Γιώργος Ηλ. Τσιτσιμπής
«Συγχρόνως, η επανάσταση δεν είναι ξενόφερτη αλλά αυτοφυής»
Είναι αλήθεια πως τις τελευταίες δεκαετίες, με αποκορύφωμα την επέτειο των 200 χρόνων από το 1821, υπήρξαν φωνές μελετητών και πανεπιστημιακών που υποστήριξαν τον εθνογενετικό χαρακτήρα της Επανάστασης. Δηλαδή, ότι το νεοϊδρυθέν κράτος δημιούργησε το έθνος.
Ίσως αρέσκονται να θεωρούν άξιο λόγου μόνο ό,τι έρχεται εισαγόμενο από την εσπερία, να δίνουν έμφαση στα σημαντικά γεγονότα των άλλων και να αισθάνονται υποτιμητικά για τα δικά μας μεγάλα κατορθώματα. Μια οπτική που είναι έντονη στις μέρες μας, δίνοντας έμφαση στον «δικαιωματισμό», την ξενολατρία, τον θαυμασμό για ηρωικές πράξεις τρίτων, την ευαισθησία σε αδικημένους, με μια ψευτοαριστερίστικη απόχρωση, που, όλως παραδόξως, παύει να ισχύει για αντίστοιχες ελληνικές περιπτώσεις. Είναι η γνωστή αναθεωρητική προσέγγιση του εθνο/αποδομητισμού.
Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν, ότι ο ελληνισμός δεν είναι συνομήλικος του ελληνικού κράτους, αλλά διαπερνά, αιώνες ολόκληρους, όσους ακούν εναλλακτικά στο όνομα Ρωμαίος-Ρωμιός, Γραικός ή Έλληνας. Η διαχρονία του ελληνικού έθνους τεκμηριώνεται με εμβρίθεια και από τον Νίκο Σβορώνο (τον οποίο δεν τον λες και συντηρητικό), στο: «Το ελληνικό έθνος. Γένεση και διαμόρφωση του νέου Ελληνισμού», εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2004. Έτσι, κατά την επανάσταση του ’21, ένα έθνος, το ελληνικό, αποκτά κράτος. Κι όχι το αντίθετο.
«Ο αγώνας του ’21 συνιστά την εθνο/αναγεννητική επαναθεμελίωση της Νεοελληνικής υπόστασής μας» κατά τον Λαοκράτη Βάσση. Οι ήρωες του ’21 είχαν συνείδηση της αποστολής τους. Να τι λέει ο Κολοκοτρώνης: «Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμίαν… Ο εδικός μας πόλεμος… ήταν έθνος με άλλο έθνος». Ο Καποδίστριας, επίσης, σ’ όλη την μακρά διπλωματική του θητεία, μιλάει, γράφει και παλεύει για τον αγώνα του έθνους. Μάλιστα, σε γραπτή απάντηση του στον Ουίλλμοτ Όρτον, υφυπουργό του πολέμου και των αποικιών της Αγγλίας, στις 3-10-1827, στην ερώτηση «Τι πρέπει να εννοήσωμεν λέγοντες Ελλάδα, σήμερον;», του απαντά: «Το Ελληνικό έθνος σύγκειται εκ των ανθρώπων οίτινες από αλώσεως της Κων/πόλεως δεν έπαυσαν ομολογούντες την ορθόδοξον πίστιν, και την γλώσσαν των πατέρων αυτών λαλούντες, και διέμειναν υπό την πνευματικήν ή κοσμικήν δικαιοδοσίαν της εκκλησίας των, όπου ποτέ της Τουρκίας και αν κατοικώσι» (Ελένη Κούκου «Ιωάννης Καποδίστριας. Ο άνθρωπος – ο διπλωμάτης. Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών, ΟΕΔΒ 1989).
Συγχρόνως, η επανάσταση δεν είναι ξενόφερτη αλλά αυτοφυής. Φυσικά και υπάρχουν επιρροές από το παγκόσμιο γίγνεσθαι της εποχής, χωρίς όμως να αναιρούν την ενδογένειά της.
Το μαρτυρούν και τα δεκάδες προεπαναστατικά κινήματα που ξεκινούν αμέσως μετά την άλωση και απλώνονται σε όλη την περίοδο της σκλαβιάς, με μεγαλύτερη ή μικρότερη ένταση. Γι’ αυτό δεν ταυτίζεται με την Αμερικανική, όπου η επανάσταση δημιουργεί το αμερικανικό έθνος. Ούτε με την Γαλλική, που ήταν πολιτική – αστική, ούτε ομοιάζει με την Ρωσική, που ήταν κοινωνική – ταξική. Όπως εύστοχα λέει ο Σαράντος Καργάκος: «Οι Έλληνες επαναστάτες του ’21 δεν είναι ούτε τέκνα του Μαρά, ούτε πρόδρομοι του Λένιν και του Τρόσκυ. Έκαναν τη δική τους επανάσταση». Και φυσικά δεν ήταν απλά θρησκευτική, χριστιανοί κατά μουσουλμάνων. Είχε επιρροές από όλα τα παραπάνω, αλλά ήταν η επανάσταση του ελληνικού έθνους που ανατινάσσει τον οθωμανικό ζυγό. Γι’ αυτό έγινε πρότυπο, προκάλεσε γεωπολιτικές εξελίξεις, ανέδειξε συναισθηματισμούς, όπως το σπουδαίο φιλελληνικό κίνημα.
Ένα ακόμα χαρακτηριστικό είναι το ανολοκλήρωτο της επανάστασης. Το μαρτυρά το όραμα του Ρήγα, οι στόχοι της Φιλικής Εταιρείας, τα δημοτικά μας τραγούδια, η σταδιακή απελευθέρωση ελλαδικών μας τμημάτων (Θεσσαλία, Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη), οι περιπέτειες του Νεότερου Ελληνισμού, ακόμα και η «Μεγάλη Ιδέα» ως οραματικός καημός του «γένους» και ως στρατηγική διάσταση του «’21», με την άφρονα όμως διαχείρισή της, κατά τον Λαοκράτη Βάσση. Ίσως συνέχειά της είναι η Εθνική Αντίσταση, ακόμη και ο αντιαποικιακός αγώνας των αδελφών Κυπρίων. Χαρακτηριστικά, ο Καποδίστριας πάλι, στην ερώτηση του Όρτον για το ποια ήταν τα γεωγραφικά όρια της Ελλάδας, ανατρέχει στις μαρτυρίες του γεωγράφου Στράβωνα, που τοποθετεί τα όρια της «κυρίως λεγομένης Ελλάδος» από την Πελοπόννησο ως την Θεσσαλία και την Μακεδονία και περιλαμβάνει, εκτός από τα νησιά του Ιονίου, και τα νησιά του Αιγαίου και την Μ. Ασία. Αυτά ήταν τα φυσικά και ιστορικά σύνορα της Ελλάδος, που οι Έλληνες είχαν ιερό χρέος να διεκδικήσουν (Ελένη Κούκου). Σήμερα, δεν χρειάζονται αναθεωρητισμοί με αλλαγές συνόρων αλλά επίγνωση της ιστορικής αλήθειας.
Το ανολοκλήρωτο, πλανάται βαριά στις μέρες μας. Η υποτελειακή αντίληψη της κυβερνητικής ελίτ (κάθε απόχρωσης) και η εθελο-αποικιοκρατική αποδοχή στη σχέση μας με «συμμάχους», είναι ολοφάνερα.
Πώς να αντέξουμε τα σημερινά επίδικα, την ταπεινωτική παραίτηση απ’ την ασυλία της εθνική κυριαρχίας (πρώτο μνημόνιο) και την ευτελιστική υποθήκευση της εθνικής μας περιουσίας για έναν αιώνα (τρίτο μνημόνιο), σε συνδυασμό με την υποτακτική μας προσαρμογή στα κελεύσματα των «φίλων»;
Τελικά, οι διαρκείς αγώνες και αγωνίες είναι απόρροια της ταυτοτικής μας αυτοσυνειδησίας ενάντια στον κακό εαυτό μας και με μαγιά την συλλογική μας μνήμη. Ο αγώνας συνεχίζεται…
Υ.Γ. Το κείμενο είναι εμπνευσμένο από άρθρο του Λαοκράτη Βάσση «Η διαχρονία της Επανάστασης του ’21, στην εφημερίδα «δρόμος της αριστεράς», 23-3-25.
ΠΗΓΗ:https://www.alfavita.gr/koinonia/510897_i-taytotita-tis-epanastasis-toy-1821#goog_rewarded
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Είναι αλήθεια πως τις τελευταίες δεκαετίες, με αποκορύφωμα την επέτειο των 200 χρόνων από το 1821, υπήρξαν φωνές μελετητών και πανεπιστημιακών που υποστήριξαν τον εθνογενετικό χαρακτήρα της Επανάστασης. Δηλαδή, ότι το νεοϊδρυθέν κράτος δημιούργησε το έθνος.
Ίσως αρέσκονται να θεωρούν άξιο λόγου μόνο ό,τι έρχεται εισαγόμενο από την εσπερία, να δίνουν έμφαση στα σημαντικά γεγονότα των άλλων και να αισθάνονται υποτιμητικά για τα δικά μας μεγάλα κατορθώματα. Μια οπτική που είναι έντονη στις μέρες μας, δίνοντας έμφαση στον «δικαιωματισμό», την ξενολατρία, τον θαυμασμό για ηρωικές πράξεις τρίτων, την ευαισθησία σε αδικημένους, με μια ψευτοαριστερίστικη απόχρωση, που, όλως παραδόξως, παύει να ισχύει για αντίστοιχες ελληνικές περιπτώσεις. Είναι η γνωστή αναθεωρητική προσέγγιση του εθνο/αποδομητισμού.
Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν, ότι ο ελληνισμός δεν είναι συνομήλικος του ελληνικού κράτους, αλλά διαπερνά, αιώνες ολόκληρους, όσους ακούν εναλλακτικά στο όνομα Ρωμαίος-Ρωμιός, Γραικός ή Έλληνας. Η διαχρονία του ελληνικού έθνους τεκμηριώνεται με εμβρίθεια και από τον Νίκο Σβορώνο (τον οποίο δεν τον λες και συντηρητικό), στο: «Το ελληνικό έθνος. Γένεση και διαμόρφωση του νέου Ελληνισμού», εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2004. Έτσι, κατά την επανάσταση του ’21, ένα έθνος, το ελληνικό, αποκτά κράτος. Κι όχι το αντίθετο.
«Ο αγώνας του ’21 συνιστά την εθνο/αναγεννητική επαναθεμελίωση της Νεοελληνικής υπόστασής μας» κατά τον Λαοκράτη Βάσση. Οι ήρωες του ’21 είχαν συνείδηση της αποστολής τους. Να τι λέει ο Κολοκοτρώνης: «Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμίαν… Ο εδικός μας πόλεμος… ήταν έθνος με άλλο έθνος». Ο Καποδίστριας, επίσης, σ’ όλη την μακρά διπλωματική του θητεία, μιλάει, γράφει και παλεύει για τον αγώνα του έθνους. Μάλιστα, σε γραπτή απάντηση του στον Ουίλλμοτ Όρτον, υφυπουργό του πολέμου και των αποικιών της Αγγλίας, στις 3-10-1827, στην ερώτηση «Τι πρέπει να εννοήσωμεν λέγοντες Ελλάδα, σήμερον;», του απαντά: «Το Ελληνικό έθνος σύγκειται εκ των ανθρώπων οίτινες από αλώσεως της Κων/πόλεως δεν έπαυσαν ομολογούντες την ορθόδοξον πίστιν, και την γλώσσαν των πατέρων αυτών λαλούντες, και διέμειναν υπό την πνευματικήν ή κοσμικήν δικαιοδοσίαν της εκκλησίας των, όπου ποτέ της Τουρκίας και αν κατοικώσι» (Ελένη Κούκου «Ιωάννης Καποδίστριας. Ο άνθρωπος – ο διπλωμάτης. Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών, ΟΕΔΒ 1989).
Συγχρόνως, η επανάσταση δεν είναι ξενόφερτη αλλά αυτοφυής. Φυσικά και υπάρχουν επιρροές από το παγκόσμιο γίγνεσθαι της εποχής, χωρίς όμως να αναιρούν την ενδογένειά της.
Το μαρτυρούν και τα δεκάδες προεπαναστατικά κινήματα που ξεκινούν αμέσως μετά την άλωση και απλώνονται σε όλη την περίοδο της σκλαβιάς, με μεγαλύτερη ή μικρότερη ένταση. Γι’ αυτό δεν ταυτίζεται με την Αμερικανική, όπου η επανάσταση δημιουργεί το αμερικανικό έθνος. Ούτε με την Γαλλική, που ήταν πολιτική – αστική, ούτε ομοιάζει με την Ρωσική, που ήταν κοινωνική – ταξική. Όπως εύστοχα λέει ο Σαράντος Καργάκος: «Οι Έλληνες επαναστάτες του ’21 δεν είναι ούτε τέκνα του Μαρά, ούτε πρόδρομοι του Λένιν και του Τρόσκυ. Έκαναν τη δική τους επανάσταση». Και φυσικά δεν ήταν απλά θρησκευτική, χριστιανοί κατά μουσουλμάνων. Είχε επιρροές από όλα τα παραπάνω, αλλά ήταν η επανάσταση του ελληνικού έθνους που ανατινάσσει τον οθωμανικό ζυγό. Γι’ αυτό έγινε πρότυπο, προκάλεσε γεωπολιτικές εξελίξεις, ανέδειξε συναισθηματισμούς, όπως το σπουδαίο φιλελληνικό κίνημα.
Ένα ακόμα χαρακτηριστικό είναι το ανολοκλήρωτο της επανάστασης. Το μαρτυρά το όραμα του Ρήγα, οι στόχοι της Φιλικής Εταιρείας, τα δημοτικά μας τραγούδια, η σταδιακή απελευθέρωση ελλαδικών μας τμημάτων (Θεσσαλία, Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη), οι περιπέτειες του Νεότερου Ελληνισμού, ακόμα και η «Μεγάλη Ιδέα» ως οραματικός καημός του «γένους» και ως στρατηγική διάσταση του «’21», με την άφρονα όμως διαχείρισή της, κατά τον Λαοκράτη Βάσση. Ίσως συνέχειά της είναι η Εθνική Αντίσταση, ακόμη και ο αντιαποικιακός αγώνας των αδελφών Κυπρίων. Χαρακτηριστικά, ο Καποδίστριας πάλι, στην ερώτηση του Όρτον για το ποια ήταν τα γεωγραφικά όρια της Ελλάδας, ανατρέχει στις μαρτυρίες του γεωγράφου Στράβωνα, που τοποθετεί τα όρια της «κυρίως λεγομένης Ελλάδος» από την Πελοπόννησο ως την Θεσσαλία και την Μακεδονία και περιλαμβάνει, εκτός από τα νησιά του Ιονίου, και τα νησιά του Αιγαίου και την Μ. Ασία. Αυτά ήταν τα φυσικά και ιστορικά σύνορα της Ελλάδος, που οι Έλληνες είχαν ιερό χρέος να διεκδικήσουν (Ελένη Κούκου). Σήμερα, δεν χρειάζονται αναθεωρητισμοί με αλλαγές συνόρων αλλά επίγνωση της ιστορικής αλήθειας.
Το ανολοκλήρωτο, πλανάται βαριά στις μέρες μας. Η υποτελειακή αντίληψη της κυβερνητικής ελίτ (κάθε απόχρωσης) και η εθελο-αποικιοκρατική αποδοχή στη σχέση μας με «συμμάχους», είναι ολοφάνερα.
Πώς να αντέξουμε τα σημερινά επίδικα, την ταπεινωτική παραίτηση απ’ την ασυλία της εθνική κυριαρχίας (πρώτο μνημόνιο) και την ευτελιστική υποθήκευση της εθνικής μας περιουσίας για έναν αιώνα (τρίτο μνημόνιο), σε συνδυασμό με την υποτακτική μας προσαρμογή στα κελεύσματα των «φίλων»;
Τελικά, οι διαρκείς αγώνες και αγωνίες είναι απόρροια της ταυτοτικής μας αυτοσυνειδησίας ενάντια στον κακό εαυτό μας και με μαγιά την συλλογική μας μνήμη. Ο αγώνας συνεχίζεται…
Υ.Γ. Το κείμενο είναι εμπνευσμένο από άρθρο του Λαοκράτη Βάσση «Η διαχρονία της Επανάστασης του ’21, στην εφημερίδα «δρόμος της αριστεράς», 23-3-25.
ΠΗΓΗ:https://www.alfavita.gr/koinonia/510897_i-taytotita-tis-epanastasis-toy-1821#goog_rewarded
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.