23 Αυγούστου 2026

Μία ημέρα από τη ζωή του μαύρου καβαλάρη

Του Στρατή Ψάλτου

Ύστερα από την επίθεση των Νεοτούρκων στον Αφιόν Καραχισάρ στις 13 Αυγούστου 1922 και την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού στρατού αφέθηκε σε μια άτακτη υποχώρηση προς τα παράλια. Μάλιστα, είχε δοθεί από την κυβέρνηση η οδηγία να φύγει ο στρατός, αλλά ο άμαχος πληθυσμός να παραμείνει. 

Μάταια ο συνταγματάρχης Νικόλαος Πλαστήρας, ο επονομαζόμενος και μαύρος καβαλάρης, ζητούσε από τους ανωτέρους του να κρατήσει ο ελληνικός στρατός ένα μέτωπο γύρω από τη Σμύρνη και την Ερυθραία, έστω για δύο εβδομάδες, ώστε να δινόταν η δυνατότητα να φύγει πρώτα ο άμαχος πληθυσμός και ύστερα ο στρατός. 

Όταν έφθασε στο Σαλιχλί μαζί με το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων, βρήκε στον σιδηδοδρομικό σταθμό βαγόνια γεμάτα από έναν όχλο Ελλήνων στρατιωτών, οι οποίοι εμπόδιζαν τον άμαχο πληθυσμό να επιβιβασθεί σε αυτά. Δεν άντεξε. Διέταξε τους άντρες του να παραταχθούν γύρω από τα βαγόνια και απευθυνόμενος προς τον όχλο των στρατιωτών είπε ότι αν δεν κατέβαιναν από το τρένο, για να επιβιβασθούν πρώτα οι πρόσφυγες και ύστερα αυτοί, θα τους εκτελούσε επί τόπου. Και κατέβηκαν, γιατί ήξεραν ότι ήταν αποφασισμένος να το κάνει. Έτσι, κατόρθωσε και μεταφέρθηκε προς τη Σμύρνη ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού της Φιλαδέλφειας (Alaşehir) και του Σαλιχλί. 

Ο Πλαστήρας με το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων και τη Μεραρχία ιππικού έμειναν στο Σαλιχλί μέχρι την 23η Αυγούστου, δίνοντας με επιτυχία μία τελευταία μάχη με τις Τουρκικές στρατιωτικές δυναμεις, οι οποίες εν τω μεταξύ είχαν προσεγγίσει την πόλη. Η επιτυχής αυτή άμυνα έδωσε τη δυνατότητα στά υπόλοιπα τμήματα του ελληνικού στρατού να υποχωρήσουν, χωρίς να αιχμαλωτιστούν από τούς Τούρκους.

Ο Πλαστήρας και το 5/42 Σύνταγμα τις επόμενες ημέρες, διαφυλάσσοντας τα μετόπισθεν, ακολούθησε τις υπόλοιπες ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις και στις 2 Σεπτεμβρίου 1922 από το λιμάνι του Τσεσμέ επιβιβάστηκε στο πλοίο "Τήνος", αφήνοντας πίσω του τη γη της Μικρασίας.   

Ο μαύρος Καβαλάρης δεν είχε παντρευτεί και δεν είχε αποκτήσει δικά του παιδιά. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας είχε συγκινηθεί από την ιστορία πολλών παιδιών που τα έβρισκε ορφανά και πέντε από αυτά τα είχε στείλει στη μάνα του, στα Άγραφα, να τα φροντίζει. 

Σίγουρα, μέσα στο πλοίο "Τήνος" θα σκεφτόταν να γυρίσει στα Άγραφα, για να δει τους γονείς του και αυτά τα παιδιά. Όμως πρώτα είχε να κάνει μια άλλη δουλειά. Όταν έμαθε ότι ο καπετάνιος του "Τήνος" είχε πάρει εντολή από τον νέο αρχιστράτηγο Πολυμενάκο να τον πάει στη Σάμο, ώστε να κρατήσει αυτόν και το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων μακριά από τον μεγαλύτερο όγκο του στρατού που βρισκόταν στη Χίο, έβγαλε το περίστροφό του, το έβαλε στον κρόταφο του καπετάνιου και τον διέταξε να κατευθυνθεί στη Χίο. Η πράξη του αυτή αποτελούσε την έναρξη ενός κινήματος, το οποίο εκδηλώθηκε κι επίσημα στις 11 Σεπτεμβρίου 1922 με συνεννόηση των Συνταγματαρχών Πλαστήρα, Γονατά και του αντιπλοίαρχου Φωκά.

Τα πλοία με τον ελληνικό στρατό αποβιβάστηκαν στις 14 Σεπτεμβρίου 1922 σε λιμάνια της Αττικής, η κυβέρνηση ανατράπηκε, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α εκδιώχθηκε και σχηματίστηκε νέα κυβέρνηση, με σκοπό να διαχειριστεί το ζήτημα των προσφύγων, την αναδιοργάνωση του στρατού, τις διεθνείς διαπραγματεύσεις και την τιμωρία κάποιων από τους ενόχους.

Ο μαύρος καβαλάρης δεν κατέλαβε καμιά επίσημη θέση, αλλά τώρα μπορούσε κάπως πιο ήσυχος να πάει στο χωριό των Αγράφων να δει τη μάνα του και τα παιδιά.



23 Αυγούστου έδωσε την τελευταία νικηφόρα μάχη του στη γη της Μικρασίας και 23 Αυγούστου 1953 έφυγε από τη ζωή.

Πηγή:https://www.facebook.com/share/p/1BDDA6oM6s/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.