαραίτητο ταμειακό απόθεμα - και πόσο εξαρτάται η ταμειακή του λειτουργία από τα περίπου 65 δις € των repos.

Τέλος, για σύγκριση, στην Ιταλία το Υπουργείο Οικονομικών χρησιμοποιεί επίσης repos για τη διαχείριση της ρευστότητας του Δημοσίου. Τον Νοέμβριο του 2025, το ιταλικό Υπουργείο Οικονομικών επικαιροποίησε το χαρτοφυλάκιο κρατικών τίτλων που χρησιμοποιούνται για πράξεις repos, το οποίο ανερχόταν σε 55 δις € και περιλάμβανε 51 διαφορετικά ομόλογα (mef.gov.it/en/index.html).

Προσοχή: τα 55 δις € δεν σημαίνουν ότι η Ιταλία δανειζόταν 55 δις € μέσω repos. Πρόκειται για το ύψος του χαρτοφυλακίου τίτλων που ήταν διαθέσιμο για τις σχετικές πράξεις.

Με δεδομένο ότι το ονομαστικό ΑΕΠ της Ιταλίας το 2025 ήταν 2.258,049 δις €, το χαρτοφυλάκιο αυτό αντιστοιχούσε περίπου στο 2,44% του ΑΕΠ της. Αντίθετα, στην Ελλάδα, με ΑΕΠ περίπου 248,4 δις €, τα περίπου 65 δις € repos αντιστοιχούν στο 26,2% του ΑΕΠ - δηλαδή, ως ποσοστό του ΑΕΠ, περίπου 10,7 φορές περισσότερο.

Δεν εννοούμε βέβαια ότι πρόκειται για το ίδιο χρηματοδοτικό εργαλείο ούτε ότι τα δύο ποσά είναι απολύτως ομοειδή. Η σύγκριση γίνεται ως ένδειξη της κλίμακας της χρήσης των repos σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας.

Η ουσιαστική διαφορά είναι ότι στην Ελλάδα τα repos που εξετάζουμε συνδέονται με τη βραχυπρόθεσμη διαχείριση των διαθεσίμων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης - ενώ το χρέος μεταξύ φορέων της Γενικής Κυβέρνησης ενοποιείται στον υπολογισμό του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης και, συνεπώς, δεν εμφανίζεται ως πρόσθετο χρέος στον σχετικό δείκτη χρέους/ΑΕΠ που ως εκ τούτου φαίνεται χαμηλότερος.

ΠΗΓΗ: https://x.com/i/status/2100462123876774082

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com