20 Ιουνίου 2026

Η Κοινωνικοτεχνική Ιστορία της Τεχνητής Νοημοσύνης - Matteo Pasquinelli

«Το Βλέμμα του Κυρίου»: Η Κοινωνικοτεχνική Ιστορία της Τεχνητής Νοημοσύνης

Συγγραφέας: Matteo Pasquinelli

Μετάφραση - Επιμέλεια: Commun✮rios


Κεντρική Θέση: Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δεν είναι η μίμηση της βιολογικής νοημοσύνης, αλλά η αυτοματοποίηση και η κωδικοποίηση της κοινωνικής εργασίας και των εργασιακών σχέσεων.

1. Εισαγωγή: Απομυθοποιώντας το "Μυστήριο" της ΤΝ

Ο Pasquinelli ξεκινά αμφισβητώντας την κυρίαρχη αφήγηση που θέλει την ΤΝ να είναι μια προσπάθεια "επίλυσης" του γρίφου του ανθρώπινου μυαλού. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι:

Η ΤΝ είναι μια τεχνολογία εξαγωγής και αυτοματοποίησης της συλλογικής γνώσης.

Ο "εσωτερικός κώδικας" της ΤΝ δεν προέρχεται από τη νευρολογία, αλλά από την ιστορία του καταμερισμού της εργασίας.

Η ιδέα της "αυτόνομης" ή "αισθανόμενης" ΤΝ είναι μια φαντασίωση που συσκοτίζει την πραγματική της λειτουργία: την εντατικοποίηση του ελέγχου πάνω στην ανθρώπινη δραστηριότητα.

2. Η Προϊστορία του Αλγορίθμου

Πριν από τους υπολογιστές, υπήρχαν οι κοινωνικοί αλγόριθμοι. Ο συγγραφέας ανατρέχει σε αρχαίες τελετουργίες και πρώιμες οικονομικές πρακτικές για να δείξει ότι ο αλγόριθμος είναι, στην ουσία του, μια "διαδικασία κανόνων" για την οργάνωση των ανθρώπων.

Η μέτρηση ως έλεγχος: Ο αλγόριθμος γεννιέται από την ανάγκη του "κυρίου" (Master) να μετρήσει, να καταγράψει και τελικά να επιβάλει ρυθμό στην εργασία.

3. Η Βιομηχανική Εποχή: Babbage, Marx και η Μηχανοποίηση της Σκέψης

Το κεντρικό μέρος του βιβλίου συνδέει την ΤΝ με τη Βιομηχανική Επανάσταση.

Charles Babbage: Ο Pasquinelli αναλύει τις "υπολογιστικές μηχανές" του Babbage όχι μόνο ως τεχνολογικά επιτεύγματα, αλλά ως εργαλεία για τη μηχανοποίηση της πνευματικής εργασίας. Ο Babbage εφάρμοσε τις αρχές του καταμερισμού της εργασίας του Adam Smith στον υπολογισμό.

Karl Marx και το "General Intellect": Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τη μαρξιστική θεωρία για να δείξει πώς η γνώση των εργατών αφαιρείται από αυτούς και ενσωματώνεται στις μηχανές. Η ΤΝ είναι η σύγχρονη μορφή αυτού που ο Μαρξ ονόμαζε "General Intellect" (Γενική Διάνοια), η οποία όμως πλέον έχει "αιχμαλωτιστεί" από το κεφάλαιο.

4. Από τη Μηχανή στον Αλγόριθμο: Η Γέννηση της Σύγχρονης ΤΝ

Ο Pasquinelli εξετάζει τη μετάβαση από τις μηχανικές στις αλγοριθμικές μορφές αυτοματισμού:

Το "Βλέμμα του Κυρίου": Ο τίτλος αναφέρεται στην ικανότητα του ιδιοκτήτη του εργοστασίου να επιβλέπει και να βελτιστοποιεί την παραγωγή. Η ΤΝ είναι το "ψηφιακό μάτι" που παρατηρεί δισεκατομμύρια δεδομένα εργασίας και συμπεριφοράς για να εξάγει πρότυπα (patterns).

Νευρωνικά Δίκτυα: Αντί για βιολογικά μοντέλα, ο συγγραφέας τα βλέπει ως στατιστικά εργαλεία που "μαθαίνουν" από τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, μετατρέποντας την καθημερινή μας δραστηριότητα σε αξία για τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.

5. Η Πολιτική Οικονομία της ΤΝ (Εργασία και Δεδομένα)

Μια από τις πιο σημαντικές συνεισφορές του βιβλίου είναι η ανάλυση της "εργασίας πίσω από την ΤΝ":

Εξορκίζοντας το φάντασμα της αντικατάστασης: Η ΤΝ δεν "καταργεί" την εργασία, αλλά την υποτιμά και την αποσυνθέτει.

Micro-labour: Η εκπαίδευση των αλγορίθμων βασίζεται σε εκατομμύρια αόρατους εργάτες (π.χ. στην πλατφόρμα Amazon Mechanical Turk) που ταξινομούν δεδομένα. Η ΤΝ "τρέφεται" από την ανθρώπινη νοημοσύνη την οποία ισχυρίζεται ότι αντικαθιστά.

6. Συμπεράσματα και Προοπτικές: Μια Νέα Παιδεία για την ΤΝ

Ο Pasquinelli καταλήγει σε ένα κάλεσμα για δράση:

Απομυστικοποίηση: Πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε την ΤΝ ως "μαγεία" ή "απειλή από το μέλλον" και να την κατανοήσουμε ως ένα εργαλείο ταξικής κυριαρχίας.

Διεκδίκηση της Γνώσης: Αν η ΤΝ είναι η κωδικοποιημένη μορφή της δικής μας συλλογικής γνώσης, τότε το ζήτημα είναι ποιος κατέχει αυτόν τον κώδικα.

Στρατηγική: Προτείνει μια "νέα παιδεία" (literacy) για ακτιβιστές και εργαζόμενους, ώστε να μπορούν να αμφισβητήσουν τα μονοπώλια της ΤΝ.

Βασικά Επιχειρήματα:

Η ΤΝ ως Κοινωνική Σχέση: Η τεχνολογία δεν είναι ουδέτερη· αντικατοπτρίζει την ιεραρχία της κοινωνίας που την δημιούργησε.

Η Εργασιακή Θεωρία της Αυτοματοποίησης: Η ΤΝ δεν "σκέφτεται", αλλά "υπολογίζει" πάνω στα ίχνη της ανθρώπινης εργασίας.

Κριτική στον Τεχνο-φετιχισμό: Καταρρίπτει την ιδέα ότι η ΤΝ θα γίνει σύντομα ανεξάρτητη από τον άνθρωπο (AGI), δείχνοντας ότι εξαρτάται απόλυτα από τη συνεχή παροχή ανθρώπινων δεδομένων.

* Στο πρώτο κεφάλαιο, ο Matteo Pasquinelli θέτει τις βάσεις για μια ριζική επανεξέταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, επιτελώντας μια κρίσιμη απομυθοποίηση. Δεν αντιμετωπίζει την ΤΝ ως ένα τεχνολογικό «θαύμα» που προέκυψε από το πουθενά, αλλά ως το επιστέγασμα μιας μακράς κοινωνικής και οικονομικής εξέλιξης.

Ακολουθεί η εμβάθυνση στα κεντρικά σημεία της εισαγωγής:

1. Η ΤΝ ως "Κοινωνικό Ον" και όχι ως "Βιολογική Μίμηση"

Η κυρίαρχη αφήγηση παρουσιάζει την ΤΝ ως μια προσπάθεια αναπαραγωγής της λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου (νευρωνικά δίκτυα, βαθιά μάθηση). Ο Pasquinelli ανατρέπει αυτή την εικόνα:

Η θέση του: Η ΤΝ δεν "σκέφτεται" όπως ένας βιολογικός οργανισμός. Αντίθετα, είναι ένας μηχανισμός που κωδικοποιεί την κοινωνική συμπεριφορά.

Το επιχείρημα: Αυτό που ονομάζουμε "νοημοσύνη" της μηχανής είναι στην πραγματικότητα η στατιστική ανάλυση τεράστιων όγκων δεδομένων που παρήγαγαν άνθρωποι. Συνεπώς, η ΤΝ είναι μια μορφή συλλογικής νοημοσύνης που έχει αποσπαστεί από το κοινωνικό σύνολο και έχει μετατραπεί σε ιδιωτική τεχνολογία.

2. Η Κατάρριψη του Μύθου της "Αυτονομίας" (AGI)

Ο συγγραφέας επιτίθεται στην ιδέα της "Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης" (Artificial General Intelligence), η οποία υποτίθεται ότι θα αποκτήσει συνείδηση και αυτονομία.

Η κριτική: Για τον Pasquinelli, αυτή η συζήτηση λειτουργεί ως προπέτασμα καπνού. Όσο εμείς φοβόμαστε (ή ελπίζουμε) για μια μελλοντική "εξέγερση των μηχανών", παραβλέπουμε την τρέχουσα πραγματικότητα: την εργασιακή εκμετάλλευση και τον αλγοριθμικό έλεγχο.

Η λειτουργία του μύθου: Ο μύθος της αυτόνομης ΤΝ εξυπηρετεί τις εταιρείες, καθώς παρουσιάζει το λογισμικό τους ως κάτι "θεϊκό" ή "μαγικό", αποσυνδέοντάς το από την ανθρώπινη εργασία που το τροφοδοτεί.

3. Η Έννοια της "Εξαγωγής" (Extraction)

Στην εισαγωγή εισάγεται η κεντρική έννοια της εξαγωγής γνώσης.

Όπως η βιομηχανική επανάσταση βασίστηκε στην εξαγωγή πρώτων υλών από τη γη, η επανάσταση της ΤΝ βασίζεται στην εξαγωγή "νοητικών πρώτων υλών" από την κοινωνία.

Κάθε κλικ, κάθε ανάρτηση, κάθε ψηφιακή μας κίνηση είναι η "τροφή" της ΤΝ. Ο Pasquinelli υποστηρίζει ότι η ΤΝ είναι ένα εργαλείο παρασιτισμού πάνω στην ανθρώπινη επικοινωνία και δημιουργικότητα.

4. Το "Βλέμμα του Κυρίου" ως Οπτική της ΤΝ

Εδώ εξηγείται η μεταφορά του τίτλου:

Στο παλιό εργοστάσιο, το "βλέμμα του κυρίου" (The Eye of the Master) ήταν η επίβλεψη που εξασφάλιζε ότι οι εργάτες δουλεύουν αποδοτικά.

Σήμερα, η ΤΝ είναι το ψηφιακό βλέμμα. Είναι η ικανότητα του κεφαλαίου να παρατηρεί τις πιο λεπτές πτυχές της ανθρώπινης δραστηριότητας, να τις μετατρέπει σε μετρήσιμα δεδομένα και, τελικά, να τις αυτοματοποιεί. Η ΤΝ δεν είναι "ουδέτερη γνώση", είναι γνώση που χρησιμεύει στον έλεγχο.

5. Ιστορική Συνέχεια: Από τον Κανόνα στον Αλγόριθμο

Ο Pasquinelli προετοιμάζει τον αναγνώστη για το ιστορικό ταξίδι που θα ακολουθήσει, τονίζοντας ότι ο αλγόριθμος δεν είναι παιδί της πληροφορικής, αλλά της κοινωνικής πειθαρχίας.

Η "λογική" της ΤΝ υπήρχε ήδη στις γραμμές παραγωγής του Taylor και στα λογιστικά βιβλία των εμπόρων.

Η εισαγωγή καταλήγει στο ότι για να κατανοήσουμε την ΤΝ, πρέπει να μελετήσουμε την ιστορία της εργασίας, όχι την ιστορία των υπολογιστών.

Σύνοψη: Σε αυτό το πρώτο στάδιο, η ανάλυση εστιάζει στο ότι η ΤΝ είναι μια πολιτική τεχνολογία. Ο Pasquinelli μας καλεί να «ανοίξουμε το μαύρο κουτί» και αντί για κυκλώματα, να δούμε μέσα του τις κοινωνικές σχέσεις, τις ιεραρχίες και την ανθρώπινη εργασία που έχει κρυφτεί κάτω από την ταμπέλα της «νοημοσύνης».

* Στο δεύτερο κεφάλαιο, ο Pasquinelli επιχειρεί μια εντυπωσιακή αναδρομή στο παρελθόν, αποδεικνύοντας ότι ο αλγόριθμος δεν είναι μια σύγχρονη εφεύρεση της Silicon Valley, αλλά μια αρχαία κοινωνική τεχνολογία. Η κεντρική του ιδέα είναι ότι η λογική των κανόνων και των υπολογισμών προϋπήρχε των μηχανών και γεννήθηκε μέσα από την οργάνωση της ανθρώπινης κοινότητας.

Ακολουθεί η εμβάθυνση στα κεντρικά σημεία του κεφαλαίου:

1. Ο Αλγόριθμος ως Κοινωνικό Τελετουργικό

Ο συγγραφέας ξεκινά υποστηρίζοντας ότι οι πρώτοι αλγόριθμοι εμφανίζονται με τη μορφή τελετουργικών κανόνων.

Η Θέση: Οι αρχαίες κοινωνίες χρησιμοποιούσαν αυστηρά καθορισμένες διαδικασίες για τη διανομή της γης, των τροφίμων ή την εκτέλεση θρησκευτικών τελετών.

Η Ανάλυση: Αυτές οι διαδικασίες (π.χ. οι κανόνες στα ινδικά Σούλμπα Σούτρα για την κατασκευή βωμών) ήταν στην πραγματικότητα "αλγόριθμοι χωρίς υπολογιστές". Ο Pasquinelli δείχνει ότι η ανάγκη για γεωμετρία και μέτρηση προέκυψε από την ανάγκη διαχείρισης των κοινών πόρων.

2. Η Γέννηση της "Αλγοριθμικής Τάξης"

Ο Pasquinelli συνδέει την εμφάνιση των αλγορίθμων με την εμφάνιση των πρώτων κρατικών και διοικητικών δομών.

Η Μέτρηση ως Εξουσία: Ο αλγόριθμος είναι το εργαλείο που μετατρέπει τον χαοτικό κόσμο σε μια "αναγνώσιμη" και ελέγξιμη τάξη. Η καταγραφή του πληθυσμού, η φορολογία και η οργάνωση του στρατού απαιτούσαν την εφαρμογή σταθερών κανόνων επεξεργασίας πληροφοριών.

Κοινωνική Μηχανική: Πριν η πληροφορική γίνει επιστήμη των δεδομένων, ήταν "επιστήμη της διοίκησης". Ο αλγόριθμος, λοιπόν, είναι ιστορικά μια τεχνολογία πειθαρχίας.

3. Ο Καταμερισμός της Εργασίας ως το "Πρωτόκολλο" της Μηχανής

Ένα από τα πιο διεισδυτικά σημεία αυτού του κεφαλαίου είναι η σύνδεση του αλγορίθμου με τον καταμερισμό της εργασίας.

Από τον Άνθρωπο στη Διαδικασία: Ο Pasquinelli υποστηρίζει ότι για να μπορέσει μια μηχανή να εκτελέσει μια εργασία, η εργασία αυτή έπρεπε πρώτα να έχει "τεμαχιστεί" σε απλά, επαναλαμβανόμενα βήματα από τους ίδιους τους ανθρώπους.

Το Παράδειγμα: Ο καταμερισμός εργασίας σε ένα εργαστήριο ή μια βιοτεχνία είναι ο πρόδρομος του προγραμματισμού. Ο εργάτης που εκτελεί μόνο μία κίνηση "εκτελεί έναν κώδικα". Η μηχανή απλώς έρχεται αργότερα για να αντικαταστήσει αυτό το ανθρώπινο εξάρτημα μιας ήδη αλγοριθμικής διαδικασίας.

4. Η Στατιστική και η "Κανονικοποίηση"

Στην προϊστορία της ΤΝ, ο συγγραφέας δίνει έμφαση στη γέννηση της στατιστικής (της "επιστήμης του κράτους").

Η στατιστική επέτρεψε στους κυβερνώντες να βλέπουν πρότυπα (patterns) στις μάζες. Αυτή η ικανότητα αναγνώρισης προτύπων (pattern recognition) είναι η ίδια η καρδιά της σύγχρονης ΤΝ.

Ο Pasquinelli δείχνει ότι η προσπάθεια να βρεθεί ο "μέσος άνθρωπος" ή η "κανονική συμπεριφορά" ήταν η πρώτη προσπάθεια να δημιουργηθούν μοντέλα πρόβλεψης της κοινωνίας, πολύ πριν από τα big data.

5. Η "Αφαίρεση" ως Εργαλείο Κυριαρχίας

Το κεφάλαιο κλείνει αναλύοντας πώς η αφαίρεση (abstraction) —η μετατροπή της πραγματικότητας σε αριθμούς και σύμβολα— αποξενώνει τον άνθρωπο από το έργο του.

Ο αλγόριθμος αφαιρεί την πολυπλοκότητα της ζωής και την κάνει "δεδομένο".

Στην προϊστορία του αλγορίθμου, αυτή η αφαίρεση επέτρεψε στον "Κύριο" (τον Master) να ελέγχει την παραγωγή από απόσταση, χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζει την τέχνη του κάθε εργάτη.

Σημεία-Κλειδιά:

Αποδόμηση του Χρόνου: Ο αλγόριθμος δεν ξεκινά το 1950, αλλά με την αυγή του πολιτισμού και της κοινωνικής ιεραρχίας.

Η Μηχανή ως Συνέπεια: Η μηχανή (hardware) είναι απλώς το "κέλυφος" που ήρθε να στεγάσει την ήδη υπάρχουσα αλγοριθμική οργάνωση της εργασίας (software).

Πολιτική Σημασία: Η κατανόηση της προϊστορίας του αλγορίθμου μας βοηθά να δούμε την ΤΝ όχι ως "νέα νοημοσύνη", αλλά ως την εξέλιξη του γραφειοκρατικού και διοικητικού ελέγχου.

*Στο τρίτο κεφάλαιο, ο Pasquinelli εισέρχεται στην καρδιά της βιομηχανικής επανάστασης, αναλύοντας τη στιγμή που ο αλγόριθμος συναντά τη μηχανή. Εδώ, η ανάλυση επικεντρώνεται στον Charles Babbage και την πολιτική οικονομία του 19ου αιώνα, αποκαλύπτοντας ότι ο σχεδιασμός των πρώτων υπολογιστικών μηχανών δεν ήταν ένα αφηρημένο μαθηματικό πρόβλημα, αλλά μια άμεση απάντηση στις ανάγκες του βιομηχανικού καπιταλισμού.

Ακολουθεί η αναλυτική εμβάθυνση στο κεφάλαιο:

1. Charles Babbage: Ο "Προγραμματισμός" του Εργοστασίου

Ο Babbage συχνά αναφέρεται ως ο "πατέρας του υπολογιστή", αλλά ο Pasquinelli τον παρουσιάζει ως έναν αναλυτή της εργασίας

Η Αρχή του Babbage: Ο Babbage παρατήρησε ότι ο καταμερισμός της εργασίας δεν μειώνει μόνο το κόστος (όπως είπε ο Adam Smith), αλλά επιτρέπει και την αποσύνθεση των νοητικών διεργασιών.

Η Μηχανοποίηση της Σκέψης: Η "Αναλυτική Μηχανή" του δεν σχεδιάστηκε για να "σκέφτεται", αλλά για να αυτοματοποιήσει τους υπολογισμούς που έκαναν οι "ανθρώπινοι υπολογιστές" (χαμηλόμισθοι υπάλληλοι που εκτελούσαν ατέρμονες μαθηματικές πράξεις). Ο Babbage μετέφερε τη λογική της γραμμής παραγωγής μέσα στον ίδιο τον υπολογισμό.

2. Το General Intellect και η Αποξένωση της Γνώσης

Ο Pasquinelli χρησιμοποιεί τη μαρξιστική έννοια του General Intellect (Γενική Διάνοια) για να εξηγήσει τι πραγματικά συμβαίνει με την εμφάνιση της ΤΝ.

Η "Απαλλοτρίωση": Η γνώση και η δεξιοτεχνία που κατείχαν οι τεχνίτες αφαιρούνται από αυτούς και ενσωματώνονται στον σχεδιασμό της μηχανής.

Η Μηχανή ως "Κρύσταλλος" Εργασίας: Η μηχανή (και κατ' επέκταση ο αλγόριθμος) είναι "νεκρή εργασία". Είναι η παγωμένη ευφυΐα χιλιάδων εργατών και επιστημόνων που πλέον ανήκει στον ιδιοκτήτη της μηχανής. Ο Pasquinelli τονίζει ότι η ΤΝ σήμερα κάνει το ίδιο: "κρυσταλλώνει" τη δική μας κοινωνική νοημοσύνη σε ιδιωτικό λογισμικό.

3. Η Νοημοσύνη ως "Καταμερισμός της Εργασίας"

Μια από τις πιο ριζοσπαστικές θέσεις αυτού του κεφαλαίου είναι ότι η "νοημοσύνη" δεν είναι μια εσωτερική ιδιότητα του μυαλού, αλλά μια μορφή οργάνωσης.

Κοινωνική έναντι Βιολογικής Νοημοσύνης: Η ΤΝ δεν προκύπτει από τη μελέτη των νευρώνων, αλλά από την ικανότητα να σπας μια σύνθετη εργασία σε χιλιάδες απλά κομμάτια (taskification).

Παράδειγμα: Αν μια μηχανή μπορεί να παίξει σκάκι ή να λύσει μια εξίσωση, είναι επειδή η διαδικασία αυτή έχει αναλυθεί σε βήματα που δεν απαιτούν "κατανόηση", αλλά μόνο "εκτέλεση". Αυτή είναι η ουσία της νοημοσύνης της μηχανής: υπολογισμός χωρίς νόημα.

4. Το Πανοπτικόν και ο Έλεγχος της Παραγωγικότητας

Ο Pasquinelli συνδέει τη βιομηχανική μηχανή με την ανάγκη για επιτήρηση.

Το "Μάτι" της Μηχανής: Οι μηχανές του 19ου αιώνα διέθεταν μηχανισμούς (όπως οι μετρητές στροφών) που επέτρεπαν στον εργοστασιάρχη να ελέγχει τον ρυθμό της εργασίας από το γραφείο του.

Πρόδρομος της ΤΝ: Αυτή η συλλογή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο είναι ο πρόγονος της σύγχρονης αλγοριθμικής διαχείρισης (π.χ. πώς η Uber ελέγχει τους οδηγούς της). Η ΤΝ είναι η εξέλιξη αυτού του βλέμματος: ένας "κυβερνήτης" που διορθώνει και επιταχύνει την ανθρώπινη δραστηριότητα.

5. Η Αντίσταση της "Ζωντανής Εργασίας"

Παρά την προσπάθεια για πλήρη αυτοματοποίηση, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι η μηχανή πάντα "σκοντάφτει" στην απρόβλεπτη φύση της ανθρώπινης εργασίας.

Η μηχανή χρειάζεται τον άνθρωπο για να διορθώνει τα λάθη της, να τη συντηρεί και να την τροφοδοτεί.

Αυτό δημιουργεί μια διαρκή ένταση: Το κεφάλαιο προσπαθεί να κάνει τη νοημοσύνη "πάγιο κεφάλαιο", αλλά η πραγματική καινοτομία και η λύση προβλημάτων παραμένουν πάντα στη "ζωντανή εργασία". Η ΤΝ προσπαθεί να μιμηθεί αυτή τη ζωντάνια, αλλά παραμένει μια στατική αντανάκλαση του παρελθόντος.
Σύνοψη:

Η ΤΝ ως Βιομηχανικό Εργαλείο: Μην βλέπετε την ΤΝ ως απόγονο της επιστημονικής φαντασίας, αλλά ως απόγονο της ατμομηχανής και του αργαλειού.

Η Πολιτική της Αφαίρεσης: Η μετάβαση από τον Babbage στην ΤΝ είναι η ιστορία της μετατροπής της ανθρώπινης εμπειρίας σε αριθμητικά δεδομένα προς όφελος της αποδοτικότητας.

Κεντρικό Ερώτημα: Αν η "νοημοσύνη" των μηχανών είναι ο κωδικοποιημένος καταμερισμός της δικής μας εργασίας, τότε γιατί η ιδιοκτησία αυτής της νοημοσύνης ανήκει σε λίγους;

*Στο τέταρτο κεφάλαιο, ο Pasquinelli πραγματοποιεί το μεγάλο άλμα από τη μηχανική στην αλγοριθμική εποχή, εξετάζοντας τη γέννηση των νευρωνικών δικτύων και της σύγχρονης ΤΝ. Εδώ, το κεντρικό επιχείρημα είναι ότι η ΤΝ δεν "κατασκευάστηκε" με βάση τη λογική, αλλά αναδύθηκε μέσα από τη στατιστική και την αναγνώριση προτύπων (pattern recognition).

Ακολουθεί η αναλυτική εμβάθυνση στο κεφάλαιο:

1. Η Μετάβαση από τον Συμβολισμό στον Συνδετισμό (Connectionism)

Ο Pasquinelli εξηγεί τη θεμελιώδη σύγκρουση στην ιστορία της πληροφορικής:

Η παλιά σχολή (GOFAI): Η προσπάθεια να διδάξουμε στις μηχανές "λογικούς κανόνες" (αν συμβεί το Α, κάνε το Β).

Η νέα σχολή (Νευρωνικά Δίκτυα): Αντί για κανόνες, δίνουμε στη μηχανή τεράστια σύνολα δεδομένων και την αφήνουμε να "βρει μόνη της" τις συσχετίσεις.

Η κοινωνική σημασία: Αυτή η στροφή σημαίνει ότι η ΤΝ δεν χρειάζεται πλέον να "κατανοεί" τον κόσμο· αρκεί να μπορεί να τον χαρτογραφεί στατιστικά. Η "νοημοσύνη" εδώ ορίζεται ως η ικανότητα πρόβλεψης του επόμενου στοιχείου σε μια σειρά δεδομένων.

2. Το Perceptron και η "Μηχανική της Μάθησης"

Ο συγγραφέας εστιάζει στο Perceptron του Frank Rosenblatt (1958), το πρώτο νευρωνικό δίκτυο.

Η Ψευδαίσθηση της Βιολογίας: Αν και ο Rosenblatt εμπνεύστηκε από τους νευρώνες, ο Pasquinelli αποκαλύπτει ότι η πραγματική λειτουργία του Perceptron ήταν μια στατιστική ταξινόμηση.

Η "Μαύρη Εργασία" της Ταξινόμησης: Για να εκπαιδευτεί ένα τέτοιο σύστημα, απαιτείται η προ-σήμανση των δεδομένων (labeling). Εδώ ο συγγραφέας συνδέει την τεχνολογία με την κοινωνία: κάποιος (άνθρωπος) πρέπει να πει στη μηχανή "αυτό είναι σκύλος" και "αυτό είναι γάτα". Η μάθηση της μηχανής είναι, στην πραγματικότητα, η απορρόφηση της ανθρώπινης κρίσης.

3. Η Στατιστική ως "Μάτι" του Κυρίου

Σε αυτό το σημείο, ο τίτλος του βιβλίου αποκτά τη σύγχρονη σημασία του. Η ΤΝ γίνεται το εργαλείο με το οποίο το κεφάλαιο μπορεί να "δει" μέσα από το χάος των μεγάλων δεδομένων (Big Data).

Pattern Recognition (Αναγνώριση Προτύπων
): Ο Pasquinelli υποστηρίζει ότι η ΤΝ δεν ανακαλύπτει "αλήθειες", αλλά εντοπίζει κοινωνικές κανονικότητες.

Παράδειγμα: Αν ένας αλγόριθμος προβλέπει ποιος εργαζόμενος θα παραιτηθεί, δεν το κάνει επειδή "καταλαβαίνει" την ψυχολογία του, αλλά επειδή έχει δει χιλιάδες παρόμοια μοτίβα συμπεριφοράς στο παρελθόν. Η ΤΝ είναι ένας μηχανισμός που παγιώνει το παρελθόν για να ελέγξει το μέλλον.

4. Η Αλγοριθμική Μορφή της Αξίας

Ο συγγραφέας εισάγει μια πολύ σημαντική οικονομική έννοια: η ΤΝ μετατρέπει την κοινωνική συμπεριφορά σε αξία.

Κάθε φορά που χρησιμοποιούμε μια μηχανή αναζήτησης ή ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης, "εκπαιδεύουμε" έναν αλγόριθμο.

Αυτή η "δωρεάν εργασία" (free labor) των χρηστών είναι η πρώτη ύλη για τα νευρωνικά δίκτυα. Ο Pasquinelli υποστηρίζει ότι η ΤΝ είναι ένα εργοστάσιο χωρίς τοίχους, όπου όλη η κοινωνία εργάζεται για τη βελτίωση του "Βλέμματος του Κυρίου".

5. Η "Κυβερνητική" της Συμπεριφοράς

Το κεφάλαιο κλείνει αναλύοντας πώς η ΤΝ επιστρέφει στην κοινωνία ως εργαλείο διακυβέρνησης.

Δεν πρόκειται πλέον μόνο για την πρόβλεψη, αλλά για την καθοδήγηση. Οι αλγόριθμοι προτείνουν προϊόντα, διαμορφώνουν απόψεις και ρυθμίζουν τις ροές της εργασίας στις πλατφόρμες (π.χ. Foodora, Wolt, Uber).

Η ΤΝ λειτουργεί ως ένας συλλογικός υπερ-εγκέφαλος που δεν ανήκει στην κοινωνία, αλλά χρησιμοποιείται για να την πειθαρχήσει στις ανάγκες της αγοράς.

Σημεία-Κλειδιά:

Από τη Λογική στη Στατιστική: Η ΤΝ δεν είναι "έξυπνη" με την παραδοσιακή έννοια, είναι ένας "στατιστικός παπαγάλος" που έχει εκπαιδευτεί πάνω στην ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η Κρυμμένη Εργασία: Δίνει έμφαση στο ότι τα νευρωνικά δίκτυα δεν θα υπήρχαν χωρίς την τεράστια ποσότητα δεδομένων που παράγουμε εμείς καθημερινά.

Το Πολιτικό Συμπέρασμα: Η μετάβαση στα νευρωνικά δίκτυα σηματοδοτεί το πέρασμα από την πειθαρχία του εργοστασίου (Babbage) στον έλεγχο της κοινωνικής συμπεριφοράς μέσω των δεδομένων.

*Το πέμπτο κεφάλαιο είναι αναμφισβήτητα η θεωρητική «καρδιά» του βιβλίου. Εδώ ο Pasquinelli εγκαταλείπει την ιστορική αναδρομή και βουτάει στην ωμή πραγματικότητα του σύγχρονου καπιταλισμού της πλατφόρμας. Το επιχείρημά του είναι το εξής: Η ΤΝ δεν είναι μια τεχνολογία που «παράγει» νοημοσύνη, αλλά ένας μηχανισμός που «αναδιανέμει» την αξία της εργασίας.

Ακολουθεί η εξαιρετικά αναλυτική εμβάθυνση στην Πολιτική Οικονομία της ΤΝ κατά τον Pasquinelli:

1. Η ΤΝ ως "Μηχανή Σχετικής Υπεραξίας"


Ο Pasquinelli χρησιμοποιεί τον όρο του Μαρξ για τη «σχετική υπεραξία».

Η Θεωρία: Στον βιομηχανικό καπιταλισμό, ο ιδιοκτήτης αυξάνει το κέρδος του όχι μόνο δουλεύοντας τους εργάτες περισσότερες ώρες, αλλά εισάγοντας μηχανές που κάνουν την εργασία πιο αποδοτική.

Η Εφαρμογή στην ΤΝ: Η ΤΝ είναι η απόλυτη μηχανή σχετικής υπεραξίας. Δεν αντικαθιστά απλώς τον άνθρωπο· επιταχύνει και εντατικοποιεί την ανθρώπινη εργασία σε βαθμό που ο εργαζόμενος γίνεται απλώς ένα «εξάρτημα» του αλγορίθμου. Η ΤΝ αναλύει τις κινήσεις ενός οδηγού delivery ή ενός προγραμματιστή και «στείβει» κάθε δευτερόλεπτο παραγωγικότητας.

2. Το Φαινόμενο της "Τεχνητής Τεχνητής Νοημοσύνης" (Ghost Work)

Μια από τις πιο συγκλονιστικές αναλύσεις του κεφαλαίου αφορά την αόρατη εργασία που απαιτείται για να φαίνεται μια ΤΝ «έξυπνη».

Οι Επιτελεστές των Δεδομένων: Πίσω από κάθε ChatGPT ή αυτοκινούμενο όχημα, υπάρχουν εκατομμύρια εργάτες στον παγκόσμιο Νότο (Φιλιππίνες, Κένυα, Βενεζουέλα) που κάνουν το λεγόμενο data labeling.

Η Πολιτική Οικονομία της "Ετικέτας": Αυτοί οι εργάτες πληρώνονται πενταροδεκάρες για να λένε στον αλγόριθμο τι είναι «πεζός», τι είναι «ρητορική μίσους» και τι είναι «σωστή απάντηση». Ο Pasquinelli υποστηρίζει ότι η ΤΝ είναι ένας τρόπος να κρύβεται η φτηνή ανθρώπινη εργασία πίσω από το προφίλ της «υψηλής τεχνολογίας».

3. Η Μετατροπή της Γνώσης σε "Πάγιο Κεφάλαιο"

Εδώ ο συγγραφέας εμβαθύνει στη διαδικασία της απαλλοτρίωσης.

Η Κλοπή της Δεξιοτεχνίας: Όταν ένας μεταφραστής χρησιμοποιεί ένα εργαλείο ΤΝ, ο αλγόριθμος «μαθαίνει» από τις διορθώσεις του. Σταδιακά, η μοναδική δεξιότητα του μεταφραστή μετατρέπεται σε κώδικα που ανήκει στην εταιρεία (π.χ. Google ή Microsoft).


Το Αποτέλεσμα: Η ζωντανή γνώση της κοινωνίας (General Intellect) παγώνει και γίνεται «πάγιο κεφάλαιο». Ο εργαζόμενος χάνει το πλεονέκτημα της ειδίκευσής του, καθώς αυτή έχει «εξορυχθεί» και πλέον πωλείται πίσω στον ίδιο ως συνδρομητική υπηρεσία λογισμικού.

4. Αλγοριθμική Διαχείριση και η "Εργασιοποίηση" της Ζωής


Ο Pasquinelli αναλύει πώς η ΤΝ αλλάζει τη φύση της εργοδοσίας.

Ο Αλγόριθμος-Διευθυντής: Στις πλατφόρμες (Uber, Amazon Warehouse), δεν υπάρχει άνθρωπος διευθυντής. Το «Βλέμμα του Κυρίου» είναι πλέον ένας αλγόριθμος που απολύει, επιβραβεύει ή τιμωρεί βάσει στατιστικών αποκλίσεων.

Η Διάχυση της Εργασίας: Η εργασία δεν περιορίζεται πλέον στο οκτάωρο. Κάθε μας αλληλεπίδραση με ψηφιακές συσκευές παράγει δεδομένα που τροφοδοτούν την κερδοφορία των εταιρειών ΤΝ. Ο Pasquinelli αποκαλεί αυτό το φαινόμενο "κοινωνικό εργοστάσιο": όλη η κοινωνία παράγει αξία για τους ιδιοκτήτες των αλγορίθμων, συχνά χωρίς καν να το συνειδητοποιεί.

5. Το Μονοπώλιο της Γνώσης και η Νέα Ταξική Δομή

Το κεφάλαιο καταλήγει σε μια ζοφερή αλλά αναγκαία διαπίστωση για τις κοινωνικές τάξεις στην εποχή της ΤΝ:

Δημιουργείται μια νέα ιεραρχία: Στην κορυφή βρίσκονται οι ιδιοκτήτες των υπολογιστικών υποδομών (cloud, servers) και των μοντέλων ΤΝ. Στη βάση βρίσκεται το «πρεκαριάτο των δεδομένων» και οι παραδοσιακοί εργαζόμενοι που βλέπουν τις αμοιβές τους να συμπιέζονται από την αυτοματοποίηση.


Το Κρίσιμο Συμπέρασμα: Η πολιτική οικονομία της ΤΝ δεν αφορά την επιστήμη, αλλά την ιδιοκτησία. Το ερώτημα δεν είναι «τι μπορεί να κάνει η ΤΝ», αλλά «ποιος κατέχει τους καρπούς της συλλογικής νοημοσύνης που η ΤΝ κωδικοποιεί».
Σημεία-Κλειδιά :

Η ΤΝ ως Εξορυκτική Βιομηχανία: Ο Pasquinelli παρομοιάζει την ΤΝ όχι με τον εγκέφαλο, αλλά με μια εταιρεία εξόρυξης που αντί για χρυσό, εξορύσσει ανθρώπινη εμπειρία και γνώση.


Η Ψευδαίσθηση της Αυτοματοποίησης: Ο Pasquinelli τονίζει ότι η ΤΝ συχνά δεν «αντικαθιστά» την εργασία, αλλά την κάνει αόρατη και κακοπληρωμένη (Ghost Work).


Η Ταξική Πάλη των Δεδομένων: Η διεκδίκηση των δεδομένων και των αλγορίθμων είναι η σύγχρονη μορφή της διεκδίκησης των μέσων παραγωγής.

*Το έκτο και τελευταίο κεφάλαιο του έργου του Pasquinelli δεν είναι απλώς μια ανακεφαλαίωση· είναι ένα πολιτικό μανιφέστο για την εποχή της πληροφορικής. Ο συγγραφέας μεταβαίνει από την κριτική ιστορία στην στρατηγική δράση, προσπαθώντας να απαντήσει στο ερώτημα: Αφού η ΤΝ είναι η αιχμαλωτισμένη συλλογική μας νοημοσύνη, πώς μπορούμε να την απελευθερώσουμε;

Ακολουθεί η παρουσίαση των προτάσεων του Pasquinelli για την αντίσταση και τη νέα παιδεία:

1. Η Υπέρβαση του "Λουδιτισμού των Δεδομένων"


Ο Pasquinelli προειδοποιεί ότι η άρνηση της τεχνολογίας ή η απλή καταστροφή των αλγορίθμων (κατά το πρότυπο των Λουδιτών που έσπαγαν τις μηχανές) δεν αρκεί.

Η Θέση: Η ΤΝ είναι ήδη κομμάτι της κοινωνικής μας υπόστασης. Η αντίσταση δεν πρέπει να στοχεύει στην επιστροφή σε μια "προ-ψηφιακή" εποχή, αλλά στην ανακατάληψη των μέσων παραγωγής της γνώσης.


Η Στρατηγική: Πρέπει να περάσουμε από την "αμυντική" στάση (προστασία της ιδιωτικότητας) στην "επιθετική" διεκδίκηση της συλλογικής κυριότητας των δεδομένων και των μοντέλων.
2. Μια Νέα "Αλγοριθμική Παιδεία" (Algorithmic Literacy)

Για τον συγγραφέα, η παιδεία στον 21ο αιώνα δεν είναι μόνο η ανάγνωση και η γραφή, αλλά η κατανόηση της "γραμματικής" των αλγορίθμων.

Απομυστικοποίηση του Κώδικα: Η νέα παιδεία απαιτεί να καταλάβει η κοινωνία ότι ο αλγόριθμος δεν είναι "μαγεία", αλλά στατιστική που βασίζεται στην εργασία.

Κριτική Ανάλυση Δεδομένων: Οι πολίτες και οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τις προκαταλήψεις (bias) και τις λογικές πλάνες των μοντέλων. Η γνώση του πώς "εκπαιδεύεται" ένα μοντέλο είναι το πρώτο βήμα για την αμφισβήτηση της εξουσίας του.

3. Η Διεκδίκηση του "General Intellect" (Γενικής Διάνοιας)

Ο Pasquinelli επανέρχεται στην έννοια της Γενικής Διάνοιας, προτείνοντας μια ριζική αναδιανομή:

Κοινωνικοποίηση των Υποδομών: Η ΤΝ σήμερα βασίζεται σε τεράστιες υπολογιστικές υποδομές (Data Centers) που ανήκουν σε 3-4 εταιρείες παγκοσμίως. Ο συγγραφέας προτείνει ότι αυτές οι υποδομές πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δημόσια αγαθά, όπως το δίκτυο ηλεκτροδότησης ή το νερό.

Ανοιχτά Μοντέλα, Κλειστή Εκμετάλλευση: Προωθεί την ιδέα των "συλλογικών αδειών χρήσης", όπου η γνώση που παράγεται από την κοινωνία επιστρέφει σε αυτήν, εμποδίζοντας την ιδιωτική αιχμαλωσία της υπεραξίας.

4. Συνδικαλισμός των Δεδομένων και Αλγοριθμική Απεργία


Ο Pasquinelli οραματίζεται νέες μορφές εργατικής πάλης:

Data Unions: Οι εργαζόμενοι (από οδηγούς delivery μέχρι προγραμματιστές) πρέπει να οργανωθούν σε "συνδικάτα δεδομένων". Αντί να απεργούν μόνο με τη φυσική τους παρουσία, μπορούν να "απεργήσουν" διακόπτοντας τη ροή των δεδομένων που τροφοδοτούν τους αλγορίθμους ελέγχου.


Αντίστροφη Μηχανική (Reverse Engineering) της Εξουσίας: Η χρήση της ΤΝ από τα κάτω για την παρακολούθηση των κερδών των εταιρειών, της φοροδιαφυγής ή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.Το "Βλέμμα του Κυρίου" πρέπει να στραφεί προς τον ίδιο τον Κύριο.

5. Ο "Συλλογικός Τεχνίτης" και το Μέλλον της Εργασίας


Το κεφάλαιο κλείνει με μια ελπιδοφόρα νότα για τον μετασχηματισμό της εργασίας:

Από τον Αυτοματισμό στην Αυτονομία: Ο στόχος δεν είναι μια κοινωνία χωρίς εργασία (μια ουτοπία που συχνά χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει απολύσεις), αλλά μια κοινωνία όπου η τεχνολογία μειώνει τον μόχθο και αυξάνει την ελεύθερη δημιουργικότητα.

Η ΤΝ ως Συλλογικό Εργαλείο: Ο Pasquinelli προτείνει να δούμε την ΤΝ ως έναν "συλλογικό τεχνίτη" που βοηθά την ανθρωπότητα να λύσει σύνθετα προβλήματα (κλιματική αλλαγή, ασθένειες), αρκεί ο έλεγχος του εργαλείου να περάσει από τα χέρια των μετόχων στα χέρια των κοινοτήτων.

Συμπερασματικά - Κλείσιμο Παρουσίασης:


Στο τέλος της ανάλυσής μας, οφείλουμε να τονίσουμε ότι το μήνυμα του Pasquinelli είναι βαθιά πολιτικό και επείγον:

"Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι το τέλος της ανθρώπινης ιστορίας, αλλά ένα νέο πεδίο ταξικής πάλης. Το 'Βλέμμα του Κυρίου' μπορεί να είναι πανταχού παρόν, αλλά δεν είναι ανίκητο. Η δύναμή του πηγάζει από εμάς—και από εμάς εξαρτάται αν θα συνεχίσουμε να το τροφοδοτούμε ή αν θα το στρέψουμε προς την κατεύθυνση της κοινωνικής απελευθέρωσης."
Σημεία για τη συζήτηση (Q&A):

Πώς μπορεί μια τοπική κοινότητα να δημιουργήσει τη δική της "μικρο-ΤΝ" για τις ανάγκες της;

Είναι εφικτή η κρατικοποίηση ή η κοινωνικοποίηση των Big Tech υποδομών σε παγκόσμιο επίπεδο;

Πώς η εκπαίδευση μπορεί να ενσωματώσει την "αλγοριθμική παιδεία" χωρίς να γίνει απλή προετοιμασία για την αγορά εργασίας;

💡 Οδηγία: Σύρετε το 🐭 ή το ☝️ μέσα στο πλαίσιο για να διαβάσετε το έγγραφο ή έξω από αυτό για να συνεχίσετε στο άρθρο.

Ο διάλογος στο βίντεο που παραθέτουμε αποτελεί μια εκτενή παρουσίαση και συζήτηση του βιβλίου "The Eye of the Master", με τη συμμετοχή του ίδιου του Matteo Pasquinelli, της Audrey Borowski και του Andrés Saenz de Sicilia.

Ακολουθεί μια αναλυτική περίληψη των βασικών σημείσεων της συζήτησης:

1. Η Κεντρική Θέση: Η ΤΝ ως Αυτοματοποίηση της Κοινωνικής Εργασίας


Ο Pasquinelli ανοίγει τη συζήτηση εξηγώντας ότι το βιβλίο του είναι μια προσπάθεια να γραφτεί μια υλιστική ιστορία της ΤΝ.

Αμφισβήτηση του "Μυστηρίου": Υποστηρίζει ότι η ΤΝ δεν είναι μια ξαφνική επιστημονική ανακάλυψη που προσπαθεί να λύσει το αίνιγμα της συνείδησης. Αντίθετα, είναι η κατάληξη μιας μακράς διαδικασίας όπου η ανθρώπινη γνώση και ο καταμερισμός της εργασίας μετατρέπονται σε αλγορίθμους.


Η Εργασιακή Θεωρία της Αυτοματοποίησης: Η "νοημοσύνη" της μηχανής δεν είναι παρά η "κλεμμένη" και κωδικοποιημένη εμπειρία των εργαζομένων.

2. Ιστορική Αναδρομή: Από τον Babbage στα Νευρωνικά Δίκτυα


Στον διάλογο δίνεται έμφαση στη σύνδεση του 19ου με τον 21ο αιώνα:

Babbage και Marx: Συζητείται πώς ο Charles Babbage προσπάθησε να αυτοματοποιήσει τον υπολογισμό εφαρμόζοντας τις αρχές του εργοστασίου. Ο Pasquinelli συνδέει αυτό το "μηχανικό βλέμμα" με τη θεωρία του Μαρξ για το πώς η μηχανή γίνεται το εργαλείο επιτήρησης και ελέγχου του εργάτη.


Η Στατιστική ως Νοημοσύνη: Αναλύεται πώς τα σύγχρονα νευρωνικά δίκτυα (όπως το Perceptron) δεν μοντελοποιούν τον εγκέφαλο, αλλά την ικανότητα αναγνώρισης προτύπων (pattern recognition), η οποία είναι θεμελιώδης για τη διαχείριση μεγάλων πληθυσμών και αγορών.

3. Η Κριτική στην "Αισθανόμενη" ΤΝ (Sentient AI)


Οι συμμετέχοντες συζητούν για τη σημερινή υστερία γύρω από την "τεχνητή συνείδηση".

Φαντασίωση vs Πραγματικότητα: Ο Pasquinelli ξεκαθαρίζει ότι η ιδέα πως η ΤΝ θα αποκτήσει βούληση είναι μια "καθαρή φαντασίωση" που εξυπηρετεί τις Big Tech εταιρείες. Όσο συζητάμε για το αν η ΤΝ "νιώθει", ξεχνάμε να συζητάμε για το πώς η ΤΝ εκμεταλλεύεται την αόρατη εργασία (ghost work) χιλιάδων ανθρώπων που εκπαιδεύουν τα μοντέλα της.

4. Το "Βλέμμα του Κυρίου" και η Αλγοριθμική Διαχείριση


Ο Andrés Saenz de Sicilia και η Audrey Borowski θέτουν ερωτήματα για τις κοινωνικές επιπτώσεις:

Επίβλεψη και Πειθαρχία: Συζητείται πώς ο αλγόριθμος λειτουργεί ως ένας "ψηφιακός επιστάτης". Στις σύγχρονες πλατφόρμες (π.χ. Amazon, Uber), η ΤΝ δεν αντικαθιστά μόνο τον εργάτη, αλλά και τον διευθυντή, επιβάλλοντας ρυθμούς εργασίας που εξουθενώνουν το ανθρώπινο σώμα.

Η Αλλοτρίωση της Γνώσης: Η γνώση που παλαιότερα ανήκε στον τεχνίτη, τώρα ανήκει στο "σύννεφο" (cloud) και στην εταιρεία που κατέχει τον αλγόριθμο.

5. Πολιτικές Προοπτικές και Αντίσταση

Ο διάλογος κλείνει με την ανάγκη για μια νέα πολιτική στάση:

Όχι στον Τεχνο-φοβισμό: Ο Pasquinelli δεν προτείνει την καταστροφή των μηχανών, αλλά την κοινωνικοποίηση της τεχνολογίας.


Αλγοριθμική Παιδεία: Η ανάγκη να κατανοήσουμε τον εσωτερικό κώδικα της ΤΝ ως ένα εργαλείο που παράγεται από εμάς, ώστε να μπορούμε να διεκδικήσουμε τη συλλογική του χρήση. Η ΤΝ πρέπει να γίνει ένα εργαλείο για την κοινωνική απελευθέρωση και όχι για την περαιτέρω υποδούλωση της εργασίας.

Γιατί αυτό το βίντεο είναι σημαντικό: Αυτός ο διάλογος είναι πολύτιμος γιατί επιτρέπει στον συγγραφέα να αναπτύξει προφορικά τις πιο περίπλοκες έννοιες του βιβλίου του, ενώ οι ερωτήσεις των άλλων ακαδημαϊκών βοηθούν στη σύνδεση της θεωρίας με την τρέχουσα πολιτική και τεχνολογική πραγματικότητα των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs).

The Eye of the Master: A Social History of AI - Matteo Pasquinelli




Στο συγκεκριμένο βίντεο, ο Pasquinelli αναλύει τη «θεωρία της εργασίας για την αυτοματοποίηση» και συζητά με άλλους ερευνητές πώς η ΤΝ κωδικοποιεί τις κοινωνικές σχέσεις, προσφέροντας μια ζωντανή επέκταση των κεφαλαίων που αναλύσαμε παραπάνω.

ΠΗΓΗ:


https://www.communarios.com/2026/05/the-eye-of-the-master.html?fbclid=IwdGRjcASinN9jbGNrBKKZDmV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHkVrq2m-fnES5kvivWb_Z1iOqT9wWI43BhM2GzdqpKjC_vvyNaMWV8IgqAXe_aem_0YBnmVBqRFm9lXrBLk6GBw&m=1

Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.