Του Γιώργου Σκλαβούνου
(Αφιερώνεται στους απολογητές του Μαυροκορδάτου και τους υπερασπιστές της Υδραίικης <<<συνταγματικης>>> ανταρσίας εναντίον του ΚΑΠΟΔΊΣΤΡΙΑ.).
Ο Κριμαϊκός Πόλεμος και το Ανατολικό Ζήτημα.
Ο Κριμαϊκός Πόλεμος (1853–1856) εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του Ανατολικού Ζητήματος, δηλαδή της σταδιακής αποσύνθεσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων για τον έλεγχο των εδαφών και των πληθυσμών της. Η σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με την ενεργό στρατιωτική εμπλοκή της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας υπέρ της δεύτερης, δημιούργησε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία- ΕΥΚΑΙΡΊΑ, για τον ελληνισμό.
Για πρώτη φορά μετά το 1821, οι διεθνείς συνθήκες φάνηκαν να ευνοούν την αποδυνάμωση της οθωμανικής κυριαρχίας στα Βαλκάνια. Στο ελληνικό κράτος και στις αλύτρωτες περιοχές καλλιεργήθηκε η πεποίθηση ότι είχε φτάσει η ιστορική στιγμή για την απελευθέρωση της Θεσσαλίας και της Ηπείρου.
Η ελληνική κοινωνία και η εθνική κινητοποίηση.
Η αντίδραση της ελληνικής κοινωνίας υπήρξε άμεση και μαζική. Εθελοντικά σώματα συγκροτήθηκαν, οικονομικοί πόροι συγκεντρώθηκαν, ενώ η Μεγάλη Ιδέα λειτουργούσε ως ενοποιητική ιδεολογία. Η Ελλάδα ,υπο τον Οθωνα δεν περιορίστηκε σε ρητορική υποστήριξη εισήλθε έμπρακτα στη σύγκρουση, μέσω ένοπλων κινημάτων, ουσιαστικά μεν, άτυπα δε, χωρίς την κήρυξη πολεμου.
Η στάση αυτή δεν ήταν προϊόν κρατικής εξωκοινωνικής πρωτοβουλιας, αλλά έκφραση μιας βαθιά ριζωμένης εθνικής συνείδησης, που θεωρούσε τη Θεσσαλία και την Ήπειρο αναπόσπαστα μέρη του ελληνικού κόσμου.
Οι εξεγέρσεις στη Θεσσαλία.
Το 1854 ξέσπασαν εκτεταμένες εξεγέρσεις στη Θεσσαλία. Επικεφαλής βρέθηκαν έμπειροι οπλαρχηγοί, με εξέχουσα μορφή τον Χριστόδουλο Χατζηπέτρο, αγωνιστή του 1821, καθώς και άλλοι αρχηγοί που προέρχονταν από οικογένειες με μακρά επαναστατική παράδοση.
Οι εξεγέρσεις δεν είχαν τον χαρακτήρα σποραδικών ταραχών. Οι επαναστάτες κατέλαβαν περιοχές, διέλυσαν οθωμανικές φρουρές και εγκαθίδρυσαν προσωρινές διοικητικές δομές. Η επιτυχία τους κατέδειξε ότι η οθωμανική κυριαρχία στη Θεσσαλία ήταν εύθραυστη και εξαρτώμενη από τη απαίτηση στήριξης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Οι εξεγέρσεις στην Ήπειρο
Παράλληλα, στην Ήπειρο εκδηλώθηκε εξίσου σημαντικό επαναστατικό κίνημα. Πρωταγωνιστές υπήρξαν Σουλιώτες οπλαρχηγοί και απόγονοι των ηρώων του 1821, όπως ο Δημήτριος Τζαβέλλας, γιος του Φώτου Τζαβέλλα. Η περιοχή, με το δύσβατο ανάγλυφο και τη βαθιά πολεμική της παράδοση, αποτέλεσε σοβαρό πονοκέφαλο για την οθωμανική διοίκηση.
Οι επιτυχίες των επαναστατών στην Ήπειρο είχαν έντονη συμβολική και στρατηγική σημασία. Έδειχναν ότι η εθνική υπόθεση δεν ήταν παρελθόν, αλλά ζωντανή συνέχεια του Αγώνα του ’21.
Η εθνική στάση του Όθωνα.
Ο βασιλιάς Όθωνας, παρά τη βαυαρική του καταγωγή και τις πολιτικές του αδυναμίες, επέλεξε να μην αποκηρύξει τα κινήματα. Αντιλαμβανόταν ότι η εγκατάλειψη των εξεγέρσεων θα ισοδυναμούσε με πολιτική αυτοκτονία και με ακύρωση του ίδιου του νοήματος της ελληνικής ανεξαρτησίας.
Η στάση αυτή τον έφερε σε ευθεία σύγκρουση με τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία, οι οποίες θεωρούσαν κάθε ελληνική πρωτοβουλία απειλή για τη σταθερότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και για τα δικά τους γεωπολιτικά συμφέροντα.
Η Αγγλογαλλική επέμβαση, και η κατάληψη του Πειραιά επί Όθωνα ως η αποκάλυψη της απόλυτης συνέχειας Αγγλογαλλικής πολιτικής στο Ελληνικό ζήτημα.
Αποκαλυψη της Αγγλογαλλικης πολιτικής τοσο απέναντι στον Καποδίστρια οσο και απέναντι στον Οθωνα.
Τον Μάιο του 1854, αγγλογαλλικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στον Πειραιά και κατέλαβαν τον κύριο λιμένα της χώρας. Χωρίς κήρυξη πολέμου, η Ελλάδα τέθηκε υπό καθεστώς στρατιωτικής κατοχής. Παράλληλα επιβλήθηκε ναυτικός αποκλεισμός και κατασχέθηκαν ελληνικά πλοία, προκαλώντας οικονομική ασφυξία.
Η επέμβαση είχε σαφή στόχο: την εγκατάλειψη των εξεγέρσεων και την υποτακτική πολιτική ευθυγράμμιση της Ελλάδος, στην Αγγλογαλλικη πολιτική υπεράσπισης της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η επεμβαση είχε στοχο την με στρατιωτικά μέσα Αγγλογαλλικη υποστήριξη αυτής της ακεραιότητας.
Η επί ΄Οθωνα στρατιωτική επέμβαση στην Ελλάδα αποκαλύπτει τα πραγματικά αίτια της Αγγλογαλλικής εχθρότητας στον Καποδίστρια , οσο και τα πραγματικά αίτια της δολοφονίας του…
Η Αγγλική απαίτηση για περιορισμό των ορίων του Ελληνικού κράτος στον Μοριά είναι τόσες φορές διατυπωμένη και με τέτοια σαφή απολυτότητα που δεν χρειάζεται να την επαναλάβουμε σε αυτό το κείμενο.
Η επι Όθωνα πολιτικη των κανονιοφόρων απέναντι στον Ελληνισμό για να μην ανακτησει την Θεσσαλία και την Ήπειρο, από μόνη της, αρκει για την κατάρρευση της αιτιολόγησης της πολεμικής στον Καποδίστρια λογω των σχεσεών του με την Ρωσία.
Κατά τραγικό τρόπο η Αγγλογαλλική πολιτική απέναντι στον Καποδίστρια αποκαλύπτεται από την απαράλλακτη ομοιότητα της με αυτην απέναντι στον Όθωνα , όποτε αυτός λειτούργησε εθνικά.
Η ταυτότητα της Αγγλογαλλικής κατοχής και οι διαστάσεις της υποτέλειας της κυβέρνησης Μαυροκορδάτου.
Η κατοχή δεν περιορίστηκε σε στρατιωτικό έλεγχο. Οι δυνάμεις κατοχής επενέβησαν στον Τύπο, επέβαλαν λογοκρισία και έκλεισαν εφημερίδες. Κατέλαβαν την Ακρόπολη, μετατρέποντας το κορυφαίο εθνικό σύμβολο σε στρατιωτικό και ψυχαγωγικό χώρο, ακόμη και με την εγκατάσταση ταβερνείου.
Παρελάσεις αγγλογαλλικών στρατευμάτων μπροστά από το βασιλικό παλάτι συνιστούσαν εσκεμμένες ταπεινωτικές προσβολές του Όθωνα. Ο βασιλιάς διατηρήθηκε στον θρόνο ως θεσμικό περίβλημα, αλλά η πραγματική εξουσία ασκούνταν από τις κατοχικές αρχές.
Η παρουσία των στρατευμάτων συνοδεύτηκε από τη μεταφορά χολέρας, η οποία θέρισε τον πληθυσμό της Αθήνας και του Πειραιά, προσθέτοντας μια τραγική κοινωνική διάσταση στην κατοχή.
Ο Μαυροκορδάτος και το «Υπουργείον της Κατοχής»
Υπό την πίεση των γεγονότων, ο Όθωνας αναγκάστηκε να αποδεχθεί κυβέρνηση επιβαλλόμενη από τις Μεγάλες Δυνάμεις.
Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος επεβληθη και απεδεχθει.....ανέλαβε <πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών>, αποδεχόμενος πλήρως το καθεστώς της ταπεινωτικής ξενης επικυριαρχίας.
Η αντίφαση είναι ιστορικά ηχηρή: ο Μαυροκορδάτος, που είχε παρουσιαστεί ως συνταγματική αντιπολίτευση στον Καποδίστρια και στον Όθωνα, αποδέχθηκε τώρα μια διακυβέρνηση χωρίς εθνική κυριαρχία και χωρίς λαϊκή νομιμοποίηση χωρίς κανένα σεβασμό σε ότι μπορούσε να συμβολίζει εθνική αξιοπρέπεια. Το κράτος λειτουργούσε ως μεσάζων μεταξύ κατακτητών και κοινωνίας.
Η καταστολή των εξεγέρσεων και η ακύρωση των επιτυχιών της.
Με την επιβολή της κυβέρνησης κατοχής, οι εξεγέρσεις εγκαταλείφθηκαν. Οι επαναστάτες στη Θεσσαλία και την Ήπειρο στερήθηκαν υποστήριξης, ενώ οι οθωμανικές δυνάμεις ανέκτησαν τον έλεγχο.
Οι επιτυχίες του 1854 δεν ηττήθηκαν στρατιωτικά, αλλά ακυρώθηκαν διπλωματικά και πολιτικά. Δεν ηττήθηκαν από τους Οθωμανούς, ηττήθηκαν από την Αγγλογαλλική επέμβαση, τον Αγγλογαλικό αποκλεισμό και την επιβολή κυβέρνησης κατοχής.
Συμπεράσματα – ιστορική αποτίμηση
Ο Κριμαϊκός Πόλεμος αποκάλυψε με τον πιο ωμό τρόπο τα όρια της <<ελληνικής ανεξαρτησίας>> τον 19ο αιώνα.
Η Ελλάδα διέθετε ψυχωμένο λαό, έμπειρους αγωνιστές και εθνική βούληση, αλλά όχι εθνική ανεξαρτησία, όχι ελευθερία διεκδικησης των εθνικών της δικαίων. Διέθετε πολικούς έτοιμους να υπηρετήσουν την ξένη κατοχή.
Η αγγλογαλλική κατοχή και το «Υπουργείον της Κατοχής» αποτελούν ιστορικό παράδειγμα επιβολής υποτέλειας μέσω πολιτικής διαχείρισης και όχι μέσω ανοιχτής κατάκτησης.
Ο Όθωνας ηττήθηκε πολιτικά, αλλά δεν απαρνήθηκε την εθνική ιδέα. Στο τέλος της ζωής του απαίτησε να ταφεί φορώντας την ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ.
Ο Μαυροκορδάτος, δέχτηκε να υπηρετήσει την επιβολη του Οθωνα, την αμφισβητηση του Οθωνα, να κυβερνήσει ως πρωθυπουργός κυβέρνησης κατοχής, να υπηρετήσει την έξωση του Όθωνα !! Και αυτή ακριβώς η διάκριση εξηγεί γιατί η περίοδος αυτή παραμένει έως σήμερα ένα από τα πιο αποκαλυπτικά κεφάλαια της νεοελληνικής ιστορίας.
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.