Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ 1821 (δ' ενότητα)

Η διαχρονία της Επανάστασης του ’21

(Ταυτότητα – Σημασία – Χρεώσεις)

του Λαοκράτη Βάσση

Δ. Η σχέση της με τη Γαλλική Ε7πανάσταση

Αντί ευρύτερης ανάλυσης, προσεγγίζοντας, πολύ ενδεικτικά, τη σχέση Ελληνικής και Γαλλικής Επανάστασης, θα αρκεστώ σε τέσσερις, κι εδώ, παρατηρήσεις.

Η πρώτη: Αναφέρεται στην προρρηθείσα ενδογένεια της Επανάστασης του ’21, με καθαρή τη βαθύτερη αιτιότητά της και τις πολύ βαθιές ρίζες της στην ιστορικο/πολιτιστική και αξιακή μήτρα του Ελληνισμού. Όπως, μάλιστα, πιστοποιείται, κι απ’ την αλυσίδα των Προεπαναστατικών Κινημάτων του έθνους μας (πολύ πριν τη Γαλλική Επανάσταση!).

Η δεύτερη: Στον επίσης προρρηθέντα υπαρκτό ωθητικό χαρακτήρα του πνεύματος και του κλίματος του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης. Καθώς δεν είναι γεννητορική και ιδρυτική μήτρα της ενδογενούς δικής μας Επανάστασης, όπως θέλουν οι νεο/ιστορικές παρα/θεωρήσεις. Με τον Σαράντο Καργάκο να ορίζει, με λιτή περιεκτικότητα, τη σχέση της Ελληνικής Επανάστασης με τη Γαλλική ως σχέση «δόνησης και όχι δανείου».

Η τρίτη: Στον βαθύτερο χαρακτήρα και τη βαθύτερη ιδιαιτερότητα του «Νεο/ελληνικού» Διαφωτισμού. Που παρά τις δεδομένες επιδράσεις του απ’ τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, δεν είναι μεταπρατικός, διαμετακομιστικός και παρασιτικός. Κι όπου, χάρη στη ζώσα, με όλες μας τις «υστερήσεις», αρχαία και βυζαντινή πνευματική μας κληρονομιά, την άμεση και συνεχή, καθώς, χωρίς να αγνοούμε τη συμβολή της, όπως μάλιστα βαρύνεται και με τις προσληπτικές της «αναγνώσεις», δεν γνωρίσαμε την προγονική μας αρχαιότητα δια της… Ευρώπης, ή, έστω, όχι μόνο δια της Ευρώπης. Αν, πολύ ενδεικτικά, διαβάζουμε σωστά (εις βάθος!) τον Ρήγα Βελεστινλή και τον Ανώνυμο της Ελληνικής Νομαρχίας, με την κεκτημένη ελληνική εγγραμματοσύνη τους και την αξιακή θεμελίωσή της. Έτσι που, στον αντίποδα των ευρω/προσαρτηματικών λογικών, είναι καλό να προσεγγίζουμε κριτικά την πολύ σύνθετη και διαλεκτική σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη στη διϊστορική της διάσταση, Κι όπου η σχέση (Αρχαίας και Βυζαντινής) Ελλάδας→Ευρώπης είναι ιδρυτική για την Ευρώπη. Ενώ η σχέση (Νεοτερικής) Ευρώπης→Ελλάδας, παρ’ ότι πολύ σημαντική για τη Νεότερη Ελλάδα, δεν είναι και ιδρυτική της… Νεοελληνικής ταυτότητάς μας.

Και η τέταρτη: Στην ευρωπαϊκότητα, μεταξύ αντι/ευρωπαϊσμού και ευρω/πάθειας, που δεν είναι υπό πρόσκτηση ιδιότητά μας, αλλά σύμφυτη. Καθώς είναι ιδρυτική της Ευρώπης, συνιδρυτική με «Ρώμη» και «Ιερουσαλήμ», η σχέση Αρχαίας Ελλάδας→Ευρώπης και ιδιαίτερα προσδιοριστική της Νεοτερικής υπόστασής της, με τον μετα/κενωτικό ελληνικού πολιτισμού ρόλο της, η σχέση Βυζαντινής Ελλάδας→Ευρώπης. Όσο κι αν αυτή… παρα/θεωρείται ακόμη κι από μέρος της Ελληνικής διανόησης. Κι ούτε λόγος πως δεν πρέπει να συγχέουμε την ταυτοτική διάσταση της ευρωπαϊκότητάς μας με τον ευρω/δυτικό εκσυγχρονισμό μας, τεχνοκρατικού και αναπτυξιακού χαρακτήρα, και την αυτονόητη επιδίωξη κάλυψης της απόστασης που μας χωρίζει απ’ το υψηλότερο επίπεδό του. Έτσι που, μόνο υπ’ αυτή της την έννοια, κι όχι υπό την έννοια της ευρω/προσαρτηματικής ιδεολογηματικότητας των ultra ευρωπαϊστών, ως ταυτοτική μας δηλαδή στόχευση, έχει το λογικό αντίκρυσμά του στην εθνική μας πολιτική. Με την ελληνικότητα να έχει, πάντοτε, σύνθετη σχέση διαλεκτικής αυτονομίας με την ευρωπαϊκότητά μας ως ιδρυτική της μήτρα. Κι όπου, εννοείται, κάθε άλλο παρά υποβαθμίζεται η… αντίδοση, δια του Διαφωτισμού, στη σχέση (Νεοτερικής) Ευρώπης→Ελλάδας.

Συνεχίζεται...

ΠΗΓΗ:

• ΛΑΟΚΡΑΤΗΣ ΒΑΣΣΗΣ/ ΑΝΕΚΠΛΗΡΩΤΗ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ - Εθνεγερσία του 1821 - Μακεδονικό • Κυπριακό, εκδ. Στοχαστής (2025)

• Πρώτη δημοσίευση στον "Δρόμο της Αριστεράς"  στις 23 Μαρτίου 2025

Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com