Σταύρος-Ιάσονας Γαβριηλίδης
Αφορμές για το παρόν άρθρο αποτέλεσαν αφενός η πρόταση του φίλου και συναθλητή Βασίλη Μιχαηλίδη στον Εύξεινο Πόντο (efxeinospontos.gr) στις 28/10/2026, αφετέρου η εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν, την περασμένη Κυριακή, ο Όμιλος Πολιτικού Προβληματισμού Μιχάλης Χαραλαμπίδης και η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης με τίτλο «Μιχάλης Χαραλαμπίδης, ένας οικουμενικός Έλληνας».
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης υπήρξε πράγματι οικουμενικός Έλληνας και ήταν οικουμενικός και ως Έλληνας. Συμπύκνωσε κι εξέφρασε τον Ελληνισμό και την Ελληνικότητα στο σύνολό τους. Άλλωστε ανέδειξε το Ποντιακό όχι ως μέρος, αλλά ως έκφραση του Όλου, είτε ως σημαία για τα δίκαια του Ελληνισμού, είτε στην ευρωπαϊκή και πανανθρώπινη διάσταση του: από τον Βησσαρίωνα μέχρι την καθιέρωση της 19ης Μάη ως Ευρωπαϊκής Ημέρας Μνήμης των θυμάτων του Κεμαλισμού. Όμως το Ποντιακό Ζήτημα, πέρα από διεθνές είναι και διαχρονικά επίκαιρο. Δεν αποτελεί υπόθεση του χθες, του παρελθόντος, αλλά του σήμερα και του Αύριο. Σε αυτό το πλαίσιο, ενός σχεδίου για το Μέλλον που συνδέει το εθνικό-τοπικό με το οικουμενικό, εντάσσεται και η πρόταση για την οικοδόμηση της πόλης Ρωμανία στην ακτή του Θρακικού Πελάγους.
Είναι αλήθεια πως εκείνο που κυρίως καθιστά τον Ελληνισμό οικουμενικό είναι το ελληνικό πνεύμα και ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης υπήρξε πρωτίστως Έλληνας στο πνεύμα. Ήταν συνεπώς βαθειά πολιτικός. Δεν ήταν πολιτευτής, όμως κανείς πολιτευτής στη Μεταπολίτευση δεν ήταν τόσο πολιτικός, όσο εκείνος. Ήταν του Δήμου δηλαδή του Λαού, της Κοινωνίας και της Κοινότητα, της Πόλης και της Αγοράς, εκεί όπου γεννιέται ο Διάλογος και αναπτύσσονται οι Ιδέες, αυτές που τρέφουν το πνεύμα και οδηγούν την πράξη. Ως κατεξοχήν πολίτης και πολιτικός ήταν άνθρωπος της δημιουργίας, της εφαρμογής και της πρωτοπορίας.
Η γέννηση μιας νέας πόλης, της Ρωμανίας, είναι ίσως το κορυφαίο παράδειγμα αυτού του είδους της πολιτικής, που θεμελιώνεται σε μια σοβαρή ανάλυση και καταθέτει μια πρόταση σύνθεσης, γιατί αυτή είναι η ουσία της γνήσιας Πολιτικής, να συνθέτει. Η Ρωμανία συνθέτει και συμπυκνώνει τα κύρια πεδία, στα οποία επικεντρώθηκε η πολυσχιδής και αναλυτική σκέψη του Μιχάλη.
Η νέα πόλη δεν ήταν μια ουτοπία, αλλά ένα παράδειγμα που προτασσόταν ως απάντηση σε προκλήσεις νέες και διαχρονικές: αντιμετώπιση του νέου προσφυγικού ζητήματος μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ και δημογραφική ενίσχυση της Θράκης, περιφερειακή ανάπτυξη της Ελλάδας (και δη της Βόρειας), επανασύνδεση με την φιλοκαλία, την αισθητική, την παράδοση, σύνδεση με το διεθνές πεδίο που αναδιαμορφωνόταν στα τέλη του 20ου αιώνα. Ήταν ένα βήμα για την επιστροφή του Ελληνισμού ως πρωταγωνιστή μέσα από τη δημιουργία νέων πόλων, νέων κοιτίδων. Αυτό είναι οι πόλεις. Ανέκαθεν οι Έλληνες ίδρυαν πόλεις. Είναι μεγάλη η συζήτηση που μπορεί και αξίζει να γίνει γύρω από τα περιεχόμενα που συμπυκνώνει η Ρωμανία.
Η Ρωμανία δεν υποσχόταν να λύσει όλα τα προβλήματα της Ελλάδας και του Ελληνισμού, αλλά να δείξει ένα δρόμο. Η πρόταση ψηφίστηκε από μια υπερκομματική πλειοψηφία στη Βουλή, αλλά δυστυχώς δεν προχώρησε. Έμεινε ο ναός του Αγίου Ευγενίου μόνος, υπενθυμίζοντας μια εκκρεμότητά μας απέναντι στην Ιστορία, όχι ως απλή αναφορά στο παρελθόν, αλλά ως παρακαταθήκη για το Μέλλον, ένα χρέος απέναντι στην Ιστορία που γράφτηκε, που γράφεται και θα γραφεί. Διότι δεν αρκεί να ιστορούμε, οφείλουμε και να πράττουμε.
Η μεγαλύτερη τιμή και αναγνώριση για το έργο του σπουδαίου και ανιδιοτελή διανοητή είναι η συμβολή μας στη διατήρηση της παρακαταθήκης και η συνέχιση του αγώνα. Αυτό θα μας προέτρεπε κι ο ίδιος (ως αενάως δραστήριος και αισιόδοξος) να κάνουμε, να αναλάβουμε δράση. Σε αυτή τη λογική κινείται και αυτή τη στόχευση υπηρετεί η καίρια πρόταση που κατέθεσε ο Βασίλης Μιχαηλίδης για ανάληψη πρωτοβουλιών, ώστε να ξαναζωντανέψουμε την υπόθεση της ΡΩΜΑΝΙΑΣ, ξεκινώντας από μία μείζονα πράξη συμβολισμού και (αυτό-)σεβασμού με οδηγούς τη Μνήμη και την Αλήθεια: η τοποθέτηση της προτομής του Μιχάλη Χαραλαμπίδη στον αύλειο χώρο του Αγίου Ευγενίου.
Ας ξαναπιάσουμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε, με σύνθημα τους στίχους του Βασίλη που δείχνουν το δρόμο, 30 χρόνια τώρα:
«Και όλ’ μαζί μετ’ έναν ψ̌ην, όλ’ μετ’ έναν καρδίαν.
Λιθάρ’-λιθάρ’ θα χτίζουμε την πόλ’ τη Ρωμανίαν»
Θεσσαλονίκη, 29/10/2026
Σταύρος-Ιάσονας Γαβριηλίδης
Ιστορικός, υπ. διδάκτωρ
Η πρόταση του Βασίλης Μιχαηλίδη:
«Ως απλός συνοδοιπόρος του μεγάλου οραματιστή και πολιτικού Μιχάλη Χαραλαμπίδη, θεωρώ καθήκον και υποχρέωση να καταθέσω δημόσια την πρότασή μου και να προστατεύσω -με τις δικές μου ταπεινές δυνάμεις- την Μνήμη και την Ηθική του διαδρομή. Στον Μιχάλη δεν αρμόζουν πρόχειρες παράτες και προκάτ εκδηλώσεις πασαρέλας, στις οποίες διαγωνίζονται λιθοβολητές του έργου και της πορείας του. Στον Μιχάλη δεν αρμόζουν παρελάσεις πολέμιων του παρελθόντος ως μετανοούντες παρθένοι του παρόντος. Αυτές οι εικόνες αποτελούν βλασφημία για το πρόσωπο και το έργο του Μεγάλου Πόντιου Διανοητή!!! Μέγιστη τιμή και ειλικρινή απόδοση σεβασμού και αναγνώρισης του Πολιτικού Άνδρα της σύγχρονης ποντιακής κοινότητας, αποτελεί η αναγέννηση της ΡΩΜΑΝΙΑΣ στα παράλια της Θράκης, ξεκινώντας από την τοποθέτηση της προτομής του στον αύλειο χώρο του Αγίου Ευγενίου. Αυτό επιτάσσει η Ηθική και η Ιστορία.»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.