Το λεγόμενο κολλυβαδικό κίνημα συνιστά ένα από τα πλέον ιδιότυπα και γόνιμα πνευματικά φαινόμενα του ύστερου ορθόδοξου κόσμου, το οποίο αναπτύχθηκε κυρίως στον χώρο του Αγίου Όρους κατά τον δέκατο όγδοο αιώνα. Συνδέεται με εξέχουσες μορφές όπως είναι ο Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο Μακάριος Νοταράς και ο Αθανάσιος ο Πάριος, και εμφανίζεται αρχικά ως ένα κίνημα επιστροφής στην αυθεντικότητα της εκκλησιαστικής ζωής: στην επαναφορά της συχνής θείας κοινωνίας, την πιστή τήρηση της λειτουργικής παράδοσης και την αναβίωση της πατερικής εμπειρίας. Ωστόσο, μια βαθύτερη ανάγνωση αποκαλύπτει ότι η σημασία του δεν εξαντλείται σε έναν απλό λειτουργικό «συντηρητισμό», αλλά αγγίζει θεμελιώδη ζητήματα που σχετίζονται με την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη.
Στον πυρήνα του κινήματος αναδύεται μια έντονα βιωματική αντίληψη της πίστης, κατά την οποία το θρησκευτικό γεγονός δεν είναι εξωτερική συμμόρφωση αλλά εσωτερική μεταμόρφωση. Η επισήμανση της μνήμης του θανάτου - όπως αυτή εκφράζεται και μέσα από τη διαμάχη για τα μνημόσυνα - λειτουργεί όχι απλώς ως ηθική υπενθύμιση, αλλά ως οντολογικό γεγονός που αναγκάζει τον άνθρωπο να αναμετρηθεί με το πεπερασμένο της ύπαρξής του. Μέσα σε αυτή την προοπτική, η άσκηση δεν νοείται ως καταναγκασμός, αλλά ως ελεύθερη πράξη αυτοκαθορισμού, ενώ η μετάνοια βοηθά τον άνθρωπο να γίνει ο αληθινός εαυτός του. Καλείται να εγκαταλείψει την επιφανειακή, κοινωνικά επιβαλλόμενη ταυτότητα και να εισέλθει σε μια αλήθεια που αφορά το είναι του.
Τα στοιχεία αυτά καθιστούν το κολλυβαδικό ζήτημα εντυπωσιακά συγγενές, σε φαινομενολογικό επίπεδο, με προβληματικές που αργότερα θα αναπτύξει ο υπαρξισμός. Στοχαστές όπως ο Σαίρεν Κίρκεγκωρ, ο Μάρτιν Χάιντεγκερ και ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ θα θέσουν στο επίκεντρο της φιλοσοφικής έρευνας το άγχος, την ελευθερία, την ευθύνη και την αυθεντικότητα της ύπαρξης απέναντι στον θάνατο. Αν και οι Κολλυβάδες κινούνται σε ένα τελείως διαφορετικό θεολογικό πλαίσιο, η έμφαση στη μνήμη του θανάτου, την προσωπική ευθύνη για τη σωτηρία μας και την αναζήτηση μιας γνήσιας ζωής, αποκαλύπτει μια παράτολμη πλην όμως βαθιά συγγένεια ως προς τη συγκρότηση των ερωτημάτων. Εκεί όπου ο υπαρξισμός συχνά οδηγείται σε μια τραγική ή ακόμη και μηδενιστική θέαση του κόσμου, το κολλυβαδικό ήθος εντάσσει την ίδια αγωνία σε μια δυναμική σχέσης με το θείο, μετασχηματίζοντάς την σε προοπτική ελπίδας και θέωσης.
Υπό αυτήν την έννοια, το κολλυβαδικό θέμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ιστορικά ως άμεση πηγή του υπαρξισμού, καθώς οι δύο παραδόσεις αναπτύσσονται ανεξάρτητα μεταξύ τους και στηρίζονται σε διαφορετικές προϋποθέσεις. Μπορεί όμως να ιδωθεί ως μια μορφή «προ-υπαρξιακής» ή, ακριβέστερα, θεοκεντρικής υπαρξιακής σκέψης, η οποία υπογραμμίζει ότι τα καίρια ερωτήματα περί θανάτου, ελευθερίας και αυθεντικότητας δεν αποτελούν αποκλειστικό προϊόν της νεωτερικότητας. Ακόμα παραπέρα, αντί να οδηγεί τον άνθρωπο σε απομόνωση, αυτή η παράδοση τον κατευθύνει προς μια σχέση που θεμελιώνει το είναι του πέρα από τον εαυτό του.
Έτσι, η κολλυβαδική υπόθεση μπορεί να λειτουργήσει όχι ως απαρχή ενός νέου υπαρξισμού με τη στενή έννοια, αλλά ως μια εναλλακτική υπαρξιακή οντολογία, η οποία προσφέρει μιαν αλλότροπη απάντηση στα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα. Σε έναν κόσμο στον οποίον η αναζήτηση της αυθεντικότητας παραμένει ανοιχτή και συχνά αγωνιώδης, η κολλυβαδική εμπειρία υπενθυμίζει ότι η υπαρξιακή αγωνία δεν είναι κατ’ ανάγκην αδιέξοδη, αλλά μπορεί να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης μιας σχέσης που μεταμορφώνει ριζικά τον άνθρωπο.
Η πρωτοτυπία του κολλυβαδικού προβλήματος στη σύγχρονη συνθήκη δεν έγκειται πλέον στο επιμέρους λειτουργικό του περιεχόμενο, αλλά στον τρόπο με τον οποίο ανασυγκροτεί εκ νέου το ερώτημα της ύπαρξης μέσα σε ένα πλαίσιο σχέσης, μνήμης και ενσώματης εμπειρίας. Εκεί όπου η νεωτερικότητα - και ιδίως ο υπαρξισμός - ανέδειξε την αγωνία, την ελευθερία και την αυθεντικότητα ως ατομικά και συχνά απομονωμένα βιώματα, το κολλυβαδικό ήθος προτείνει μια ριζικά διαφορετική σύλληψη: η ύπαρξη δεν θεμελιώνεται στην αυτάρκεια του υποκειμένου, αλλά στη μετοχή του σε μια ζώσα παράδοση και σε μια σχέση η οποία το υπερβαίνει.
Η πρώτη διάσταση της πρωτοτυπίας του έγκειται στη μετατόπιση του ερμηνευτικού πλαισίου από την ατομοκεντρική στην εκκλησιαστική οντολογία. Σε αντίθεση με την υπαρξιακή έμφαση στην αυτοθεμελίωση του ανθρώπου - όπως τη συναντούμε στον Ζαν-Πωλ Σαρτρ - το κολλυβαδικό παράδειγμα υποστηρίζει ότι το πρόσωπο διαμορφώνεται εντός σχέσης: με τον Θεό, την κοινότητα, τους ζώντες και τους κεκοιμημένους. Η μνήμη των νεκρών, που υπήρξε και η αφορμή της ιστορικής διαμάχης, αποκτά έτσι μια βαθιά οντολογική σημασία, καθώς καταλύει τη γραμμική αντίληψη του χρόνου και εισάγει μια εμπειρία κοινωνίας που υπερβαίνει τον θάνατο.
Ταυτόχρονα, η πρωτοτυπία του κινήματος έγκειται στην ενσωμάτωση της υπαρξιακής αγωνίας σε ένα θετικό, μεταμορφωτικό ορίζοντα. Ενώ στον Μάρτιν Χάιντεγκερ η ύπαρξη ορίζεται από το είναι-προς-θάνατον, και στον Σαίρεν Κίρκεγκωρ η αγωνία λειτουργεί ως άλμα προς την πίστη, οι Κολλυβάδες δεν στέκονται στην αγωνία καθαυτή, αλλά την μετασχηματίζουν λειτουργικά και ασκητικά. Η μνήμη του θανάτου δεν οδηγεί σε υπαρξιακή απομόνωση, αλλά σε εγρήγορση σχέσης και σε προσανατολισμό προς τη θέωση.
Επιπλέον, το κολλυβαδικό ερώτημα διατηρεί μιαν ιδιαίτερη επικαιρότητα λόγω της αντίστασής του στην πνευματικότητα που είναι αποδεσμευμένη από την ενσώματη εμπειρία. Σε μια εποχή όπου η εμπειρία τείνει να αποσπαστεί από το σώμα και τον χρόνο - μέσω της ψηφιακής διαμεσολάβησης και του γρήγορου ρυθμού της σύγχρονης ζωής - οι Κολλυβάδες επιμένουν σε μια πνευματικότητα βαθιά ενσώματη και λειτουργική: τρόπος ζωής, επαναληπτικότητα, υλικότητα (άρτος, οίνος, κόλλυβα), κοινός χρόνος. Η ύπαρξη δεν είναι αφηρημένη αυτοσυνείδηση, αλλά γεγονός που βιώνεται μέσα σε πρακτικές.
Τέλος, η πρωτοτυπία του κολλυβαδικού ζητήματος μπορεί να ιδωθεί ως μια κριτική θεώρηση της αυθεντικότητας ως αυτάρκειας. Στο σημείο που ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά ταυτίζει την αυθεντικότητα με την αυτοέκφραση ή την αυτονομία, η κολλυβαδική προοπτική προτείνει μια παραδόξως «ετερόνομη» αυθεντικότητα: ο άνθρωπος καθίσταται γνήσιος όχι όταν απομονώνεται, αλλά όταν σχετίζεται αληθινά και μεταμορφώνεται μέσα από αυτή τη σχέση.
Συνοψίζοντας: Η ουσιώδης συμβολή του κολλυβαδικού φαινομένου συνίσταται στο ότι επαναθεμελιώνει την κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης όχι ως αυτάρκους υποκειμενικότητας, αλλά ως γεγονότος σχέσης, μνήμης και μετοχής. Σε αντίθεση με τον νεωτερικό ορίζοντα, εντός του οποίου αναπτύχθηκε και ο υπαρξισμός - όπου η αυθεντικότητα συχνά νοείται ως επίτευγμα αυτοσυνείδησης και αυτοκαθορισμού - η κολλυβαδική προοπτική μετατοπίζει το κέντρο βάρους από την αυτοθεμελίωση προς τη σχεσιακή συγκρότηση του προσώπου. Η ύπαρξη δεν εξαντλείται στην εσωτερικότητα του «εγώ», αλλά εκτυλίσσεται εντός ενός κοινού χώρου ζωής, όπου το παρόν, το παρελθόν και το εσχατολογικό μέλλον συνυφαίνονται.
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι εδώ η έννοια της μνήμης - και μάλιστα της μνήμης των κεκοιμημένων - η οποία παύει να αποτελεί απλή ανάκληση και μετασχηματίζεται σε οντολογική κατηγορία. Μέσω αυτής, ο χρόνος δεν βιώνεται ως μονοσήμαντη εξέλιξη που οδηγεί αναπόδραστα στη φθορά, αλλά ως δυνατότητα κοινωνίας που υπερβαίνει τη διάκριση ζωής και θανάτου. Έτσι, η ανθρώπινη ύπαρξη ανανοηματοδοτείται: δεν είναι ένα μεμονωμένο συμβάν καταδικασμένο στην παροδικότητα, αλλά μια δυναμική ένταξη σε σχέση που διαρκεί.
Παράλληλα, ο κολλυβαδισμός προτείνει μια ριζική επανεκτίμηση της ενσώματης διάστασης της πνευματικότητας. Σε αντίθεση τόσο με τις τάσεις αποσωματοποίησης της νεωτερικής εμπειρίας όσο και με ορισμένες αφηρημένες μορφές θρησκευτικότητας, το σώμα δεν αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο, αλλά ως τόπος φανέρωσης και πραγμάτωσης της ύπαρξης. Η λειτουργική πράξη, η υλικότητα των μυστηρίων, ο κοινός χρόνος της λατρείας συνιστούν μορφές μέσα από τις οποίες η ύπαρξη καθίσταται απτή και συγκεκριμένη. Εδώ, η αυθεντικότητα δεν είναι μια εσωτερική ψυχολογική κατάσταση, αλλά ένα γεγονός που εγγράφεται στον τρόπο ζωής.
Η καινοτομία του κολλυβαδισμού έγκειται στο ότι προτείνει μια εναλλακτική υπαρξιακή οντολογία, όπου η αγωνία, η ελευθερία και η θνητότητα δεν οδηγούν σε υπαρξιακή απομόνωση ή μηδενισμό, αλλά εντάσσονται σε μια προοπτική σχέσης και μεταμόρφωσης. Ο άνθρωπος δεν καλείται απλώς να είναι αυθεντικός με όρους αυτοαναφορικότητας, αλλά να καταστεί αληθινός μέσα από τη μετοχή του σε ένα κοινό και υπερβατικό νόημα. Με αυτόν τον τρόπο, το κολλυβαδικό παράδειγμα δεν αναιρεί τα καίρια ερωτήματα που ανέδειξε η νεωτερικότητα, αλλά τα επανατοποθετεί σε έναν ορίζοντα όπου η ύπαρξη δεν εξαντλείται στον εαυτό της, αλλά ανοίγεται σε σχέση που τη θεμελιώνει και τη μεταμορφώνει. Τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός στοχασμός συχνά εξαντλείται σε μια δραματική αυτοαναφορικότητα, ο κολλυβαδισμός προτείνει μια υπέρβαση του εαυτού η οποία δεν τον αναιρεί, αλλά τον θεμελιώνει ουσιαστικά.
Η ζωγραφική παράσταση που συμπληρώνει τη σελίδα ("Το Περιβόλιον της Παναγίας εν τω όρει του Άθω") είναι έργο του μακαριστού αγιορείτη ιερομονάχου Αναστασίου
ΠΗΓΗ:https://antifono.gr/apo-tin-aftothemeliosi-sti-metochi-i-kollyvadiki-anasystasi-tis-yparxis/
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Στον πυρήνα του κινήματος αναδύεται μια έντονα βιωματική αντίληψη της πίστης, κατά την οποία το θρησκευτικό γεγονός δεν είναι εξωτερική συμμόρφωση αλλά εσωτερική μεταμόρφωση. Η επισήμανση της μνήμης του θανάτου - όπως αυτή εκφράζεται και μέσα από τη διαμάχη για τα μνημόσυνα - λειτουργεί όχι απλώς ως ηθική υπενθύμιση, αλλά ως οντολογικό γεγονός που αναγκάζει τον άνθρωπο να αναμετρηθεί με το πεπερασμένο της ύπαρξής του. Μέσα σε αυτή την προοπτική, η άσκηση δεν νοείται ως καταναγκασμός, αλλά ως ελεύθερη πράξη αυτοκαθορισμού, ενώ η μετάνοια βοηθά τον άνθρωπο να γίνει ο αληθινός εαυτός του. Καλείται να εγκαταλείψει την επιφανειακή, κοινωνικά επιβαλλόμενη ταυτότητα και να εισέλθει σε μια αλήθεια που αφορά το είναι του.
Τα στοιχεία αυτά καθιστούν το κολλυβαδικό ζήτημα εντυπωσιακά συγγενές, σε φαινομενολογικό επίπεδο, με προβληματικές που αργότερα θα αναπτύξει ο υπαρξισμός. Στοχαστές όπως ο Σαίρεν Κίρκεγκωρ, ο Μάρτιν Χάιντεγκερ και ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ θα θέσουν στο επίκεντρο της φιλοσοφικής έρευνας το άγχος, την ελευθερία, την ευθύνη και την αυθεντικότητα της ύπαρξης απέναντι στον θάνατο. Αν και οι Κολλυβάδες κινούνται σε ένα τελείως διαφορετικό θεολογικό πλαίσιο, η έμφαση στη μνήμη του θανάτου, την προσωπική ευθύνη για τη σωτηρία μας και την αναζήτηση μιας γνήσιας ζωής, αποκαλύπτει μια παράτολμη πλην όμως βαθιά συγγένεια ως προς τη συγκρότηση των ερωτημάτων. Εκεί όπου ο υπαρξισμός συχνά οδηγείται σε μια τραγική ή ακόμη και μηδενιστική θέαση του κόσμου, το κολλυβαδικό ήθος εντάσσει την ίδια αγωνία σε μια δυναμική σχέσης με το θείο, μετασχηματίζοντάς την σε προοπτική ελπίδας και θέωσης.
Υπό αυτήν την έννοια, το κολλυβαδικό θέμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ιστορικά ως άμεση πηγή του υπαρξισμού, καθώς οι δύο παραδόσεις αναπτύσσονται ανεξάρτητα μεταξύ τους και στηρίζονται σε διαφορετικές προϋποθέσεις. Μπορεί όμως να ιδωθεί ως μια μορφή «προ-υπαρξιακής» ή, ακριβέστερα, θεοκεντρικής υπαρξιακής σκέψης, η οποία υπογραμμίζει ότι τα καίρια ερωτήματα περί θανάτου, ελευθερίας και αυθεντικότητας δεν αποτελούν αποκλειστικό προϊόν της νεωτερικότητας. Ακόμα παραπέρα, αντί να οδηγεί τον άνθρωπο σε απομόνωση, αυτή η παράδοση τον κατευθύνει προς μια σχέση που θεμελιώνει το είναι του πέρα από τον εαυτό του.
Έτσι, η κολλυβαδική υπόθεση μπορεί να λειτουργήσει όχι ως απαρχή ενός νέου υπαρξισμού με τη στενή έννοια, αλλά ως μια εναλλακτική υπαρξιακή οντολογία, η οποία προσφέρει μιαν αλλότροπη απάντηση στα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα. Σε έναν κόσμο στον οποίον η αναζήτηση της αυθεντικότητας παραμένει ανοιχτή και συχνά αγωνιώδης, η κολλυβαδική εμπειρία υπενθυμίζει ότι η υπαρξιακή αγωνία δεν είναι κατ’ ανάγκην αδιέξοδη, αλλά μπορεί να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης μιας σχέσης που μεταμορφώνει ριζικά τον άνθρωπο.
Η πρωτοτυπία του κολλυβαδικού προβλήματος στη σύγχρονη συνθήκη δεν έγκειται πλέον στο επιμέρους λειτουργικό του περιεχόμενο, αλλά στον τρόπο με τον οποίο ανασυγκροτεί εκ νέου το ερώτημα της ύπαρξης μέσα σε ένα πλαίσιο σχέσης, μνήμης και ενσώματης εμπειρίας. Εκεί όπου η νεωτερικότητα - και ιδίως ο υπαρξισμός - ανέδειξε την αγωνία, την ελευθερία και την αυθεντικότητα ως ατομικά και συχνά απομονωμένα βιώματα, το κολλυβαδικό ήθος προτείνει μια ριζικά διαφορετική σύλληψη: η ύπαρξη δεν θεμελιώνεται στην αυτάρκεια του υποκειμένου, αλλά στη μετοχή του σε μια ζώσα παράδοση και σε μια σχέση η οποία το υπερβαίνει.
Η πρώτη διάσταση της πρωτοτυπίας του έγκειται στη μετατόπιση του ερμηνευτικού πλαισίου από την ατομοκεντρική στην εκκλησιαστική οντολογία. Σε αντίθεση με την υπαρξιακή έμφαση στην αυτοθεμελίωση του ανθρώπου - όπως τη συναντούμε στον Ζαν-Πωλ Σαρτρ - το κολλυβαδικό παράδειγμα υποστηρίζει ότι το πρόσωπο διαμορφώνεται εντός σχέσης: με τον Θεό, την κοινότητα, τους ζώντες και τους κεκοιμημένους. Η μνήμη των νεκρών, που υπήρξε και η αφορμή της ιστορικής διαμάχης, αποκτά έτσι μια βαθιά οντολογική σημασία, καθώς καταλύει τη γραμμική αντίληψη του χρόνου και εισάγει μια εμπειρία κοινωνίας που υπερβαίνει τον θάνατο.
Ταυτόχρονα, η πρωτοτυπία του κινήματος έγκειται στην ενσωμάτωση της υπαρξιακής αγωνίας σε ένα θετικό, μεταμορφωτικό ορίζοντα. Ενώ στον Μάρτιν Χάιντεγκερ η ύπαρξη ορίζεται από το είναι-προς-θάνατον, και στον Σαίρεν Κίρκεγκωρ η αγωνία λειτουργεί ως άλμα προς την πίστη, οι Κολλυβάδες δεν στέκονται στην αγωνία καθαυτή, αλλά την μετασχηματίζουν λειτουργικά και ασκητικά. Η μνήμη του θανάτου δεν οδηγεί σε υπαρξιακή απομόνωση, αλλά σε εγρήγορση σχέσης και σε προσανατολισμό προς τη θέωση.
Επιπλέον, το κολλυβαδικό ερώτημα διατηρεί μιαν ιδιαίτερη επικαιρότητα λόγω της αντίστασής του στην πνευματικότητα που είναι αποδεσμευμένη από την ενσώματη εμπειρία. Σε μια εποχή όπου η εμπειρία τείνει να αποσπαστεί από το σώμα και τον χρόνο - μέσω της ψηφιακής διαμεσολάβησης και του γρήγορου ρυθμού της σύγχρονης ζωής - οι Κολλυβάδες επιμένουν σε μια πνευματικότητα βαθιά ενσώματη και λειτουργική: τρόπος ζωής, επαναληπτικότητα, υλικότητα (άρτος, οίνος, κόλλυβα), κοινός χρόνος. Η ύπαρξη δεν είναι αφηρημένη αυτοσυνείδηση, αλλά γεγονός που βιώνεται μέσα σε πρακτικές.
Τέλος, η πρωτοτυπία του κολλυβαδικού ζητήματος μπορεί να ιδωθεί ως μια κριτική θεώρηση της αυθεντικότητας ως αυτάρκειας. Στο σημείο που ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά ταυτίζει την αυθεντικότητα με την αυτοέκφραση ή την αυτονομία, η κολλυβαδική προοπτική προτείνει μια παραδόξως «ετερόνομη» αυθεντικότητα: ο άνθρωπος καθίσταται γνήσιος όχι όταν απομονώνεται, αλλά όταν σχετίζεται αληθινά και μεταμορφώνεται μέσα από αυτή τη σχέση.
Συνοψίζοντας: Η ουσιώδης συμβολή του κολλυβαδικού φαινομένου συνίσταται στο ότι επαναθεμελιώνει την κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης όχι ως αυτάρκους υποκειμενικότητας, αλλά ως γεγονότος σχέσης, μνήμης και μετοχής. Σε αντίθεση με τον νεωτερικό ορίζοντα, εντός του οποίου αναπτύχθηκε και ο υπαρξισμός - όπου η αυθεντικότητα συχνά νοείται ως επίτευγμα αυτοσυνείδησης και αυτοκαθορισμού - η κολλυβαδική προοπτική μετατοπίζει το κέντρο βάρους από την αυτοθεμελίωση προς τη σχεσιακή συγκρότηση του προσώπου. Η ύπαρξη δεν εξαντλείται στην εσωτερικότητα του «εγώ», αλλά εκτυλίσσεται εντός ενός κοινού χώρου ζωής, όπου το παρόν, το παρελθόν και το εσχατολογικό μέλλον συνυφαίνονται.
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι εδώ η έννοια της μνήμης - και μάλιστα της μνήμης των κεκοιμημένων - η οποία παύει να αποτελεί απλή ανάκληση και μετασχηματίζεται σε οντολογική κατηγορία. Μέσω αυτής, ο χρόνος δεν βιώνεται ως μονοσήμαντη εξέλιξη που οδηγεί αναπόδραστα στη φθορά, αλλά ως δυνατότητα κοινωνίας που υπερβαίνει τη διάκριση ζωής και θανάτου. Έτσι, η ανθρώπινη ύπαρξη ανανοηματοδοτείται: δεν είναι ένα μεμονωμένο συμβάν καταδικασμένο στην παροδικότητα, αλλά μια δυναμική ένταξη σε σχέση που διαρκεί.
Παράλληλα, ο κολλυβαδισμός προτείνει μια ριζική επανεκτίμηση της ενσώματης διάστασης της πνευματικότητας. Σε αντίθεση τόσο με τις τάσεις αποσωματοποίησης της νεωτερικής εμπειρίας όσο και με ορισμένες αφηρημένες μορφές θρησκευτικότητας, το σώμα δεν αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο, αλλά ως τόπος φανέρωσης και πραγμάτωσης της ύπαρξης. Η λειτουργική πράξη, η υλικότητα των μυστηρίων, ο κοινός χρόνος της λατρείας συνιστούν μορφές μέσα από τις οποίες η ύπαρξη καθίσταται απτή και συγκεκριμένη. Εδώ, η αυθεντικότητα δεν είναι μια εσωτερική ψυχολογική κατάσταση, αλλά ένα γεγονός που εγγράφεται στον τρόπο ζωής.
Η καινοτομία του κολλυβαδισμού έγκειται στο ότι προτείνει μια εναλλακτική υπαρξιακή οντολογία, όπου η αγωνία, η ελευθερία και η θνητότητα δεν οδηγούν σε υπαρξιακή απομόνωση ή μηδενισμό, αλλά εντάσσονται σε μια προοπτική σχέσης και μεταμόρφωσης. Ο άνθρωπος δεν καλείται απλώς να είναι αυθεντικός με όρους αυτοαναφορικότητας, αλλά να καταστεί αληθινός μέσα από τη μετοχή του σε ένα κοινό και υπερβατικό νόημα. Με αυτόν τον τρόπο, το κολλυβαδικό παράδειγμα δεν αναιρεί τα καίρια ερωτήματα που ανέδειξε η νεωτερικότητα, αλλά τα επανατοποθετεί σε έναν ορίζοντα όπου η ύπαρξη δεν εξαντλείται στον εαυτό της, αλλά ανοίγεται σε σχέση που τη θεμελιώνει και τη μεταμορφώνει. Τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός στοχασμός συχνά εξαντλείται σε μια δραματική αυτοαναφορικότητα, ο κολλυβαδισμός προτείνει μια υπέρβαση του εαυτού η οποία δεν τον αναιρεί, αλλά τον θεμελιώνει ουσιαστικά.
Η ζωγραφική παράσταση που συμπληρώνει τη σελίδα ("Το Περιβόλιον της Παναγίας εν τω όρει του Άθω") είναι έργο του μακαριστού αγιορείτη ιερομονάχου Αναστασίου
ΠΗΓΗ:https://antifono.gr/apo-tin-aftothemeliosi-sti-metochi-i-kollyvadiki-anasystasi-tis-yparxis/
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.