Οι γκάγκστερς που μας κυβερνούν

Του Παντελή Σαββίδη 

ΣΧΟΛΙΟ ΤΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ

Ο Μητσοτάκης δεν είναι απλώς ένας διαχειριστής εξουσίας· είναι φορέας μιας παγκόσμιας ιδεολογίας. Ό,τι στις ΗΠΑ εκφράζεται μέσα από τον Τραμπ, στην Ελλάδα εκφράζεται μέσα από τον Μητσοτάκη.

Το κείμενο του Henry Giroux στο CounterPunch περιγράφει την Αμερική του Τραμπ ως παράδειγμα μιας βαθύτερης παγκόσμιας μετάλλαξης της πολιτικής: τη μετατροπή της δημοκρατίας σε θέαμα εξουσίας, της διακυβέρνησης σε μηχανισμό εξυπηρέτησης οικονομικών ελίτ και της κοινωνίας σε πεδίο φόβου, πειθάρχησης, ανταγωνισμού και ηθικής απονέκρωσης. Το βασικό του επιχείρημα δεν αφορά μόνο τον Τραμπ ως πρόσωπο.

Αφορά μια ιδεολογία: τον αυταρχικό νεοφιλελευθερισμό, τον γκανγκστερικό καπιταλισμό, την πολιτική της διαφθοράς, της αλαζονείας, της ασυλίας των ισχυρών και της περιφρόνησης προς το κοινό καλό.

Αυτή η ιδεολογία δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι παγκόσμια. Στην Αμερική εκφράζεται με τον πιο ωμό και θεαματικό τρόπο από τον Τραμπ.

Στην Ελλάδα, η ίδια λογική εκφράζεται πολιτικά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το σύστημα εξουσίας που έχει συγκροτηθεί γύρω του. Δεν πρόκειται για μια απλή σύγκριση προσώπων, αλλά για την αναγνώριση μιας κοινής πολιτικής μήτρας: μιας εξουσίας που αντιμετωπίζει το κράτος ως εργαλείο ελέγχου, τους θεσμούς ως μηχανισμούς εξυπηρέτησης συμφερόντων, τα δημόσια αγαθά ως πεδίο ιδιωτικοποίησης και την κοινωνία ως αντικείμενο πειθάρχησης.

Στην ελληνική περίπτωση, η διαφθορά δεν εμφανίζεται απαραίτητα μόνο ως σκάνδαλο ή ως μεμονωμένη παρανομία. Εμφανίζεται ως τρόπος διακυβέρνησης. Ως κανονικότητα. Ως λογική σύμφωνα με την οποία η εξουσία λειτουργεί για τους λίγους, ενώ η κοινωνική πλειοψηφία καλείται να προσαρμοστεί, να σιωπήσει ή να ενοχοποιηθεί.

Η αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους, η ιδιωτικοποίηση βασικών αγαθών, η επικοινωνιακή χειραγώγηση, η εξάρτηση μεγάλου μέρους των μέσων ενημέρωσης από την κυβερνητική αφήγηση, η απαξίωση της εργασίας, η καταστολή της διαμαρτυρίας και η συγκέντρωση εξουσίας συγκροτούν μια πολιτική μορφή που θυμίζει όσα περιγράφει το κείμενο για την Αμερική του Τραμπ.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο προσωπικό. Δεν είναι απλώς «ο Τραμπ» ή «ο Μητσοτάκης». Το πρόβλημα είναι ιδεολογικό. Είναι η παγκόσμια κυριαρχία μιας πολιτικής αντίληψης που συνδυάζει νεοφιλελεύθερη οικονομία, αυταρχική διακυβέρνηση, πολιτική επικοινωνία, φόβο, κοινωνικό κατακερματισμό και περιφρόνηση προς τη δημοκρατική λογοδοσία.

Ο Μητσοτάκης, μέσα στην ελληνική πραγματικότητα, λειτουργεί ως φορέας αυτής της ιδεολογίας: μιας ιδεολογίας που παρουσιάζει την αγορά ως φυσικό νόμο, την ιδιωτικοποίηση ως πρόοδο, την ανισότητα ως αξιοκρατία, την καταστολή ως ασφάλεια και την πολιτική κυριαρχία ως «σταθερότητα».

Όπως στον Τραμπισμό, έτσι και στην ελληνική εκδοχή αυτής της πολιτικής, το θέαμα παίζει καθοριστικό ρόλο. Η εξουσία δεν αρκείται στο να κυβερνά· θέλει να κατασκευάζει πραγματικότητα. Θέλει να ελέγχει την εικόνα, τη γλώσσα, το συναίσθημα και τη μνήμη. Η πολιτική μετατρέπεται σε επικοινωνιακό προϊόν. Οι αποτυχίες βαφτίζονται επιτυχίες, οι κοινωνικές αντιδράσεις παρουσιάζονται ως εμπόδιο στην «κανονικότητα», ενώ η κριτική συκοφαντείται ως λαϊκισμός, ανευθυνότητα ή απειλή για τη χώρα.

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο αυτής της ιδεολογίας είναι ότι διαβρώνει τη δημοκρατική συνείδηση. Μαθαίνει στους πολίτες να θεωρούν φυσιολογικό ότι οι ισχυροί δεν λογοδοτούν, ότι η πολιτική είναι υπόθεση ειδικών και οικονομικών συμφερόντων, ότι η κοινωνία πρέπει να υπομένει και ότι η αδικία είναι αναπόφευκτη. Έτσι, η διαφθορά γίνεται παιδαγωγική δύναμη: εκπαιδεύει την κοινωνία στην παραίτηση, στον κυνισμό και στην αποδοχή της ανισότητας.

Γι’ αυτό η απάντηση δεν μπορεί να είναι απλώς ηθική αγανάκτηση ή μια αλλαγή διαχειριστή. Χρειάζεται πολιτική ρήξη με την ίδια την ιδεολογία που γεννά αυτή την κατάσταση. Χρειάζεται υπεράσπιση της δημοκρατίας όχι ως τυπικής διαδικασίας, αλλά ως κοινωνικού και συλλογικού προτάγματος: με δημόσια αγαθά, κοινωνική δικαιοσύνη, εργασιακή αξιοπρέπεια, ισχυρούς θεσμούς, ελευθερία του Τύπου, λογοδοσία, παιδεία, αλληλεγγύη και πραγματική συμμετοχή των πολιτών.

Με αυτή την έννοια, το κείμενο για την Αμερική του Τραμπ αφορά άμεσα και την Ελλάδα. Γιατί περιγράφει μια παγκόσμια ιδεολογία εξουσίας. Στην Αμερική έχει το πρόσωπο του Τραμπ. Στην Ελλάδα έχει το πρόσωπο του Μητσοτάκη. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να φύγει ένα πρόσωπο, αλλά να ηττηθεί η ιδεολογία που μετατρέπει τη δημοκρατία σε μηχανισμό εξυπηρέτησης των ισχυρών και την κοινωνία σε σιωπηλό θεατή της ίδιας της αποδυνάμωσής της.

Διαβάστε το άρθρο Γκαγκστερικός καπιταλισμός

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/1AVReFqrvr/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com