Η αποτυχία ως ύστερη μορφή εξουσίας: Τέσσερις σκέψεις για το νέο εγχείρημα Τσίπρα

Του Μάνου Λαμπράκη 

Η πολιτική στην Ελλάδα σήμερα έχει μεταμορφωθεί σε πεδίο επανεμφανίσεων, όχι στοχασμού. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν επιστρέφει ως δυνατότητα. Επιστρέφει ως φάντασμα ενός ανεκπλήρωτου παρελθόντος. Το νέο του εγχείρημα, άνευ ονόματος ακόμη, φέρει το βάρος μιας θλιβερής προσπάθειας επαναφοράς της χαρισματικής εξουσίας χωρίς την παραμικρή έννοια ριζικής κριτικής. Ο λόγος του παραμένει πανομοιότυπος, τα πρόσωπα σχεδόν αμετάβλητα, η δομή απόλυτα ελεγχόμενη. Δεν χτίζεται ένα νέο κόμμα, ανακατασκευάζεται μια μνημονική εκδοχή του παλιού, απογυμνωμένη από τις ηθικές και πολιτικές της αντιστάσεις. Στον ορίζοντα του Τσίπρα δεν υπάρχει μέλλον καθώς υπάρχει μόνο η επανάληψη του ιδίου.

Η εξουσία, όταν δεν γίνεται αυστηρός αναστοχασμός, μετατρέπεται σε θεατρική φενάκη. Ο Τσίπρας αρνείται να παραδεχτεί πως απέτυχε όχι επειδή προδόθηκε ή ηττήθηκε, αλλά επειδή δεν πίστεψε ποτέ στην αληθινή ανατροπή καθώς πίστεψε μόνο στην κατάληψη. Το νέο εγχείρημα δεν οργανώνεται γύρω από ιδέες ή κοινωνικές ανάγκες, οργανώνεται γύρω από πιστούς, ενδιάμεσους, διασώστες. Όσοι τον ακολουθούν τώρα δεν φέρνουν τη φρεσκάδα του κινήματος αλλά την κόπωση της εξάρτησης. 

Ο Τσίπρας δεν διασώζει την Αριστερά. Τη ναρκοθετεί, μετατρέποντάς την σε ένα επιτελείο άνευ ιστορικής ρίζας και με απόλυτο εργαλειακό κυνισμό. Είναι η παρακμή που μιμείται το όραμα.

Το πρόβλημα με τον Τσίπρα δεν είναι απλώς η αναξιοπιστία. Είναι η κυνική κανονικοποίηση της αποτυχίας ως ύφος. Η έξοδός του από την πολιτική σκηνή ήταν ατελής γιατί δεν περιλάμβανε την ευθύνη. Και η επιστροφή του τώρα είναι ατελής γιατί δεν περιλαμβάνει το καινούριο. Μιλά για συλλογικότητα, αλλά ανασυστήνει προσωπική αυλή, μιλά για κοινωνία, αλλά συνομιλεί με τεχνοκράτες· μιλά για ήθος, αλλά επιλέγει τη σιωπή σε καίρια ζητήματα (όπως τα Τέμπη). Το νέο εγχείρημα δεν πατά πάνω σε ερείπια· είναι το ίδιο το ερείπιο που φτιασιδώνεται για να παρουσιαστεί ως ολότητα. Το τραύμα δεν έχει επουλωθεί, γιατί δεν έχει καν αναγνωριστεί.

Η πολιτική του Τσίπρα σήμερα δεν είναι υπόσχεση,  είναι χειρισμός της μνήμης. Δεν πρόκειται για μια νέα πρόταση αλλά για μια παλιά αγκύλωση που διατείνεται πως είναι ελπίδα. Κάθε εγχείρημα που ξεκινά με την πρόθεση να αποκαταστήσει την εικόνα και όχι το νόημα είναι ήδη ηθικά εκπεσμένο. Ο Τσίπρας απέτυχε όχι επειδή απέτυχε κάποτε, αλλά επειδή αρνείται να αποτύχει ουσιαστικά τώρα — δηλαδή να παραδοθεί στο σκοτάδι της ενδοσκόπησης. Η αδυναμία του να αποσυρθεί είναι και η απόδειξη της ιδιοτέλειας που διέλυσε ολόκληρο το συλλογικό σώμα. Κι έτσι, το νέο κόμμα γεννιέται ως σχήμα διαφυγής από τον θάνατο του προσώπου — αλλά η πολιτική, όπως και ο έρωτας, χωρίς θάνατο, δεν ανασταίνεται.

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/16wNetipKh/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com