Ο θρύλος που έσωσε τη Λευκωσία

Του Δημήτρη Κυπριώτη

Ο θρύλος που έσωσε τη Λευκωσία έχει όνομα. Ο ρόλος του τότε Ταγματάρχη Δημήτρη Αλευρομάγειρου δεν ξεπερνάται εύκολα!

Για να μαθαίνουν οι νέες γενιές γιατί τίποτα δεν χαρήστηκε

Ενώ το αεροδρόμιο κρατήθηκε από τους καταδρομείς και την ΕΛΔΥΚ, η ίδια η πόλη της Λευκωσίας και η «Πράσινη Γραμμή» σώθηκαν χάρη στην επική άμυνα του 336 Τάγματος Επιστράτευσης (336 Τ.Ε.), με διοικητή τον τότε Ταγματάρχη Δημήτρη Αλευρομάγειρο.

Just

Το τάγμα του Αλευρομάγειρου αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από Κύπριους έφεδρους (κυρίως Αμμοχωστιανούς που είχαν προσφύγει στη Λευκωσία μετά τον Αττίλα Ι). Κατά τη διάρκεια του «Αττίλα ΙΙ» (14-16 Αυγούστου 1974), το τάγμα αυτό βρέθηκε να υπερασπίζεται ένα τεράστιο μέτωπο μέσα στον αστικό ιστό της Λευκωσίας (από τον Άγιο Δομέτιο μέχρι την Κεντρική Φυλακή και τα Φυλακισμένα Μνήματα).

Ο ρόλος του Δ. Αλευρομάγειρου ήταν καθοριστικός για τους εξής λόγους:

    1. Ο Όρκος των Φυλακισμένων Μνημάτων: Πριν την έναρξη της δεύτερης εισβολής, ο Αλευρομάγειρος συγκέντρωσε τους αξιωματικούς του στα Φυλακισμένα Μνήματα και έδωσαν τον ιστορικό όρκο: «Δεν θα ξευτιλιστούμε, δεν θα περάσουν».

    2. Άμυνα «Μέχρις Εσχάτων» χωρίς Βαρύ Οπλισμό: Το 336 Τ.Ε. αντιμετώπισε υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις, που διέθεταν πλήρη υποστήριξη από άρματα μάχης και πυροβολικό, έχοντας οι ίδιοι ελάχιστα μέσα. Με έξυπνη τακτική μέσα στα στενά της πόλης και απίστευτο ψυχικό σθένος, καθήλωσαν τους Τούρκους.

    3. Η Περήφανη Απάντηση στους Τούρκους: Κατά την εκεχειρία, όταν ο Τούρκος διοικητής της περιοχής, παρουσία των Ηνωμένων Εθνών, ζήτησε να υποχωρήσουν οι ελληνικές θέσεις μερικές εκατοντάδες μέτρα πίσω, ο Αλευρομάγειρος απάντησε με την ιστορική φράση: 

«Ούτε χιλιοστό πίσω! Η Ελλάδα έχει μεγάλη ιστορία για να σου την εξηγήσω σε πέντε λεπτά».

Χάρη στην ηγεσία του Δημήτρη Αλευρομάγειρου (ο οποίος αποστρατεύτηκε αργότερα ως Αντιστράτηγος και επίτιμος Γενικός Επιθεωρητής Στρατού) και τον ηρωισμό των ανδρών του, η Λευκωσία δεν κυκλώθηκε ποτέ και το μεγαλύτερο μέρος της πρωτεύουσας παρέμεινε ελεύθερο.

Η Μάχη του Αεροδρομίου Λευκωσίας (20-23 Ιουλίου 1974) αποτελεί μία από τις πιο ένδοξες και στρατηγικά κρίσιμες σελίδες της κυπριακής τραγωδίας. Η διατήρηση του αεροδρομίου σε ελληνοκυπριακά χέρια απέτρεψε τον πλήρη αποκλεισμό της Κύπρου και την άμεση αερομεταφορά μαζικών τουρκικών ενισχύσεων στην καρδιά της πρωτεύουσας.

Το Χρονικό της Μάχης και η Στρατηγική Σημασία, όπως περιγράφεται στη βιβλιγραφία:

Το αεροδρόμιο της Λευκωσίας αποτελούσε πρωταρχικό στόχο των Τούρκων εισβολέων. Αν έπεφτε, η Τουρκία θα αποκτούσε έναν έτοιμο αεροδιάδρομο για να προσγειώνει βαρέα μεταγωγικά αεροσκάφη, καθιστώντας την πτώση της Λευκωσίας θέμα χρόνου.

Η άμυνα του αεροδρομίου είχε ανατεθεί αρχικά σε μικρές δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς και ενισχύθηκε δραματικά τις πρώτες πρωινές ώρες της 22ας Ιουλίου με την άφιξη των Ελλήνων Καταδρομέων της Α' Μοίρας Καταδροmechanismών (Μοίρα «Νίκη»), που είχαν φτάσει με την παράτολμη και αιματηρή επιχείρηση των ελληνικών αεροσκαφών Noratlas.

Η μεγάλη τουρκική επίθεση εκδηλώθηκε το μεσημέρι της 23ης Ιουλίου, παραβιάζοντας την εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί. Οι Τούρκοι επιτέθηκαν με ισχυρές δυνάμεις πεζικού, υποστηριζόμενοι από άρματα μάχης και πυροβολικό. Παρά την υπεροπλία τους, οι Ελληνοκύπριοι επιστρατευμένοι και οι Ελλαδίτες καταδρομείς προέβαλαν λυσσαλέα αντίσταση, καθηλώνοντας τους εισβολείς στα συρματοπλέγματα και προκαλώντας τους βαρύτατες απώλειες.

Ο Ηρωικός Ρόλος του Δημητρίου Αλευρομαγείρου

Ο Δημήτριος Αλευρομαγείρου (ο οποίος μεταπολεμικά έφτασε στον βαθμό του Αντιστρατήγου) υπήρξε ο «εγκέφαλος» και η ψυχή της άμυνας στον συγκεκριμένο τομέα. Η συνεισφορά του συνοψίζεται στα εξής κύρια σημεία:

    • Οργάνωση εκ του μηδενός: Ανέλαβε τη διοίκηση του 336 ΤΕ, το οποίο αποτελούνταν κυρίως από ανεκπαίδευτους επίστρατους (κληρωτούς και έφεδρους της περιοχής). Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, κατάφερε να τους οργανώσει σε μια συμπαγή, πειθαρχημένη και άκρως αποτελεσματική μαχητική μονάδα.

    • Τακτική ιδιοφυΐα: Ανέπτυξε τις δυνάμεις του με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτει τα τρωτά σημεία γύρω από το αεροδρόμιο και το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ. Παρά την έλλειψη βαρέος οπλισμού, εκμεταλλεύτηκε άριστα το ανάγλυφο του εδάφους και τα κτίρια.

    • Ηγετική παρουσία στην πρώτη γραμμή: Δεν διοικούσε από κάποιο ασφαλές καταφύγιο. Βρισκόταν συνεχώς στην πρώτη γραμμή, εμψυχώνοντας τους στρατιώτες του κάτω από συνεχή βομβαρδισμό. Η ψυχραιμία και το θάρρος του μεταδόθηκαν στους άνδρες του, οι οποίοι αρνήθηκαν να υποχωρήσουν.

    • Συντονισμός με τους Καταδρομείς: Συνεργάστηκε άψογα με τον Ταγματάρχη Γεώργιο Παπαμελετίου (διοικητή της Α' Μοίρας Καταδρομών). Αυτός ο συνδυασμός της ορμής των καταδρομέων και της πεισματικής άμυνας των επιστράτων του Αλευρομαγείρου ήταν που έσπασε τα δόντια της τουρκικής επίθεσης.

Η Διπλωματική «Παγίδα» και το Τέλος της Μάχης

Βλέποντας οι Τούρκοι ότι δεν μπορούν να καταλάβουν το αεροδρόμιο στρατιωτικά και έχοντας υποστεί πανωλεθρία, άρχισαν να απειλούν με γενικευμένο βομβαρδισμό.

Τότε, ο Αλευρομαγείρου και οι άλλοι αξιωματικοί, σε συνεννόηση με την ηγεσία, προχώρησαν σε μια έξυπνη κίνηση: παρέδωσαν τον έλεγχο του αεροδρομίου στην ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ (UNFICYP), η οποία το κήρυξε «Περιοχή Προστατευόμενη από τα Ηνωμένα Έθνη» (UNPA). 

Όταν οι Τούρκοι επιχείρησαν να εισβάλουν ξανά, βρέθηκαν αντιμέτωποι με τους Καναδούς και Βρετανούς κυανόκρανους. Ο ΟΗΕ απείλησε με αεροπορικές επιδρομές κατά των Τούρκων αν δεν αποχωρούσαν, κι έτσι το αεροδρόμιο σώθηκε οριστικά.

Το αποτέλεσμα: Το αεροδρόμιο δεν έπεσε ποτέ στα χέρια των Τούρκων. Μέχρι σήμερα παραμένει υπό τον έλεγχο του ΟΗΕ (νεκρή ζώνη), αποτελώντας βουβό μνημείο της ηρωικής εκείνης αντίστασης.

 Ο Δημήτριος Αλευρομαγείρου πέρασε στην ιστορία ως ένας από τους ελάχιστους αξιωματικούς που κράτησαν όρθιο το στρατιωτικό γόητρο του ελληνισμού εκείνες τις μαύρες μέρες.

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/14hsE8rswij/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com