Οι ευρωπαϊκές φαντασιώσεις της μεταπρατικής Ελλάδας

του Ρούντι Ρινάλντι

Τις μέρες που πέρασαν παρακολουθήσαμε ένα κρεσέντο ευρωπροσαρμοστικότητας και ύμνων για τις τεράστιες «επιτυχίες» της χώρας μας. Η Ελλάδα έχει δύο εκπροσώπους της Ν.Δ. σε όργανα της Ε.Ε., τον επίτροπο Μεταφορών κ. Τζιτζικώστα και τον κ. Πιερρακάκη ως επικεφαλής του Eurogroup. Αυτά τα δύο πόστα, και ιδιαίτερα ο διορισμός του κ. Πιερρακάκη, θεωρούνται ως τρανή απόδειξη της επιστροφής της χώρας στην «ευρωπαϊκή κανονικότητα». Ο δε κ. Μητσοτάκης είπε το αμίμητο: «Το “Μένουμε Ευρώπη” έχει αντιστραφεί, με την Ευρώπη να λέει πλέον, “Γινόμαστε Ελλάδα”», ξεχνώντας ότι δύο μήνες πριν όλη η επίσημη Γαλλία φώναζε «να μην γίνουμε Ελλάδα»…

Τι λείπει από τον ορίζοντα της μεταπρατικής οπτικής σχετικά με την Ευρώπη; Καταρχήν λείπει η συγκεκριμένη ανάλυση της πορείας της Ε.Ε. γενικά, τι είναι αυτή σήμερα μέσα στο νέο κρισιακό και γεωπολιτικό περίγυρο, ποιες τάσεις τη διαπερνούν. Πιο γενικά, ο περιορισμένος ορίζοντας της αστικής οπτικής για την Ε.Ε. την ταυτίζει γενικά με την Ευρώπη: εξαιρούσε πάντα τη Ρωσία αλλά και άλλες περιοχές –όπως Βαλκάνια και Κεντρική ή Νότια Ευρώπη– από τον χώρο και τον πυρήνα της κίνησης. Και τώρα ανασυντάσσεται (τάχα) λεονταρίζοντας και βρυχώμενη, ως ένα ποντίκι απέναντι σε μια αρκούδα, ανακηρύσσοντας τη Ρωσία ως μέγιστη απειλή… 

Η Ευρώπη (δηλαδή η Ε.Ε. και πιο συγκεκριμένα ο πυρήνας Γερμανία-Γαλλία +Αγγλία που αποχώρησε, αλλά ανακάμπτει στα ευρωπαϊκά δρώμενα μέσω ΝΑΤΟ και πολεμικής ουκρανικής οδού) θέλει να ντυθεί στο χακί και να επιταχύνει, μήπως προλάβει το τρένο του ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν μπορεί όμως καν να μασκαρευτεί. Δεν μπορεί να κοροϊδέψει κανέναν. Προσπάθησε μόλις τις προάλλες να βάλει χέρι στα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια σε ευρωπαϊκές τράπεζες, κι αυτός ήταν ένας λόγος που επελέγη ο πρόθυμος Πιερρακάκης αντί του Βέλγου και πιο έμπειρου ομόλογού του. Διότι απλούστατα το Βέλγιο, ως έδρα του Euroclear όπου βρίσκονται τα περισσότερα ρωσικά κεφάλαια, δεν συμφωνούσε στην αρπαγή τους, φοβούμενο ότι αυτό μόνο θα υποστεί τις συνέπειες. Τελικά το ποντίκι που βρυχάται αποφάσισε να δώσει ένα δάνειο στην Ουκρανία ύψους 90 δισ. με εγγυήσεις Ε.Ε. Δεν τόλμησε δηλαδή να ακουμπήσει τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. 

Επίσης, η υπογραφή της συμφωνίας Ε.Ε.-Mercosur αναβλήθηκε (για πόσο θα δούμε) μετά από πολύ μεγάλες κινητοποιήσεις των αγροτών από πολλές ευρωπαϊκές χώρες στην καρδιά της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες. 

Μία αλήθεια και μερικές φαντασιώσεις

Υπάρχει όμως και μια αλήθεια σε όσα είπε ο Μητσοτάκης: υπάρχει μια σύγκλιση Ε.Ε. και Ελλάδας με τη μορφή της μετατροπής αμφότερων σε καθεστώς «παράγκας». Τόσο η Ε.Ε. ομοιάζει με «παράγκα» μακριά από κάθε έλεγχο, βουτηγμένη στα σκάνδαλα, προωθώντας το μοντέλο της Δημοκρατορίας σε ευρωπαϊκή εκδοχή «δημοκρατίας», μιας «Ευρώπης» που τώρα ντύνεται ξανά στο χακί. 

Η κυρίαρχη φαντασίωση ότι η Ευρώπη θα οδηγούσε σε σύγκλιση των χωρών αποτελούσε ένα δημαγωγικό εύρημα για να φτιαχτούν «υπερλεωφόροι» για τις ισχυρές πολυεθνικές του ευρωπαϊκού Διευθυντηρίου. Να η σωστή λέξη: στην Ε.Ε. πάντα υπήρχε ένα Διευθυντήριο των μεγάλων και ισχυρών χωρών της Δυτικής Ευρώπης, που θέλησαν να μεγαλώσουν την αγορά για τις επιχειρήσεις τους, να εγκαταστήσουν ένα νεοφιλελεύθερο οικονομικό μηχανισμό αφαίμαξης και λεηλασίας εργαζομένων και καταστροφής παραγωγικών δυνατοτήτων των πιο αδύτων κρίκων της Ε.Ε., και συσσώρευσης – για να μπορέσουν να επεκταθούν οι Μεγάλες Δυνάμεις και να επωφεληθούν από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης. Διέλυσαν τη Γιουγκοσλαβία (μαζί με τις ΗΠΑ) και τη Λιβύη, και τα τελευταία χρόνια –υπό την απειλή να χάσουν την στρατιωτική «άμυνα» που πούλαγαν οι ΗΠΑ– μετατράπηκαν σε έδρα του «κόμματος του πολέμου» και της περιχαρακωμένης «παγκοσμιοποίησης». 

Ο Τραμπ, όμως, αγνοεί την Ε.Ε. επιδεικτικά. Οι Ρώσοι δεν την υπολογίζουν στρατηγικά. Οι Κινέζοι προχωρούν. Η Ε.Ε. περνά μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις της, και αδυνατεί να ανασυνταχθεί. Παρόλο αυτό το συγκεκριμένο πλαίσιο κρίσης και διάλυσης, ο πολιτικός κόσμος της χώρας πανηγυρίζει και νοιώθει και περήφανος. Σχεδόν όλοι είναι υπερήφανοι. Υπερβολή; Όχι!

Η «ελληνική» υπερηφάνεια μαζί με τους πανηγυρισμούς

«Η σημερινή είναι μια ημέρα υπερηφάνειας για τη χώρα, για την κυβέρνηση και όλους τους πολίτες. Γιατί ένας Έλληνας υπουργός Οικονομικών, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, εκλέγεται από τα κράτη μέλη της ευρωζώνης Πρόεδρος του Eurogroup… Είναι ένα συμπέρασμα χρήσιμο και για τη σημερινή Ευρώπη, αλλά και ένα τεκμήριο ότι η χώρα μας βαδίζει με σιγουριά όλο και πιο μπροστά» (Κ. Μητσοτάκης, δηλώσεις 15/12/2025). Η πραγματική εικόνα της χώρας δεν τον ενδιαφέρει: ζει και υπηρετεί έναν άλλο κόσμο. Ναι, η Ελλάδα μεταμορφώνεται, αλλά αντιμετωπίζει το πιο οξυμένο υπαρξιακό πρόβλημα από την ίδια τη σύστασή της: 15 χρόνια τώρα μετατρέπεται σε οικόπεδο και αποικία. Σε κόμβο και πύλη αποδιάρθρωσης, διάλυσης, ιδιωτικοποίησης, εκποίησης και λεηλασίας. Αυτό είναι το σχέδιο που υλοποιείται στη χώρα. Για αυτό, ναι, μπορεί να είναι υπερήφανος ένας πρωθυπουργεύων (ο έχων σειρά τώρα) της μεταπρατικής ολιγαρχίας και της υποτέλειας. 

Ο δε προκάτοχός του κ. Τσίπρας δηλώνει ευθαρσώς: «Για όσα ως κυβέρνηση προσπαθήσαμε και καταφέραμε, δεν είμαι απλώς αμετανόητος. Είμαι υπερήφανος. Υπερήφανος γιατί εμείς οι άπειροι, που δεν κρατούσαμε από κανένα τζάκι, αλλά και δεν μας κρατούσε κανείς, τα καταφέραμε εκεί που απέτυχαν οι επαγγελματίες της εξουσίας. Υπερήφανος γιατί φτάσαμε τελικά στην Ιθάκη». Υπερήφανος για την καταπάτηση της λαϊκής ετυμηγορίας με το Δημοψήφισμα του 2015, υπερήφανος για το 3ο Μνημόνιο και τη διακυβέρνηση της χώρας από το Χίλτον, υπερήφανος (ακόμα περισσότερο) για τη Συμφωνία των Πρεσπών, υπερήφανος που ανακάλυψε τον… Δημοκρατικό Καπιταλισμό, υπερήφανος που διορίστηκε στη θέση του υπευθύνου της Ε.Ε. για τα Δυτικά Βαλκάνια, υπερήφανος που τάχα βγήκε η Ελλάδα από τα μνημόνια, υπερήφανος που άνοιξε διάπλατα το δρόμο στην αυτοδυναμία της Δεξιάς, υπερήφανος που τα διέλυσε όλα (και κυρίως την ελπίδα του λαού). Τώρα κυνικά είναι μέρος του συστήματος. Για αυτό είναι υπερήφανος. Έχει και την αυλή του και τους άλλους που αυτοεξευτελίζονται για μια θέση μέσα στο Παλλάς, έστω στον εξώστη, όπως και άλλοι διανοούμενοι που χωρίς να ντρέπονται ποζάρουν σαν think tank του Ινστιτούτου Tsipras. Τσίπρας με τις ευλογίες των ολιγαρχών και της Πρεσβείας. Αυτά μια αρρωστημένη κατάσταση σε ένα τμήμα της συριζικής αριστεράς δεν τα βλέπει…

Υπερήφανοι που φιλάνε κατουρημένες ποδιές ή τα άμφια κάθε αμερικανικής αρχής, όπως τώρα της κυρίας Κίμπερλι. Ή όταν κοψομεσιάζονται υποκλινόμενοι στον Σουλτάνο Ερντογάν εντός του Μαξίμου, και στο όνομα της ελληνοτουρκικής φιλίας η κα Μαρία του Πολυτεχνείου, που τώρα είναι αντιπρόεδρος του ευαγούς ιδρύματος ΕΛΙΑΜΕΠ, προτείνει κοινά θαλάσσια πάρκα (έως παιδικές χαρές) στο Αιγαίο. 

Υπάρχουν βέβαια κι άλλες υπερηφάνειες αυτοαναφορικές, για κατακτήσεις θέσεων σε σωματεία και οργανισμούς. Π.χ. ο κ. Κουτσούμπας πανηγυρίζει τις «επιτυχίες» του «κινήματος» σε επίπεδο εκλογών: στην ΑΔΕΔΥ που «γκρέμισαν στο συνέδριο της προηγούμενης βδομάδας την παράταξη της Ν.Δ. και ανέδειξαν πρώτη την παράταξη που στηρίζει το ΚΚΕ», για να συμπληρώσει περήφανος «Να, λοιπόν, πώς χάνει η Ν.Δ. Και όπου έχει χάσει, κυρίως το ΚΚΕ έχει βάλει το χέρι του». Τέτοιου είδους πανηγυρισμοί περισσεύουν και σε άλλους φορείς. Η αυτοαναφορικότητα και η εικόνα έχουν πάρει κεντρική θέση αντί της αναζήτησης τρόπων να ανοίξουν πραγματικοί δρόμοι διεξόδου και ελπίδας για τον λαό και τη χώρα. Τα ποσοστά, οι έδρες, οι ψήφοι και τα μάτια σας! Τώρα γιατί ο λαός δεν πιστεύει ότι μπορεί να υπάρξει ένα καλύτερο αύριο, αυτό είναι μια λεπτομέρεια που δεν απασχολεί τα «αγωνιστικά» κόμματα…

Υπάρχει και μια άλλη πλευρά

Η εξύμνηση των ευρωπαϊκών θεσμών και αξιών την ώρα που η Ε.Ε. βυθίζεται σε έντονη κρίση (και ιδιαίτερα μετά τις βαθύτατες ευθύνες της για τη Χρεοκοπία της Ελλάδας τα χρόνια 2008-2010 και τα Μνημόνια που επιβλήθηκαν, και σήμερα τις τεράστιες ευθύνες της για την καταστροφή της αγροτιάς και την εκτεταμένη αποβιομηχάνιση της χώρας) μοιάζει ένα παράταιρο φάλτσο μέσα στη συνολική εικόνα. Κι όχι μόνο: ενώ σε πολλές χώρες διεξάγεται μια μεγάλη και έντονη συζήτηση για τα όρια και τις δικαιοδοσίες του ευρωενωσιακού δικαίου και την υπερίσχυσή του ή όχι έναντι της εθνικής ή συνταγματικής νομοθεσίας των κρατών μελών, εδώ έρχεται όλος ο πολιτικός κόσμος (αλλά όχι μόνο αυτός) να διακηρύξει ότι το ευρωενωσιακό δίκαιο υπερέχει της νομοθεσίας και του Συντάγματος της χώρας! Άλλωστε δεν είναι λίγοι οι συνταγματολόγοι και πολιτικοί που ομιλούν ευθέως για «χώρα περιορισμένης κυριαρχίας» με μετάθεση πολλών κυριαρχικών λειτουργιών σε υπερεθνικούς οργανισμούς. Αυτό όμως που γίνεται είναι μια δουλοπρεπής και χωρίς όρια υπαγωγή της χώρας και του Συντάγματος σε κάποια ευρωπαϊκή νομοθετική ανωτερότητα (διάβαζε ελευθεριότητα για κατάργηση πολλών διατάξεων και φραγμών, για καταλήστευση, καταπάτηση, ιδιωτικοποίηση τομέων κ.λπ.). 

Τελευταίο παράδειγμα μιας ανάλογης συζήτησης –κάτι σαν χρησιμοποίηση α λα καρτ του ευρωενωσιακού δικαίου– είδαμε με την πρωτοβουλία του δραστήριου ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ (τώρα πού ανήκει δεν ξέρουμε καλά καλά) κ. Φαραντούρη, με θέμα την υπεροχή και εφαρμογή του ευρωενωσιακού δικαίου για την τιμωρία των ενόχων του εγκλήματος των Τεμπών, ζητώντας την παράκαμψη του Συντάγματος και του κατάπτυστου άρθρου 86 που προσφέρει ασυλία σε πολιτικού και βουλευτές (5/12/2025).

Μέχρι τώρα καλλιεργήθηκε η ιδέα ότι στην Ε.Ε. υπάρχει και λειτουργεί το «κράτος δικαίου», ενώ κάτι τέτοιο δεν ισχύει καθόλου. Μετά καλλιεργήθηκαν απόψεις ότι η κα Κοβέσι θα τυλίξει τους ενόχους σε μια κόλλα χαρτί (ειπώθηκε ότι η ίδια είναι μια ηλιαχτίδα δικαιοσύνης…), για να μην γίνει τελικά τίποτα, και όλα να προσγειωθούν στο «πλυντήριο» της κοινοβουλευτικής πρακτικής με τις προανακριτικές και τις εξεταστικές στην Βουλή. Τώρα ξανά γίνεται επίκληση στο να πράξουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αυτό που προκύπτει από τις «αξίες για τις οποίες συγκροτήθηκε η Ε.Ε.». 

Ο ευρωβουλευτής κ. Φαραντούρης απορεί «πώς είναι δυνατόν η Ευρωπαϊκή έννομη τάξη να ανέχεται μαύρες τρύπες οι οποίες καταπίνουν θεμελιώδεις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου όπως η αρχή της ισότητας, της ισονομίας, η αρχή της διαφάνειας, η αρχή της χρηστής διοίκησης, και εν τέλει δημιουργούν δύο κατηγορίες πολιτών», λες και δεν γνωρίζει ούτε καταλαβαίνει τι συμβαίνει στην Ε.Ε. Μα δεν σταματά εκεί. Θα αναφωνήσει διαμαρτυρόμενος: «Μπορεί να γίνει ανεκτό αυτό από την Ευρωπαϊκή έννομη τάξη; Υπάρχει ή δεν υπάρχει η θεμελιώδης αρχή της υπεροχής του ευρωπαϊκού δικαίου, η οποία ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη και μας δεσμεύει;». 

Εδώ γίνεται πλήρης διαστρέβλωση της φύσης και της ουσίας της Ε.Ε. και παραδίδονται τα «κλειδιά» (η κυριαρχία δηλαδή) της χώρας στη «θεμελιώδη αρχή της υπεροχής του ευρωπαϊκού δικαίου». Μια χώρα στην οποία έχουν συμπεριφερθεί τόσο βάναυσα οι ευρωπαϊκοί θεσμοί που επέβαλαν τον στραγγαλισμό των Μνημονίων (ακόμα ισχύουν) τώρα είτε πανηγυρίζει γιατί αγγίζει την κανονικότητα, είτε διαμαρτύρεται γιατί δεν εφαρμόζεται πλήρως το ευρωενωσιακό δίκαιο! Μόνο που αυτό το επικαλούνται κάθε φορά όλοι οι θεσμοί της χώρας για να «απελευθερώσουν» την περαιτέρω λεηλασία της χώρας και την πλήρη ιδιωτικοποίηση και κατάργηση του δημόσιου χώρου. Ακόμα και το Σύνταγμα που ψηφίστηκε το 1975 σε ορισμένα σημεία πρέπει να ρευστοποιηθεί ή να αναθεωρηθεί για να απελευθερωθεί ακόμα περισσότερο η εκποίηση. 

Αυτή η οικειοθελής παραδοχή της υπεροχής γενικά του ευρωπαϊκού δικαίου, ποιον εξυπηρετεί και γιατί διατυμπανίζεται; Προσοχή: πολλά κράτη μέλη της Ε.Ε. δεν αποδέχονται την «υπεροχή», με πρώτη τη Γερμανία.

Αυταπάτες

Ο κ. Φαραντούρης είπε, προσφωνώντας την κα Καρυστιανού σε εκδήλωση στις Βρυξέλλες: «Η κυρία Μαρία Καρυστιανού είναι σήμερα εδώ απόψε μαζί μας, στην καρδιά των δημοκρατικών θεσμών, για να μιλήσει για αυτή τη δικαιοσύνη που ζητάμε να διατρέχει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας». Αυτό το «καρδιά των δημοκρατικών θεσμών», αναφερόμενος στην Ε.Ε. και την έδρα της στις Βρυξέλλες, τι είναι; Από πού προκύπτει εκτός από μια ευρωδουλεία; (δεν είναι βαριά η λέξη όταν η Ε.Ε. έχει κάνει τόσα «καλά» για τη χώρα μας και τον λαό μας).

Μεταξύ άλλων η κα Καρυστιανού κινήθηκε στο έδαφος της κυρίαρχης άποψης για την Ε.Ε.: «Ήρθα με εμπιστοσύνη και προσδοκίες ότι τα ευρωπαϊκά όργανα δρουν και λειτουργούν με βάση τους κανονισμούς τους, σύμφωνα με την αποστολή τους και την εντολή που έλαβαν από τους Ευρωπαίους πολίτες, με σεβασμό στις αρχές του κράτους δικαίου». Τόνισε πάντως ότι οι θεσμοί αυτοί δεν έπραξαν το καθήκον τους στην ελληνική περίπτωση για τον σιδηρόδρομο και τους ενόχους του εγκλήματος των Τεμπών: «Ήρθα να μιλήσω για τις ανεπάρκειες που βιώνω στη χώρα μου… Με λυπεί που διαπιστώνω, και με το παραπάνω, αυτές να έχουν παγιωθεί και στα όργανα της Ευρώπης».

Για να προσθέσει στη συνέχεια: «Βρίσκομαι ως Ευρωπαία πολίτης, αυστηρά φορολογούμενη, και απαιτώ δημοκρατία. Απαιτώ από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα ευρωπαϊκά όργανα που ιδρύθηκαν για να μας φροντίζουν και να εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης να το πράξουν. Να κάνουν δηλαδή το καθήκον τους, αλλιώς ποιο το νόημα της ύπαρξής τους. Γι’ αυτό καλώ την ευρωπαϊκή εισαγγελία, έστω και με καθυστέρηση 2,5 ετών, να κάνει τη δουλειά της. Να εφαρμόσει την αρχή της υπεροχής του ενωσιακού δικαίου, να τηρήσει τον κανονισμό της, να ανταποκριθεί στο ρόλο και στην αποστολή της, και να παύσει να μένει αδρανής και παροπλισμένη με την προσφυγή σε ανύπαρκτη παραγραφή και σε νομικισμούς περί δήθεν απουσίας δικονομικών κανόνων στην Ελλάδα για την εκτέλεση των καθηκόντων της».

Γενικά δεν είναι σωστό να εναποθέτουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε εμείς, ως λαός, ως κίνημα, ως χώρα, σε έναν υπερεθνικό οργανισμό αμφίβολων –έστω– στοχεύσεων. Πρόκειται για αυταπάτη.

Το θέμα είναι σοβαρό, δεν είναι λεπτομέρεια. Χρειάζεται να αποσαφηνιστεί, όσο είναι δυνατό περισσότερο, ποια είναι η πραγματική φύση και ο ρόλος της Ε.Ε., και να μην καλλιεργούνται αυταπάτες για το ρόλο της. Ακόμα περισσότερο –για πολιτικούς και κόμματα– να μην διαστρέφεται ο χαρακτήρας, όπως κάνει στην περίπτωση αυτή ο κ. Φαραντούρης και ολόκληρος ο συστημικός πολιτικός κόσμος. 

Σύνοψη

Οι φαντασιώσεις της μεταπρατικής Ελλάδας οδηγούν στην ευρωδουλεία και την ευρωπροσαρμοστικότητα. Η αλλαγή της φυσιογνωμίας της χώρας σε ευρωπροσάρτημα έγινε στο όνομα του εξευρωπαϊσμού της. Η «Ευρωπαϊκή Ιδέα» νομιμοποίησε και στήριξε την ηγεμονία της άρχουσας τάξης στη χώρα μας, με τα γνωστά αποτελέσματα: Χρεοκοπία, Μνημόνια, μείωση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας σε κρίσιμους τομείς. Μετατροπή της χώρας σε χώρα υπηρεσιών, ουσιαστικό αφελληνισμό της οικονομίας, και συρρίκνωση του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα. Κι όλα αυτά μέσα από τις ευρωπαϊκές ντιρεκτίβες και οδηγίες-νομοθεσίες. 

Η Ε.Ε. δεν είναι μια «Ένωση» όλων των Ευρωπαίων φορολογούμενων που πρέπει να διασφαλίζει τα δικαιώματά τους. Δεν φτιάχτηκε γι’ αυτό. Δεν είναι ένας θεσμός, μια νέα κρατικότητα, που μπορούμε να επικαλούμαστε α λα καρτ, όποτε νομίζουμε ότι κάτι μπορούμε να πετύχουμε. 

Το πανό που είχε τοποθετηθεί από τους αγρότες προχτές 18/12 έξω από την είσοδο του Ευρωκοινοβουλίου («καρδιά των δημοκρατικών θεσμών», κατά κ. Φαραντούρη) τα έλεγε όλα: «Από εδώ ξεκινάει η δικτατορία». Είναι τεράστια η διάσταση μεταξύ κοινωνιών και ευρωκρατίας.

Το ζήτημα της ευρωπαϊκής διάστασης της Ελλάδας είναι σημαντικό, αλλά πρέπει να τεθεί με τελείως άλλους όρους ιστορίας, εξάρτησης, κολοβής ανεξαρτησίας της χώρας μας, μεθοριακότητας – και βεβαίως όχι ως μοναδικής και αποκλειστικής διάστασης. Είναι πάντως κρίσιμο στρατηγικό ζήτημα, που θα μας απασχολήσει έτσι κι αλλιώς.

(Δρόμος, φύλλο 758, 20/12/25)

ΠΗΓΗ:https://www.facebook.com/share/p/1ZqdXzXw9K/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com