Η νευρωτική αποστασιοποίηση από οτιδήποτε ελληνικό.
Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη
Η επέτειος των Ιμίων δεν επιστρέφει μόνο ως διπλωματικό επεισόδιο ή ως μια κρίση. Επιστρέφει ως καθρέφτης.
Όχι για το τι χάθηκε τότε, αλλά για το πώς έχουμε μάθει να στεκόμαστε απέναντι στο συλλογικό εαυτό μας.
Η εικόνα της σημαίας που «την πήρε ο άνεμος» δεν είναι απλώς ένα συμβάν. Είναι μια φράση-καταφύγιο. Ένας τρόπος να αποφύγουμε το βλέμμα. Να μη χρειαστεί να πούμε τι έγινε, ποιος αποφάσισε, πώς διαχειριστήκαμε την ευθύνη. Να μην χρειαστεί να ζητήσουμε θεσμική λογοδοσία-επειδή ξέρουμε ότι αυτή δεν θα υπάρξει ποτέ. Να μη χρειαστεί, κυρίως, να μιλήσουμε σοβαρά για το «εμείς». «Να μην μπλέξουμε», αν με εννοείς. Ένα ακόμη "μπάζωμα" της αλήθειας!
Κάπως έτσι, στην μεταπολιτευτική Ελλάδα, η αυτοκριτική -απαραίτητη και υγιής- γλίστρησε αθόρυβα σε κάτι άλλο.
Σε μια νευρωτική αποστασιοποίηση από οτιδήποτε ελληνικό.
Να μιλήσεις για συλλογικότητα/κοινωνία/λαό -πολύ περισσότερο Έθνος- και να σπεύσεις να προσθέσεις ειρωνεία.
Να μιλήσεις για ιστορία και να νιώθεις ότι πρέπει να απολογηθείς.
Να μιλήσεις για κυριαρχία και να φοβάσαι μήπως χαρακτηριστείς φασίστας.
Σαν να αφαιρείς "μετά βδελυγμίας" το "Ε" από το "ΕΑΜ" και σου μένει μονάχα ένα αμήχανο και μικρό "αμ".
Δεν πρόκειται για ωριμότητα. Πρόκειται για εσωτερίκευση μιας απαξίωσης που βαφτίστηκε ρεαλισμός ή και πρόοδος.
Όταν ένα συλλογικό σώμα μαθαίνει να βλέπει τον εαυτό του κυρίως μέσα από το βλέμμα των ανώτερων άλλων, τότε η σκέψη του αποικιοποιείται. Όχι το έδαφος - το φαντασιακό.
Η αξία μετριέται με εξωτερικούς δείκτες.
Η σοβαρότητα κρίνεται από ξένες προσδοκίες.
Το πρώτο ερώτημα δεν είναι «τι είμαστε;», αλλά «τι θα πουν;».
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η σημαία δεν γίνεται σύμβολο ευθύνης. Δεν γίνεται συν-βολο, που "βάζει/συνδέει μαζί".
Γίνεται αμηχανία.
Οπότε, ή θα τη λατρέψει κανείς φετιχιστικά, ή θα αποστρέψει το βλέμμα του για να μη τον παρεξηγήσουν.
Το ξέρουμε πια. Η σημαία έγινε πρόβλημα. Όχι γιατί συμβολίζει κάτι επικίνδυνο (μπορεί κι αυτό), αλλά γιατί δεν ξέρουμε πώς να τη νοηματοδοτήσουμε χωρίς υπερβολή ή ντροπή.
Δεν μάθαμε να τη βλέπουμε ως υπενθύμιση ευθύνης και κοινού βίου. Τη φορτώσαμε είτε με υστερία είτε με ειρωνεία.
Κι έτσι, η φράση «την πήρε ο άνεμος» βόλεψε και συνεχίζει να βολεύει έκτοτε.
Γιατί επέτρεψε την αποφυγή. Να μη χρειαστεί να σταθούμε ενήλικα απέναντι σε μια στιγμή που ζητούσε λόγο και όχι προσχήματα.
Το "Εμείς οι Έλληνες" μεταμορφώθηκε σιγά-σιγά σε υπαρξιακό κενό που μας καταπίνει λίγο-λίγο, σιωπηλά, κάθε μέρα.
Φτιάξαμε ένα συλλογικό που δυσκολεύεται να μιλήσει για τον εαυτό του χωρίς να αυτοαναιρεθεί.
Αλλά, όταν το «εμείς» προκαλεί αμηχανία, η πολιτική γίνεται τεχνική. Η μνήμη γίνεται ανέκδοτο. Η ευθύνη μετατίθεται στον "άνεμο".
Και τότε δεν χρειάζεται αντίπαλος. Η διάβρωση γίνεται από μέσα.
Τα Ίμια δεν ζητούν ούτε κραυγές ούτε σιωπή. Ζητούν ενήλικη αυτοσυνείδηση. Να πάψουμε να συγχέουμε τη νηφαλιότητα με την αυτοακύρωση. Να σταθούμε απέναντι στα σύμβολα χωρίς υστερία, αλλά και χωρίς ντροπή. Να μιλήσουμε για τον συλλογικό εαυτό μας χωρίς εισαγωγικά.
Γιατί όσο η απόσταση από το ελληνικό βαφτίζεται ωριμότητα ή πρόοδος και εξέλιξη, όσο η αποφυγή βαφτίζεται ρεαλισμός, η σημαία -όποια σημαία- θα την παίρνει πάντα ο άνεμος...και μαζί και το "Εμείς".
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.