του Γιώργου Σιγάλα.
Θεωρώ ότι παρόλη την προσωπική μου έρευνα στα αρχεία της βρετανικής αυτοκρατορίας και τη γενική μου γνώση, υπάρχουν πολλά κομμάτια ανεξερεύνητα για τον Ι. Καποδίστρια. Εδώ θα προσπαθήσω να αρκεστώ σε μερικά σημεία:
- Γεννήθηκε το 1776 σε μια αριστοκρατική οικογένεια από πατέρα Κερκυραίο και μάνα Κύπρια με βαθιά θρησκευτική (όχι δογματική) συνείδηση. Ήρθε σε σύγκρουση με το κομμάτι του ιερατείου, το οποίο εξυπηρετούσε τον Σουλτάνο όταν ανέλαβε κυβερνήτης.
- Είχε ένα ατύχημα ως έφηβος με το άλογο και τη ζωή του την απέδωσε σε θαύμα της Παναγίας (Μονή Πλατυτέρας).
- Γνώριζε ότι δεν είχε τα προσόντα του στρατιωτικού. Θεωρούσε ότι η διπλωματία και η κρατική οργάνωση είναι ο καλύτερος τρόπος για να υπηρετήσει την Ελλάδα.
- Πήρε τρία διδακτορικά ιατρικής, νομικής και φιλοσοφίας. Θεωρείται από τους πιο άριστους φοιτητές του πανεπιστημίου της Πάδοβας που υπήρξαν.
- Πρώτα δείγματα γραφής είναι ο ρόλος του στα Επτάνησα. Λήγει ένα μικρό εμφύλιο στο Ληξούρι Κεφαλονιάς, ενώ οχυρώνει την Λευκάδα ματαιώνοντας τα σχέδια του Αλή Πασά.
- Επιλέγει σε ποιον θα προσφέρει τις υπηρεσίες του. Θεωρεί σωστά ότι γεωπολιτικά η Ρωσία είχε μεγαλύτερο όφελος από την αποδυνάμωση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από ότι η Βρετανία και η Γαλλία.
- Η επιτυχία του Καποδίστρια να ανεξαρτητοποιηθεί η Ελβετία και να μην διαμελιστεί η Γαλλία εξυπηρέτησε τις ιδέες του Καποδίστρια περί αυτοδιάθεσης των λαών αλλά ταυτόχρονα και τα συμφέροντα του Τσάρου εναντίον των συμφερόντων των Βρετανών και Αυστριακών.
- Ο Μέττερνιχ υποστηρίζει τις αυτοκρατορικές κοινωνικές δομές με φανατισμό (κράτος και υπήκοοι, όχι εθνικό κράτος). Τον θεωρεί δομικό κίνδυνο αφού ο Καποδίστριας επηρεάζει το ευρωπαϊκό σύστημα από μέσα, όχι απέξω ως τρομοκράτης. Βάζει μέχρι και ιερόδουλες να τον παρακολουθούν. Αποδεικνύεται σκληρότατος εχθρός του Καποδίστριας (πνευματικός απόγονος του Μέττερνιχ έγινε αργότερα ο Φαλμεράγιερ).
- Τόσο ο Τσάρος Αλέξανδρος όσο και ο Νικόλαος τον παραμερίζουν γιατί η πολιτική του Καποδίστρια δημιουργούσε τριβές στην Ιερά Συμμαχία και εν δυνάμει τριβές εντός των εθνοτήτων της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.
- Ο νικητής του Ναπολέοντα, και πρωθυπουργός της Βρετανικής αυτοκρατορίας Ουέλλινγκτον, παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του Καποδίστρια. Θεωρεί ότι η ανάμειξη του Καποδίστρια με τις μυστικές εταιρείες είναι λόγος που τον απομάκρυνε ο Τσάρος.
- Η Βρετανία συμφώνησε να υπάρξει ελληνικό αυτόνομο κράτος (όχι ανεξάρτητο) με σύνορα Πελοπόννησο και κάποια νησιά του Αιγαίου αφού το 1825 οι Έλληνες αναγκάστηκαν να δηλώσουν την Πράξη Υποταγής τους σε αυτήν. Το πρωτόκολλο της Αγίας Πετρούπολης το 1826 μεταξύ Βρετανικής και Ρωσικής Αυτοκρατορίας ήταν συνέπεια τούτου. Ο Ουέλλινγκτον το υπέγραψε από μεριάς Βρετανίας.
- Ο Κολοκοτρώνης και ο Καραϊσκάκης με την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας το 1827 καλούν Καποδίστρια ως αρχηγό του κράτους. Η Βρετανία θεωρεί ότι τον έχει "δεμένο" γιατί ήδη ψάχνουν για ξένο βασιλιά για την Ελλάδα χωρίς την παρουσία των Ελλήνων.
- Ο Καποδίστριας φέρνει κοσμογονία στο κράτος και ο ίδιος γίνεται ηθικό παράδειγμα.
- Ρίχνει το βάρος του στο να αυξήσει τα σύνορα. Το πετυχαίνει με το να εκθέσει την Βρετανία στον Τύπο και με τον Δ. Υψηλάντη να συνεχίζει τις νικηφόρες μάχες. Στις 12 Σεπτεμβρίου του 1829 η τελευταία μάχη της Ελληνικής Επανάστασης.
- Ο Ουέλλινγκτον δίνει εντολή στον αντιπρέσβη Dawkins να πληρώσει τον Καποδίστρια με το ίδιο νόμισμα στον Τύπο. Η γαλλόφωνη Courtier de Smyrne, μυστικά ελεγχόμενη από το βρετανικό κράτος, γράφει ότι ο Καποδίστριας είναι τύραννος 2 με 3 χρόνια πριν τη δολοφονία του. Τον κατηγορεί ως ρωσόφιλο.
-Ο ίδιος ο Ουέλλινγκτον γνωρίζει ότι ο Καποδίστριας δεν είναι ρωσόφιλος ούτε τύραννος στα έγγραφά του. Γνωρίζει ότι ο Καποδίστριας υπηρετεί τα ελληνικά συμφέροντα όχι τα ρωσικά.
- Ο Καποδίστριας συνεργάζεται με τον Λεοπόλδο για τα συμφέροντα της Ελλάδας. Ζητά σύνορα, εγγυήσεις, χρήματα. Ζητά ακόμα Κρήτη και Σάμο. Επίσης του προτείνει να έρθει στην Ελλάδα με ψήφο του ελληνικού λαού, την οποία ο Λεοπόλδος αποδέχεται.
- Ο Λεοπόλδος, γαμπρός του Βρετανού βασιλιά, παραιτείται. Ο Καποδίστριας πετυχαίνει να μην εγκαθιδρυθεί συστηματική δεσποτεία στην Ελλάδα (το 1820 είχε πει "ουαί κι αν εγκαθιδρυθεί συστηματική δεσποτεία στην Ελλάδα").
- Ο Ουέλλινγκτον δίνει εντολή στον στρατιωτικό διοικητή των Ιονίων Νήσων, Sir Frederick Adam με έγκριση του βασιλιά, την παρακολούθηση όλης της οικογένειας του Καποδίστρια. Σώζονται μερικά γράμματα στον αδερφό του Βιάρο που έχουν έρθει στην κατοχή τους. Προφανώς, δεν γνωρίζουμε όλη την λίστα των εγγράφων.
- Ο Ουέλλινγκτον έρχεται σε συνεννόηση με τον Γάλλο πρέσβη Ρουέν σχετικά με τον Καποδίστρια. Τα γαλλικά αρχεία δείχνουν ότι ο Καποδίστριας ήταν απονομιμοποιημένος στα μάτια των Βρετανών και οι Γάλλοι συμφωνούσαν. Το επιβεβαιώνει και ο Βρετανός Woodhouse.
- Ο Ουέλλινγκτον θεωρούσε ότι υπήρχε σοβαρό γεωπολιτικό ρίσκο με μια δυνατή και ανεξάρτητη Ελλάδα, η οποία δε θα ήταν αρκετά εχθρική προς τη Ρωσία όσο θα ήθελαν. Οι Γάλλοι θεωρούσαν ότι δεν μπορούσαν να επηρεάσουν πολιτικά και συνταγματικά την Ελλάδα όσο ήταν ο Καποδίστριας. Ο Μέττερνιχ δεν ήθελε καν την αυτοδιάθεση των λαών. Οι Ρώσοι δεν είχαν ισχυρές βάσεις στην ελληνική ελίτ. Ο Καποδίστριας έμεινε χωρίς σοβαρή διεθνή υποστήριξη.
- Η Ύδρα, η οποία ήταν κράτος εν κράτει, με ισχυρά συμφέροντα στη Βρετανία, το αγγλικό κόμμα του Μαυροκορδάτου και την εφημερίδα Απόλλων γίνεται το αντικαποδιστριακό κέντρο.
- Η εντολή του Ουέλλινγκτον συνεχίζεται με τον επόμενο Βρετανό πρωθυπουργό (Earl Grey) και τον επόμενο βασιλιά της Αγγλίας.
- Ο Γ. Μαυρομιχάλης τρέχει στη γαλλική πρεσβεία του Ρουέν μετά τη δολοφονία για άσυλο. Ο Βρετανός Mason τον υπερασπίζεται. Αργότερα ο Mason γίνεται δημόσιος κατήγορος του Κολοκοτρώνη προτείνοντας την εσχάτη προδοσία και την εκτέλεση ως ποινή.
- Ο Sir Frederick Adam παίρνει προαγωγή στο Privy του βασιλιά δηλαδή το βασιλικό συμβούλιο, ανώτατο όργανο του Στέμματος μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια. Και μετάθεση στις Ινδίες με την ελληνίδα σύζυγό του.
- Ο αντιπρέσβης Dawkins ζητά από τον Αυγουστίνο Καποδίστρια να αποφυλακίσει στασιαστές της αντιπολίτευσης. Ξεσπά εμφύλιος και Κολοκοτρώνης και Καποδίστριας χάνουν. Ο Dawkins ισχυρίζεται ότι βεντέτα σκότωσε τον Ι. Καποδίστρια ενώ ο Αυγουστίνος Καποδίστριας οι Άγγλοι. Ο Βιάρος Καποδίστριας κλείνεται σε μοναστήρι.
- Ο Μέττερνιχ και ο Δούκας του Ουέλλινγκτον γίνονται πολύ φίλοι ειδικά μετά την έξωση του Μέττερνιχ.
Γνώριζε την ελληνική Σκιά ο Καποδίστριας ή ήταν "ρομαντικός"; Όπως μας ενημερώνει ο Σπυρίδων Τρικούπης, ο οποίος δεν τον κατάλαβε καθόλου, είχε πλήρη επίγνωση.
Ήταν Άγιος; Δεν ξέρω. Αλλά γιατί η εκκλησία 200 χρόνια δεν λέει ξεκάθαρα αν είναι;
Μιλούσε άσχημα στους Μαυρομιχαλαίους ; Ίσως ναι αλλά είναι υποκριτικό να περιμένουμε ότι ο άλλος θα έχει γαιδουρινή υπομονή μαζί μας.
Ήταν ηθικός; Δεν χωρά ούτε μια αμφιβολία.
Έκανε λάθη; Πολύ δύσκολη ερώτηση και δεν μπορώ να απαντήσω. Αλλά ήταν σχεδόν αδύνατο να βγει η Ελλάδα χωρίς κόστος εκεί που είχαν έρθει τα πράγματα. Διάλεξε το κόστος αυτό να είναι η ζωή του. Δε ζήτησε την προστασία της Ρωσίας ούτε αυτοεξορίστηκε.
Ποιες πολιτικές απόψεις είχε; Ήταν υπέρ του ελβετικού μοντέλου το οποίο σχεδίασε δηλαδή μια μικτή και συνθετική Δημοκρατία. Όχι βασιλιάδες, όχι υπουργοκρατία, όχι κομματοκρατία, ημιάμεση (όχι άμεση) δημοκρατία, γερουσία, περιφερειακή ενότητα του κράτους. Στην Ελλάδα του 1828, εφάρμοσε ένα λειτουργικό ισοδύναμο με ισχυρή εκτελεστική εξουσία, πράγμα απολύτως λογικό σε ένα νεοϊδρυθέν κράτος που βρίσκεται σε πόλεμο. Ποτέ δεν απέφυγε τη λογοδοσία στις Εθνοσυνελεύσεις.
Ο Καποδίστριας είναι ένας διαχρονικός ηγέτης της Ελλάδας.
ΥΓ: Ο εθνικός ποιητής Δ. Σολωμός μας λέει την αλήθεια για τον Καποδίστρια.
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.