ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ...

Κώστας Κουτσουρέλης

Έγραφα χθες ότι η ιδέα πως υπάρχουν δικαιώματα απαρασάλευτα, τα οποία ούτε η κυρίαρχη απόφαση της πλειοψηφίας δεν μπορεί να καταργήσει (!), είναι εντελώς μεταφυσική. Διαψεύδεται πανηγυρικά σε κάθε σχεδόν σελίδα της ιστορίας. Και λυπάμαι που βλέπω νομοδιδασκάλους που ιδιαιτέρως εκτιμώ, με αφορμή τη συζήτηση για τις αμβλώσεις, να την επαναλαμβάνουν ως συνταγματικό, τρόπον τινά, θέσφατο.

 
Δεν είναι τίποτε τέτοιο. Η ανιστορική, εξωπραγματική αυτή αντίληψη εμπεδώθηκε και στους νομικούς μας κύκλους πρωτίστως μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Η πίστη ότι ο δυτικός φιλελευθερισμός είναι η τελευταία λέξη της ιστορίας, το ποθητό πέρας κάθε κοινωνικής εξέλιξης, οδήγησε και στην ανατίμηση της φιλελεύθερης διδασκαλίας περί δικαιώματων. Αυτά τα τελευταία έπαψαν να αντιμετωπίζονται ως συμβατικές εγγυήσεις, ως συμφωνημένες δεσμεύσεις του κράτους προς τα άτομα, όπως πράγματι είναι, και έγιναν "ιδέες", καντιανού τύπου κατηγορικές επιταγές ή αρχές ενός φυσικού τάχα δικαίου.

 
Είχαμε δηλαδή μια ραγδαία οπισθοδρόμηση από την ρεαλιστική κοσμοαντίληψη του νομικού θετικισμού (pacta sunt servanda, οι συνθήκες, δηλαδή οι εκάστοτε θετοί από την πολιτική εξουσία κανόνες, πρέπει να τηρούνται) στη νομική θεολογία, στην δοξασία ότι υπάρχουν "άνωθεν" και δοσμένοι κανόνες, τηρητέοι και ισχύοντες πέραν και ερήμην της πολιτικής βούλησης κυβερνώντων και κυβερνωμένων!

Δεν θα υπεισέλθω εδώ στο (μέγα) ζήτημα, τι πολιτικό καπνό φουμάρει αυτή η φιλελεύθερη νομική θεολογία, τίνων τα συμφέροντα δηλαδή εντέλει εξυπηρετεί. Ότι πρόκειται για ιδεολογία καθαρά ολιγαρχική, πιστεύω πάντως ότι φαίνεται αρκούντως από τις εξακτινώσεις της στο πεδίο των οικονομικών και εργασιακών σχέσεων. Αλλά και από το ποιόν και ποσόν της κύριας μάζας των υποστηρικτών της.

 
Προσωπικά πιστεύω ότι ζήτημα αμβλώσεων αυτή τη στιγμή δεν τίθεται. Η στάση της πλειοψηφίας υπέρ της διατήρησης του παρόντος καθεστώτος είναι δεδομένη. Το να αξιώνουν όμως μερικοί να θέσουν υπό απαγόρευση και τη διαβούλευση πάνω στο θέμα, τον πολιτικό και νομικό στοχασμό δηλαδή, το θεωρώ απόπειρα φίμωσης του αντίπαλου λόγου, πράξη αντιδημοκρατική.

 
Αυτή πάλι η απόπειρα προκύπτει από μια βαθιά ένοχη συνείδηση. Ακόμη και οι θιασώτες του σημερινού νομικού καθεστώτος, ανομολόγητα γνωρίζουν ότι το επιχείρημα πως το έμβρυο είναι "κτήμα", κομμάτι του σώματος της εγκυμονούσας, και ως εκ τούτου έχει το "δικαίωμα" να το κάνει ό,τι θέλει, δεν είναι ούτε βιολογικά ούτε ηθικά πειστικό.

Η άμβλωση στην καλύτερη περίπτωση είναι προϊόν ενός τραγικού διλήμματος: της επιλογής μεταξύ των συμφερόντων της κυοφορούσης, από τη μια, και των συμφερόντων του κυοφορούμενου, από την άλλη. Και όπως σε όλα τα τραγικά διλήμματα, καμιά απόφαση δεν είναι "ηθικά ορθή". Ακόμη και αν είναι αναγκαία, δεν θα είναι "δίκαιη". Οι ίδιες οι γυναίκες που αναγκάστηκαν να υποβληθούν σε άμβλωση, νομίζω το νιώθουν.

Πολύ ορθά οι κείμενοι νόμοι στις περισσότερες χώρες της Δύσης, ποινικοποιούν μεν την άμβλωση, αίρουν όμως τον άδικο χαρακτήρα της πράξης και την αφήνουν ατιμώρητη αν αυτή τελεστεί κατά τις πρώτες εβδομάδες της κύησης (και σε ορισμένες άλλες περιπτώσεις).

 
Τι μας λένε αυτοί οι νόμοι με άλλα λόγια: κάθε άμβλωση είναι πράξη άδικη. Ως εξόχως βίαιη πράξη, αφαιρεί από ένα ον ό,τι σημαντικότερο διαθέτει. Όμως, υπό ορισμένες κοινά συμφωνημένες προϋποθέσεις (άρα χάριν του κατά σύμβαση θεωρούμενου ως υπέρτερου κοινωνικού συμφέροντος), κάποιες αμβλώσεις συγχωρούνται.

 
Τώρα, αυτές τις προϋποθέσεις όχι μόνο επιτρέπεται να τις συζητούμε κατά καιρούς, αλλά επιβάλλεται κιόλας. Κάθε τι άλλο είναι ζηλωτισμός.

ΠΗΓΗ:Κώστας Κουτσουρέλης

Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com