29 Οκτωβρίου 2026

28η Οκτωβρίου


Του Βασίλη Ασημακόπουλου 


«Αἱ ἡμέτεραι δυνάμεις ἀμύνονται τοῦ πατρίου ἐδάφους»

Πρώτο ανακοινωθέν του Ελληνικού Γενικού Στρατηγείου, 28-10-1940 

«Η εικοστή ογδόη Οκτωβρίου, επέτειος της Αντιστάσεως του Έθνους εις την Ιταλικήν Επίθεσην και της συμμετοχής του εις το Συμμαχικόν μέτωπον της Ελευθερίας, ορίζεται ως ημέρα Εθνικού Εορτασμού».


ΕφΚ, φ. 4, 24-10-1944

Η θεσμική καθιέρωση της 28ης Οκτωβρίου ως ημέρα Εθνικής Εορτής, πραγματοποιήθηκε από την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας στις 24 Οκτωβρίου 1944, αμέσως μετά την Απελευθέρωση της Αθήνας. 

H 1η παρέλαση θα πραγματοποιηθεί στις 28 Οκτωβρίου 1944 στην απελευθερωμένη Αθήνα (ακόμα δεν είχε απελευθερωθεί όλη η χώρα, λχ η Θεσσαλονίκη απελευθερώθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1944 από τμήματα του ΕΛΑΣ που θα εισέλθουν στην πόλη) ενώπιον της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας,  στρατιωτικών ηγετών των αντιστασιακών οργανώσεων και του ελληνικού στρατού Μέσης Ανατολής, εκπροσώπων ξένων στρατιωτικών αποστολών, με τη μαζική συμμετοχή  του ελληνικού λαού.  

Η ουσιαστική της καθιέρωση είχε ήδη πραγματοποιηθεί στη συνείδηση και στις αντιστασιακές πράξεις του ελληνικού λαού στα χρόνια της Κατοχής.

Στις 28 Οκτωβρίου 1941 θα είναι η πρώτη δημόσια εμφάνιση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου, του ΕΑΜ, της μαζικότερης αντιστασιακής οργάνωσης στην Ελλάδα και μιας από τις μεγαλύτερες αντιστασιακές οργανώσεις στην Ευρώπη.  

Θα χρειαστεί να περάσουν τέσσερις (4) σχεδόν δεκαετίες για να ξαναπαρελάσουν εκπρόσωποι αντιστασιακών οργανώσεων, καθώς η Εθνική Αντίσταση θα αναγνωριστεί το 1982 με τον ν. 1285.  

Δεν ισχύει αυτό που αναπαράγεται τα τελευταία χρόνια ως φράση κλισέ ότι δήθεν η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην οποία  δεν έχει καθιερωθεί επίσημος εορτασμός του τέλους του πολέμου. Όπως δεν ισχύει και η άλλη συνοδευτική φράση κλισέ που αναπαράγεται ότι οι μαθητικές παρελάσεις ξεκίνησαν από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου (Βασιλο-μεταξική δικτατορία), καθώς μαθητικές παρελάσεις για την 25η Μαρτίου πραγματοποιούνταν και καταγράφονται ήδη από τα τέλη του 19ου -αρχές 20ου αιώνα. 

 Η Ελληνική Δημοκρατία έχει καθιερώσει επίσημο εορτασμό της λήξης του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου : «9η Μαΐου, ημέρα λήξης του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ως ημέρα Πανελλαδικού Εορτασμού των Εθνικών Αγώνων και της Εθνικής Αντίστασης κατά του Ναζισμού και του Φασισμού» (άρθρο 4, παρ. 1, ν. 2703/1999, συμπληρωματική προσθήκη στον ιστορικό νόμο 1285/1982 για την Αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης).

 Μία από τις τελευταίες πορείες που διοργάνωσε η ΕΦΕΕ (Εθνική Φοιτητική Ένωση Ελλάδας), ήταν τον Μάιο 1995, για τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την αντιφασιστική νίκη των λαών, παραμονές έναρξης του 17ου Πανσπουδαστικού Συνεδρίου της ΕΦΕΕ, του τελευταίου που ολοκληρώθηκε και εξέλεξε Κ.Σ. (Κεντρικό Συμβούλιο).  

 Η επέτειος της 9ης Μαϊου, που έχει καθιερωθεί επισήμως από την Ελληνική Δημοκρατία, συμβαδίζει με την ημέρα της μεγάλης αντιφασιστικής νίκης των λαών όπως καθιερώθηκε στον ρωσικό/πρώην σοβιετικό κόσμο.  

Στον δυτικό κόσμο (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία κλπ) εορτάζεται  η 8η Μαϊου  ως Ημέρα Νίκης στην Ευρώπη (Victory in Europe Day - V-E Day). 

Είναι και ιστορικά ακριβής καθώς τότε, τον Μάιο 1945, ολοκληρώθηκε η απελευθέρωση του συνόλου της ελληνικής επικράτειας από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις. 

Ο εορτασμός της έναρξης του πόλεμου στην Ελλάδα, είναι αποτέλεσμα της ιστορικής πραγματικότητας, της «στιγμής της 28ης Οκτωβρίου 1940» (εκδηλώνεται σε μια ιστορική στιγμή που δεν υπάρχει ακόμα διεθνής αντιφασιστική συμμαχία), της εθνικής  συνείδησης που  πλάθεται από την αλήθεια του ελληνικού λαού και του μαζικού – παλλαϊκού αγώνα για την Ελευθερία, όπως διαμορφώθηκε την περίοδο 1940-1944, της μεταπολεμικής εξέλιξης της ελληνικής τραγωδίας που πριν ακόμα ολοκληρωθεί η Απελευθέρωση, ξέσπασε η εμφύλια σύγκρουση, επίσης μοναδική εξέλιξη στη μεταπολεμική Ευρώπη.  

Ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου δεν πλήττεται από στερεοτυπικά σχήματα που δεν έχουν να κάνουν με την αλήθεια του ελληνικού λαού, αλλά συνιστούν "κατασκευές" χωρίς ιστορικό αντίκρισμα. Πολιτικοί χώροι που 'φλέρταραν' περιφερειακά με τέτοιες προσεγγίσεις οδηγήθηκαν στο περιθώριο. 

Τα τελευταία όμως  χρόνια παρατηρείται ιδίως σε ιδιωτικά σχολεία μια υποβάθμιση του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου, που εκλαμβάνεται ως ευκαιρία για τριήμερα ταξίδια των οικογενειών στο εξωτερικό. Κάτι που μέχρι τουλάχιστον τα τέλη της δεκαετίας του '90 δεν συνέβαινε. Πρόκειται για μια απαράδεκτη πρακτική, που δείχνει ασέβεια και πολλά άλλα.        

  
Η όποια εθνική ιδιαιτερότητα του εορτασμού της έναρξης του πολέμου ή ορθότερα της συμμετοχής της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο,  έχει να κάνει με την ιστορική ιδιομορφία και εξέλιξη, με την αλήθεια του ελληνικού λαού στην κυριολεκτική της έννοια, «όχι στη λήθη», όπως αναπαράγεται από γενιά σε γενιά, από το σχολείο, από σπίτι σε σπίτι, από τις διηγήσεις των παππούδων και των γιαγιάδων στα εγγόνια τους.    

Τιμούμε την 28η Οκτωβρίου, όπως καθιερώθηκε την περίοδο 1940-1944. 
  
Χρόνια Πολλά σε όλες και όλους
ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/1B8cqh5RuA/
 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.