[Ὅποιος ἐλεύθερα συλλογᾶται, συλλογᾶται καλά
ΡΗΓΑΣ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗΣ ΘΕΤΤΑΛΟΣ, Φυσικῆς Ἀπάνθισμα ]
Μὲ τὴν ἅλωση τῆς Πόλης, ἡ Ἑλλὰς ἐτερομορφώθηκε. Ἡ Νέα -ὅπως συνηθίσαμε νὰ τὴν ἀποκαλοῦμε- Ἑλλάς ἀναπτύχθηκε συνειδητοποιῶντας τὴν ἐθνικὴ της ἀτομικότητα μέσα σὲ ἕνα περιβάλλον ἀμίμητης δουλείας.
Ἡ Ἑλλὰς εἶναι τὸ μοναδικὸ στὴν Ἱστορία Ἀρχαῖο Ἔθνος τὸ ὁποῖο, ἐνῶ ὑποδουλώθηκε γιὰ τέσσερις αἰῶνες, παρέμεινε ζωντανὸ καὶ ἐλεύθερο. Ἡ προπαρασκευὴ τῆς Ἐπαναστάσεως δὲν παρουσιάζει μόνο πολιτικὸ ἐνδιαφέρον.
Σημαντικὸ ρόλο στὴν ἐξέλιξη τῶν πραγμάτων διαδραμάτισε ἡ ἀκαδημαϊκὴ διδασκαλία τῶν Φυσικῶν, Μαθηματικῶν καὶ ἄλλων Φιλοσοφικῶν μαθημάτων στὶς πρῶτες ἀπὸ τὴν ἅλωση Ἑλληνικὲς Σχολές. Ἦταν ἡ διδασκαλία ποὺ διατήρησε τὴν Παλαιὰ Παράδοση τῆς φιλοσοφικῆς μαθήσεως καὶ τὴν ὁποία δὲν διανοήθηκαν ποτέ, εἴτε νὰ διακόψουν, εἴτε νὰ καταργήσουν οἱ κατακτητές.
Ἐν ἔτει 1778, ὁ Ἡγεμόνας τῆς Βλαχίας, Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης, ἐκδίδει σχετικὴ διαταγή.
"Τὸν μὲν τῶν φυσικῶν διδάσκει Ἑλληνιστί, παρακολουθοῦντα τῷ Ἀριστοτέλει καὶ τοῖς ὑπομνηματισταῖς αὐτοῦ."
Ἡ Φυσικὴ Ἀκρόασις τοῦ Ἀριστοτέλη ἀποτελοῦσε βασικό διδακτικὸ ἐγχειρίδιο. Τὸ πρόγραμμα διδασκαλίας περιελάμβανε Λογική, Ἠθική, Ρητορική, Φυσικὴ καὶ Μεταφυσική. Ἀστρονομία, Ἑλληνικὴ καὶ ξένη Φιλοσοφία, Χημεία καὶ Ζωολογία. Μὲ σκοπὸ τὴν ἐκλαΐκευση τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν καὶ τῶν πρακτικῶν γνώσεων, ἡ προ-Ἐπανασταστικὴ ἀναμόρφωση τῆς ἐκπαιδεύσεως στὰ δημοτικὰ σχολεῖα βασίστηκε στὴν διδασκαλία τῆς Φυσιογνωσίας. Καὶ μὲ τὴν εἰσαγωγή τῆς δημώδους Φυσικῆς, ὁ πρωτοπόρος Ρήγας Βελεστινλῆς ὁ Θετταλός ἔδειξε τὴν Ὁδὸ ποὺ ὄφειλε νὰ ἀκολουθήσει ὁ Ἑλληνισμός.
Ἡ ἀποκάλυψη τῆς Ἰδέας ἐνώπιον τῶν Ἑλλήνων -ἄρρηκτα συνδεδεμένη μὲ τὸ ὄνομα τοῦ πρωτομάρτυρα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως- ἔγινε ἐνσυνείδητα, μὲ σκοπὸ τὴν ἐπιδίωξη τῆς Πολιτικῆς Ἀπελευθερώσεως. Μέσα ἀπὸ τὰ συγγράμματά του, ὁ Ἱδρυτὴς τῆς Ἑταιρείας ἀπέδειξε τὸν δεσμό καὶ τὴν Ἑνότητα μεταξὺ Ἐλευθερίας καὶ Γνώσης.
Ὅταν ἡ Σκέψη ἀναδύεται ἀπὸ τὸ σκοτάδι καὶ ἀτενίζει Παρελθὸν καὶ Μέλλον, ἀναγεννᾶται ἡ Ἐλπίδα. Ἡ Ἀρχαία Παράδοση διατρέχει τὴν Ἱστορία. Ἡ Βυζαντινὴ τὴν σφραγίζει. Ἡ Ἰδέα διαμορφώνει τὰ ὄνειρα τοῦ Μέλλοντος.
"(..)Εἶχεν ἀνάστημα μεσαῖο, λαιμαυχένα παχύν, πρόσωπον ἐρυθρολευκόχρουν καὶ στρογγυλόν. Ὀφθαλμοὺς γλαυκούς, ὀφρὺς δασείας, μέτωπον πλατύ, κόμην ὐπομέλαινα. Νοημονέστατος, ζωηρὸς ἐκ φύσεως, ἑτοιμόλογος. Φιλόπονος, ὀλιγαρκής, συμπαθής. Φέρων δὲ τὴν πειθὼ εἰς τὰ χείλη, εἵλκυε πάντα εἰς τὰς συμβουλὰς του, δὲν ἐσέβετο τὴν καταγωγὴν ἀλλὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ Ἕλληνος."
Ρήγας Βελεστινλῆς ὁ Θετταλός. Ὁ Ἄνδρας μὲ τὶς ἐπιστημονικὲς καὶ φιλολογικὲς γνώσεις, ὁ ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὸν ἁγνὸ τῆς Πατρίδος Ἔρωτα. Παραιτεῖται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσία τοῦ Μιχαὴλ Σούτσου γιὰ νὰ μεταβεῖ στὴν Βιέννη. Συνδέεται μὲ Ἕλληνες λογίους καὶ ἐμπόρους καὶ σχεδιάζει τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση.
Ὁ ἔφηβος τῆς ἐποχῆς τῶν ὀρλωφικῶν ποὺ ἀνδρώθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη, κουβαλοῦσε μέσα του τὸν Θρῦλο. Τὰ βάσανα καὶ τὶς προσδοκίες, τὶς ἀπογοητεύσεις καὶ τὰ ὄνειρα τοῦ Γένους.
Χειμαρρώδης στὸν ἐνθουσιασμὸ του, ἀποφασιστικὸς καὶ ριψοκίνδυνος, ἀναλαμβάνει μὲ αὐταπάρνηση τὸν ἡγετικὸ του ρόλο. Ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα στὸν βωμὸ τῆς Ἐλευθερίας, ὁραματίζεται. Δὲν παύει νὰ ἐργάζεται μὲ ὅλες του τὶς δυνάμεις πρὸς αὐτὴ τὴν κατεύθυνση. Ἀποτυπώνει τὸ Ὅραμα στὴν Χάρτα. Καλλιεργεῖ τὸ Ἑλληνικό Πνεῦμα σὲ ὅλα του τὰ Ἔργα. Ἀπὸ αὐτὸ τὸ Πνεῦμα ξεπηδᾶ καὶ ὁ Θούριος. Τὸ ἄρτια δομημένο σάλπισμα τοῦ Σηκωμοῦ, μὲ συγκεκριμένο πολιτικὸ σχέδιο καὶ πρόγραμμα.
"(..)Ὁ πλέον ἥσυχος, ὁ πλέον ἀθῶος, ὁ πλέον τίμιος πολίτης κινδυνεύει κάθε στιγμὴν νὰ γίνῃ ἐλεεινὴ θυσία τῆς τυραννικῆς φαντασίας, ἤ τῶν ἀγρίων τοποτηρητῶν καὶ ἀναξίων μεγιστάνων τοῦ τυράννου, ἤ τέλος (ὅπερ συνεχέστερον συμβαίνει), τῶν κακοτρόπων θηριωδεστάτων μιμητῶν του, χαιρόντων εἰς τὸ ἀτιμώρητον κρῖμα, εἰς τὴν σκληροτάτην ἀπανθρωπότητα, εἰς τὴν φονοκτονίαν, χωρίς καμμίαν ἐξέτασιν, χωρίς καμμίαν κρίσιν.
Οὐρανέ, ἐσύ εἶσαι ἀπροσωπόληπτος μάρτυς τῶν τοιούτων κακουργημάτων.
Ἥλιε, ἐσύ βλέπεις καθημερινῶς τά τοιαῦτα θηριώδη τολμήματα.
Γῆ, ἐσύ ποτίζεσαι ἀδιακόπως ἀπό τά ρεῖθρα τῶν ἀθώων αἱμάτων.
Ποῖος ἔχει στόμα νά μέ εἰπῇ τό ἐναντίον;
Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ τίγρις, ὁμόψυχος τῶν τοσούτων ἀνομημάτων;
Ἄς ἔβγῃ εἰς τό παρόν, καί διά πολέμιόν του μάρτυρα θέλει ἀποκτήσει ὅλην τήν Κτίσιν, ἥτις ἀγλώσσως γογγᾷ διά τούς ἀδίκους ὧδε ἐκχυνομένους ρύακας τῶν ἀνθρωπίνων αἱμάτων."
Ὁ Ρήγας δὲν προκηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση. Τὴν προεξαγγέλει. Μεγαλοπρεπῶς. Ἑλληνικῷ τῷ Τρόπῳ.
Τυπώνει συλλογή πατριωτικῶν ὕμνων. Ξυπνᾶ στὴν ψυχή τῶν Ἑλλήνων τὴν ἀγάπη τῆς Πατρίδος καὶ τὸ καθῆκον γιὰ τὴν ἀποτίναξη τοῦ τυραννικοῦ ζυγοῦ. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι σχεδὸν ὅλα τὰ ἀντίτυπα κατεσχέθησαν ἀπό τὶς αὐστριακές ἀρχές, τὰ ἀντίγραφα ποὺ κυκλοφοροῦσαν ἦταν ἄπειρα. Ὅσο ἡ Ἐλευθερία περιοριζόταν, τόσο ἡ δίψα καὶ ἡ προθυμία τῶν Ἑλλήνων νὰ τὰ ἀντιγράφουν μεγάλωνε. Ἦταν τόσοι πολλοί ἐκεῖνοι ποὺ τὰ εἶχαν ἀποστηθίσει, ὥστε λίγο ἐνδιέφερε ἐάν ἦταν τυπωμένα ἤ ὄχι.
Μέσα στὴν Ἐπαναστατική Κίνηση, μέσα στὴν Ἐπαναστατική ἀτμόσφαιρα, ὁ Ἑλληνισμός παίρνει τὶς ἀπαραίτητες ἀνάσες Ἐλευθερίας. Ὁ Κύκλος τῶν Φίλων διαστέλλεται. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ ἀκτινοβολία τῆς Ἰδέας. Ὁ Μείζων Ἑλληνισμὸς πρωτοστατεῖ στὴν Ἐθνικὴ Πνευματικὴ Ἀναγέννηση καὶ στὶς ὑπὲρ τοῦ Γένους ἐνέργειες.
Καθὼς προχωροῦσε τὸ Σχέδιο, δὲν ἄργησε νὰ ἔρθει καὶ ἡ προδοσία. Λεπτομέρειες ἀποκαλύπτονται στὴν αὐστριακὴ ἀστυνομία καὶ ἀκολουθεῖ ἡ σύλληψη στὴν Τεργέστη. Ἐν μέσῳ τῶν μεγάλων σκοπῶν, καὶ γιὰ νὰ μὴν προδώσει τὸν Ὅρκο καὶ τοὺς συντρόφους του, ὁ Ρήγας θέλησε νὰ γίνει αὐτόχειρ. Ἀλλά ἀπέτυχε. Οἱ Αὐστριακοὶ τὸν παραδίδουν πληγωμένο, μαζὶ μὲ τοὺς συντρόφους του, στὶς Ὀθωμανικὲς ἀρχές. Καὶ ὁδηγοῦνται στὸν τόπο τῆς σφαγῆς τους, στὸ Βελιγράδι. Ἐκεῖ ὁ Ἐθνεγέρτης σπάει τὰ δεσμὰ του, σκοτώνει ἕναν ἐκ τῶν δημίων του, καὶ λίγο πρὶν ἀπὸ τὸ τέλος παραδίδει τὸν χρησμό:
"-Φονεύσετέ με, πλὴν ἀπὸ τὸ αἷμα μου θέλει βλαστήσει τῆς Ἑλλάδος ἡ Ἐλευθερία."
Ἄνανδρο τρόπο ηὗρε ὁ τύραννος νὰ ἐκτελέσει τὸν Ρήγα καὶ τοὺς συντρόφους του. Νύχτα, στὸν ὑγρὸ τάφο τῆς φυλακῆς. Σιδεροδέσμιους, τοὺς στραγγάλισαν ὅλους οἱ δήμιοι. Καὶ πέταξαν τὰ ἄψυχα σώματα στὸν Δούναβη. Τέτοιο τέλος εἶχε ὁ γενναιόφρων Ρήγας.
Οἱ Ἕλληνες Πατριῶτες ποὺ συνεμαρτύρησαν τὴν νύχτα ἐκείνη στὸ Βελιγράδι -ὅλοι στὸ ἄνθος καὶ τὴν ἀκμὴ τῆς ἡλικίας τους- ἦταν οἱ ἐξῆς ὀκτώ:
- Ρήγας Βελεστινλῆς ὁ Θετταλός, ἐτῶν 40
- Εὐστράτιος Ἀργέντης, ἔμπορος ἀπὸ τὴν Χίο, ἐτῶν 31
- Δημήτριος Νικολίδης, ἰατρὸς από τὰ Γιάννενα, ἐτῶν 32
- Ἀντώνιος Κορωνιός, ἔμπορος καὶ λόγιος ἀπὸ τὴν Χίο, ἐτῶν 27
- Ἰωάννης Καρατζᾶς, λόγιος ἀπό τὴν Κύπρο, ἐτῶν 31
- Θεοχάρης Τουρούντζιας, ἔμπορος ἀπὸ τὴν Σιάτιστα, ἐτῶν 22
- Ἰωάννης Ἐμμανουήλ, φοιτητής ἰατρικῆς, ἐκ Καστοριᾶς, ἐτῶν 24
- Παναγιώτης Ἐμμανουήλ, ἀδελφὸς τοῦ Ἰωάννη, ἐτῶν 22.
Τὸ ἡμερολόγιο ἔδειχνε 11 Ἰουνίου 1798.
Τέσσερις ἡμέρες μετὰ τὸ ἀποτρόπαιο ἔγκλημα, ὁ αὐστριακὸς φρούραρχος τοῦ γειτονικοῦ Σεμλίνου θὰ πληροφοροῦσε σχετικῶς τὸν ὑπουργὸ του.
"Ὁ καϊμακάμης ἔλαβε τὴν παρελθοῦσα ἑβδομάδα ἐκ Κωνσταντινουπόλεως φιρμάνιον, καθ' ὃ ἐν μεγίστη μυστικότητι, τὴν τρίτην μετὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ φιρμανίου ἡμέραν, διέταξε νύκτωρ τὸν στραγγαλισμὸν τῶν ὀκτὼ καθειργμένων Ἑλλήνων, μετὰ δὲ τὴν τέλεσιν τῆς πράξεως, ἐνήργησε νὰ διαδοθῇ ὅτι εἶχον ἀποδράσει ἅπαντες ἐκ τῆς φυλακῆς, καὶ δὴ ἔστειλε ἄνδρας πρὸς δῆθεν καταδίωξιν αὐτῶν ἀνὰ τὰς λεωφόρους."
Ἡ Θυσία ποὺ θὰ προετοίμαζε τὴν συντριβὴ τῶν τυράννων, ἡ τελευταία πράξη τοῦ δράματος ἐκτυλίχθηκε στὸ σκοτάδι καὶ μὲ κλειστὴ τὴν αὐλαία. Ποτισμένος μὲ αἷμα, ὁ σπόρος τοῦ Ρήγα εἶχε πέσει σὲ γόνιμο ἔδαφος. Καὶ, πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς Προφητείας τοῦ 1821, βλάστησε στὴ Γῆ τῆς Ἐλευθερίας.
Μὲ ἀνένδοτη καὶ ἀκατάβλητη καρτερία, ἐν μέσῳ ἀνείπωτων δυσχερειῶν, ὁ Ρήγας εἶχε ἤδη κάνει ὁρατή στὸν νοῦ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν Ἑλλήνων τὴν λαμπρότητα τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας. Τὴν δόξα τῆς Ἑλλάδος. Τοὺς ἥρωες, τοὺς σοφούς καὶ τοὺς ἀριστοτέχνες ποὺ κοσμοῦν καὶ ἀνυψώνουν τὴν Ἑλλάδα, καθιστῶντας τὴν Ἰδέα Οἰκουμενική.
Ἡ Ἐπανάσταση ὑπὲρ τῶν Νέων, ὑπὲρ τῆς Ἰδέας, εἶχε ἤδη συντελεσθεῖ.
Ἡ Φιλόμουσος Παιδεία, ἡ ἐπιστημονική καὶ φιλολογική κατάρτιση τῶν διδασκάλων, ἡ Ἠθική καὶ Ἐθνική διαπαιδαγώγηση τῶν νέων εἶναι ἡ πηγή κάθε Ἑλληνικοῦ ἅλματος ἡ θαύματος.
Φίλτατε Ἀναγνώστη.
Ὁ Σκοπός παραμένει Ἱερός. Νὰ παρακινοῦνται οἱ νέοι πρὸς τὴν Ἑλληνικὴ Παιδεία καὶ τὴν μάθηση ὅλων ἐκείνων τῶν Τεχνῶν καὶ τῶν Ἐπιστημῶν ποὺ ἁρμόζουν σὲ ἀνθρώπους καλοὺς καγαθούς.
Μπορεῖ τὸ Ἔργο τοῦ Ρήγα νὰ τὸ ἀνέκοψε ὁ θάνατος. Μπορεῖ ἡ προδοσία νὰ τὸν ἀφάνισε ἀπὸ προσώπου Γῆς. Τὸ Φρόνημά του ὅμως δὲν ἐξαλείφθηκε. Ἡ κινητήριος δύναμη τοῦ Ἀγῶνα ὑπενθυμίζει τὸ Χρέος. Διδάσκει τὸν Τρόπο.
227 ἔτη ἀπὸ τὴν Θυσία τοῦ Ἕλληνος Μύστη, ἡ Ἰδέα Ζεῖ.
Μπροστὰ μας ὑπάρχει ὁ Σκοπός. Μία Σκέψη καὶ μία Ἀπόφαση.
Πρῶτα θὰ μορφωθοῦν Ἕλληνες καὶ ἔπειτα θὰ ἀναστηθεῖ ἡ Ἑλλάς.
.
Μὲ Ἀγάπη καὶ Σεβασμό,
Ἰωάννα Γ. Καραγκιούλογλου
12 Ἰουνίου 2025
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.