Του Βασίλη Λαμπόγλου
Τη δεκαετία του 1950, περίπου 20 παιδιά Ινουίτ, ηλικίας μεταξύ πέντε και εννέα ετών, από διάφορα χωριά της Γροιλανδίας, απομακρύνθηκαν από τις οικογένειές τους και στάλθηκαν στην Κοπεγχάγη για να μάθουν δανικά.
Ο στόχος δεν ήταν μόνο να τους διδάξουν τη γλώσσα της «μητρικής» χώρας αλλά και να τους εκπαιδεύσουν ώστε να γίνουν μια μικρή ελίτ ικανή να κυβερνήσει το αχανές νησί και να το οδηγήσει προς τη νεωτερικότητα.
Για τον σκοπό αυτό επιλέχθηκαν τα πιο έξυπνα και φερέλπιδα παιδιά· πέρασαν δύο χρόνια στη Δανία και, όταν επέστρεψαν, μερικά από αυτά δεν μπορούσαν πλέον να μιλήσουν με τους γονείς τους, έχοντας ξεχάσει τη μητρική τους γλώσσα. Επέστρεψαν στη χώρα τους, αλλά όχι στα χωριά τους.
Τοποθετήθηκαν σε ένα είδος ορφανοτροφείου για περαιτέρω επανεκπαίδευση, η οποία διήρκεσε αρκετά ακόμη χρόνια.
Η κοινή ιστορία της Γροιλανδίας και της Δανίας είναι περίπλοκη και έχει αφήσει πίσω της πληγές που είναι δύσκολο να επουλωθούν.
Μέχρι το 1953, η Γροιλανδία ήταν, στην πραγματικότητα, δανική αποικία.
Από εκείνο το έτος και μετά, έγινε κομητεία της Δανίας.
Με την πάροδο του χρόνου, πολλά από αυτά τα παιδιά χάθηκαν, στράφηκαν στο αλκοόλ ή στην επαιτεία στους παγωμένους δρόμους της Νουούκ, πρωτεύουσας του νησιού, ξεριζωμένα και χωρίς προορισμό.
Άλλα κατέληξαν να παντρευτούν Δανούς. Τον Σεπτέμβριο του 2022, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, ζήτησε δημόσια συγγνώμη από έξι από αυτά τα παιδιά, που είναι ηλικιωμένα άτομα πλέον, τα μόνα που ήταν ακόμα ζωντανά τότε.
«Αυτό που υποστήκατε ήταν τρομερό, ήταν απάνθρωπο, ήταν άδικο και σκληρό», τους είπε.
Επιπλέον,μεταξύ της δεκαετίας του 1960 και του 1970, παραπάνω από 4.500 χιλιάδες γυναίκες και κορίτσια Ινουίτ υποβλήθηκαν σε τοποθέτηση ενδομήτριου σπειραλ (IUD) ή ενέσεις αντισυλληπτικων ορμονών από Δανούς γιατρούς – χωρίς οι περισσότερες να γνώριζαν κάτι .
Δεν τους ζητήθηκε η άδεια ούτε ενημερώθηκαν σχετικά.
Πολλές ήταν κάτω των 12 ετών.
Ο στόχος, σύμφωνα με αρκετές μελέτες, ήταν να περιοριστεί η αύξηση του πληθυσμού στη Γροιλανδία, ώστε να αποφευχθεί η ανάλογη αύξηση του οικονομικού βάρους για τη Δανία.
Η υπόθεση έγινε γνωστή ως «υπόθεση Spiral», από το σχήμα του σπειροειδούς «εργαλείου», το οποίο, σύμφωνα με ορισμένα θύματα, ήταν αρκετά επώδυνο. Πολλές από αυτές τις γυναίκες το είχαν για χρόνια χωρίς να γνωρίζουν τον λόγο και ποτέ δεν κατάλαβαν γιατί δεν μπορούσαν να κάνουν παιδιά.
Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων παραμένει άγνωστος.
Τον Σεπτέμβριο του 2022 συστάθηκε μια επιτροπή αποτελούμενη από Δανούς και Γροιλανδούς μελετητές για να διερευνήσει το θέμα.
Η έκθεση βασίστηκε στις μαρτυρίες 410 θυμάτων, εκ των οποίων οι 349 περιέγραψαν σοβαρές και συχνά βασανιστικές ιατρικές επιπλοκές: πόνος, αιμορραγίες, λοιμώξεις. Σπιράλ που προκαλούσαν αφόρητα συμπτώματα, αλλά δεν αφαιρούνταν επειδή «δεν
υπήρχε ιατρική ένδειξη».
Σε αρκετές περιπτώσεις οι ίδιες οι γυναίκες αναγκάστηκαν να τα αφαιρέσουν μόνες τους. Αλλες είδαν την περίοδό τους να σταματά πρόωρα, ήδη από την εφηβεία, και αργότερα ανακάλυψαν ότι δεν μπορούσαν να αποκτήσουν παιδιά, χωρίς να γνωρίζουν το γιατί.
Η απάντηση ήρθε δεκαετίες αργότερα, ψυχρή, καθυστερημένη και αναπόφευκτη.
Μετά τη δημοσίευση της έκθεσης η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν μίλησε στην πρωτεύουσα Νουούκ και ζήτησε συγγνώμη, αναγνωρίζοντας «σοβαρές διακρίσεις».
Η δήλωση, ωστόσο, έγινε δεκτή με συγκρατημένη σιωπή.
Τα θύματα, πολλά από τα οποία έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, επιμένουν ότι η συγγνώμη χωρίς αποζημίωση και έμπρακτη αποκατάσταση μοιάζει περισσότερο με μια απλή συμβολική χειρονομία.
Και εδώ αναδεικνύεται η πιο πικρή, σχεδόν σκωπτική ειρωνεία.
Σήμερα, οι ίδιοι Δανοί εμφανίζονται ως θερμοί υπερασπιστές της αυτοδιάθεσης και των δικαιωμάτων των Γροιλανδών απέναντι σε εξωτερικές απειλές και μιλούν για σεβασμό, κυριαρχία και ελευθερία επιλογής. Το ίδιο κράτος που, επί δεκαετίες, αφαίρεσε βίαια κάθε έννοια επιλογής από χιλιάδες κορίτσια και γυναίκες.
Δεν είναι τυχαίο που πολλοί Γροιλανδοί σχολιάζουν με πικρό χιούμορ: «Τώρα ξαφνικά μας αγαπάτε;».
Όλοι οι κάτοικοι της Γροιλανδίας γνωρίζουν αυτές τις δύο υποθέσεις.
Γνωρίζουν επίσης την ιστορία των ψαράδων από τα παράκτια χωριά που, τη δεκαετία του 1970, μετακινήθηκαν σχεδόν με τη βία μετά την καταστροφή της οικονομίας τους. Μεταφέρθηκαν σε πολυκατοικίες στα περίχωρα της Νουούκ, σε μια προσπάθεια αναδιοργάνωσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων και βελτίωσης της αποδοτικότητάς τους. Αποπροσανατολισμένοι και χαμένοι, πολλοί από αυτούς τους Ινουίτ στράφηκαν στο αλκοόλ ή έπεσαν στην κατάθλιψη.
Η κοινή ιστορία της Γροιλανδίας και της Δανίας είναι περίπλοκη και έχει αφήσει πίσω της πληγές που είναι δύσκολο να επουλωθούν.
Μέχρι το 1953, η Γροιλανδία ήταν, στην πραγματικότητα, δανική αποικία.
Από εκείνο το έτος και μετά, έγινε κομητεία της Δανίας.
Το 1979 απέκτησε αυτονομία και το 2009 οι κεντρικές της εξουσίες επεκτάθηκαν σε όλους τους τομείς, εκτός από τις διεθνείς σχέσεις και την άμυνα.
Οι ισχυρισμοί του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ελέγχουν τη Γροιλανδία για λόγους ασφαλείας, προτείνοντας τη χρήση βίας ή οικονομικής πίεσης για την επίτευξη αυτού του στόχου, εκλήφθησαν από τους Γροιλανδούς τόσο ως απειλή –φοβούμενοι ότι θα μπορούσαν να βρεθούν υπό τον απόλυτο έλεγχο της Ουάσινγκτον– όσο και ως ευκαιρία να απελευθερωθούν από τη δανική κυριαρχία.
Οι περισσότεροι από τους 57.000 κάτοικους της Γροιλανδίας επιθυμούν την ανεξαρτησία, εν μέρει λόγω των αδικιών που έχουν υποστεί όλα αυτά τα χρόνια.
Ωστόσο, πολύ λίγοι επιθυμούν την ανεξαρτησία αυτήν τη στιγμή, καθώς η Δανία στέλνει περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για να υποστηρίξει μεγάλο μέρος του κοινωνικού συστήματος του νησιού, συμπεριλαμβανομένης της ιατρικής περίθαλψης.
Για το διαδικαστικό είναι υπεύθυνη η Γροιλανδία, αλλά το κόστος καλύπτεται τελικά από το δανικό κράτος.
Ο ασθενής δεν πληρώνει τίποτα.
Αυτό το σύστημα είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους πολλοί στο νησί διστάζουν να ζητήσουν άμεση ανεξαρτησία. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Μούτε Εγκέντε του Inuit Ataqatigiit (Λαϊκό Κόμμα των Ινουίτ) δήλωσε πρόσφατα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, όταν ρωτήθηκε για το χρονοδιάγραμμα της ανεξαρτησίας, ότι δεν έχει ακόμη καθοριστεί κάποια ημερομηνία.
Αν και το νησί είναι πλούσιο σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, χρυσό και σίδηρο, καθώς και σε σπάνια ορυκτά που είναι απαραίτητα για τις μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και την κατασκευή ανεμογεννητριών, οι πόροι αυτοί δεν αξιοποιούνται ακόμη με τρόπο που να μπορεί να αντικαταστήσει τα εκατομμύρια της βοήθειας που παρέχει κάθε χρόνο η Δανία.
Επί του παρόντος, το 95% των εξαγωγικών κερδών της Γροιλανδίας προέρχεται από την αλιεία, που είναι η κύρια βιομηχανία της χώρας.
Με στοιχεία από «El Pais»-Lifo-εφημεριδα Δημοκρατία(Ανδρέας Καψαμπελης)
Γιατί πάντα η ιστορία του κόσμου των ισχυρών έχει στηριχθεί στην εκμετάλλευση του κόσμου των "αδυνάτων" .
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.