Του Δημήτρη Τσίρκα
Η Γαλλία, διαβάζουμε, θα αλλάξει τον νόμο ώστε το σεξ να μη θεωρείται συζυγικό καθήκον στον γάμο.
Μην πάει ο νους σας στο κακό, δεν σημαίνει ότι μέχρι τώρα ο/η σύζυγος ήταν υποχρεωμένη από τον νόμο να κάνει σεξ με τον έταιρο σύζυγο και αν αρνιόταν μπορούσε να καλέσει την αστυνομία να τη "συνετίσει".
Αυτά μονό στις ταινίες του Λάνθιμου συμβαίνουν. Απλώς ήταν λόγος διαζυγίου και το διαζύγιο έβγαινε με υπαιτιότητα του συζύγου - αρνητή σεξ.
Πολλοί θα βρουν το μέτρο απελευθερωτικό – το κράτος δεν έχει καμία δουλειά στο κρεβάτι των ανθρώπων. Αναμφίβολα.
Στην πραγματικότητα, το κράτος έρχεται να επικυρώσει μια αλλαγή που έχει συμβεί στην κοινωνία προ πολλού.
Αν αφήσουμε κατά μέρος τις φαντασιακές επενδύσεις, ο γάμος δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια συμφωνία αμοιβαίας, συναινετικής «χρησιμοποίησης» του σώματος του άλλου, επικυρωμένη από το κράτος, με σφραγίδες και πρωτόκολλα.
Αν αυτό εκλείψει, τότε ο γάμος γίνεται απλώς μια συγκατοίκηση χωρίς benefits - μένουμε μαζί για το ενοίκιο.
Μα χωρίς επιθυμία, το σεξ δεν είναι καταπιεστικό;
Ασφαλώς. Από τη σκοπιά όμως μιας επιθυμίας που εξαντλείται στο σεξ, αποσπασμένης από το πλαίσιο της συνολικότερης σχέσης/γάμου.
Η ουσία, ωστόσο, βρίσκεται αλλού και είναι βαθιά πολιτισμική.
Πρόκειται για ένα ακόμη μέτρο που αποτυπώνει πόσο πολύ οι κοινωνίες μας έχουν μετατοπιστεί από τη λογική του καθήκοντος, στην κυριαρχία της επιλογής.
Η φιλελεύθερη κοινωνία απεχθάνεται το καθήκον, αλλά λατρεύει την επιλογή. Το καθήκον είναι περιοριστικό, αυταρχικό ακόμη, η επιλογή, αντιθέτως, είναι απελευθερωτική, η βασική προϋπόθεση της αυτοπραγμάτωσης.
Το παν στη ζωή είναι να έχεις επιλογές. Οι σύζυγοι πρέπει να μπορούν να επιλέξουν να μην κάνουν σεξ, ακόμη και καθόλου, χωρίς αυτό να θέτει σε αμφισβήτηση τον γάμο.
Ο γάμος κάποτε συνδύαζε την επιλογή με το καθήκον. Ο ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός εξαφανίζει το καθήκον στο κυνήγι μιας όλο και πιο αφηρημένης δυνατότητας επιλογής.
Ή μάλλον, της ιδέας της επιλογής, αφού σε έναν κόσμο εξατομικοποιημένων ανθρώπων, οι πραγματικές επιλογές για ουσιαστικές σχέσεις είναι σαν το τζόκερ – στατιστικά δυνατές, ρεαλιστικά απίθανες.
Για αυτό όλο και λιγότεροι άνθρωποι σχετίζονται ή παντρεύονται και από αυτούς που το κάνουν, όλο και περισσότεροι χωρίζουν.
Είναι ο νόμος των ακούσιων συνεπειών – η εμμονή να αυξήσουμε τις επιλογές προκαλεί τη συρρίκνωσή τους.
Ακόμα χειρότερα, η ιδέα των ατελείωτων επιλογών οδηγεί πολλές φορές σε καμία επιλογή, στην παράλυση.
Ο λόγος είναι απλός. Κάθε επιλογή να σχετιστείς με έναν άνθρωπο, έχει ένα κόστος ευκαιρίας - για να δανειστούμε έναν όρο από την οικονομία – την απώλεια της δυνατότητας να σχετιστείς με τόσους άλλους που μπορεί να είναι καλύτεροι.
Αυτό που διάλεξες μοιάζει ασήμαντο μπροστά σε αυτό που θα μπορούσες να έχεις. Αισθάνεσαι ριγμένος από τη «συναλλαγή».
Άρα δεν είναι πιο σώφρον να αναβάλλεις την επιλογή μήπως η επόμενη ευκαιρία είναι καλύτερη;
Αλλά καμία υπαρκτή ευκαιρία, δεν μπορεί ποτέ να είναι ισάξια της ιδανικής επιλογής.
Εξυπακούεται ότι όπου επικρατεί αυτή η λογική, η επιθυμία είναι αδύνατο να σταθεροποιηθεί σε ένα αντικείμενο/ πρόσωπο για πολύ.
Γιατί να τρως κάθε μέρα από το ίδιο φαγητό ενώ εκεί έξω υπάρχουν (θεωρητικά) όλα τα φαγητά του κόσμου;
Ωστόσο, ο πολλαπλασιασμός των επιθυμητικών αντικειμένων/προσώπων δεν αναζωογονεί την επιθυμία – τη διαχέει, την καθιστά αβαθή και τυποποιημένη.
Εν τέλει, την ευτελίζει, σε σημείο που κάθε εκπλήρωσή της να γίνεται όλο και λιγότερο ικανοποιητική.
Ομοίως, η αποσύνδεση της επιλογής από το καθήκον δεν την απελευθερώνει – την υπονομεύει.
Το σεξ στον γάμο πρέπει να είναι επιλογή, όχι καθήκον.
Ακούγεται σωστό - μέχρι να μείνεις χωρίς σεξ και χωρίς γάμο.
Πίνακας: Christian Schad – Count St. Genois d’Anneaucourt, 1927
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.