"...Σε συνέντευξη που έδωσε χθες στη Θεσσαλονίκη η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) κατήγγειλε ως «χουντική» την τροπολογία με την οποία οι έλεγχοι για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο θα διεξάγονται υπό την εποπτεία του στρατού, είπαν ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχίζεται και σήμερα, ότι και νέο σκάνδαλο πρόκειται να αποκαλυφθεί τις επόμενες μέρες και πως οι ποινές που επιβλήθηκαν στους αγρότες από την Κρήτη που δικάστηκαν τελευταία είναι «αστείες».
Ειπώθηκαν τόσα πολλά στη συνέντευξη του προέδρου της ΠΟΓΕΔΥ, Νίκου Κακαβά, και του δρα Αθανάσιου Σαρόπουλου, προέδρου του ΓΕΩΤΕΕ Κεντρικής Μακεδονίας, που το θέμα για το οποίο κλήθηκαν οι δημοσιογράφοι, δηλαδή η διοργάνωση της 4ης Συνεδρίασης Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, που θα γίνει σήμερα στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, σχεδόν πέρασε σε δεύτερο λόγο..."
Η συνέντευξη τύπου ΕΔΩ...
ΔΥΟ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΕΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΣ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΖΩΟΤΙΕΣ 2024 - 2026
Βασικά ιστορικά στοιχεία επιζωοτιών και βασικές αρχές αντιμετώπισης
Υπάρχουν στοιχεία για τις επιζωοτίες αφθώδους πυρετού, ευλογιάς και άλλων ζωονόσων στην Ελλάδα, που σε ορισμένες περιοχές μετράνε έναν αιώνα.
Ο αφθώδης, η ευλογιά, η πανώλη και άλλες ζωονόσοι πλήττουν κατά διαστήματα την κτηνοτροφία, με διαφορετική κάθε φορά ένταση και προκαλούν σε διαφορετικό κάθε φορά βαθμό τις γνωστές άμεσες και έμμεσες ζημιές στο ζωϊκό κεφάλαιο και την αγροτική οικονομία.
Ο στρατηγικός σχεδιασμός της αντιμετώπισης μιας επιζωοτίας παραμένει ο ίδιος από τις αρχές τις δεκαετίας του 1950 και περιλαμβάνει τόσο το “stamping out”, όσο και την απομόνωση της περιοχής (καραντίνα), αλλά και τις σχολαστικές απολυμάνσεις, με τα κατάλληλα μέσα, καθώς και τους εμβολιασμούς, με τα κατάλληλα εμβόλια.
Το “stamping out” (εξέταση και σφαγή όλων των ζώων της εκτροφής, σε περίπτωση θετικού κρούσματος) θα πρέπει να διενεργείται εγκαίρως και να το ακολουθεί η ασφαλής και ολοσχερής επιτόπια καταστροφή των πτωμάτων των ασθενών και λοιμύποπτων ζώων.
Ο εμβολιασμός αποτελεί μέθοδο ελέγχου των επιζωοτιών και εφαρμόζεται σε συνδυασμό με την έγκαιρη εξέταση και σφαγή σε ζώνες γύρω από τις αρχικές εστίες. Στη ζώνη εμβολιασμού (άνοσος περιφερειακή ζώνη), εμβολιάζονται όλα τα ευαίσθητα στον ιό είδη ζώων, με εμβόλιο ομόλογο του ταυτοποιηθέντος ιού, και μάλιστα ο εμβολιασμός διενεργείται από την περιφέρεια προς το κέντρο της μόλυνσης.
Τα μέτρα αυτά μπορούν να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν μόνο από τις αρμόδιες αρχές (ΥΠΑΑΤ, Κτηνιατρική Υπηρεσία), οι οποίες διαθέτουν, τόσο την σχετική επιστημονική, τεχνική και επιχειρησιακή κατάρτιση, όσο και τη δικαιοδοσία, βάσει νόμου, να επιχειρούν (και να αναλαμβάνουν τις ευθύνες) στον συγκεκριμένο τομέα.
Το σχέδιο αντιμετώπισης μιας επιζωοτίας θα πρέπει να καταρτίζεται από τη Διεύθυνση Υγείας Ζώων του ΥΠΑΑΤ, σε συνεργασία με την Διεύθυνση Ζωικών Γενετικών Πόρων. Όμως, είναι απαραίτητο να εφαρμόζεται από τους υπαλλήλους της Περιφερειακής Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, που υπηρετούν στο πεδίο και διαθέτουν την γνώση κάθε περιοχής με τις ιδιαιτερότητες που αυτή έχει όσον αφορά τα γεωφυσικά, κλιματικά και κοινωνικά της χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, τόσο το ΥΠΑΑΤ, συνολικά σε Αθήνα και Περιφέρειες, όσο και η Κτηνιατρική Υπηρεσία ειδικότερα έχουν υποστεί επί 30 χρόνια μια συνεχή συρρίκνωση και υποστελέχωση, που συνοδεύεται με απάλειψη αρμοδιοτήτων και μεταβίβαση των παρεχόμενων υπηρεσιών στον ιδιωτικό τομέα. Το πρόβλημα που προκύπτει από την «ιδιωτικοποίηση» των προγραμμάτων πρόληψης και εκρίζωσης των ζωονόσων, είναι προφανές: αίρεται η δυνατότητα που έχει η χώρα να σχεδιάζει και να εφαρμόζει στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης των επιζωοτιών.
Προσέγγιση που επιλέχθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση (2024-2026)
Τα δύο τελευταία χρόνια παρακολουθούμε έντρομοι το σήριαλ με τις τρεις σεζόν (πανώλη, ευλογιά, αφθώδης πυρετός), ένα ακόμα σενάριο καταστροφής της ελληνικής υπαίθρου. Ο συνδυασμός 2 - 3 αταίριαστων και καταχρηστικών μέτρων με τις χρόνιες ελλείψεις και κακοδαιμονίες της ελληνικής πραγματικότητας και δημόσιας ζωής οδηγεί όχι στην εκρίζωση των ζωονόσων, αλλά την εκρίζωση των κτηνοτρόφων και της κτηνοτροφίας!
Για την αντιμετώπιση των ζωονόσων:
• εφαρμόστηκαν, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό και στελεχωμένες Υπηρεσίες, που θα αναλάμβανε η κάθε μία το στρατηγικό της ρόλο, όλα τα άκαιρα, ασυντόνιστα και συχνά ακατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης,
• παρερμηνεύτηκε η Ευρωπαϊκή Νομοθεσία (και οι καθ’ όλα νόμιμες) παρεκκλίσεις της κατά το δοκούν,
• αναγορεύτηκαν σε «επίσημη επιστήμη» οι πολιτικές, που εξυπηρετούν τα συμφέροντα 5-6 μεγάλων γαλακτοβιομηχάνων,
• χρίστηκαν «ελεγκτές κτηνίατροι» μετακινούμενοι επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων,
• χρησιμοποιήθηκαν πρόθυμοι πανεπιστημιακοί ως «επιτροπή ειδικών» για να υποκαταστήσουν έναν ολόκληρο κρατικό μηχανισμό που όφειλε να κινητοποιηθεί για την αντιμετώπιση της εν λόγω κρίσης. Εντούτοις, δεν υπήρχε ούτε κατά διάνοια η υποδομή και η στελέχωση, ούτε καν η πρόθεση για να γίνει κάτι τέτοιο. Και το χειρότερο: όποιος μιλάει για αυτό είναι συκοφάντης, επιστημονικά και πολιτικά κατακριτέος, δημόσιος κίνδυνος!
Η προστασία της κτηνοτροφίας απαιτεί ισχυρές, στελεχωμένες και λειτουργικές δημόσιες υπηρεσίες. Από την πρώτη στιγμή έγιναν προτάσεις (ΠΕΚΔΥ, ΠΟΓΕΔΥ) για την εφαρμογή όλων των μέτρων (συμπεριλαμβανομένου του επείγοντος εμβολιασμού για τον αφθώδη στη Λέσβο) για την αποτροπή της διασποράς της νόσου, όπως: κατεπείγουσες διαδικασίες πρόσληψης μόνιμου κτηνιατρικού και λοιπού προσωπικού σε όλη τη χώρα, με άμεση προτεραιότητα την Λέσβο και τον Έβρο, καθώς και τα Κτηνιατρικά Εργαστήρια Ιολογίας του ΥΠΑΑΤ και διενέργεια αυστηρών ελέγχων στις μετακινήσεις ζώων από την Τουρκία.
Έτσι μετά από τις πρόσφατες έντονες αντιδράσεις των κτηνοτρόφων στη Λέσβο, οι οποίοι βρίσκονται σε απόγνωση, η Κυβέρνηση καταθέτει τροπολογία με την οποία μεταφέρεται στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ο επιχειρησιακός συντονισμός όλων των δημόσιων υπηρεσιών και φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της νόσου. Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες των Περιφερειών, οι υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, οι λιμενικές και τελωνειακές αρχές και οι υπόλοιποι δημόσιοι φορείς υποχρεώνονται να συνεργάζονται με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και να συμμορφώνονται προς τις επιχειρησιακές οδηγίες του. Η μη συμμόρφωση στις συγκεκριμένες υποχρεώσεις χαρακτηρίζεται από την τροπολογία πειθαρχικό παράπτωμα.
Μολονότι, η συνεισφορά του στρατού στην αντιμετώπιση κρίσεων είναι σημαντική, εντούτοις δεν είναι δυνατόν το κρίσιμο για την επιβίωση της κτηνοτροφίας της χώρας επιχειρησιακό σχέδιο να διευθύνεται και να ενορχηστρώνεται από την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων.
Καμιά ζωονόσος δεν αντιμετωπίζεται με στρατιωτικό νόμο. Χωρίς ισχυρές κτηνιατρικές υπηρεσίες, καμία επιζωοτία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Χωρίς στήριξη, ενίσχυση και συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών, καμιά διαχείριση και ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου δεν μπορεί να επιτευχθεί.
Η επόμενη μέρα
Θα πρέπει κάποτε να αναφερθούμε και στις έμμεσες ζημιές που προκύπτουν από την διαχείριση μιας επιζωοτίας, οι οποίες διογκώνονται επικίνδυνα για την αγροτική οικονομία της χώρας, όταν επιβάλεται ως φυσική και αναπόφευκτη η ανεπαρκής διαχείριση των ζωονόσων.
Ακόμη κι αν καταβληθούν οι αποζημιώσεις που προβλέπονται, οι απώλειες των παραγωγικών περιόδων και του αναπαραγωγικού δυναμικού μιας εκμετάλλευσης δεν καλύπτονται και οδηγούν σε ανυπολόγιστες ζημίες για την πρωτογενή παραγωγή ενός τόπου συνολικά.
Η «κρίση» δεν πρόκειται να τελειώσει με την καταγραφή του τελευταίου κρούσματος, ή όταν πληρωθεί το τελευταίο ευρώ των ανεπαρκών αποζημιώσεων. Η αδυναμία, η υποστελέχωση του κρατικού μηχανισμού, η βαθιά οικονομική καταβαράθρωση συνολικά του πρωτογενή τομέα, η οποία οφείλεται κι αυτή στις ίδιες πολιτικές, που αρνούνται στους μικρομεσαίους παραγωγούς την επιβίωση, θα οδηγήσουν τους περισσότερους από αυτούς στην έξοδο από το χώρο της κτηνοτροφίας, με ότι αυτό σημαίνει για την επισιτιστική ασφάλεια του πληθυσμού της χώρας.
Συνεπώς σήμερα στη Λέσβο, αλλά και για να είμαστε προετοιμασμένοι για κάθε επόμενη έκτακτη κατάσταση, θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις που θα προβλέπουν τη διάθεση των αναγκαίων πόρων και θα θέτουν τα ζητήματα στη σωστή τους βάση, συμπεριλαμβάνοντας τα εξής:
• Στελέχωση, αναδιοργάνωση και χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, με προτεραιότητα στην Κτηνιατρική Υπηρεσία, που αναλαμβάνει να εφαρμόσει μακρόπνοες πολιτικές, αλλά και στρατηγικές αντιμετώπισης κρίσεων, στο πεδίο.
• Διαμόρφωση λεπτομερών πρωτόκολλων για την πρόληψη νοσημάτων και τη διαχείριση επιζωοτιών, στα οποία οι ζωικοί γενετικοί πόροι θα περιλαμβάνονται στο επίκεντρο του σχεδιασμού
• Εξειδικευμένα πρωτόκολλα, τροποποιήσεις, σαφής καθορισμός εξαιρέσεων στην εθνική νομοθεσία για τη διατήρηση απειλούμενων φυλών
• Καθορισμό των κριτηρίων και των βημάτων για την ανασύσταση του απωλεσθέντος ζωικού κεφαλαίου για τις απειλούμενες και τις εμπορικές τοπικές φυλές
• Ανάπτυξη εξειδικευμένων πρωτοκόλλων για τη διατήρηση και την ανασύσταση των φυλών στο πλαίσιο της Τράπεζας Ζωικού Γενετικού Υλικού
• Προώθηση στενότερης συνεργασίας μεταξύ των κτηνιατρικών υπηρεσιών και των αρμόδιων υπηρεσιών για τους ζωικούς γενετικούς πόρους
Συνυπογράφουν οι Αικατερίνη Σαράτση
Και Χριστίνα Λίγδα
Ερευνήτριες στο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών
https://www.facebook.com/share/p/19Pzp24vsm/
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.