📖🧠 Ο Τζορτζ Όργουελ είχε καταλάβει ότι δεν ήταν απαραίτητο να απαγορεύσει στους ανθρώπους να σκέφτονται για να ελέγξει τη σκέψη τους. Αρκούσε να ελέγξει τις λέξεις με τις οποίες σκέφτονται...
Το 1949, ο Τζορτζ Όργουελ εκδίδει το 1984. Ένα μυθιστόρημα στο οποίο περιγράφει μια κοινωνία όπου η εξουσία δεν επιδιώκει μόνο να ελέγξει αυτά που κάνουν οι άνθρωποι, αλλά και αυτά που σκέφτονται.
Και για να το πετύχει αυτό, χρησιμοποιεί ένα τρομερό όπλο: τη γλώσσα.
Στο μυθιστόρημά του, το καθεστώς εφευρίσκει τη «νέο-λύσσα». Μια γλώσσα εσκεμμένα φτωχή, σχεδιασμένη να εξαλείφει σταδιακά τις λέξεις που επιτρέπουν την έκφραση ορισμένων ιδεών.
Ο στόχος είναι απλός: να κάνει ορισμένες σκέψεις αδύνατο να διατυπωθούν.
Γιατί οι λέξεις δεν χρησιμεύουν μόνο για να μιλάμε. Χρησιμεύουν επίσης για να σκεφτόμαστε, να αναλογιζόμαστε.
Και όποιος ελέγχει τις λέξεις επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι αντιλαμβάνονται τον κόσμο.
Κοιτάξτε πώς λειτουργεί σήμερα ο δημόσιος διάλογος.
Αρκεί να αμφισβητήσεις μια κυρίαρχη ιδέα για να σου κολλήσουν αμέσως μια ετικέτα.
Θέτεις μια ενοχλητική ερώτηση; Σε υποπτεύονται ότι υπερασπίζεσαι μια ιδεολογία.
Αμφισβητείς έναν λόγο που παρουσιάζεται ως αυτονόητος; Σε καλούν να δικαιολογηθείς πριν καν εξετάσουν τα επιχειρήματά σου.
Και το πιο συναρπαστικό είναι ότι αυτή η μέθοδος λειτουργεί τρομερά καλά!
Γιατί, μόλις κολλήσεις μια ετικέτα σε κάποιον, δεν χρειάζεται καν να απαντήσεις σε αυτό που λέει.
Έχεις μετατοπίσει τον διάλογο.
Δεν συζητάμε πια τα επιχειρήματά του. Συζητάμε το πρόσωπό του.
Δεν επιτίθεσαι πια στο βάθος των ιδεών, αλλά στην επιφάνεια γεμάτη ασήμαντα πράγματα.
Και εν τω μεταξύ, το πραγματικό θέμα εξαφανίζεται.
Είναι ένας τρομερός μηχανισμός, γιατί ωθεί σταδιακά τους ανθρώπους στην αυτολογοκρισία.
Οι άνθρωποι αρχίζουν να επιλέγουν προσεκτικά τις λέξεις τους. Αποφεύγουν ορισμένα θέματα. Προτιμούν να σωπάσουν παρά να ρισκάρουν να συνδεθούν δημόσια με μια γνώμη που θεωρείται μη αποδεκτή.
Άρα καταλαβαίνετε καλά ότι, όταν μια κοινωνία φτάσει σε αυτό το στάδιο, δεν χρειάζεται καν να απαγορεύει τις απόψεις.
Ο φόβος της κρίσης αρκεί.
Οι άνθρωποι γίνονται οι δικοί τους λογοκριτές.
Ο Όργουελ είχε φανταστεί επίσης έναν κόσμο όπου τα ιδρύματα έφεραν ονόματα που αναιρούσαν τις πραγματικές τους λειτουργίες.
Το Υπουργείο της Αλήθειας αλλοίωνε την ιστορία. Το Υπουργείο της Ειρήνης ασχολιόταν με τον πόλεμο. Το Υπουργείο της Αγάπης οργάνωνε την καταστολή.
Όλα ήταν ανάποδα.
Η γλώσσα δεν χρησίμευε πια για να περιγράψει την πραγματικότητα, αλλά για να τη στολίσει.
Και είμαστε βυθισμένοι σε αυτό, φίλοι μου...
Και ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο πρέπει να μάθουμε απαραίτητα να κοιτάμε πέρα από τις λέξεις.
Μην κρίνετε μια πολιτική από το όνομά της. Κοιτάξτε τις συνέπειές της.
Μην κρίνετε ένα άτομο από την ετικέτα που του κόλλησαν. Ακούστε τα επιχειρήματά του.
Μην συγχέετε μια ευρέως διαδεδομένη γνώμη με μια αποδεδειγμένη αλήθεια.
Και πάνω απ' όλα, μην αφήνετε ποτέ κάποιον να αποφασίζει στη θέση σας τι έχετε δικαίωμα να αμφισβητήσετε.
Και στο βάθος, η ερώτηση που μας ωθεί ο Όργουελ να θέσουμε είναι αρκετά απλή.
Τι νόημα έχει η ελευθερία να σκέφτεσαι αν τελικά δεν τολμάς να σκέφτεσαι διαφορετικά από τους άλλους;
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι να σου επιβάλλουν τη σιωπή. Είναι ότι μια μέρα δεν συνειδητοποιείς καν ότι την επιβάλλεις εσύ ο ίδιος στον εαυτό σου...
- Ο Θεατής
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.