Του Κώστα Χατζηαντωνίου
Η μεγαλύτερη ημέρα. Η απειροελάχιστη στιγμή που ο ήλιος σταματά και όλα είναι δυνατά. Μια αιωρούμενη στιγμή όπου το φως θριαμβεύει πριν αρχίσει πάλι να ελαττώνεται. Υπενθύμιση πως οτιδήποτε μεγαλώνει έρχεται η στιγμή που αρχίζει να μειώνεται και οτιδήποτε μειώνεται αναπόφευκτα θα αρχίσει πάλι να αυξάνεται. Ένας νόμος των εποχών, αλλά και ο αμετάβλητος νόμος της ζωής. Η κυκλική πραγματικότητα ενός «κοσμικού όλου» που δεν διαχωρίζει τον άνθρωπο από το περιβάλλον, αλλά γιορτάζει τη σύνδεση με τη ζωτική δύναμη ενός σύμπαντος που είναι πολύπλευρο και ενιαίο. Η νύχτα δεν είναι ποτέ ολοκληρωτική, το φως ποτέ οριστικό. Όλα πεθαίνουν, όλα ξαναγεννιούνται.
Το ηλιοστάσιο είναι κάτι περισσότερο από ένα αστρονομικό γεγονός. Είναι μια κοσμική ανάσα. Και δεν είναι καθόλου τυχαία η γιορτή που ακολουθεί σε τρεις ημέρες, οι φωτιές του Άη Γιάννη. Πάνω από την φωτιά κάποτε οι άνθρωποι δεν αναζητούσαν μόνο την υπόσχεση της συγκομιδής, τη γονιμότητα του δεσμού τους, την προστασία της ζωής τους. Η φωτιά καθαρίζει. Η φωτιά προετοιμάζει. Η φωτιά καθαγιάζει.
Ο εορτασμός του τροχού των εποχών τι σημαίνει σήμερα; Σημαίνει πως δεν είμαστε ξεριζωμένοι, ακολουθούμε το ίδιο ιερό μονοπάτι με εκείνους που ήταν εδώ πριν από εμάς. Γιορτές, τελετουργίες και σύμβολα πέρα από κάθε δογματικό ζυγό αλλά με την ανησυχία για αρμονία και κατανόηση αυτού που διαφεύγει από το βλέμμα.
Η αλήθεια είναι πως έχουμε εγκαταλείψει αυτές τις τελετουργίες. Έχουμε ξεχάσει ότι το φως είναι εύθραυστο. Ζούμε κάτω από φώτα ψεύτικα, σε πόλεις χωρίς νύχτα, σε εποχές χωρίς κανόνες, στον τουρισμό του all inclusive, σε ημερολόγια χωρίς ιερότητα. Η σύγχρονη κοινωνία μάς έχει υποβάλει σε αυτού του είδους τις απάτες. Η ψευδαίσθηση της απόκτησης του «απαραίτητου αλλά άχρηστου», όπου ο χρόνος ατροφεί σε βάρος της μακροπρόθεσμης σκέψης και η ζωή δεν διαμορφώνεται πλέον με βάση τους φυσικούς ρυθμούς. Αντιθέτως, πρέπει να υπακούει σε επιταγές «κερδοφορίας», σε στήλες με αριθμούς, σε δόγματα που συντάσσονται στα πολυτελή σαλόνια των μοντέρνων δεξαμενών σκέψης ή στα χαμαιτυπεία της μικροαστικής ηδονής. Η οργουελιανή κορύφωση της διάβρωσης των ελευθεριών, το έγκλημα σκέψης, προβάλλει διακριτικά ή αδιάκριτα με τη μορφή της εθελοντικής δουλείας, της λογοκρισίας. Ή περιορίζει το έθιμο και το έθος στα όρια μιας ακίνδυνης λαογραφίας.
Όμως απέχουν πολύ από κάθε ξεπερασμένη λαογραφία η μνήμη του θερινού ηλιοστασίου και του Άη Γιάννη οι φωτιές. Μέσα σε μια τεράστια αντι-μύηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στον σύγχρονο κόσμο, οι πραγματικά ελεύθεροι άνθρωποι, θα άξιζε να ανακαλύψουν στη φύση και όχι στην ιδεολογία (ή στα πανηγύρια...) το μονοπάτι της Παράδοσης. Το μόνο που χρειάζεται είναι μια νύχτα, μια χαραυγή, ένας λόφος. Το μόνο που χρειάζεται είναι μια φωτιά αναμμένη.
Το μόνο που χρειάζεται είναι η σιωπή για να δούμε, στον ουρανό την επιστροφή του αήττητου ήλιου. Γιατί αυτό είναι το ηλιοστάσιο: όχι μια στάση, αλλά ένας κύκλος. Μια πιστότητα. Γιατί πιστοί είμαστε ακόμα, αλλά με τον δικό μας τρόπο, όταν χαιρετάμε τον ήλιο, όταν τιμούμε τη γη, όταν μέσα στο καυτό καλοκαίρι φυτεύουμε έναν σπόρο για ένα δέντρο: για τις μελλοντικές γενιές.
Ναι, είμαστε τα γερασμένα παιδιά μιας αρχαίας μνήμης. Ενός φωτεινού τροχού. Που ξέρουν ωστόσο πως η φωτιά δεν είναι σβησμένη. Κοιμάται στον ίσκιο μιας βελανιδιάς. Κρυφοκαίει κάτω από τις στάχτες. Περιμένει τη σπίθα. Ένα φύσημα βόρειου αέρα.
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.