Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911)
Γράφει ο Στέλιος Κούκος
«Εγώ γράφω όπως μου κατεβαίνει». Τι τραγικό και τι πιο ωραίο! Τραγικό για έναν επαγγελματία του Τύπου όταν του ζητάνε να γράψει ένα άρθρο και αυτός μπλοκάρεται, αποσυντονίζεται, δεν ξέρει από πού να αρχίσει και πού να τελειώσει· και ευλογία όταν πρόκειται για έναν ποιητή τον οποίο θα καθοδηγήσει η έμπνευσή του, να γράψει κάτι μέσα στην προσωπική φόρμα που έχει καθιερώσει για τον εαυτό του.
Αυτό συμβαίνει και για έναν πεζογράφο της τάξεως του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ο οποίος είπε την πιο πάνω φράση. Ήταν ιδιαίτερα τραγικό γι’ αυτόν να του ζητάνε να αυτοσχεδιάσει, κατά κάποιον τρόπο, και επί τόπου πάνω σε ένα επίκαιρο θέμα, γράφοντας κάποιο άρθρο για να δημοσιευτεί στην εφημερίδα. Ουδέν πιο σοκαριστικό για έναν ποιητή, όπως ο μεγάλος σκιαθίτης συγγραφέας! Ακόμη και τον ίδιο άνθρωπο που εργαζόταν μέσα στον Τύπο ως μεταφραστής από τις αγγλικές και γαλλικές εφημερίδες.
Παρ’ όλα αυτά ο Παπαδιαμάντης, μάλλον, εκτέθηκε απέναντι στον εργοδότη του τον θρυλικό Κωνσταντινουπολίτη εκδότη Βλάση Γαβριηλίδη ο οποίος του το ζήτησε ή καλύτερα του το εμπιστεύτηκε. Πίστευε πως αυτός θα ήταν ο πιο κατάλληλος για να το γράψει. Ίσως, μάλιστα να εξέφραζε και την «γραμμή» του εκδότη και της εφημερίδας.
Να πως ο Παύλος Νιρβάνας μας μεταφέρει τα λόγια του Παπαδιαμάντη σχετικά με το γεγονός αυτό ο οποίος του είπε:
– Ο Γαβριηλίδης μου παράγγειλε ένα άρθρον. Μήπως ημπορώ εγώ να τον ευχαριστήσω; Εγώ δεν ηξεύρω να γράφω τέτοια πράγματα. Εγώ γράφω όπως μου κατεβαίνει.
Και συνεχίζει ο Νιρβάνας: «Είναι λόγια του ανθρώπου αυτού, μέσα εις το γραφείον της ‘Ακροπόλεως’, την στιγμήν που εις πέντε γειτονικά τραπέζια πέντε πέννες έγραφαν πέντε άρθρα διά πέντε θέματα κατά παραγγελίαν. Ένας ‘αγνός’ άνθρωπος ήτο μέσα εις το γραφείον εκείνο. Ήτο ο γεροντότερος και ήτο ο Παπαδιαμάντης».
Ήταν, λοιπόν, ο γεροντότερος, δηλαδή ο πιο έμπειρος, ο πιο ικανός και καίριος εις την χρήση της γλώσσας, αλλά, δυστυχώς, θα λέγαμε για τον Βλ. Γαβριηλίδη ήταν ο Παπαδιαμάντης. Οποία απογοήτευση!
Κάποτε όταν ζήτησαν από τον Θεόφιλο, ίσως από κάποιον άλλο θρυλικό στο είδος του τον Ελευθεριάδη (Τεριάντ) να ζωγραφίσει με τον Δυτικό τρόπο του είπε δεν πάει το χέρι μου. Έτσι και ο Παπαδιαμάντης, αντίστοιχα, δεν μπορούσε να εμπλακεί στις δημοσιογραφικές απαιτήσεις του εδώ, του τώρα και του αμέσως. Ίσως να μην ήθελε να εμπλακεί και στην άμεση επικαιρότητα του πολιτικού βίου. Ένα είναι, πάντως, το σίγουρο, αυτό που ο ίδιος κατά δήλωσή του είπε: «Εγώ γράφω όπως μου κατεβαίνει».
Υπαινίσσεται το ποιητικά ή έστω κατά «ονειροπόληση» και κατ’ έμπνευση ή μου φαίνεται; Όπως και να έχει ο Παύλος Νιρβάνας μας απαντά έμμεσα, αλλά με ιδιαίτερη σαφήνεια στο ερώτημα αυτό. Και η σαφήνεια αυτή συνδυάζεται και με το πότε ο γνωστός αυτός άνθρωπος των γραμμάτων ο οποίος «τράβηξε» και την πασίγνωστη φωτογραφία του Παπαδιαμάντη μάς αποκάλυψε σαφώς την ιδιότητα του μεγάλου συγγραφέα.
Συνέχεια εδώ
https://www.pemptousia.gr/2026/01/ego-grafo-opos-mou-katevainei-o-papadiamantis-os-poiitis-kai-to-ithos-tis-ebnefsis-115-chronia-apo-tin-koimisi-tou/
ΠΗΓΗ:https://ologiomofeggari.blogspot.com/2026/01/115.html?m=1
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.