ΟΙ ΤΑΠΕΙΝΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΤΙΠΟΤΕΝΙΟΙ

Του Κώστα Χατζηαντωνίου 

Δεν είδα κάπου να μνημονεύεται φέτος ο Δημήτρης Ταγκόπουλος που κάποτε σφράγιζε την πνευματική ζωή μιας Ελλάδας με πίστη στο μέλλον της - με εξαίρεση την αναδημοσίευση μιας συνέντευξής του το 1923 στον Φώτο Γιοφύλλη, φροντίδι του κ. Σ. Κουρουζίδη στην Books' Journal.

 Ο εκδότης του περίφημου «Νουμά» που πέθανε πριν από εκατό χρόνια, είχε και δικό του έργο αλλά η μεγάλη του άνεση και επιτυχία ήταν το χρονογράφημα και το μαχητικό σημείωμα. Οι εξαιρετικές προσωπογραφίες του, με τίτλο «Φιλολογικά πορτραίτα» που εκδόθηκαν το 1922 και επανεκδόθηκαν το 1988 (από τις εκδόσεις των αδελφών Παϊρίδη, του Σωτήρη και του Ιάκωβου που ήταν διευθυντής φωτογραφίας σε εμβληματικές ταινίες όπως ο Μακεδονικός γάμος του Κανελλόπουλου και ο Θίασος του Αγγελόπουλου), διασώζουν ωραίες στιγμές των ανθρώπων μιας λογοτεχνικής εποχής αλλά και το στυλ του Ταγκόπουλου. 

Στον συμμαχητή του αγώνα για μια Άλλη Ελλάδα (του αγώνα που χάθηκε οριστικά το 1922), αφιέρωσε ένα ποίημα ο Κωστής Παλαμάς. Δημοσιευμένο το 1898 στην Εστία (πριν δηλαδή ξεκινήσει ο αγώνας του Νουμά το 1903), συμπεριελήφθη στην Ασάλευτη Ζωή το 1904. Το δημοσιεύω εδώ, τόσο εις μνήμην των εκατό χρόνων από τον θάνατο του Ταγκόπουλου όσο και ως παρηγοριά για φαινόμενα που δεν είναι σημερινά όπως συχνά νομίζουμε.

ΟΙ ΤΑΠΕΙΝΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΤΙΠΟΤΕΝΙΟΙ

Στὸν Ταγκόπουλο τοῦ «Νουμᾶ»

Ὦ ἐσεῖς, τοῦ κόσμου ὀνείρατα θαμπά, ποὺ σὰν κοιμᾶσαι 

τὰ βλέπεις, κ᾿ ἔξαφνα ξυπνᾶς καὶ μήτε τὰ θυμᾶσαι, 

ὤ! ποὺ ξεφεύγετε ἄγνωροι καὶ πᾶτε σκοτεινοί,

ὦ Ταπεινοί.

Ἀλλὰ σὰν τὰ σαλπίσματα, ποὺ νὰ σκορποῦν πασχίζουν

ἄμαθα χείλη ὁλημερὶς καὶ ποὺ τ' αὐτιὰ ξεσκίζουν, 

ξεσπᾶστ᾽ ἐσεῖς κι ἀκούγεστε παντοῦ σκληρὰ χυμένοι...

οἱ Τιποτένιοι!

Ὤ! μιὰ ζωὴ ἀξεχώριστη, καθημερνὴ καὶ σκόλη, 

τὸ ἴδιο ἀπόσκιο, ἀπόμερο καὶ κρύφιο περιβόλι, 

καὶ μέσα σας μιὰ θάλασσα βαθειὰ καὶ σιγανή,

ὦ Ταπεινοί.

Σκυλιά, ποὺ πάντοτε ἀλυχτοῦν τὸν ἄγνωστο διαβάτη 

καὶ ρούγα ἀπὸ τοῦ κουρνιαχτοῦ τὸ θησαυρὸ γεμάτη 

κι ἄνανθη καὶ κακόστρωτη καὶ χιλιοπατημένη,

οἱ Τιποτένιοι.

Καβάλλα στῆς ἀποκοτιᾶς δὲν τριγυρίζουν τὰ ἄτια, 

γονατισμένοι προσκυνᾶν μὲ νοτισμένα μάτια 

τῆς Μοίρας τὸ χαμόγελο, τῆς Μοίρας τὴν ποινή,

οἱ Ταπεινοί.

Ὦ θρίαμβοι γιὰ τὸ μηδὲν καὶ γιὰ τὸ κάτι μύρια 

ξεφωνητὰ τῶν ἄμυαλων, τῶν ὄχλων πανηγύρια, 

κι ἀπὸ τοῦ καντηλιοῦ τὸ φῶς ἴσκιοι γιγαντεμένοι

οἱ Τιποτένιοι.

Ὤ, τὸ αἰώνιο σπίτι σας δὲ δείχνει ἕνα λιθάρι,

λουλούδια δείχνει μὲ δροσιᾶς πλεχτὸ μαργαριτάρι, 

ἐκεῖνα, ἡ πρώτη δόξα σας, ἐκεῖνα καὶ ἡ στερνή,

ὦ Ταπεινοί.

Στοὺς τάφους οἱ ἄλλοι σπαταλοῦν τὸ μάρμαρο, τὸ ἀσήμι,

ἀλλ᾽ ὅσο κι ἂν χρυσόδετη τραβᾶτ᾽ ἐκεῖ τὴ Μνήμη, 

κρέμεται ἡ Μνήμη ἀπάνου ἐκεῖ πανάθλια, σὰν πνιγμένη...

οἱ Τιποτένιοι.

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/1C6CYZCkm6/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com