Του Βασίλη Λαμπόγλου
Τέτοια μέρα-για την ακρίβεια 2 νύχτες πριν- ,σήμερα το βράδυ κορίτσια ''σαν τα κρύα νερά'' -οι νεαρέs αρρηφόροι-ανηφορίζαν τον αρχαίο Περίπατο, στη Βόρεια κλιτύ της Ακροπόλεως κατευθυνόμενεs στο υπαίθριο ιερό της Αφροδίτης εν Κήποις.
Στα χέρια τουs έφεραν καλάθια -σκεπασμένα με ύφασμα- που μέσα τουs περιείχαν ''όσα δεν πρέπει να ειπωθούν'' ,τα άρρητα.
Σαν έφταναν στο ιερό τηs θεάs,παρέδιδαν το περιεχόμενο των καλαθιών στην ιέρεια του ναού και παραλαμβάνοντας άλλα –επίσης επιμελώς σκεπασμένα– καλάθια, επέστρεφαν στο αρρηφόριο για να τα παραδώσουν στην ιέρεια της Αθηνάς.
Κάτω ,απο την συνοδεία του φωτόs τηs σεληνιακήs Εκάτηs είχαν επιτελέσει το καθήκον τουs και την επόμενη χρονιά θα αντικαταστούντο απο άλλεs νεαρέs(προs προσφορά των αρρήτων στη θεά) .
Οι μελετητέs ισχυρίζονται πωs τα άρρητα δεν ήταν κάτι ιδίαιτερο, παρά απλά κλωνάρια, που πάνω τους έπεφτε η νυχτερινή δροσιά.
Άλλωστε μαζί με την Αθηνά λατρεύονταν η Έρση, η Άγλαυρος και η Πάνδροσος, θεότητες της υγρασίας, της βλάστησης και της γονιμότητας(Κεκροπίδεs κόρεs).
Η λέξη (ομηρική “Κληηδών” ) σημαίνει οιωνός, μαντική ρήση, ευτυχές μήνυμα και παραπεμπει στο “άρρητο”, στο ''αμίλητο” νερό.
Στην εκδοχή τη νεώτερη, ανύπαντρες κοπελιές μεταφέρουν «τ’ αμίλητο νερό» ,
τον Κλήδονα και το σκεπάζουν ευλαβικά με ένα κόκκινο πανί και με κλαριά λυγαριάς και το αφήνουν «κάτω από τ’ άστρα» για όλη τη νύχτα.
Και επέστρεφαν στιs γειτονιέs,όπου οι νέοι άναβαν μεγάλεs φωτιέs τιμώνταs τιs αρχαίεs αντιλήψειs για την αποτρεπτική και καθαρτική δύναμη τηs πυράs που καταδιώκει δαιμόνια και αρρώστιες και αποτρέπει κάθε κακό.
Και εξάγνιζαν το κακό με ''πήδουs''και περιπαιγμούs πάνω από την μεγάλη φωτιά συνοδεία ανταλλαγήs ''ερωτικών '' βλεμμάτων με τα κορίτσια του Κλήδονα.
Στη φωτιά καίγονταν μαγιάτικα στεφάνια,ξόρκια και ''κλειδωμένα'' λόγια
(οι φωτιέs αυτήν την μέρα συναντώνται σε όλη την Ελλάδα,αλλά και σε όλη την οικουμένη-Στοουνχεντs,Βαλτική,Σκανδιναυία- καθώs ο ''Θεόs''Ήλιοs παντού δέεται από την φθαρτή ''αφεντιά'' μαs ).
Και σαν πέρναγε η νύχτα, νωρίs το πρωί,
τα κορασια πήγαιναν στον Κλήδονα -όπου το νερό είχε φανερώσει τα μυστικά του-και κάθε μια από τις κόρες τραβούσε ένα φυλακτό και έλεγε ένα μαντολόγι που αφορούσε την κοπέλα και την ''τύχη'' που την καρτερεί.
Στην ''λογική'' του πρωτοχριστιανικού κόσμου,η τελετή αυτή μεταφέρθηκε 2 μέρεs μετα την ''μακρυτέρα ημέρα'' του χρόνου και συνέπεσε με την ημέρα του Αϊ-Γιαννιού(του Ριγανά,του Κλήδονα ή και Ριζικάρη) ,τη νύχτα της 23ης Ιουνίου...έστω και αν στη φθορά του χρόνου η λατρεία του Απόλλωνα και τα Αρρηφόρια της Αθηνάς περιορίστηκαν σε ερωτικούς χρησμούς,στιχάκια και ''ξαστρισμα''.
Μάλιστα η χριστιανική εκκλησία στην προσπάθεια κατάργησηs του ''ειδωλολατρικού'' εθίμου του Κλήδονα, προχώρησε στον αφορισμό του, στην 6η Ιερά Σύνοδο.
Καθώs όμωs ο εορτασμός του ηλιοστασίου ήταν βαθιά ριζωμένος και εξακολουθούσε να συναντάται στην εθιμογραφία του λαού, τοποθετησε τη γιορτή του Άη Γιάννη του Προδρόμου (του Ριγανά)την μέρα των γενεθλίων του Ιωάννη του Πρόδρομου-που ήταν έξι μήνες μεγαλύτερος του Χριστού-όπωs γράφει και ο ευαγγελιστήs Λουκάs-και οι ημερομηνίεs ''βόλεψαν").
Την ημέρα των ''γενεθλίων'' του, σε πολλά μέρη(Ζάκυνθοs-Τρίπολη-Άρτα...) οι ανύπαντρες νέες έβγαιναν ομαδικά στην ύπαιθρο και μαζεύαν ρίγανη . Η αηγιαννιώτικη ρίγανη έπρεπε να μαζευτεί πρωί-πρωί, πριν την δει ο ήλιος, καθώs η «ανήλιαγη» ρίγανη θρυλείται πωs διαθέτει ικανότητεs ελιξηρίου.
''Βάλ’ του ρίγανη στο στόμα'',
''αυτά τα λένε στον Κλήδονα'',
''τέτοια να λες στον Κλήδονα'',
''ήπιε το αμίλητο νερό'' και πολλά άλλα έχουν σωθεί και προέρχονται από την γιορτή του Μεσοκαλόκαιρου, την μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. 
"Ανάβουνε φωτιές στις γειτονιές
του Αη Γιάννη αχ πόσα ξέρεις και μου λες
αχ πόσα τέτοια ξέρεις και μου λες
που 'χουν πεθάνει ..."
Καλό "φανέρωμα" λοιπόν συμπαντικοι μου σύντροφοι στα " άρρητα" και τα "ανείπωτα" της Ζήσης μας 🌷
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.