Του Δημήτρη Βασιλειάδη
Ο Μιχάλης αυτοσυστηνόμενος – είτε σε πρώτο ενικό, είτε σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο (τα ‘’εγώ ειμί’’, ή, τα ‘’εμείς’’ του)
Ή αλλιώς, με λόγια απλά… ‘’Εμείς δεν είχαμε όπλα, είχαμε ισχυρές ιδέες’’
Από κάποια, απ΄ τα διάσπαρτα στο έργο του Μιχάλη, ‘’εγώ ειμί ‘’ του, συγκροτείται αυτό το κειμενάκι. Μιλώ για όλες εκείνες τις λίγες στιγμές που ο Μιχάλης, είτε μιλώντας σε πρώτο ενικό, είτε σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, μιλά για τον εαυτό του. Θεώρησα πως ήταν χρήσιμο πολύ να γίνει αυτό, γιατί πίσω απ΄ αυτά τα ‘’εγώ ειμί’’ του, που άλλοτε εκφράζονται άμεσα και πρόδηλα και άλλοτε υπονοούνται, ξεκλειδώνεται ένα σπουδαίο –το σπουδαιότερο κατά τη γνώμη μου- στοιχείο της προσωπικότητάς του, είτε σαν διανοούμενος-πολιτικός είτε σαν πρόσωπο, αυτό της ηθικής και της καθαρότητας.
Χρησιμοποιήθηκε η βιβλική έκφραση ‘’εγώ ειμί’’, αν και τις περισσότερες φορές ο Μιχάλης όταν αναφέρεται στον εαυτό του μιλά με το ‘’εμείς’’. Κι αυτό το κάνει όχι για λόγους ‘’πληθυντικής μεγαλοπρέπειας’’ αλλά επειδή αρχικά αυτό προτάσσει ο από την κούνια του ευγενικός του χαρακτήρας, κι απ΄ την άλλη, το γεγονός, ότι ο Μιχάλης ήτανε πάντα στο ‘’εμείς’’, θέλοντας μ΄ αυτό να δείξει ότι ό, τι έκανε δεν το ΄κανε μόνος του αλλά με τη συνέργεια ενός ολόκληρου χώρου, μιας οικογένειας πολιτικής που το κάθε μέλλος της το θεωρούσε ισότιμό του κι ας ξέραμε όλοι μας, όλοι εμείς που σταθήκαμε πλάι του, ότι όλο αυτό το οικοδόμημα, το σώμα ιδεών και πράξεων, το στίγμα και οι προτεραιότητες που πρόβαλλε ο χώρος μας ήτανε γ έ ν ν η μ α δ ι κ ό τ ο υ.
Ιδού λοιπόν κάποια απ΄ τα ‘’εγώ ειμί’’ ή τα ‘’εμείς’’ του Μιχάλη :
‘’Αυτά τα χρόνια δεν ήμασταν εμείς που πήγαμε την πολιτική στους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς της κομματοκρατίας. Δεν πήραμε ούτε δείξαμε εμείς το δρόμο της υπουργικής καρέκλας… ‘’
‘’Δεν κάναμε εμείς την πολιτική συνώνυμη του χρήματος, του πλούτου, της διαπλοκής, της καριέρας, του αριβισμού. Δεν προκαλέσαμε εμείς την πολιτική πτώχευση, την μορφωτική και πολιτική ξηρασία στη χώρα. Δεν μεταβάλλαμε, για την πολιτική μας επιβίωση και μόνο, ιστορικά πολιτικά κινήματα σε ένα ‘’στρώμα’’ που κινείται ανάμεσα στο κράτος, τα λόμπι και τα λεγόμενα ΜΜΕ.’’
‘’Δεν κάναμε εμείς την πολιτική δημόσιες, αλλά και αδιαφανείς σχέσεις, μεταμοντέρνα κενότητα.’’
‘’Εμείς, όλα αυτά τα χρόνια, σε πολύ δύσκολες συνθήκες, κρατήσαμε την πολιτική ψηλά, στους φυσικούς τόπους και ρόλους της, στις ευγενικές της εκφράσεις. Γιατί η πολιτική είναι η πλέον ευγενής έκφραση των ανθρώπων.’’
‘’Αν μας άκουγαν η Ελλάδα θα ήταν σε άλλη θέση πραγματικά ισχυρή και περήφανη’’
‘’Εμείς δώσαμε και δεν πήραμε. Εμείς τώρα ξεκινάμε ένα νέο κύκλο και ό,τι και να κάνουν δεν μπορούν να μας σταματήσουν.’’
‘’Από το 1981 ήθελα να δώσω στα μέλη του ΠΑΣΟΚ και τους Έλληνες όχι μόνο ένα διανοητικό, φραστικό, λεκτικό παράδειγμα αλλά ένα πρακτικό παράδειγμα για το πώς κυβερνιέται μια χώρα, όπως και πολλά άλλα πρακτικά παραδείγματα… η επαναφορά στην Ελληνική δημόσια ζωή αυτών των εννοιών και των λέξεων είναι απελευθερωτική και προστατευτική προς τις ολοκληρωτικές τάσεις’’
‘’…Ένας από τους λόγους, υπάρχουν πολλοί και είναι καταγραμμένοι ιστορικά, που δεν επιστρέφω σε αυτόν τον ‘’χώρο’’ (εννοεί το ΠΑΣΟΚ) ειδικά με την νέα του διοίκηση είναι γιατί κάθε βράδυ θα έβλεπα στον ύπνο μου τον Αγαμέμνονα Κουτσόγιωργα’’ (η παραπάνω φρασούλα είναι η απόληξη της περιγραφής ενός περιστατικού ανάμεσα στον Μιχάλη και τον Κουτσόγιωργα –που βρίσκεται στη σελ. 57 του βιβλίου του Μιχάλη ‘’…ΚΚΚΑΣΟΡ’’- κατά το οποίο ο τελευταίος του αποκάλυψε, ότι πίσω από το σκάνδαλο Κοσκωτά ήτανε κρυμμένος ο Γ. Α. Παπανδρέου, και ότι αυτός ήταν το εξιλαστήριο θύμα αυτής της υπόθεσης που το τραγικό της τέλος ήταν ο θάνατος του στα έδρανα του Ειδικού Δικαστήριου).
‘’Εγώ, που ήμουν ο πρώτος Έλληνας που τον συνάντησε και του δώρισε ένα αντίγραφο ενός ελληνικού αμφορέα, που έζησε αυτό που ονομάζει στο κείμενό του φιλοξενία, που συνάντησα μια διεθνή προσωπικότητα, τον ηγέτη ενός λαού, θέλω από αυτό το βήμα να του μηνύσω, ότι ακόμη και μετά από αυτή τη βαρβαρότητα που υπέστη όχι από τους Έλληνες, αλλά από Έλληνες βάρβαρους, να μπορεί να βρει την ψυχική και φυσική δύναμη να σταθεί ψηλά.’’ ( για την υπόθεση Οτσαλάν).
‘’…ήρθα εδώ για να υπερασπίσω την προσωπική μου τιμή και αξιοπρέπεια ως πολίτης της Ελλάδας, της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου, της Οικουμένης. Να δηλώσω, ότι υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα, της αξιοπρέπειας, της αυτοπεποίθησης, των αξιών, της αναγέννησης.’’
‘’Το ζήτημα δεν είναι να ήμασταν υπέρ της αλήθειας, της ελευθερίας, του δίκαιου κάποτε, αλλά να είμαστε Πάντοτε, σήμερα και Αύριο.’’
‘’Εμείς είμαστε αντίθετοι στο ‘’οφθαλμόν αντί οφθαλμού’’ και το δείξαμε πολλές φορές στην ιστορία μας. Γιατί, όπως έλεγε ο Γκάντι, με τον οφθαλμόν αντί οφθαλμού, θα καταλήξουμε να τυφλωθεί όλος ο κόσμος. Πιστεύουμε όμως ότι εάν οι λαοί δε διδαχθούν από την Ιστορία τους, κινδυνεύουν να την επαναλάβουν με περισσότερες βάρβαρες μορφές…’’
‘’Εμείς, όπως έδειξε η ιστορία μας, δεν διεκδικούμε πρωτεία. Δεν είμαστε όμως και διατεθειμένοι, ειδικά μπροστά σ΄ αυτού του τύπου τις συμπεριφορές, να δεχθούμε την παραχάραξη της ιστορίας και πολύ περισσότερο τη γελοιοποίησή της’’ (από τον αγώνα για την αναγνώριση της Ποντιακής Γενοκτονίας)
‘’Εμείς δεν είχαμε όπλα, είχαμε ισχυρές ιδέες’’
‘’Εμείς ήμασταν ιδιοκτήτες αυτών των διαστάσεων (μ΄ αυτή την έκφραση ο Μιχάλης εννοεί τη βαθιά γνώση και επίγνωση των νορμών που κινούν την ιστορία της περιοχής μας) εις τους αιώνας των αιώνων αλλά εμφανιζόμασταν (εδώ εννοεί τη συμπεριφορά του συστήματος απέναντί του-μας)εκτός τόπου, και χρόνου, τόπων και ιστορίας’’
‘’Η γνώμη μου είναι ότι ο σύγχρονος γενοκτονικός κύκλος του διαρκούς ελληνικού ολοκαυτώματος (αυτό το ‘’…γενοκτονικός κύκλος του διαρκούς ελληνικού ολοκαυτώματος’’ ας το κρατήσουμε στο νου μας, είναι μεγάλης ιστορικής σημασίας) δεν αρχίζει το 1914 αλλά το 1770. Από τότε αποφάσισαν και σχεδίασαν την γενοκτονική λύση (ας κρατήσουμε επιπλέον κι αυτή τη χρονολογία, το 1770, κι ας ελπίσουμε ότι θα βρεθούν ιστορικοί επιστήμονες να δουλέψουν πάνω σ΄ αυτό)’’
‘’Όχι μόνο δεν είχα συνομιλητές. Αλλά στο εσωτερικό δρούσαν οι πολύμορφες γιάφκες της πέμπτης φάλαγγας’’
‘’Η δική μου πολιτική ταυτότητα είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία πολλών λαών και δεν παραχαράσσεται’’
Τα ‘’εγώ ειμί’’ και τα ‘’εμείς’’ του Μιχάλη είναι διάσπαρτα στο πλούσιο συγγραφικό του έργο (κουράγιο να ΄χει να ψάχνει κανείς !). Αυτά όμως που παράθεσα νομίζω πως είναι αρκετά για το μικρό αυτό αφιέρωμα στη μνήμη του. Ο Μιχάλης δεν ήταν τυχαίος πολιτικός-διανοούμενος. Σκαλίζοντας το έργο του, που είναι χτισμένο πάνω σε εκατοντάδες χιλιάδες λέξεις (κι αν σ΄ αυτές προσθέσεις όλα όσα δεν πρόλαβε να εκδώσει μιλάμε πια για εκατομμύριο λέξεις) νιώθεις κυριολεκτικά, πως τον νιώθεις να ανακαλύπτεται και να αποκαλύπτεται, πίσω από κάθε λέξη, και πίσω από κάθε φράση. Ο Μιχάλης αγάπησε πολύ αληθινά το λαό, όπως λίγοι μετρημένοι στα δάχτυλα διανοητές και πολιτικοί το κάνανε. Η αγάπη του αυτή για το λαό τον οδήγησε στο να βρίσκεται σε μία κατάσταση διαρκούς αναβάπτισης στην ψυχή του, στον πολιτισμό του. Η σχέση του όμως με την ιστορία και τον πολιτισμό του λαού μας, δεν είχε να κάνει μόνο με την τυπική ματιά και στάση του διανοούμενου μ΄ αυτά. Η σχέση του Μιχάλη με την ιστορία και τον πολιτισμό μας, ήταν συνάμα η σχέση του τεχνίτη με την τέχνη. Είχε δηλαδή μαζί, έξω απ΄ τα διανοητικά χαρακτηριστικά, και έντονα στοιχεία αισθητικής. Το αποτέλεσμα λοιπόν αυτής της σχέσης ήταν, ό,τι έβγαινε απ΄ το στόμα του κι ό,τι περνούσε απ΄ το μολύβι του στο χαρτί του, κι ας ήταν αυτό απόλυτα πολιτικό, να είναι ταυτόχρονα κι ένα δημιούργημα υψηλής αισθητικής.
Ο Μιχάλης λοιπόν, πήρε την κουλτούρα και την ιστορία του λαού, τρύγησε τους καρπούς της κι αφού τους απόσταξε (πολιτικοποίησε) και έτσι νιόπλαστους καθώς τους ανάπλασε, τους ‘’…απόθεσε σαν μια μικρή χιβάδα μέσα στο χέρι του λαού’’ ξανά (για να χρησιμοποιήσω, ελαφρά παραφρασμένη, μια φράση του αγαπημένου Ζήσιμου Λορεντζάτου με την οποία περιγράφει τη σχέση του Παπαδιαμάντη με τη Σκιάθο). Ακριβώς όπως έκανε καθώς στοχάζονταν και δρούσε πάνω στο διατροφικό πρότυπο του λαού μας, ή πάνω στη νέα διοικητική οργάνωση της χώρας, ή όταν ανάσταινε τους νεκρούς της γενοκτονίας του λαού μας, ή, ή, ή...
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.