από τον Roberto Pecchioli - 18 Αυγούστου 2026
Πηγή: EreticaMente
Ποιος ξέρει τι θα σκεφτόταν ο Όμηρος -ή όποιος έγραψε την Οδύσσεια- για την επιτυχία, τρεις χιλιετίες μετά το ποίημα, της κινηματογραφικής εκδοχής ενός από τα ιδρυτικά κείμενα του κλασικού και στη συνέχεια του ευρωπαϊκού πολιτισμού από τον Κρίστοφερ Νόλαν. Έχει ήδη αποφέρει ένα δισεκατομμύριο δολάρια, μια κλοπή. Ο ιταλικός τύπος σπεύδει να επισημάνει ότι η χολιγουντιανή υπερπαραγωγή ξεπέρασε το Buen Camino του Τσέκο Ζαλόνε στο box office. Αυτά είναι τα μόνα μέτρα -ποσοτικά, εμπορικά, αριθμητικά- για έναν πολιτισμό που βρίσκεται στα τελευταία του βήματα, ο οποίος αντιμετωπίζει την Οδύσσεια λίγο πολύ σαν μια σειρά του Netflix, που περιέργως διαδραματίζεται σε ένα μακρινό παρελθόν ανάμεσα στις ζεστές μεσογειακές θάλασσες.
Ο Οδυσσέας είναι απλώς ένας πονηρός τύπος, που αναρρώνει από το κόλπο με το άλογο που χρησιμοποίησε για να νικήσει τους πολιορκημένους Τρώες, αγωνιζόμενος για την περιπετειώδη επιστροφή του (δέκα χρόνια, όσο διαρκεί ο νικηφόρος πόλεμος) στην Ιθάκη, το μικρό νησί του οποίου είναι βασιλιάς. Όλα του συμβαίνουν, αλλά η Οδύσσεια δεν είναι ένα μυθιστόρημα περιπέτειας. Στην ταινία, κάθε θεμελιώδες θέμα ξεθωριάζει, η αίσθηση των αρχέτυπων που ο Όμηρος σμιλεύει για εκατό ή περισσότερες γενιές γίνεται αβάσιμη.
Ο θεατής —διαφορετικός εκ φύσεως από τον αναγνώστη— δεν οδηγείται σε αναστοχασμό πάνω στα θεμέλια της ύπαρξης που εξερευνά ο Όμηρος στη βλαστική φάση του πολιτισμού. Νοσταλγία για την πατρίδα, συζυγική αγάπη, η σχέση με τον πατέρα και τον γιο Τηλέμαχο (ο οποίος βρίσκεται επίσης σε ένα ταξίδι αναζήτησης του πατέρα του, δηλαδή των ριζών και της νομιμότητάς του)· πόνος, βία, θνητότητα και αθανασία· ο ρόλος της μοίρας και των θεών· πόλεμος και η γαλήνη της ψυχής· η σχέση με τα ελαττώματα και τις επιθυμίες που δοκιμάζονται στη μεγάλη περιπέτεια της επιστροφής· η αίσθηση των παραβιασμένων ορίων (ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους του ελληνικού νοήματος της ζωής)· η επιθυμία να ξεκινήσει κανείς «στην ανοιχτή θάλασσα», όπως αποτυπώνεται από τον Δάντη στη Θεία Κωμωδία, μια τρομερή τοιχογραφία του μεσαιωνικού χριστιανικού οράματος. Και μετά ο πόλεμος, το μίσος, η βία, η σκληρή πάλη με τους Μνηστήρες, τους διεκδικητές του θρόνου και του χεριού της νύφης του Πηνελόπης, το γαμήλιο κρεβάτι που σκαλίστηκε από τον νεαρό Οδυσσέα, η παραβίαση του οποίου θα ήταν τόσο ιερόσυλη όσο η πράξη του σφετερισμού του θρόνου.
Πηγή: 
