Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ 1821 (α' ενότητα)

Η διαχρονία της Επανάστασης του ’21

(Ταυτότητα – Σημασία – Χρεώσεις)

του Λαοκράτη Βάσση

Το πρόβλημα του χαρακτήρα της Επανάστασης του ’21 δεν είναι νέο. Ο νεο/ιστορικός, όμως, αναθεωρητισμός, στο πλαίσιο του μεταπολιτευτικού εθνο/αποδομητισμού, του προσέδωσε νέες διαστάσεις. Με την περιδιαβαστική θεώρηση τούτου του κειμένου, αποπειρώμαι να τονίσω κρίσιμες πτυχές της, με έμφαση στην ταυτότητα, τη σημασία και τις «χρεώσεις» της. Έχοντας, πάντοτε, κατά νουν, πως συνιστά την εθνο/αναγεννητική επαναθεμελίωση της Νεοελληνικής υπόστασής μας.

Α. Η ταυτότητά της

Πρώτον, είναι εθνική επανάσταση, εθνικο/απελευθερωτική, επανάσταση έθνους, του Ελληνικού, για την απελευθέρωσή του. Ο εθνικός της χαρακτήρας είναι ο κοινός παρονομαστής όλων των επί μέρους υπαρκτών διαστάσεών της: θρησκευτικής, πολιτικής και κοινωνικής (Θ. Κολοκοτρώνης: «Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμίαν… Ο εδικός μας πόλεμος… ήτον έθνος με άλλο έθνος»).

Δεύτερον, είναι ενδογενής επανάσταση, αυτοφυής, με βαθιές ρίζες στην ελληνική συλλογικότητα, στους αιώνες ιστορίας και πολιτισμού της. Δεν είναι μεταφυτευμένη… έξωθεν, ξενόφερτη και ξενοκίνητη. Οι έξωθεν υπαρκτές επιδράσεις της δεν σημαίνουν και μεταφύτευσή της. Ήταν επιδράσεις ωθητικού χαρακτήρα, που δεν αναιρούν την ενδογένειά της. «Προ/αγγελθείσα», μάλιστα, πολύ πριν από επαναστάσεις σαν την Αμερικανική ή τη Γαλλική. Όπως μαρτυρούν οι αιματηροί Προ/επαναστατικοί Αγώνες του υπόδουλου ελληνικού έθνους, ως κρίκοι στην αλυσίδα της αμέσως, κιόλας, μετά την Άλωση της Πόλης.

Τρίτον, είναι εθνο/αναγεννητική (παλιν/ορθωτική) επανάσταση. Επανάσταση του ιστορικού ελληνικού έθνους, που αποτινάσσει, ως έθνος, τον Οθωμανικό ζυγό. Δεν είναι εθνογενετική επανάσταση, όπως η Αμερικανική. Όπου η επανάσταση δημιουργεί έθνος, το Αμερικανικό. Ούτε θρησκευτική επανάσταση, χριστιανοί κατά μουσουλμάνων, παρ’ ότι υπαρκτή και η θρησκευτική της διάσταση. Αλλά ούτε πολιτική επανάσταση (αστική), όπως η Γαλλική, ή κοινωνική επανάσταση (ταξική), όπως η Ρωσική [1]. Με δεδομένες, πάντοτε, μαζί με τη θρησκευτική, την πολιτική και την κοινωνική διάστασή της. Προφανώς, υπό τον κυρίαρχο και συνεκτικό, κοινό τους παρονομαστή: Επανάσταση έθνους! Με τον εγχώριο και εσπεριόπληκτο ιστορικό αναθεωρητισμό να αναπαράγει, στα καθ’ ημάς, με προκλητική παραγνώριση της προαιώνιας ιστορικής πραγματικότητας των παλιών εθνών, όπως αυτό των Ελλήνων, την εθνογενετική θεωρία. Που θέλει «το κράτος να δημιουργεί έθνος», κατά το παράδειγμα των νεο/γέννητων ευρωπαϊκών «κρατών-εθνών». Οπότε και την Επανάσταση του ’21 να δημιουργεί το… Νεο/ελληνικό έθνος.

Τέταρτον, είναι ατελής και ανολοκλήρωτη επανάσταση, εκ του αποτελέσματός της και σε σχέση πάντοτε με το αρχικό της όραμα. Κατά το πώς εκφράστηκε: απ’ τον Ρήγα Βελεστινλή, τη Φιλική Εταιρεία και τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, το πνεύμα των «Πρώτων Συνταγμάτων» της και τους άσβηστους καημούς όλης της Ρωμιοσύνης και σε όλες τις προ/αιώνιες εστίες της, όπως τους ανασαίνουμε στους Θρήνους του Πόντου, στα Κλέφτικα τραγούδια και στα Ριζίτικα της Κρήτης. Το «πάλι με χρόνους και καιρούς…!» είναι ο καθολικός διαχρονικός καημός του Ελληνισμού.

Συνεχίζεται....

ΠΗΓΗ:

• ΛΑΟΚΡΑΤΗΣ ΒΑΣΣΗΣ/ ΑΝΕΚΠΛΗΡΩΤΗ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ - Εθνεγερσία του 1821 - Μακεδονικό • Κυπριακό, εκδ. Στοχαστής (2025)

• Πρώτη δημοσίευση στον "Δρόμο της Αριστεράς"  στις 23 Μαρτίου 2025

Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com