Για να ριζώσει ένα μεγάλο «ναι»
Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη
Ένα πράγμα θα κρίνει -περισσότερο από οτιδήποτε άλλο- την τύχη του κομματικού εγχειρήματος που φαίνεται να προκύπτει από το Κίνημα των Τεμπών: η σχέση του με τον Λαό.
Με τον Λαό όχι ως ακροατήριο, όχι ως χειροκροτητή, αλλά ως συμμέτοχο. Και αυτή η συμμετοχή δεν μπορεί να είναι διακοσμητική. Πρέπει να είναι δομική. Γιατί, το έχουν τα συστήματα αυτό: να βρίσκεις πάντα στο τελικό σου αποτέλεσμα τα μέσα που χρησιμοποίησες για να το πετύχεις.
Το μεγαλύτερο κεφάλαιο που διαθέτει σήμερα το εγχείρημα αυτό δεν είναι πολιτικό. Είναι ηθικό. Γι' αυτό άλλωστε και η μέχρι σήμερα "πολεμική" στον ηθικό πυρήνα απευθύνεται και αυτόν επιχειρεί με διάφορα κόλπα, ύβρεις και τερτίπια να απο-ηθικοποιήσει.
Αυτό, όμως, το ηθικό κεφάλαιο, τη στιγμή που μετατρέπεται σε πολιτική δύναμη, κινδυνεύει αναπόφευκτα να φθαρεί. Η ιστορία της Μεταπολίτευσης δείχνει καθαρά ότι τα εγχειρήματα που γεννήθηκαν από κοινωνική ανάγκη, αλλά οργανώθηκαν με λογική κορυφής, κατέληξαν να μοιάζουν με όλα αυτά τα οποία υποσχέθηκαν ότι θα αλλάξουν. Το σύστημα ξέρει να ενσωματώνει πρόσωπα, αλλά δεν μπορεί να ενσωματώσει κινήματα με ρίζες και αυτονομία.
Γι’ αυτό η γείωση στον λαό δεν είναι απλώς θέμα εικόνας. Είναι η μόνη άμυνα απέναντι στην αφομοίωση. Και αυτή η άμυνα δεν μπορεί να είναι κάθετη. Δεν μπορεί να είναι αρχηγική. Μπορεί να είναι μόνο δικτυοκεντρική και οριζόντια.
Σε έναν κόσμο όπου η εξουσία οργανώνεται ιεραρχικά, η δημοκρατία οφείλει να οργανώνεται δικτυακά. Ένα σύγχρονο πολιτικό εγχείρημα δεν χρειάζεται πυραμίδες. Χρειάζεται δίκτυα. Τοπικούς πυρήνες, συλλογικότητες, συνελεύσεις, ομάδες εργασίας, Κ ο ι ν ά, που συνδέονται μεταξύ τους ισότιμα, ανταλλάσσουν εμπειρίες, συναποφασίζουν. Όχι μια βάση που υπακούει, αλλά μια βάση που συνδιαμορφώνει.
Αυτή η οριζοντιότητα δεν είναι ρομαντισμός. Είναι πολιτική τεχνολογία. Είναι ο τρόπος να προστατευτεί το ήθος από τη φθορά της εξουσίας. Όταν οι αποφάσεις δεν συγκεντρώνονται σε λίγα χέρια, όταν η ηγεσία λογοδοτεί πραγματικά και όχι τυπικά, όταν οι ρόλοι εναλλάσσονται και δεν παγιώνονται, τότε το εγχείρημα δεν εξαρτάται από πρόσωπα. Εξαρτάται από σχέσεις εμπιστοσύνης. Στην οριζοντιότητα η εξουσιαστική ισχύς υποχωρεί και ανθίζει η φροντιστική Σχέση.
Και εκεί ακριβώς γεννιέται η πολιτική αξιοπιστία.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη, ίσως το πιο κρίσιμο απ’ όλα.
Χωρίς την άμεση και ουσιαστική συμμετοχή του λαϊκού παράγοντα, κανένα νέο πολιτικό εγχείρημα δεν μπορεί να σταθεί απέναντι στο κυρίαρχο σύστημα.
Ο κόσμος δεν κινητοποιείται πραγματικά όταν καλείται απλώς να χειροκροτήσει ή να ψηφίσει.
Κινητοποιείται όταν νιώθει ότι συμμετέχει, ότι συνδιαμορφώνει, ότι η υπόθεση είναι και δική του. Ότι, επιτέλους, ανήκει!
Διαφορετικά, η κοινωνία μένει θεατής, και ένα σύστημα με βαθιές ρίζες, πλοκάμια στην οικονομία, στα μέσα ενημέρωσης και στους θεσμούς, δεν νικιέται από θεατές.
Νικιέται μόνο από ενεργούς πολίτες.
Χωρίς αυτή τη συλλογική κινητοποίηση, καμία ηγεσία, όσο καθαρή κι αν είναι, δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα με την ισχύ του κατεστημένου. Γιατί απέναντι σε ένα οργανωμένο σύστημα εξουσίας, η μόνη πραγματική δύναμη είναι μια οργανωμένη κοινωνία.
Χωρίς οριζόντια δομή, κάθε νέο κόμμα κινδυνεύει να γίνει ένας ακόμη μηχανισμός-αυτό που όλοι γνωρίσαμε στο πετσί μας στη διάρκεια της μεταπολίτευσης.
Όμως, με οριζόντια και δικτυοκεντρική οργάνωση, μπορεί να γίνει κάτι σπανιότερο: Συλλογικό Υποκείμενο.
Όχι μια φωνή που μιλά γ ι α τον λαό, αλλά πολλές φωνές που μιλούν α π ό τον λαό.
Η Ελλάδα έχει πληρώσει ακριβά την απόσταση ανάμεσα στην πολιτική και την κοινωνία. Η αποχή, η απαξίωση, ο κυνισμός δεν είναι απλώς κόπωση. Είναι τραύμα. Και αυτό το τραύμα δεν θεραπεύεται με νέα πρόσωπα στην κορυφή.
Θεραπεύεται μόνο με νέους τρόπους οργάνωσης στη βάση.
Γιατί ο αποκλεισμός θεραπεύεται μόνο με το "ανήκειν".
Ας μην έχουμε αυταπάτες. Το υπό διαμόρφωση κόμμα, δεν θα κριθεί από τις προθέσεις του αλλά από τις δομές του.
Δεν αρκεί να είναι «διαφορετικό» σε ύφος.
Πρέπει να είναι διαφορετικό σε αρχιτεκτονική εξουσίας.
Να επενδύσει από την αρχή σε συμμετοχικούς θεσμούς.
Ανοιχτές συνελεύσεις, διαφανείς διαδικασίες, ψηφιακά εργαλεία συλλογικής λήψης αποφάσεων, εναλλαγή ρόλων, έλεγχο από τα κάτω. Και όλα αυτά όχι ως συμπλήρωμα, αλλά ως καρδιά του εγχειρήματος.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, η πολιτική αλλάζει όταν αλλάζει η σχέση της κοινωνίας με την εξουσία.
Το νέο εγχείρημα θα κριθεί εκεί. Όχι (μόνο) στο πόσο ισχυρή είναι η φωνή της ηγεσίας, αλλά στο πόσο δυνατή είναι η φωνή της κοινωνίας μέσα του.
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.