Πώς ο Ερντογάν μετατρέπει την Τουρκία σε περιφερειακή υπερδύναμη

Η σύνοδος κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα θα δώσει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μια πλατφόρμα για να προβάλει τα επιτεύγματά του στον τομέα της ασφάλειας και της διπλωματίας, καθώς και τη φιλοδοξία του να τοποθετήσει την Τουρκία ως περιφερειακή και διεθνή δύναμη. Από την αμυντική βιομηχανία μέχρι την επιρροή από την Αφρική έως τον Καύκασο: αυτοί είναι οι στόχοι του Τούρκου προέδρου.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Φωτογραφία: AP, Getty

israelhayom.com

Της Neta Bar
Δημοσιεύθηκε στις 08/07/2026, 15:30


Η σύνοδος του ΝΑΤΟ που πραγματοποιείται αυτή την εβδομάδα στην Άγκυρα αποτελεί μια κορυφαία στιγμή για την Τουρκία γενικά και για τον πρόεδρό της, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ειδικότερα. Ενώ πολλοί έχουν ασκήσει κριτική στην καταναγκαστική και επιθετική εξωτερική πολιτική του ανθρώπου που επιδίωξε να αποκαταστήσει τις ημέρες δόξας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, υποστηρίζοντας ότι αυτή απομόνωνε την Τουρκία και της προκαλούσε οικονομική ζημιά, τώρα φαίνεται ότι η χώρα απλώς εδραιώνει τη θέση της ως περιφερειακή δύναμη.

Όποιος έχει παρακολουθήσει έστω και λίγο τις εξελίξεις στη χώρα τον τελευταίο χρόνο μπορεί εύκολα να πει ότι η Τουρκία βρίσκεται εν μέσω μιας άνευ προηγουμένου διαδικασίας στρατιωτικής ενίσχυσης και εξοπλισμού, με αιχμή την τουρκική στρατιωτική βιομηχανία. Υπό αυτή την έννοια, η σύναξη του ΝΑΤΟ στην τουρκική πρωτεύουσα προσφέρει μια πρωτοφανή ευκαιρία στις τουρκικές αμυντικές εταιρείες να αυξήσουν τις πωλήσεις τους.

«Είναι αδιανόητο να οικοδομηθεί ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς την Τουρκία», δήλωσε ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς πίεζε συνεχώς για την «ένταξη» της Τουρκίας σε όλες τις ευρωπαϊκές δομές άμυνας και ασφάλειας, ιδιαίτερα στο πρόγραμμα SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ — δηλαδή 171 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Ερντογάν και ο Τραμπ περνούν μπροστά από τιμητικό άγημα Γενιτσάρων.
Φωτογραφία: AP

Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, με 355.000 στρατιώτες και άλλους 378.000 εφέδρους, ενώ η αμυντική της βιομηχανία έχει γνωρίσει αξιοσημείωτη άνθηση την τελευταία δεκαετία. Όμως η Άγκυρα θέλει να ξεπεράσει τον ρόλο του απλού προμηθευτή και να γίνει στρατηγικός εταίρος ικανός να υπαγορεύει πολιτική.

«Η Τουρκία έχει σε μεγάλο βαθμό μείνει εκτός των πανευρωπαϊκών προγραμμάτων και σχεδίων. Αυτό είναι που θέλει να αλλάξει η Τουρκία… και για τον σκοπό αυτό θα χρησιμοποιήσει τη σύνοδο για να παρουσιάσει τις δυνατότητές της», δήλωσε ο Özgür Ünlühisarcıklı, επικεφαλής του German Marshall Fund στην Άγκυρα.

Μεγαλύτερος στρατιωτικός προϋπολογισμός από όλους τους γείτονές της μαζί

Η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας, η οποία κατατάσσεται 11η στον κόσμο και αντιστοιχεί στο 1,8% της παγκόσμιας αγοράς όπλων, σύμφωνα με το Stockholm International Peace Research Institute, το SIPRI, είδε τις εξαγωγές της να αυξάνονται κατά 48% το 2025, σε σύγκριση με αύξηση 29% έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με αξιωματούχους.

«Πετυχαίνουμε πλέον σε μία εβδομάδα όσα παλαιότερα πετυχαίναμε σε έναν χρόνο», δήλωσε τον περασμένο μήνα ο Ερντογάν, αναφερόμενος στις τουρκικές εξαγωγές drones, αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων οχημάτων και πολεμικών πλοίων. Ένα από αυτά παραδόθηκε στη Ρουμανία και αποτέλεσε την «πρώτη εξαγωγή στρατιωτικού πλοίου σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ».

Η Τουρκία διεκδικεί επίσης μερίδιο από την επικερδή αγορά που δημιούργησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, προμηθεύοντας το Κίεβο με drones Bayraktar και κατασκευάζοντας δύο προηγμένα πολεμικά πλοία για το ουκρανικό ναυτικό.

Τουρκικά μαχητικά της Πολεμικής Αεροπορίας.

Φωτογραφία: AP

Όμως η Τουρκία δεν φιλοδοξεί μόνο να είναι προμηθευτής όπλων. Επιδιώκει επίσης να γίνει στρατιωτική δύναμη πρώτης γραμμής στην περιοχή — και ίσως ακόμη και στον κόσμο. Οι στρατιωτικές δαπάνες της Τουρκίας έφτασαν τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ξεπερνώντας τις συνολικές αμυντικές δαπάνες των κοντινών γειτόνων της και σηματοδοτώντας μια σημαντική μεταβολή στην περιφερειακή ισορροπία ισχύος, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία και περιφερειακές εκτιμήσεις.

Το συνολικό ποσό υπερβαίνει τους εκτιμώμενους συνδυασμένους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς της Ελλάδας, του Ιράκ, του Αζερμπαϊτζάν, της Βουλγαρίας, της Αρμενίας, της Γεωργίας και άλλων γειτονικών χωρών, οι οποίοι μαζί ανέρχονταν περίπου στα 24 έως 25 δισεκατομμύρια δολάρια. Το χάσμα δείχνει μια αυξανόμενη ανισορροπία στις αμυντικές δυνατότητες σε όλη την περιοχή, η οποία διαμορφώνεται από αλληλοεπικαλυπτόμενες προκλήσεις ασφαλείας.

Στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από το Stockholm International Peace Research Institute, το SIPRI, δείχνουν ότι η Τουρκία αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες το 2025 κατά 7,2% σε πραγματικούς όρους σε σχέση με το 2024. Την τελευταία δεκαετία, ο αμυντικός της προϋπολογισμός έχει αυξηθεί κατά 94%, μια σημαντική άνοδος σε σύγκριση με την παγκόσμια αύξηση κατά 41% την ίδια περίοδο.

«Μια φιλόδοξη εξωτερική πολιτική»

Ο δρ. Assa Ophir, ειδικός σε θέματα Τουρκίας από το Τμήμα Μεσανατολικών Σπουδών και Πολιτικής Επιστήμης του Ariel University, εξήγησε τη στρατιωτική ενίσχυση της Τουρκίας:

«Η στρατιωτική ενίσχυση της Τουρκίας δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ένα μέσο στήριξης μιας φιλόδοξης και αναθεωρητικής εξωτερικής πολιτικής, που σημαίνει ότι η Τουρκία είναι μια χώρα που επιδιώκει να αλλάξει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. Αυτό που μπορούμε να δούμε είναι ότι τα τελευταία χρόνια η Άγκυρα έχει σταδιακά απομακρυνθεί από την προσεκτική, προσανατολισμένη στο status quo εξωτερική πολιτική που τη χαρακτήριζε παλαιότερα. Αντί γι’ αυτό, έχει υιοθετήσει μια πιο ανεξάρτητη, πιο διεκδικητική προσέγγιση, η οποία επιδιώκει να αναδιαμορφώσει την περιφερειακή ισορροπία ισχύος και δεν είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί όχι μόνο την περιφερειακή ισορροπία ισχύος, αλλά ούτε και την παγκόσμια».

Τούρκοι καταδρομείς του στρατού.

Φωτογραφία: Getty Images

«Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Τουρκία κατανοούν ότι η διπλωματική φιλοδοξία πρέπει να στηρίζεται από στρατιωτική ισχύ. Αν μια χώρα επιδιώκει να επηρεάζει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μαύρη Θάλασσα, στον Καύκασο, στη Μέση Ανατολή, στα Βαλκάνια και, ολοένα περισσότερο, στην Αφρική και την Κεντρική Ασία, χρειάζεται στρατιωτική ισχύ ικανή να προβάλλει δύναμη πολύ πέρα από τα σύνορά της. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιείται η στρατιωτική ενίσχυση. Αποτελεί τη βάση για τις ευρύτερες γεωπολιτικές φιλοδοξίες της Τουρκίας», εξήγησε ο Ophir.

Το ΝΑΤΟ ως εφαλτήριο

Καθώς οι εκπρόσωποι των χωρών του ΝΑΤΟ συναντώνται στην Άγκυρα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στη Συμμαχία είναι αυτό που σε μεγάλο βαθμό επέτρεψε στην Άγκυρα να βρίσκεται σήμερα στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας σκηνής.

Ένα εκτενές άρθρο που δημοσιεύθηκε στην ελληνική εφημερίδα Δημοκρατία αποκάλυψε πώς, από τη δεκαετία του 1950, η συμμετοχή στη Συμμαχία βοήθησε την Τουρκία να διατηρεί έναν στρατό πολύ μεγαλύτερο από εκείνους άλλων χωρών της περιοχής, και πώς ο Ερντογάν κατάφερε να χρησιμοποιήσει την ομπρέλα του ΝΑΤΟ για να οικοδομήσει μια περιφερειακή δύναμη.

Ο τουρκικός στρατός σε άσκηση.

Φωτογραφία: Reuters

«Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ προωθεί και ενισχύει σημαντικά τον τουρκικό στρατό. Από τότε που εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ, ο τουρκικός στρατός έχει επωφεληθεί από τη δυνατότητα συμμετοχής σε κοινές ασκήσεις, από την τυποποίηση, την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάπτυξη διαλειτουργικότητας με τους πιο προηγμένους στρατούς στον κόσμο.

Οι Τούρκοι λαμβάνουν ένα αμυντικό δίκτυο απέναντι σε στρατιωτικές απειλές. Αρχικά, η Τουρκία επιδίωξε να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ το 1952 λόγω του φόβου της απέναντι στη Σοβιετική Ένωση, η οποία τότε αποτελούσε την κύρια απειλή για αυτήν. Στο τουρκικό έδαφος εγκαταστάθηκαν στρατιωτικές βάσεις του ΝΑΤΟ, με αμερικανικά αεροσκάφη και αμερικανικούς πυρηνικούς πυραύλους», είπε ο Ophir.

Σήμερα, φαίνεται ότι η Τουρκία δεν βλέπει πλέον τη Ρωσία ως απειλητική χώρα. Ωστόσο, το ΝΑΤΟ συνεχίζει ακόμη και τώρα να αποδεικνύεται ένας οργανισμός που παρέχει αποτελεσματική προστασία στην Τουρκία.

Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, οι Ιρανοί εκτόξευσαν αρκετούς βαλλιστικούς πυραύλους προς την Τουρκία. Τα συστήματα που αναχαίτισαν αυτούς τους πυραύλους ήταν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Οι Τούρκοι διαχειρίστηκαν το περιστατικό συγκρατημένα. Με άλλα λόγια, χωρίς τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας του ΝΑΤΟ, η Τουρκία θα βρισκόταν σήμερα σε πολύ διαφορετική θέση», εξήγησε ο ειδικός.

israelhayom.com

ΠΗΓΗ:https://www.anixneuseis.gr/%cf%80%cf%8e%cf%82-%ce%bf-%ce%b5%cf%81%ce%bd%cf%84%ce%bf%ce%b3%ce%ac%ce%bd-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%ad%cf%80%ce%b5%ce%b9-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%ba%ce%af%ce%b1/
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com