Είναι η "κοινωνία του καψίματος"

Του Δημήτρη Γιαννάτου

Μια άλλη σκέψη για την αποτέφρωση, σύντομα, καθώς θα επακολουθήσει εκτενέστερο άρθρο - Υ.Γ σε ατομικιστικό επίπεδο, εννοείται ας επιλέγει ο καθείς ότι θέλει (περί ορέξεως κολοκυθόπιτα, θα πουν οι ...."σοφοί" δικαιωματιστές!!!)

Προσωπικά, σκέφτομαι το θέμα στο πλαίσιο της κοινωνικής φιλοσοφίας και οντολογίας, όταν φαίνεται ότι η καύση, αρχίζει να αυξάνεται, τελευταία και στην Ελλάδα.

[Η προτίμηση για καύση στις δυτικές κοινωνίες μπορεί να

διαβαστεί ως σύμπτωμα της κρίσης του δυτικού νεωτερικού και μετανεωτερικού παραδείγματος: Στη μετανεωτερικότητα: Το υποκείμενο είναι ναρκισσιστικό, αυτοεπιτηρούμενο,

ατομοκεντρικό (Byung-Chul Han).

Η συλλογική μνήμη αποδυναμώνεται, ενώ οι παραδοσιακοί κοινωνικοί δεσμοί χάνουν το βάρος τους. 

Ο θάνατος γίνεται ατομική υπόθεση, χωρίς κοινωνική ή εθνική

διάσταση: η καύση αντικατοπτρίζει σε συμβολικό επίπεδο, αυτή την πλήρη εξατομίκευση.

Η αποδαφικοποίηση και η εκκοσμίκευση οδηγούν σε μια εσωτερικευμένη βιοπολιτική: το άτομο γίνεται «διαχειριστής» του δικού του θανάτου και της μνήμης που αφήνει πίσω του, σκόνη στον αέρα. Μια μνήμη χωρίς χώρο, παρά μόνο στάχτη. Κατά την αρχαία οντολογία, το σώμα είναι ο χώρος που κατοικεί το Όν. Τώρα ο χώρος γίνεται ηθελημένα και τραυματικά, στάχτη. Παρανάλωμα, του πυρός. Αντανακλά τη μετανεωτερική κρίση του υποκειμένου: αποσύνδεση από το συλλογικό και από τον τόπο.

Η καύση ως σύμπτωμα κρίσης

Η αυξημένη προτίμηση για καύση στις δυτικές κοινωνίες παραπέμπει σε μια ατομική εκδοχή του "ολοκαυτώματος", ενός ηθελημένου ατομικού ολοκαυτώματος, ως επιλογή και γούστο για την βιομηχανοποιημένη εξαφάνιση σώματος και ίχνους μνήμης, σε ...μεταμοντέρνα κρεματόρια. Το μετανεωτερικό υποκείμενο αναλαμβάνει την πλήρη εσωτερίκευση της βιοπολιτικής, εφαρμόζοντας στον εαυτό του ένα ολοκαύτωμα που άλλοτε εκφράστηκε βίαια και συλλογικά, ενάντια σε έναν ολόκληρο λαό και έθνος, από μια ολοκληρωτική βιοεξουσία. Ας το κάνω μόνος μου, πια : "Η κρίση μου, ας γίνει μόδα και γούστο μου. Σιγά, μην περνάω κρίση. Η αποτέφρωση είναι εξέλιξη, πρόοδος, κλπ,κλπ,κλπ". 

Στην ατομική βιοπολιτική: το άτομο αυτοδιαχειρίζεται τον θάνατο και την μνήμη, χωρίς συλλογικό πλαίσιο. Η μνήμη και η ταυτότητα γίνονται άχρηστα ή δυσβάσταχτα βάρη. Η καύση των νεκρών ως σύμπτωμα, δεν είναι απλά μια πρακτική επιλογή

αλλά είναι μια πολιτική και υπαρξιακή δήλωση : «δεν ανήκω πια πουθενά».

Από το συλλογικό Ολοκαύτωμα στην ατομική καύση

Στο πεδίο του συλλογικού, η νεωτερικότητα –με τον θετικισμό, την τεχνική ορθολογικότητα και τη βιομηχανοποιημένη τεχνολογία– παρήγαγε μια μορφή βιοπολιτικής εξόντωσης της μνήμης.

Το Ολοκαύτωμα δεν υπήρξε μόνο μαζική δολοφονία σωμάτων· υπήρξε μια τεχνολογικά οργανωμένη ακύρωση του ίχνους, μια προσπάθεια να εξαλειφθεί η δυνατότητα πένθους, ταφής, μνημόνευσης. Η καύση των σωμάτων δεν ήταν απλώς πρακτική αποτελεσματικότητας, αλλά μεταφυσική χειρονομία: καμία γη, κανένας τάφος, καμία μνήμη. 

Η κρίση του νεοκαπιταλιστικού κόσμου –διάλυση συλλογικών νοημάτων, κατάρρευση μεγάλων αφηγήσεων, υπερτροφία της εικόνας και του εαυτού– δεν παράγει πια στρατόπεδα συγκέντρωσης. Παράγει ναρκισσιστικά υποκείμενα-στρατόπεδα.

Το ναρκισσιστικό υποκείμενο: δεν ανήκει, δεν κληρονομεί, δεν πενθεί συλλογικά. Η βιοπολιτική γίνεται αυτοβιοπολιτική : 

Όχι πια στρατόπεδα.

Όχι πια εντολές.

Μόνο υποκείμενα που μαθαίνουν να εξαφανίζονται μόνα τους.

Αντί για τάφο-μνήμη, έχει στάχτη. «Ας καούν όλα. Ας καώ κι εγώ», αυτή η σπαρακτική κραυγή, που πλασάρεται ως προχωρημένο δικαίωμα και "πρόοδος", είναι μια νέα οντολογία. Είναι η γλώσσα ενός κόσμου όπου το υποκείμενο δεν αντέχει πια ούτε το βάρος της μνήμης ούτε την ευθύνη της συνέχειας.

Είναι μια ωραιοποιημένη τελετουργία της πιο βαθιάς ανθρωπιστικής κρίσης του ανθρώπου στον σύγχρονο κόσμο. Είναι η "κοινωνία του καψίματος" για να δανειστώ και πάλι ένα ορισμό του φιλόσοφου Byung-Chul Han: «society of burnout»]

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/1BcGzhLdWG/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com