25 Φεβρουαρίου 2026

Παναγιώτης Ποταγός, ο περιφρονημένος μεγάλος Έλληνας εξερευνητής που αποθεώθηκε παντού εκτός από τον τόπο του.





Του Μπάμπη Ανδριανόπουλου

Ένας σπουδαίος Αρκάς, ο γιατρός από τη Βυτίνα.

Ας τον γνωρίσουμε ή ας τ

ον ξαναθυμηθούμε με αφορμή την επέτειο του θανάτου του (24 Φεβρουαρίου 1903)

Έγραψε το αυτόν ο Φώτης Κόντογλου στο βιβλίο του με τίτλο:
"Φημισμένοι άνδρες και λησμονημένοι":

"Αὐτὸ τὸ βιβλίο δὲν εἶναι γραμμένο γιὰ σοβαροὺς ἀνθρώπους. Δόξα σοι ὁ Θεός, ὑπάρχουνε ἀκόμα ἄνθρωποι, ποὺ τοὺς ἀρέσουνε τὰ ἁπλὰ πράγματα, οἱ ἱστορίες καὶ τὰ παραμύθια. Κ᾿ ἡ δική μου τέχνη εἶναι ἁπλὴ καὶ τὴν κάνω γιὰ τοὺς ἁπλούς. Τί δὲν τραβήξανε τόσοι καὶ τόσοι δυνατοὶ ἄνθρωποι, ἀπ᾿ αὐτὰ τὰ ζωντόβολα, ἀπ᾿ αὐτουνοὺς τοὺς σοβαροὺς ἀνθρώπους, ποὺ κρίνουνε τὴν πολιτεία τους καὶ τοὺς περιφρονᾶνε καὶ τοὺς τυραγνᾶνε καὶ ποὺ στὸ τέλος σπέρνουνε τσουκνίδες καὶ ἀπήγανο ἀπάνω στὸ κιβούρι τους.

Ἕνας τέτοιος περιφρονημένος καὶ λησμονημένος εἶναι κι᾿ ὁ Παναγιώτης Ποταγός, ὁ νέος Μᾶρκος Πόλος. Πῆγε ἀπὸ τὴ Μικρὰ Ἀσία ἴσαμε τὸ Πεκίνο μὲ τ᾿ ἄλογο καὶ μὲ τὰ ποδάρια, κατόρθωμα ποὺ δὲν τὤκανε κανένας πρὶν ἀπ᾿ αὐτόν, ὕστερα ταξίδεψε στὴν Περσία, στὴν Ἰνδία κι ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο τράβηξε μέσα στὴν Ἀφρικὴ ἴσαμε τὴν καρδιά της καὶ μολοταῦτα πέθανε λησμονημένος καὶ πικραμένος, γιατὶ οἱ σοβαροὶ ἄνθρωποι, ποὔπαμε πρωτύτερα, τὸν πήρανε στ᾿ ἀλαφριά, ἐπειδὴς «δὲν ἦτο σοβαρὸς ἐπιστήμων», μὲ βαρόμετρα καὶ μὲ θερμόμετρα καὶ μὲ ματογυάλια. Ἀλλ᾿ ἅφες τοὺς νεκροὺς θάπτειν τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς."
http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/fwths_kontogloy/o_ta3ideyths_potagos.htm

Μα και και ο Κώστας Ακρίβος έγραψε βιβλίο γι' αυτόν με τίτλο:
"Αλλάζει πουκάμισο το φίδι"

"Δεν μιλάει για κάποιον οπλαρχηγό της Πελοποννήσου, αλλά επιλέγει από τη Βυτίνα τον Παναγιώτη Ποταγό, γιατρό, φιλόσοφο και εξερευνητή του 19ου αιώνα που έκανε αδιανόητα για την εποχή ταξίδια σε Ιράκ, Περσία, Αφγανιστάν, Μογγολία, Βόρεια Κίνα αλλά και Κεντρική Αφρική και Κονγκό, έγραψε μετά ένα περίφημο βιβλίο με τίτλο «Περίληψις περιηγήσεων» που όμως το ελληνικό κράτος δεν ήθελε στην αρχή να εκδώσει και ο οποίος σήμερα είναι ξεχασμένος ακόμη και από τους κατοίκους της Βυτίνας."
https://www.tanea.gr/2013/10/23/lifearts/o-palamidis-o-potagos-kai-o-ireni-tekes/

Οι σπουδαίοι δημιουργοί  Νικος Ξυδακης στη μουσική και Θοδωρής Γκόνης, Αρκάς επίσης, στους στίχους αφηγούνται  εξαιρετικά την περιπέτεια του γιατρού- εξερευνητή.

Ο Παναγιώτης Ποταγός
όλη τη γη περπάτησε, 
έφτασε ως την Κίνα, 
ο Παναγιώτης Ποταγός, 
γιατρός απ’ τη Βυτίνα, 
μονάχος επερπάτησε
του μεταξιού το δρόμο, 
μάλλινο της πατρίδας του, 
τού ζέσταινε τον ώμο.

Χίλια κομμάτια το `σκισε, 
ξένες πληγές να δέσει, 
δεν βρέθηκε ένας άνθρωπος
για να τον συμπονέσει, 
μονάχος επερπάτησε
του μεταξιού το δρόμο, 
μάλλινο της πατρίδας του, 
τού ζέσταινε τον ώμο.

Συνάντησε τον ποταμό
που τρέχει μόνο μέρα, 
στη μοναξιά του, πέρασε
μαλαματένια βέρα, 
ο Παναγιώτης Ποταγός.


ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/1C7C3Nop4t/
 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.